장음표시 사용
181쪽
morte finiri, sed in destructione templi per Titum. Eusebius, de Christo in liis hebdomadis tractari haridqtiaquam concedit , oppositum mordicus sustinet, dc in ultimo ex Machabeis Pontifice penultimam hebdomadam claudi constanter asseverat, ultimam ad captam Hierosolymam per Pompeium extendit: annis centum ante Christi adventum. Videat ergo Doctissimus Vir, quomodo Judaei possent ex hoc capite Messiae mortem praenoscere, eum a Christianis Doctoribus plurimis, nec nunc ibi contineri eredatur.
Daniel non ibi agit de Messia filio Davidis, sed clare, &aperte de primo summo sacerdote, qui cum, & post Nehemiam regnavit, utrumque ius , & ecclesiasticum , de quasi regium, in populum exercens: Ideo Dux seu Princeps, & -- avis, appellatur: hoc fuit in fine septem hebdomadarum , quo Sacerdotum mixto regimine Populus per LXII. septimanas, variis cum fortunis, perseveravit: tandem in meὸio septuagesi-Jolephus. mae ultimo Sacerdote occisb Ananeo : omneἰ: id est , dc non amplius succesbr aliquis fuit: qui iam ab Angelo non appel- latur Princeps unctus, sed simpliciter unctus: quippe regiam potestatem ab aliquibus annis Herodiana donius usurpaverat. - Haec quidem explicatio est omnino literatis, & iuxta ὸivinam historiam, atque etiam humanam : quia eo prorsus modo res contigere Populo, ut retulimus, dc nil aliud ab Angelo praedicitur , nisi quod totum id tempus Israeli concedebatur, ut resi- Pisceret, ut peccato finem imponeret, ut praevaricatio finit tur , dc sic scriptura Prophetita de universiali populi redempti ne adimpleretur : praedixit etiam quod cuna Populus aliter facturus esset, ae Deus exigebat, aliter etiam ei debebat contingere : quod per capitis seriem, usque ad extremam ruinam depinxit.
Qihod Israel praefixa a Deo poenitentia ut adi Deum resipisceret, non eam habuit condiationem , ut Messiam crederet, sed quod i Legem Mosis integre
servaret. SUbiungit Docti simus vir: Quod si quis praetenderet verba
ex Cap. xxx. Deuteronom. ad hane captivitatem extendere ἔ
nil posset inferre contra debitam fidem in Messam : siquidem, ut Israel redimeretur . dc patriae restitueretur, poenirentiam agere tenebatur, quae absque fide, di receptione Messiae,
182쪽
quem ipsi Deus concessit, & obedientia suis legibus, nil promsis valebat, neque Vera usquam esset poenitentia, aut Deo
Respondeo, quod quamvis Deus sepe dixerit non nisi per
poenitentiam polle Populum ad Deum reverti; nunqnam ei poenitentiae talem circumstantiam addidit de fide in Messiam ;Potius ea quae cum fide in vestrum Messiam erant incompatibilia: Uidelicet, quod quωido servaret omnia Praecepta , Judiacia , dc Ceremonias scriptas in Lege Deus erit eius miserturus et Cum vero fides in Christum totam hane Legem , praeter moralia . inutilem , vanam: dc non ad salutem observandam , Pra dicet , incompatibilis est cum ea poenitentia a Deo Israeli. in Lege praescripta. Et siquidem Prophetiae erant usque ad Mes.siam , sat congruum divinae bonitati erat, ut ejus adventum Israel ut unicum ad suae salutis medium agnosceret, ut ejus extrema ruina vitaretur. QDd videns Paulus, di quod illa abs.que Israelis felicitate redemptio , omnino a promissa per Legem , & Prophetas disterebat, nec adhue eum ea similitudinem aliquam habebat; dixit tandem Israsilem salvandum esse, cum gentἰum plenitudo latraveris: quibus ut hodie fit a gumentis in oppositum adductis, facile satisfaciebat: saltem gent bus, non ita in Sacris literis instructis. Tamen illa sol
tio cum Veteri Testamento non bene cohaeret ' quia nunquam
Deus dixit, quod Israel salvabitur, postquam plenitudo gentium salva fuerit; sed contrarium ; quod quando Israel fuerit liber, & redemptus ex gentibus, istae etiam Dominum quae rent, Israelem imitantes Sc dicentes: Eamus vobycum, quiano Imus vobMeum esse Deum. Et selant omnes populi, quoa po- θἱ lasernaculum meum In medis vestrἰ. Nec oportet in nodamplius immorari , quod luce clarius est in Sacra Scriptura: quod populi adhaerebunt Israeli tempore redemptionis; non Israel populis terrae : ideo rectius dicere possumus : quod quousque intraverit Israel in sanctam patriam , a Deo suo redemptus, eique gratus; non inuabit in ecclesiam Dei Israelis Plenitudo gentium.
183쪽
inod neque Messias neque Propheta aliquid dicere debet contra Legem Dei , dc quod clare de Messia praeclicta fuere , minime in Jesu fuerunt
ERat tertium quaesitum : An in Veteri Testamento textus
aliquis extaret , ex quo clare constare posset, quod
propter infidelitatem in Messiam Israel erat deperdendus ' An Deus alicubi comminatus fuerit extremam Inraelis abiectionem , quia Messiae non erat auscultatii rus t Res indet Doctissim iis Vir, QDd non erat necesse Deum de hoc Israelem admonuille I susticere promi sillo Messiam . ut ei, utpote excellentiori Prophetae, Judaei crederent, Ac obedirent. Ot sic selicitates promissas habere possent, incredulis, ab ejus beneficiis, merito exclusis. His supra multa respondi, quae repetere non expedit: id solum nune dicere liceat: quod ad credendum Prophetam , sive Messias dicatur esse, vel non, qui contrarium dixerit, aut s cerit iis, quae a Deo in Lege , & Prophetis, clare, di aperte praeeepta, vel praedicta suere, Israel nullatenus tenetur Sed magna constantiae virtus fuisset, ut divina vaticinia atque Legis integritatem servaret, dc tueretur, quamlumvis signa, devortenta viderit, ei doctrinae fidem non praestare. Hic poterit Doctissimus Vir pro allegatis nune habere omnia quae de Regno Messiae, de Populi statu eo tempore futuro. in Lege, dc Ρr phetis, praedicta inveniet, quae ut etiam Doctissimus Uir fatetur nil aliud elare significabant, quam Regnum Messiae terrenum, eum Israelis eorporali redemptione, di tanta efficacis ratiae assilientia , ut Sanctus futurus esset, omnibus gentibus hoc prodigium confitentibus, & ad verum Dei cultum conversis. Sic extat Sacra litera , sie credebat per tot se la Israel, di sic volebat Deus quod crederet, iit ait Doctissimus: sed ex his omnibus nec minimum vidit in Christi adventu : ergo ut divinam, quam receperat. Legem tueretur, nulli Prophetae. quovis praetextu fidere debebat, ut ab ea separaretur. Non ergo sussiciebat promisisse Messiam , nisi eum praediceret qualis futurus erat, ut crederetur esse Messias : sed nil adducere ex eis quae de eo Dominus praenunt verat, erat iussiciens, ut in caeteris
184쪽
Oeteris minime credendus esset. QDd attinet ad miracula , , sepra aliquantulum , infra fortasse plura disemus. Caeteris quae hic addit Doctissimus Uir satis respondimiis.
Fatetur contra plurimos , ne dicam omnes Doctores Christianos, Israelem in verum Deum adhuc credere. Grates rependo Doctissimi Viro, quod hoe nobis concedat, nee sicuti alii nos barbaros iudicet, a vero Deo alienos. Tamen propter necessutatem fidei in Messiam iam adventum perinde se habet ac si non crederemus: quippe dummodo fidem in Messiam non habeamus, eodem prorsus modo condemnabimur, ae si in verum Deum Israesis non crederemus, ac si idolum adoraremus pro Deo: non igitur credibile est, quod iam me bonus Deus contentus fuisset promittere Messiam talibus verbis, ut populus non nisi terrenum Regem. & corporalem redemptionem intelligeret . & expectaret : Postea talem regem non concedere. sed alium, omnibus quae crediderat plane eontrarium : de quod
ex ignorantia quam supra esse probavi, dilectus populus esset omnino deperdendus temporalibus, & aeternis poenis damnatus , de tali fide nunquam a Deo admonitus, sed terrena contraria spe per tot secula allectus.
Quod non oportebat omnia de futuro Messia praedicere, sed neque contraria, ita ut populus falleretur quando
, Veniret. ADdideram, quod situram Israelis idololatriam Deus clare
praedixit. & criminatus suit antequam committeretur: quaerebam quare etiam non, dc Messiae reiectionem ρ Siquidem Deum humanatum occidere, non esset minus peccatum , quam idololatria. Recte petebam de hoe debere Populum admonuisse: nisi eum inscium peccare voluisset. Respondet Doetissimvs Virr an ego velim talem, & ita expressam de Messia , a Deo praedictionem , ut quando venisset , Israel quamvis vellet, non posset eum reiicere ' aut ita ut susscienter esset in strii eius. ut quando veniret, posset eum cognoscere , nisi refractarius fuerit, ec inobediens. Resipondeo : Me non deberct velle quod Deus hoe, vel illo modo faciat, sed omnino facere quod Deus velit: Cum vero voluisset per suam bonitatem redemptionem , & Regem nobis Promittere, quem, & cuius officia adeo clare descripsit, ut non aliter eum experure pollemus, nec deberemus, i ut Do-
185쪽
ctissimus Vir saepe fatetur ante eius adventum , nil aliud prct
eo cognoscendo a Deo expetere , opus fuit r Sufficit quidem elarissima , de redemptione , dc rege revelatio , quamvis quando venerit plurima esticiantur, quae utpote non revelata, nunc igitoramus, quae iis qxiae Deus de eo rege praedixit minime eruiat contraria. Sed si postea homines, quod Deus clare , aperte praemintiavit in toto coelo , diversos sensus contorserint, & novae revelationis praetextu pro rege humano, di terreno a Deo promisso , Deum ipsum , & regem coelestem, intelligere velint, coelum pro terra, Israelem pro gentibus, seu gentes pro Israele , Patrum terram Hierosolyma , Zionem , pro ecclesia
Christiana : quid nos faciemus , si divina voluntas id permittit e nisi in verbi Dei clara intelligentia, ut Patres nostri, constantissime insistere, novis revelationibus haudquaquam auscultantes.
Di recte igitur respondeo ; Q d sacris vaticiniis stantes de Messia quando venerit , non poterunt Isiraelitae ambigere, an verus Messias sit: nisi sorte in principio sitae apparitionis, quando nondum sua munera , quibus dignoscatur, exercuit: tuncisque ei fidem non facile praestare, opus erit dignum , & meritorium , si ob Dei timorem , & Legis amorem, decipi timuerint ἔ quousque eius vocatio conspicua sit, ut iuxta Legem divinam debeat admitti, & iuxta eam, quam dederit, doctrina exacte examinata: Nemo quidem poterit, nec de evidente redemptione , nee de eo Rege amplius dubitare υἰdebunt populi , quod fecis verisatem , se justistam eum Populo suo , Meoque cantabunt eἰ eanticum . scuti de Davide iam ad thronum elato , nulla tribus dubitare ausa fuit: pariter ut nullus hominum hodie in dubium vertit: an rex Galliae, vel Hispaniae sint vere reges t 'Si quidem hoc omnibus conspicue patetramplius Messiae regnitia patebit quando regnaverit: & si aliquis vel improbus, vel insanus parere recusaverit, laesae majestatis humanae crimen committet, & a iudicibus iit perduellis, capite plectetur. Sicuti si Davidi, vel aliis Israelis regibus non obedisset: Simulque eontra Legis praeceptum ageret, quo ΠΟ- testatibus a Deo institutis, OSedire mandatur. Praeterqi iam in fallibilis, de Ded, & Messiae subiectio , optime compatietur eum voluntario totius Populi, atque gentium plurimarum obsequio p ita ut totus a peccatis, sordibus, sicuti pii rissimurn argenti m , mundatus semper diligat Dominum Deum sutim , idque perpetuo , in fallibili, sed liberrimo amore, ut sipra latissime ex Christiana , & Judat ea doctrina . atque sacra Pagina, indemni libero hominis arbitrio , futurum esse, probavi. Qiaaerebam ergo quare de reiectione Messiae Deus nunc uam locutus ἱ maxime de sutura idololatria e Regerit Doctissimus viri
186쪽
Vir, quod quamvis Deus clare Messiae reiectionem praedixisset, sutura po- ει damnasset, Israeli ea praemonitio non profutura esset: Si- puli idolo- quidem licet idololatriam caepe dc acerrime reprehendisset, dc latria loeu- populum de eo futuro crimine praevenerit, gravissime tape tus , niinpuniverit: non tamen ideo abstinuit, sed facile in id incidere quam vero crimen solebat: non ergo quamvis de ea reiectione, & infide- de Messiae Iitate populus fuisset praeventus, eam necessario viraturus esset, rejectione esi obsequi ex propria malitia, & abominabili contumacia nollet. 'Ego autem tale argumentum ex hae responsione colligerem 'ergo quia Dei praemonitiones , comminationes contra id lolatriam non suffecere , ut populus ab eo crimine abstineret ,
frustra Deus admonuit, prohibuit, & populum se destructurum , praedixit: hoc clare consequitur : quia ideo asserit Doctissimus Uir, quod non necesse fuit Israelem de sutura in Mes.siam infidelitate criminari ; quia talis praeventio nec suffectura erat, neque Populus obediturus, sicuti pro idololatriae crimine vitando, minime suffecit: ergo frustra etiam futuram idololatriam praedixit, de illius crimitin poenam : & si non se
stra, quamvis eontrarius fuerit eis ictus; ergo nec frustra Mes sae rejectio praediceretur, ad eam secuta poena , quamvis I .rael futurus esset inobediens, & plane refraliarius. Uerum tamen maxime oportuit, quod Deus idololatriam non modo
prohibuerit, sed etiam eam commissuros gravissimis suppliciis comminatus fuerit non solum, ut abstinerent, sicuti plurimi fecere; sed si quando in id peccatum inciderent, & divinam periclitarentur punitionem , facile resipiscerent, &Dei praedicta contemplarentur, Jc de crimine, de quo antea suerant prae venti, poenitentes, ad Deum sutim toto corde converterentur.
Sie Israeli contigit, in diversis captivitatibus, ubi suum peccatum agnoscens ad Deum poenitentia ductus redibat. Sic etiam, ut Dei praeceptum servaret, in secundo templo pro maiore parte abstinuit. Atque propter eandem Dei admonitionem per tot secula in hae dispersione idololatriam abominatur: & qu re ' non nisi quia Dominus prohibuit, praedixit, & extrema i supplicia, se in transgressbres executurum, indixit. Multum igitur oportuit Deum de futura idololatria praemonuisse, eumque toto cum rigore flagellaturum populum, fi tale facinus aliquando eommitteret: quamvis etiam dixerit: Ego seso quod Iabenti tempore fornἰeaό-la; eum DIA gentiam, Irascar eo tra vos,'penlaus defruam vos, ct regnum vestrum. odergo inconveniens foret, si idem praedieeret, de Messae reiectione, de Legis gratiae abnegatione, Sc de Dei humanati sutura necest Hae erant de Messa necessariae praedictiones. quae usque ad eum inclusive vertingebant; quae si non suffecissent, ut Istaes morigerus obediret ; eonducerent saltem, ut in se
187쪽
secutis poenis, & suppliciis, non obstinatus persisteret; sed quod facile resipisceret, ut fecit de idololatria, suum peccatum agnoscens: sed quomodo nunc resipiscere quit, siquidem credit non modo, quod suum Messiam non negavit, sed quod ex verbo divino, eum aliquando negare est impossibile ; quomodo ergo poenitebit, quod negaverit φ nunquam hoe fatebitur, neque aliquam humanam habet utilitatem in negando. Ideo dicebam , quod si Israel tale horrendum facinus commissurus erat, ἁ Deo fuisset praedimim, comminatum, sicuti de idololatria, vel ut ab eo crimine populus abstineret, vel ab eo commissis facile resipisceret: hoc quidem intererat divinae providentiae.
De hujus Captivitatis causa , & diuturna
FIlo nostrae disputationis tantisper omita , digreditur Doct. Uir ad aliud quaesitum, quod omnes Christiani, qui Judaeum convertere intendunt, maxime extollunt. -runt a nobis, propter quod peccatum adeo longum , miseram captivitatem sustinemus, quamlumvis Mosis Legem exacte obse vare eamque contra totum genus humanum, retinere cupiamus,
idololatria, quae erat pessimum Istaesis peceatum . penitus relicta, octoto corde abominata; Cum antea tempore Iudicum idem erimen brevissimis captivitatibus, vel vicinis populis su lectione, puniretur, Deo statim, ae resipisceret, sui Populi misexente. Postea in Babyloni ea septuaginta annis Dominus contentus fuit pro Israelis expiatione, eui pepercit, dc misericors in patriam reduxit: cum ramen ea captivitas propter horrenda crimina fuisset; praesertim pro universiai; populi idololatria, quam Reges, Principes, & Sacerdotes, per aliquot secula, commiserant : tamen septii aginta captivitatis annis fuit expurgata. re igitur . in hae, in qua nee idololatria , neque Eerilepia, nee maiora peccata quam caeterae gentes, Judaei patrant, adeo durat, ut plusquam per sexdeeim secula vagabundi sint, extorresa patria, sine rege, sine Domino, potius abiecti, & omnibus populis in opprobrium , & perpetuam despectionem I Quod ergo est hoc peccatum, quod nec veniam, nec consolationem aliquam pro spe nostra firmanda, ita Dei misericordiam impedit nobis Iargiri, praeter modum, quo Deus propter maiora crimina, eum dileno suo populo usus suerat ' Quod enim aliud nisi obstio alain Messiam iam adventum insdelitas i Haee speeulatio , enm ad Dei abditum . inexserutabile secre- eum ascendere assectet, ad eum seritis foret inquirentem mittere. suam responsionem aliquam adhibere. Tamen divino secreto De
188쪽
Deo ipsi reservato, eum argumentum non nisi conjecturale sit . coniecturaliter etiam, quantum ratio humana alle qui potest, de quantum ex verbo Dei scripto, legere licet, pro viribus satisfaciemus. Interea vellem etiam inquirere ; si Evangelica doctriana , dc Dei adventus in mundum , a peccato Adami erat ita n cessarius, S ad totius generis humani salutem adeo proficuum: quare per tot secula fuit a Deo dilatus f hominibus in tali coeeitate, & miseris tenebris involutis, ut nec verum Deum suum creatorem agnoscere possent, omnibus in absurdissimis opini nibus, & peccatis implicitis ' Erat ne aliquod externum ex parte generis humani, quod divinam misericordiam, & potentiam, impediret e Non certe, quia Deus independens infinite est per suam natura me ideo, quodcumque volvit secit: Neque in diaget aliqua externa dispositione ut operetur quando velit, ik qu modo velit. An erat mundus, quando venit, aptior ad suam receptionem ' hoc non, quia omnes gentes erant idololatrae, Ac Israel in maiore corruptione quam nunquam fuerat: Praesertim qui eum nec credidit, nec recepit, sed erucifigendum tradidit. Et si venturus erat, ut crucifigeretur, quovis praecedenti tempore veniret, non deficerent improbi, qui id sacrilegium committerent. His nulla adia responso adhiberi potes . quam quod illud fuit Dei in exscrutabile secretum , eui quando ex sua infinita scientia, & misericordia, placuit, id summum beneficium hominibus impartitus suit. Eodem prorsus modo sufficeret . quaesito nobis ficto respondere; & efficacius satisfaceret ; cum in vestra sententia Messas suerit necessarius pro animarum redemptione, ex diaboli captivitate obtinenda, & divina gloria com-
Paranda : Nos vero nee redemptionem quam expectamus, nee
Messiam ipsi im pro animarum talute nee pro glor a aeterna con- 'sequenda, necessaria esse credimus; sed pro aliis finibus quos supra retuli r ideo quamvis per decem, vel plura millia annorum disseratur, non adeo interest ut vestrae quam creditis redemptionis dilatio, quae per tot secula duravit, homine servo diaboli, filio irae, sub Dei odio, de aeterna maledictione ad eius usque adventum, persistente. Huiuscemodi plura a Doctissimo Viro quaererem, quibus scio nihil aliud respondere posse, quam ad divinum secretum , dc liberam Dei voluntatem recurrere : posset etiam actitissimo quo pollet ingenio subtiles congruentes rationes etiam excogitare: sed ratio ex congruentia petita nullam certitudinem. sed probabilitatem ingenerat . quae uni placet intellectui, alteri displicet. Sic erit solutio quam praefato quaesito Praestare accingor; praeterea quae ex verbo Dei claro adducere
queam, quae si clara suerint, Doctissimus Vir abs dubio admi
Ad duo capita hoc quaesitum reducitur r Primum, ob quae L et peccata
189쪽
Peceata Dominus per omnes populos Istaelem in captivitatem dispersit φ Secundum, quare adeo diuturna sit haec captivitas ecum antea propter maius scelus , nempe idololatriam, septuaginta anni Babylonicae captivitatis suffecerint ad peccati expiationem, ut populus pristinam libertatem consequeretur ' Ad Primum Deus ipse aperte respondet, qui in tota Lege, & Prophetis Israeli de hae per totum universum dispersione, & sum' ma abiectione, comminatur, non nisi propter illius Legis, quam per Mosem promulgavit, transgressionem; nulla alia addita causa, neque de Messae abnegatione verbum loquutus. Ouare igitur aliae nostrae captivitatis caulae assignandae s Sufficit clarum verbum Dei, ut certissime sciamus divinae Legis Mosis praevaricationem , haec omnia nobis adduxtile mala , nee nobis aliam causam quaerere, aut exspeculari lieet, eum conscii nobissimus hos , S maiores labores propter Legis transgressionem, adhue hodie mereri. Aliam nostrae captiviratis causam di iii-rant ad quos maxime oportet invenire, ut sua dogmata possint
stabilire. Maius negotium facessit sitisfacere alteri quaesiti parti de nostri exilii mirabili diuturnitate, di de circumstantiis quas Docti Vir etiam addidit, quae negotium difficilius reddere apparent. Judieia Dei sui supra dixi) ex serutari, vana audacia est humani
intellectus: SDut di t eoelum, a terra, Da judisia mea, ave-sris judiens, disit Dominus. Quare Deus levissimo, fere nobis ignoto peccato, charissimum Mosem morte puniret, cum plurimis aliis maiora crimina minori supplicio pepercerit re Saulem non ob magnos desectus morte, regni ablatione, di totius posteritatis exterminio; Davidem vero pro homicidio, de adulterio, pueruli morte, atque Absalonis rebellione, puniverit Quis haec comprehendere quit, praeter Deum ipsum , qui uni-eus sua judicia novit. Quod haee Rationem tamen, si aliquid coniecturare valeamus, tantisper captivitas eonsulere liceat: & primo, quod haee captivitas. & diuturna non est eius duratio non sit propter mortem, & infidelitatem Messae . propter satis nobis constat: Qvia , ut supra probavimus, Messam ene- mortem care est contra verbum expressum Dei, qui toties repetivit nosi undique eum quaesituros, eumque futurum Prineipem . dc Regem in medio nostri, nosque ab omnibus iniquitatibus, tune temporis expiandos. divina Lege cordibus ita indita , ut non amplius eam praevaricare velimus. Istis silppositis Messam oscidisse, impossibile eredimus ; re neque hane esse istius captivitatis conservatricem causam.
Praeterea per plurima secula ante Christi mortem decem tribus Israelis fuerunt in captivitatem ductae usque in praesentem, , diem; quas in universali cum Messa redemptione etiam redu-
190쪽
cendas, Deus ipse promittit, clare distinguens inter domum Israelis, & domum Judae: quae redemptio Babylonicae nequit adaptari: sic Merem. Cap. xxi II. vers. 6. Dἱebus illis serva blatir Juda, o I Ei habita it securer quem vers. Tremel. de Iunius in nota ad vers q. sic intellexere non tantum Iuda, sed etiam Israsilis vers. 6. Ex quo manifestam es, non esse hac verba refringenida ad reversionem e Babstlonia. Haec illi, qui satis c gnoscebant, quod in ea Dei visitatione Israelis domus non redi rat, ideo ad eam haec verba restringi non posse fatentur. Sed ut sui dogmatis consequentiam servarent, ad universalem per Chr
stum spirit italem redemptionem necessario recurrere tenebantiar, ut statim faciunt, addentes: Sed de luerationeseislauasi per riuum his agI. Nos vero ubi similem locutionem in Prophetis reperimus, Israesem, Sc Domus Judae filios simul redemptione promissa pol turos, credimus. Haec adduximus, ut ex Doctoribus Christianis probari possit; quod Israel a tempore, quo captivatus fuit, non adhue redivit, sed in eadem captivitate perseverat, quam propter Christi infidelitatem perdurare, asseri non potest, cum per tot secula ante Christi mortem extorres a patria fuissent Israelitae, & per varias regiones sparsi. An vero iam illae tribus ubicumque fuerint, Evangelium ample flentes Christi redemptione, aut spirituali liberatione, nunc fruantur e Ego non novi, neque credo Doth. Virum audivisse: stio tamen quod in toto Oriente, de in vastissimis Indiae regionibus . atque etiam in AEthyopia, innumeras habent Istaelitae Synagogas: ne que Judaeorum nomine appellantur, sed Israelis: a quibus non a sex annis amplissimas secro idiomate literas accepimus, valde miratis, quod in his regionibus etiam extarent Judaei, seu Israel irae , ut ipsi loquuntur, qui de Christiana religione vel nullam habent notitiam, vel saltem vagam, confusam. Hos ex decem tribubus esse, suspicamur, & quod non propter infidelitatem in Christum , quem non noverant, in captivitate sint, ratio ipsa suadet: Ergo neque caeteri has regiones habitantes.
Tribus Judae, Beniamin, de Levitica a tempore, quo in Baby- Qusd haeelonem captivae fuerunt, in eadem captivitate. usque in praesens captivitas perseverant: quod si absque praeiudieio consideretur, negari est eadem non potest : Siquidem quamvis post septuaginta annos in Babylonica Hierosolyma redeundi esset a Cyro rege facultas : Exigua pars continnata Populi id beneficium voluit admittere, & non nisi clo 3 o. redie- diversis p re, qui respectu totius populi, quasi nihil erant: caeteris omni- populi st
bus per populos dispersis ut hodie subsistunt 3. Verum est, tibus.
quod erat iis facultas redeundi; sed etiam sciebant, eam non esse universialem redemptionem, quam Deus in Lege promiserat, atque in Prophetis, persestam, admirabilem, de nunquam amplius, neque Israelis peccatis, neque hominum potentia convellendam :