장음표시 사용
251쪽
modo suisse deceptos, quo eaeterae nationes nune deeipiuntur, doctrinam reeipientes, quam in sua origine parentes non se eerto& evidenter, scivisse dixerint. Seducti fuerunt a Jerobea-mo, aliis pravis hominibus, qui non erant eorum parentes, sed Reges, aut falsi Prophetae: Legem Dei, cuius certam hahebant traditionem , nunquam falsam esse credidere, sed cum ritu idololatrico componere statuerunt , propter humanos, quos intendebant fines: divinam Legem suo modo explicantes , & falsa theologia . vanisque distinctionibus idolorum cultum cum Adonat fide compati asserentes, dummodo non crederent alium esse Adonat praeter unum , quem maxime eredere gloriabantur. Ideo dixit Propheta: quoussue uno, Θααtero pede cogitationa elaudiearis p vel Adonat, vel Baal ἱnsequιmlad Fecerunt profecto pariter ae Christiani Pontificii, qui suam evidentem idololatriam cum Evangeliea doctrina componunt, quamvis ei evidenter contrariam. Credunt quod verum est omnibus Christianis ; sed vero falsitatem addidere. vano sitae traditionis praetextu , quae non de patribus ad filios ortum habuit 1, sed ab uno, vel altero ineepta , & eonficta, de ab aliorum credulitate recepta, tandem de una in alteram nationem inter plurimos homines propagata. Inde igitur ea mala Israeli contigere, quod extraneis fidem praestiterint, pariter qui filios edoeuerint, quae leviter crediderant ab aliis seducti; quod si in sua solummodo, quam a parentibus , qui viderant , , audiverant, traditione constantes persisterent, ut nune faeimus , di pii populi semper secere, similibus fraudibus non fuis
sent expositi: nee Deos quos patres eorum non cognoverant adorarent; nee leges , quas seniores sei a Deo non recςperunt, amplerurentur.
Quod Lex oratis est divina: contra Christi
nos DoctoreS. A io laqueo me praepedire eonatur Doctissimus vir, di
cens : Parentes nosros nos etiam Lege orati fefelli se, quam etiam d visam agnoscimus r Cum ta men solidis ratiandus Doctores ChrsIani prabaverint esse non a Deo ς sed posterioris am; commentum. Hoc argumentum non parum valet pro Christianis in sua, quam de nobis improba opinione habent, confirmandis r Sed non contra Judaeum, qui credit esse Legem divinam, a Mose ipsi populo Israelis in deserto traditam, non minus quam scriptam : Ergo parentes fefellere Judaeos ei rea Legem oralem, quia sie videtur, de probatur a Christianis r
252쪽
Bus, divinam esse Legem oralem sumnemus , atque valide
Probamus quamvis multa contra hanc veritatem excogitata
uerint, quae ego etiam in vestris doctoribus di legi, di satis meditatus fui. Fortasse impugnant, quod non satis intellexe- Te r de eum nostri non multum euraverint, de aliis populis si tisfaciendis, aut nostris legibus instruendis e non semper no- .sra exacte intelliguntnr: variis argumentationibus contra Dostra dogmata occasionem dedere. Dicam Doctissimo viro quomodo hanc Legem oralem intelligamus. Circa Dei cognitionem, & internum cultum, nulla oratis Lex a nobis agnoscitur : quippe Deus clarissime quomodo erga se, & proximum , homo se habere debeat, edocuit: coeteronaturali rationi commissis. Sed eum alia pars Legis, quae naturalis non est, sed simpliciter divina, utpote a sola Dei volu tate dependens, in plurimis corporeis actibus, atque eorum negatione, consistat: qui saltem in re positiva praecipiuntur, aliquo modo fieri necesse est: aliter Deus daret praeceptum, de modus id exequendi esset indifferens, unicuique ad suum placitum exercendus: quod nee divinae sapientiae, nee ecclesiae regimini congruum esset, cujus unica debet esse facies. Praeterea si Legem ritualem unicuique ad libitum suo modo sacere liceret , intra centum annos ὸ iveris, dc sibi contrariae fuissent religiones, atque voluntariis superstitioniblis aditus pateret.
Qimd Papistis contigit, qui primitivae ecclesiae sinceris actibus abutentes, in idololatricas, de stultas superstitiones, paulatim degenerarunt. Fuit igitur conveniens, quod Deus tot externos ritus populo praecipiens, eorum executionis modum
Iraescriberet: εc quod Moses Legem populo, aut ejus seniorius promulgans , quomodo se gerere deberent in eius exercitio, vocaliter doceret : qui agendi modus non aliud praee pium constituit, non aliam Legem, sed illius executionis, seu modi agendi explicationem e ut recte fiat, & iuxta Dei v Iuntatem Mosi revelatam : postea per eum toti Israeli participatam. Quis enim dubitare potest, quod in quadraginta annis,
quo populus in deserto vagabatur numero adeo ingente , non plurimi ea sus oecurrerent circa ritualium executionem, imo quod nullus casus non aceiderit, in tanto tempore , dc numerosis populo, pro cuius intelligentia Mosem divinum magistrum non consulerent : eum in ritualibus , tum in iudicialibus. Quae omnia dubia sacer Uates, non nisi iuxta Dei voluntatem, dissolveret, ut in plurimis expresse fertur in Sacra paginar ut
de blasphemo , de filiabus Zelopha, de spoliis ab inimicis in
bello captis , purificandis, & mille aliis, in quibus Moses non nisi Deo consulto decernere audebat: igitur omnia quae tunc oceurrere dubia circa ritus exequendos, juxta Dei placitum
253쪽
Moses explicuit, posteris modus agendi tune praescriptus degeneratione in generationem , ut a Deo praeceptus semper observatus. Qui postea populo iam per captivitatem dispersis a 'Magistris, ne temporis traftu populus oblivisceretur, vel in diversias superstitiones laberetiir, s criptis mandatus fuit, quae Mi ah a nobis appellatur. Haec veritas, Sc Legis oratis necessitas , aliquibus exemplis amplius illustrabiriir. Jubet Deus circumcisionem : Oportebat ergo dicere quomodo fieri debebat , ut vera esset & ut a Deo praecepta : Maho metani, dc plurimae aliae gentes circumciduntur, sed post paucum tempus interiore pellicula non si mul abscissa, increscit, & totaliter operit, quasi novo Prae- Putio renascente. An sic circumcisionem Judaeo licet efficere, qui paulo post iterum praeputiatus evadate Ergo Lex oratis quae nobis utramque pelliculam , S internam, & externam abscindere docet, divina est, dc a Mose edocta , ut, ut a Deo recepit, circumcisionem exerceremus. Ouod fimbriae penderent ex quatuor vestis angulis, praeceptum divinum est, sed quales debeant esse fimbriae, quas Ziziot vocamus , Moses non scri
psit: di quis dubitat, quod Jesus, ut bonus & perfectus Judaeus, etiam gestaverit, non humanae traditioni, sed Legi obediens, non solum in praecepti substantia, sed in suae executionis modo. Imma latas victimas Deus exigebat: dc m culatas semper abominabatur, di illicitas fecit: Sed in quo
consisterent tales maeulae non omnino expressit: quia oporteret Omnes pravas affectiones percurrere, quibus animalia corripi solent, ut pro sacrificio fuissent inepta, quas omnes peream traditionem a Mose Judaei habuere : Nec aliud erat principium unde colligerent. cum id ex naturali ratione minime de dendeat. Pariter in praeceptis negati vis, ubi plurima sunt, quae nisi ex divina traditione dignosci non posssent: Sunt etiam non pauca opera servilia quae die Sabbati Deri licet: cum circa aegrotos , tum in variis necessitatis casibus ; praecipue si ad charitatem pertineant. Sicuti ut puerulo debili, quod circumcisio differatur: de quod in die Sabbati fieri positi. S debeat, si in eum octava dies a nativitate inciderit. QDd in die. expiationis , onera prius medici conscientia , aegrotans nutrimentum capiat ; alias abscissonis animae poena prohibitum. Profecto si haec, & plura alia, ut dispensarentur Papam haberemus , non oporteret ad Deum in Synai praecipientem recurrere. Nee necesse est Legis oratis plura percurrere, dummodo Doctissimus Uir agnoscat, quod nil per eam facimus h aut intelligimus, quam modum exercendi cultum externum, cum necessario aliquo modo fieti debeat. Ideoque Lex oratis, de praecep rum substantia nil adimit, neque ei aliquid addit,t potius
254쪽
votius exactam observantiam Legi conciliat: ita ut nec novam Legem , nec aliud aliquod praeceptum constituat. Sic credera oportet, cum talia decreta a Synedrio profluxerint , cui Deus
absis lute obedire iussit, neque ad dextram , neque ad sinistram deflectere : sed omnibus quae Judaeis dixissent auscultare: dixerunt incorrupta traditione se a Mose sie fuisse edoctos, ergo Dei decreto populus sic credere tenetur. Qibod Christus etiam via ne sentiebat, eum dixit, eis Judicibus in omnibus pare dum esse, quia in cathedra Moses sedebant: id est , quasi si idem Moses loqueretur, quod idem ac si Deus praecipiat. Hoe profecto non intelligebat Christus de litera sacrae paginae quae ab omnibus habebatur, & ut divina eredebatur. sed de intelli-Εentia Praeceptorum , di modo, quo effici debebant; ideo dixit, facite omnia, qt dixerint vobA; de factilibus igitur admonebat. Et ille senatus dubia quae in populo excitabantur, circa Legem, non ex scripta , sed ex traditione a Mose habita
dirimebat; quia aliunde non poterat. Caeteraque sepes ad Legem vocamus, ut sapientum statuta , S praecautiones, ne regis praecepta praevaricentur, credimus, non ut divina praecepta. Velliti Deus iubet poena abscissonis animae ne quis cum menstruata congrediatur : Jubent nostri sapientes, ne cum ea concumbat: ne eam osculetur, aut quod simile faciat, ne forsan ex iis actibus, alias a Deo non prohibitis, ad praecepti praevaricationem progrediatur. Eadem providentia pro virtutum moralium observantia , selent cordati homines uti, Plurimos actus vitando , ex quibus, in virtutis corruptionem ,
homo facile laberetur. Ouod in his aliquid, vel plurimum superstitionis insertum sit, nee diffitebor: quod etiam in Evangelio legisse memini: in vasculorum purgatione r in exactissima manuum lotione , quas majorum traditiones appellat. Sed hae traditiones nunquam ut divinae receptae fuerunt, aut a Deo commendatae , sed humanae, propter aliquos fines, quos
fastidiosum foret reserre, ab antiquis institutae. Nil tamen in ipsis, vel contra honestatem, aut bonos mores reperias, aut quod pravam superstitionem redoleat. Plures adinventiones sbi confinxit Papistica ecclesia , quae contra Dei gloriam adorationem certo putantur: Si quae in Baptismate recenser mus, Paginam integram scribere non sufficeret: quot in chris. male et quot in aquae lustralis consecratione : in arae, in campanae, in altaris dicatione: haec certe infinita sunt: tamen deteriora ipsis, & magis superstitiosa Christianis videntur quae Jildaei faciunt, vasa purificando aqua super infusa, dc ut panem comedant manus abluere: sed quis tales inconsequentias
non irrideat f Ηaee sufficiant. pro Doctissimo Uiro satisfaciendo, quod nec Lege orati, nee sepibus seu institutis humanis
255쪽
ad praevaricationem praecavendam Legis divinae, parentes I raelem fefellere, quidquid sui Doctores in oppositum probaverint. Ad paragraphum in ultimo Fol. qui incipite' -ndo Nero reistis: Abunde respondisse videor, ideoque libenter a stineo.
Probatur certitudo Legis divinae, & sacri Iibri Mosis.
QVod attinet ad eomparationem, quam Doctiss1mus viragit inter Evangelium , & libros Mosis ; vellem responsionem non adhibery, ne modestiae limites excedere co- par : Dicam tamen aliquid, quia scio Do tissimum Uitum iadesiderare, & non bene laturum me omnino abstinere. oportet ex ipsis Doctoribus Christianis probationem assume- re, ex qua Evangelica scripta, cum Uetere Testamento, nullatenus certitudine comparari posse, constare queat. Praeter Paganos, qui idololatriam absolute colunt; totum mundum occupant Christiani, Judaei, & Mahometani qui omnes unanimes fatentur Mosis libros esse divinos, quamvis Maho- metici barbare querantur, quod Judaei ex sacris scriptis malitiose Mahomet nomen expunxerint. In caeteris minime dubitant : & sacrum Legis volumen in Synagogis servatum maxime venerantur: adeo ut si aqua suo tempore agris deficiat, Judaeos cogant, ut nostram te iturgiam secundum mores, recitantes, Legis volumen per campos deferant, quos mirabilicum devotione Mauri insequuntur, credentes statim se aquam e coelo habituros; tanta eum superstitione librum venerantur.
At Christiani nunquam ei divinitatem denegarunt , praeter stultos Manicheos; in eum suae religionis fundamentum sit. Αlhoranus, ut barbarus Judaeis, de Christianis despicitur, di in aliquibus non modo falsiis, sed aut ridiculus, aut abominabilis putatur. Evangelium a Mahometanis ut falsum reiicituri nec tales libros aliquando receperunt, eosque divinos esse perpetuo negant. Judaisiariis pariter divinos nunquam agnovit, sed Graecorum inventum , aliquorum ex Judaea interventione. Rellat ergo liber Mosis in pacifica suae veritatis de divinitatis possessione, in sententia Christiani, Judaei, di Maho- metani quod idem est ae totius orbis. Non igitur id quod ab duabus hominum partibus in dubium vocatur recte comparandum est cum eo libro . qui ab omnibus, ut verus, & divinus, absque dubio, &disputat tolle , religiosissime recipitur: Quia id pro vero constanter habetur, quod a nullis hominum dubitatur s
256쪽
dubitatur. sed omnes unanimes verum esse credunt. verum Evangelii liber, quamvis a Christianis credatur, ab aliis duabus hominum partibus eam fidem non fuit assecutus. Haec est ratio congruentiae, non evidenter concludens, sta libro rum Mosis dignitatem, commendans. Probatur etiam Ueteris Testamenti certitudo: quia a primis parentibus, ad praesentes liber iste non interrupta traditione, ut divinum oraculum, pervenit: non est igitur ratio, quae t lem non esse suadeat: cum parentes, ut supra probavimus, filios decipere voluisse probabile non sit. Sed contra hoc urget
Doctissimus Vir : -d si quis dixerit, librum Mosis fuisse
tempore captivitatis Babylonicae deperditum : postea 'vero quod Esdras caput Synedrii eum aliis eiusdem Senatus confratribus, ex quibusdam conservatis laciniis , Legis volumen . quod nune habemus construxit: quibus rationibus oppositum probare possemus Praesertim cum aliqua ibi reperiantur, quae sic accidisse, non obscure significant: ut plurimi nostri seculi non sine mentis acumine, & subtilitate detexere.
Hoc argumentum plurima improbabilia supponeret, quae
examinare opus est. Primum ego quaererem a proponenter
An eredat ille, quod Esdras originale aliquod habuit perfectum.& purum, ex quo fideliter, quod habemus, scripsit ds ita fuit, non librum constri t, sed ex vetere originali e remplar aliquod descripsit. Sed ab interrogante hoc plane n garetur ; Sed aliquas lacinias, seu fragmenta Legis Esdram invenisse, ex quibus hunc librum composuit. assereret. Sed quid hoe significare vult f Q d exstabat liber Mosis, tamen non bene , neque integre compactus : aut characheribus non recte exa- 'ratis, sed alicubi deletis: QDd aliqua capita deficiebant, alia extabant I Sed quis haec novisse potuit nisi Esdras ipse in suis scriptis revelasset d non secit: Ergo hoe ad libitum, εc sine
fundamento proponeretur. QDd si Esdras ex suo cerebro lubrum confinxit, vel ex reservatis fragmentis, aut notis, tot Dei cum Mose, & populo colloquia, tot minutias, Accircumstantias mentiri auderet coram integro sapientum, & Prophetarum Senatu e modo omnes in eandem fraudem convenirent e Nisi forte Pentateuchum memoria servassent : hoe
fateor non esse impossibile; si quidem video, quod aliqui ex nostris Rabbinis, qui per plurimos annos sacrae literae studio dediti fuerunt, non solum quinque Mosis libros, sed etiam
Nisinam, quae maiore volumine continetur, ita memoria se Vant , ut de verbo ad verbum recitare soleant: pro quo prae
nita studentibus magistri largiuntur. Quid ergo mirum, quod illi homines, qui on eroso Thalmudis studio tunc carebant,
257쪽
Mosis librum memoria servassent. Sed si aliter fieret, de alia qua , vel pleraque ex proprio cerebro confingerent, neque ipsi inter se convenirent, neque talis liber universim reciperetur a Judaeis per varias regiones eo tempore iam dispersis, in quibus principaliores erant, & Sacerdotes ἱ quos qui ad patriam redierpnt precati fuere quod Levitas , dc Sacerdotes mitterent. qui Templi cultui inservirent, quibus maxime carebant. Isti igitur quomodo fabulosum, & confictum librum recenter constructum , ut divinum reciperent, dc Mosis esse crederent e Praeterquam deperditum fuisse in captivitate, non verisimile est; cum dc Isaiae, Oseae, Hieremiae. & aliorum libri Pr phetici servati fuerint ; qui non tanti haberi debebant, quanti divinae Legis scripta r Ergo sicuti illi persecti permansere , quare ex divina Lege aliquae dumtaxat laciniae perseverarent ' Hoc' quidem ad libitum assereretiir, dc sine probabili aliquo landamento . seu ratiocinio. Insuper liber iste claram , dc expres.sam continet prophetiam de populi, & regni totali eversione, dc hae quam patitur captivitate, ac de ejusdem populi duratione ab omnibus gentibus se rati per tot secuta , cum circii m- stantiis adeo individualibus, ut rem jam praeteritam magis signi care videatur, quam futurum rerum eventum. Quem lia brum seu Legem in eo contentam Danielis clara de ultima Templi eversione, & populi extrema ruina suo statuto tempore, divinum esse praedicat, ad euius veritatis confirmationem ea omnia dirigebantur, quod neque Ethnicus rationabiliter negare quit, ut in fine praecedentis scripti clare probavi.
Quod Evangelii Libri non eandem habent
certitudinem . . Possem nune ab aequilibrio eum Evangelio abstinere, sed in
Doctissimi Viri gratiam aliqua etiam proponam excusationis , non impugnationis praetextu. Primum, cum Evangelium pro Judaeis primo & principaliter fuerit, quod&quatuor Evangelia , dc eaetera omnia in novo Testamento contenta, unica lingua Graeca fuerint conscripta, valde miramur: Adhue & Epistola ad Romanos, & ad partieularem Romanum , cujus servus ad Paulum effugerat: atque etiam ad Hebraeos : ita ut videatur totum Exangelium a Graecis fuisse com- Paetiam : quippe nunquam lingua Graeca fuit ita vulgaris, Romanis, Gallis, Hispanis, Germanis caeterisque Europae nationibus, ac Latina. Romanis omnia haec regna tunc posta
dentibus : neque Asiaticis Judaeis plusquam Hebraea , quae adhue
258쪽
- ΥERΤIUM SCRIPTUM JUDAEI. a 39
adhue nostro tempore ab. Israelitis in omnibus sitae dispersi nis locis, ut venaeula habetur, & semper habita fuit: sed Graeca non nisi iis qui Graeciae civitates habitabant. Dubitatur ergo quare omnia sola hac lingua Spiritus Sanctus influxerit , quae paulo post non nisi a paucis intelligenda
erat 'Est etiam notatu dignum, quod ante haec quatuor Evangelia alia plura fuerint conscripta , ut refert Lucas Cap. I.
vers. I. Qui etiam se eam historiam scribere votasse, ait: Ut sciret certo Theophilus quidam , quomodo res ea gevi fuisset,
ut as ocularibus tesιbus fuerat informatus. Non ab Spiritatus Sancti asstatu ad scribendum commotum fuisse dicit; sed quod ei etiam scribere placuit. Non, ut omnes homines scirent, dc ad Deum converterentur ; sed ut Theophylus de iis, quae jam crediderat, amplius informaretur. Non quae ipse viderat, sed quae ab aliis audiverat vera esse, scribere animum induxit, Sancti spiritus , vel Dei revelationis ,
nulla prorsus facta mentione. Contra omnium Prophetarum stylum, qui semper dixerant, is loruutus es mihἰ Do-mInus: Sic aἱt Domlaus, verbum Domini: praesertim Moses,
qui fere in omnibus lineis divini spiritus influxum refert: is ixit Dominus Mosi: Θ Dominus mihἰ dixis y ne aliquid a se dicti im populus crederet, sed omnia Spiritus Sancti aD flatu suis mentibus indita cognosceret. -d nullus 'ex Apostolis in suis Evangeliis , vel aliis libris, asserere ausus
fuit. Fuerunt quidem plurima, praeter quatuor Evangelu, quorum aliqua refert Hieronymus & alii Patres, quae diversarum haeresum fuere principia r ut ad AEgyptios , ad Hebraeos, Thomae, Bartholomaei , duodecim Apostolorum : Basilidis, Harpocrae, di alia quae referre foret superfluum, quorum singula suos fautores habuerunt, diversisque contentionibus o casionem dedere. Haec omnia Evangelia inter se de rei veritate contendentia, rei oris tractu, & Conciliorum auth ritate reiecta fuere , quatuor duntaxat in Europa admissis, utpote inter se magis consormibus. i Sed non a toto Christianismo explosa fuere, quia a Thoma conscriptum in plurimis Africae, &Asiae ecclesiis perseverat, ut unica suae fidei regula e quod di ego vidi , & Latine mihi interpretabatur Archiepiscopus, nescio cuius Armeniae civitatis, qui Romae Latinitatem didicerat , eum quo per aliquot menses in hac civitate consuetudinem habui , dc vere testor me tot errores , superstitiones, de haeretica dogmata ibi legisse, ut valde mirarer Evangelii nomine insigniri. Q d ipse constanter assirmabat esse verbum Dei ab caeteris occidentalibus
259쪽
Christianis nunquam falsificatum. Bone Deus, quam belIacaetera alia Evangelia continerent, siquidem a majore parte
Christianismi fuere reiecta l/ Joannis Evangelium non nisi post multos annos a Christi
morte, apparuit. Aliqui Doctores dicunt, quod in monto Pathmos magno cum tonitruum strepitu fuit coelitus demi iasum. Alii quod in fundamentis Templi Salomonis inventum fuit. Alii quod in palude columna marmorea inclusum Sed maior pars Doctorum sustinet quod Johannes ab Episcopis Asiae rogatus , contra haereticos Ebionitas, Evangelium scripsit , qui Christi divinitatem negabant ut hodie Soeiniani ab aliis tribus Evangelistis non clare assertam tanta a principio circa Evδngelicum dogma fuit controversiain. Praeterea in hoc Evangelio aliqua sunt , quae Apocryphaab antiquis Patribus censentur: ut de Angelo in horto Christum consortante. De adultera a Judaeis coram Christo a cusata quam historiam Eusebius L ib. III. caput. xxx IMVsoria eeele astra, ait: Papias addidit 'uandam historiam
de muliere adultera a coram Chrso accussata , qua extat in Evangelἰo, quod dicitur ad Hebraeos: Non ergo erat
in Evangelio Joannis e quod si fuisset , frustra ad apocryphum Evangelium recurreret : nec certam quandam ni1toriam nominaret. Hieronymus Lἰb. II. contra peregrinos,
dieiti mod hae hsoria is plurimA Gracorum , O Latinorum .οdιessus legebatur : Ergo non in omnibus. Epiphanius Isb. II. asserit de hac historia : Quod Haliquis, ex Evangelsi ad Hebraos confictoribus , eam scripsit , ibique
per Tatianum Haeresiarcham compositam fuisse opinatur. Neque aliquis ex Graecis commentatoribus, qui totum Ese angelium explicuerunt , huic capiti commentarium fecere. Sie de Probatica piscina Anabaptistae autumant, qui non infirmis fulcris nituntur . ut eam nunquam extitisse , neque
Evangelium de ea locutum, probare possint. Quod attinet ad Lucam , praeter evidentem contradictionem quam circa Christi genealogiam videtur facere Ma thaeo , aliqua etiam habet , quae ab antiquis doctoribus non admittuntur. Hilarius Lib. X. neque Angelum Jesum in horto consolantem, neque sanguinis sudorem , vera esse concedit: Sie ait: Certe nec ignorare debemus, quod in ρω- νἱmis librIs Graeli is Latinis nil invenitur de Analo , nec de sanguinis sudore. Plura reserre possem, in quibus autores primitivae ecclesiae circa capita integra Evangelii maxime
dubitarunt, oc in varias sententias abiero. Matthaeus
260쪽
ΤERTIUM SCRIPTUM IUDAEI. 1 et '
Matthaeus fertur Hebraico idiomate scripssile , sed quod
eo autographo deperdito Graeco sermone postea translatum apparuit ab incerto autore ea lingua donatum. Marcus est . istius Evangelii, ut gravissimi Doctores asserunt, absque rerum gestarum ordine, compilator. In cujus praefatione ait Hieronymus , quod Papias υἰscopus Hierosodimitanus hujus Mareἱ mentisnem facis: Quem sacrum fuit te scriptorem confirmavit Clemens Romanus Episcopus. Est certe notatu dignum, hune magnum Doctorem dixisse: Gangeli iam taliabus te moniA ad suam ver catlanem isdiguisse : quod Evangelium Pontificii asserunt fuisse a Petro Romae confirma- .sum: Cum tamen Resormati negent Petrum aliquando Romae deguisse. Epistola ad Hebraeos non ab omnibus Paulo tribuitur, sed
incerto alleui Autori : Sic ex Reformatis praecipui opinantur , contra totius Christianismi receptam opinionem , de
antiquam traditionem. QMd idem de Apocalypsi prisci D
ctores opinabantur et qui liber , ut refert Eusebius Ub. III. Cerintho attribuebatur sub nomine Joannis conscriptus , ut suam sententiam suadere posset . de mille annis Christo in terris regnatum. Atque etiam Hieronymus ab ecclesiis G ei, , non ita libere hune librum recipi , expresse fatetur. ' propter neque Doctissimus Athanasius, neque Concilium Laodicenum Apocalypsim inter Canonicas Scripturas recensent. Tandem nullus liber, nulla fere Apostolorum Epistola , neque Acta Apostolorum absque contentione a primis. di posteris Christianis . accepta fuere : quamlumvis multae sint solutiones, variis temporibus ab insignibus viris excogitatae, quibus hae Evangelii maculae abluerentur. Nec loquar de querelis quas antiqui Patres Ecclesiae habuere circa Evan- , gelii textus eorruptionem : iam Graeca exemplaria, iam Latina infinitis erroribus scatere, deplorantes: quod Latina per i Graeca , & haec per Latina explicanda essent, singuli juxta suum placitum asserentes. Hoc certe nostro seculo recentiss- me eonfitetur Doctissimus Vir Vossus de a te munia cap. II. Ut sacri textus Veteris Testamenti autpritatem diminuat, se ait: Nullam autem hasuIsse curam Deum eorum, quδ δε- scripsere Novἰ Foederis libros , in quibus tanta es lectisnis varietas, ut si quis omnes ister se eommisteret eodises, quot verba toridam pene sit inventurus dἰscrepantias, &c. Posia sunt quidem librarii , seu scriptores errores committere in aliquisus dictionibus Sacri textus; sed non qui non tales esse
statim cognoscantur, emendentur ex correctiori blis exemis .