장음표시 사용
271쪽
providentiam eventum illum direxisse agnoscendum sit ; ut quod a filia Pharaonis e flumine ere- litus sit ; quaedam plane conficta , quod mortuus it super ore Domini , & manibus Dei sepultus: siepius etiam , ubi unum tantum est miraculum , duo fabricantur e primo enim generale praemittunt miraculum , quod Moses separaverit terram Gosen , in qua erat Istael , nihilominus quando enumerant quatuor plagas , nimirum pestilentiae, grandinis, tenebrarum , & caedis primogenitorum , in singulis duo considerant miracula: unum
quod AEgyptii plaga percussi ; alterum quod Israel
ab ea fuerit immunis: atque ita ex quatuor mir tulis octo conficiunt. Idque nullum alium in finem , nisi ut ex numero miraculorum probent Mosen omnibus aliis ante & post ipsum Prophetissimul junctis superiorem esse: quoniam illi omnes septuaginta quatuor tantum edidere miracula. Sed agnoscamus illum numerum , exinde liquebit , a Mose & propter Mosen spatio centum vi- ginti annorum facta esse septuaginta sex miracula: Et si reliquorum adjungamus, eaque omnia propter Legem a Mose latam , & ad ejus confirmationem facta concedamus , a principio mundi, usque ad excidium templi primi , id est , annister mille trecentis & viginti octo, facta fuisse muracula centum & quinquaginta. . iAt miraculorum Jesu Christi numerus immensis est , & iniri nequit: tot fuisse scribit Joannes , in fine Evangelii sui, ut si omnia fingulatim e seriaberentur , ne totus muridus quidem libros capere posset: quae quidem est hyperbolica locutio , qualis illa Dei ad Abrahamum, quod semen ejus multitudine aequaturum silet stiuas caeli & arenas maris:
272쪽
sed interim maximam multitudinem , cujus iniri numerus nequeat , designat. Unde Pan. VII. 3 I. Judaeorum aliqui conspectis tot Jesu miraculis dixerunt, Messas cum venerit, numquid plura si faciet , quam qua hic facit ζ Eaque exiguo trie nil aut ad Iummum quadriennii spatio omnia facta fuerunt.. Et sicut miracula Christi miracula Mosis num ro , ita & gloria atque excellentia eadem excedunt. Vir Doch. , ut miraculorum Μosis gloriam in immensum augeat , dicit, juxta comm nem Iudaeorum sententiam, quod se totius natura quasi directorem ct arbitrum ostenderit; quod dis nitatem ad libitum quamdo opus erat ἡ coelo ad se advocabat , oesic in eoelis quodammodo potestatem haluerit; M omnibus elementis imperaverit, Sed vero , si hiastoriam sacram attente consideret Vir Doct. deprehendet , Mosen se nihil minus quam naturae ar bitrum ostendisse: Vix ullum enim miraculum fecisse legitur, nisi praeEunte mandato divino , aut precibus ad Deum effusis 3 uti historiam plagarum AEgypti, & miraculorum in deserto factorum inspicienti, manifestum est. Adeo ut miracula fecerit , non per virtutem sibi inhabitantem , sed quam precibus per intervalla a Deo obtinuit , aut ad Dei mandatum exeruit. D. Jesu vero virtutem miracula faciendi perpetuo sibi inhabitantem habuit , adeo ut , ubicumque dc quandocumque vellet , non tantum praeians , sed 3c absens , Matth. VIII. 6, 7. oeseqq. Poam. IV. 49, O. seqq. ea ediderit. Nec hoc tantum , sed quod Moses non potuit, nec de Mose uspiam legitur eam etiam aliis communicaverit ; ut discipitiis
suis , Muis. x, 8. AEgrotos sarine , lepra os pum
Et gloria Christiracula sunt 'facta per fvirtutem ipsi contianuo inhabitantems Mosia nan,
273쪽
1ate , mortuos suscitue , daemonia dicite: gratis a rapinis , gratis date. Unde & Luc. X. II. disci puli reversi cum gaudio dixerunt , Domine , etia moniasubjiciuntur nobis in nomine tuo: Et gener tim in se .credentibus : man. XIV. II. Ammamen rico vobis , qui credit in me , opera qua ego facio si e faciet , σ majora. similiter Mare. XVI. x , 18. Eamque potestatem ipsis revera es e comis municatam, Actorum Apostolicorum historia do .cet; quae miracula non tantum ab ipsis facta reis
censet , sui &, quod ea se facere professi sint in nomine Christi, hoc est, potestate a Christo ae-eepta , & in confirmationem doctrinae Christi. Vide inter alia Adi. t Ii. 6. sanationem claudi. p. xx. 34. AEneae paralytici. Cap. xv I. 18.ejectionem spiritus pythonis ex puella. Cum ipso Sed praeterea , etiamsi concederetur, quod ta-h. ' a men concedi non potest, Mosen omnia sua mira inhd i .i cula virtute sibi inhabitante secisse , nequaquam cutus. tamen cum miraculis Iesi Christi ullatenus eo, parari possent. Primo enim , quod ait de divinitate , quam Moses addibitum quando opus erat . eceio ad se advocabat, nullo Scripturae loco comprobari potest. Dicit Vir Doch. eum Domino facie ad faciem semionem instituit. Verum eo nonsgnificatur, quod ipsa divinitas E coelo descend rit, ut cum Mose loqueretur. Nam ex historia Mosis liquet, non ipsim Deum , sed angelum nomine Dei cum Mose esse locutum: Nam de angelus , qui nomine Dei populo praefuit, etiam
expresse Dominis vocatur : sic Exod. xii I. a I.
dicitur Dotanus praeessisse castra Israelis & eap. xiv. i': dicitur fuisse : In quo etiam diei tur esse nomen Dei , cap. xx sit. ii. Et qui Mosi apparuit
274쪽
apparuit in rubo, qui Mos dicit, Ego sum Deus patris tui , Deus Abrahami, Isaaci ct Iacobi ,
Exod. III. 6. qui nomen suum dicit esse , Ero qui
ero , vers. I . expresse fers. 2. vocatur angelus Domini. Ex quibus ne alia jam loca allegem liaquet , totam revelationem Mos factam ministerio angeli , qui personam Dei repraesentavit , ac pro inde perinde ac si Deus ipse esset locutus est. od vero dicitur, non in somniis nec in visione loquar et , sed ore ad os , o facie ad faciem , sicut homo cum ami 'co suo. loquitur, non significat, ipsum Deum immediate cum Moselocutum 3 sed quod angelus, qui cum ipse nomine Dei loquebatur , non per visiones ac somnia se ei revelaverit , sed quod diastincta ae clara voce ipsem si allocutus, adeo ut Moses eum loquentem clare sine perturbatione a diverit, & in rebus dubiis ejus oraculum, prout
amicus amicum, confidenter consulere potuerit.
Sed si porro concederetur Iudaeis, Deum ipsum Divinitas immediate cum Mose locutum, ex eo neutiquam' a basequitur, Mosen ad libitum divinitatem e coelo ad nubes &se advocasse. Non enim vir Doct. dicet, ipsam ignis. essentiam divinam, quae immensa est, neque coe- Io ac terra contineri potest, e coelo a Mose advocatam. Per divinitatem ergo quam Μoses advocavit , prout docet Rabbi Manasse Ben-Israel in fine sui Conciliatoris , intelligunt Iudaei , nubem Domini qua interdiu, ct ignem qui noctu erat super tabernaculum. Atqui ea non erat ipsa divinitas , sed praesentiae Dei benevolae signum visbile, ex quo indubitato colligebant , Deum ipsis praesto esse & auxiliaturum. Praeterea ipse vir Doct. paulo post contendit miraculum hoc fuisse perpetuum s columna nivis , aut toto deserti tempore su-- per
275쪽
per tabernaculum apparuit. Si id fuerit perpetuum, quomodo Moses divinitatem , quae perpetuo insidebat tabernaculo, ad se e coelo ad libitum advocabat' Ne jam dicam , illud praesentiae divinae signum primum apparuissἡ Μose nec advocante , Dec ut compareret orante , & procul dubio Mosene cogitante quidem 3 sed spontaneo Dei favore , qui nube illa duce populum per mare rubrum M. desertum ducere voluit. Exod. XIII. a I, 22.
Christus in Hisce conseramus quae de Iesu Christo narrat Evangelii. Illum in coelos imperium ob ζ adeo manifestum est , ut nulla exception obscurari possit. Ascendit in coelum εc in conia firmationom supremae suae potestatis , inde, juxta promissum suum , decimo post adscensionem suam' die ipso Pentecostes festo in Apostolos suos Spiria tum Sanctum demisit: qui cum sit ipsius Dei spi . ritus , manifestum est eum , qui in Spiritum Dei
potestatem habet , super omnia evectum Deo proximam dignitatem adeptum. Angeli ipsi ut Domino , etiam dum in terris versaretur , ministras se leguntur , Matth. IV. II. exaltato autem in eoelis subjecti esse passim dicuntur , Phil. II. 1 .ib. I. ΣΟ, Σ . 1 Pet. III. 22. Coelum , cum
baptizatus esset , ipsi fuit apertum , & Spiritus Sanctus instar columbae in ipsum descendit , additaque fuit vox E coelo, His es Filiin mein dii ειε, in quo complacuit anima mea. Matia. M I. I 6, Ir. Cum hisce quae de Mose dicta sunt nullat nus comparari queunt. Christi mu Quod addit vir Doct. Mosen in omnia elemen is ta miracula edidisse , videamus an in eo ullatenus salia. cum Iesu Christo conserri possit. Miracula Christi adeo fuere universalia , ut vix quicquam in natu
276쪽
tura excogitari possit, in quod Christus potest
tem suam non exercuerit: estque tanta miracul
rum Christi varietas, ut unde initium recensendi faciendum sit vix reperiam. Sanavit unico verbo& in instanti omnis generis morbos ; caecis natis visum non tam restituit , quam dedit, mutis i quelam , surdis auditum, claudis gressum I p ralyticos sanavit, leprosos mundavit, sedavit tempestatem, inambulavit aquis, pisces in discrupulorum retia compulit , alium eum statere in ventre in hamos Petri, ut tributum solveret, panes multiplicavit , daemonia ejecit , ac tandem mortuos excitavit: adeo ut potestatem suam ex seruerit in mare ventos , pisces , panes , da mones, morbos, quin & mortem triam.
His si addamus signa & miracula in ipsius gra- Miraeulatiam a Deo facta, magis ejus supra Mosen excel-
lentia erit conspicua. Conceptus eli virtute Spiritus Sancti, & natus ex virgine illibatar Conceptio illius per angelum est annuntiata matrina tivitas per angelum, imo immensam angelorum multitudinem , celebrata: per novae stellae apparitionem Magis in oriente indicata: Ipsi post baptismum ex aquis ascendenti coelum est apertum rSpiritus in eum descendit instar columbae, & vox. coelis audit r me est filius meus dilectus in quo complacuit anima mea. Postea in monte est transfigu-xatus , eademque vox e coelo audita ; & quod omnium miraculorum maximum est, & quo Moses destitutus fuit, ex morte a Deo est resustitatus quod quam evidenter ejus missionem divinam comprobet, in sequentibus dicetur. Adeo ut vis ta ejus, cujus nulla pars iis destituta, quasi comtinua fuerit miraculorum hactenus inauditorum
277쪽
series. Hisce si jam addamus quae porro ab Ap stolis in doctrinae Christianae confirmationem facta' sunt , magis illius prae Lege elucescet dignitas. Afflatu Spiritus Santii omnium linguarum cognitionem unico momento adepti, ac de rebus divinis variis linguis locuti sunt: Impositione manuum suarum dona Spiritus Sancti fidelibus communicarunt : morbos quoscunque verbo sanarunt: mortuos eXcitarunt: Daemonia ejecerunt: quin& ipsa Petri praetereuntis umbra , M. v. I s. &sudaria Pauli aegris imposita , M. x IX. I 2. quemcumque morbum sanarunt. Quid cum his comparari possunt miracula , quae recensente Viro
Doct. a Mose, & in confirmationem ipsus Legis ab aliis Prophetis facta sunt φMisaeuia Addit Vir Doct. contra meam assertionem, muChristi ha- racula Mosis fuisse permanentia , seu effectus e rum fuisse permanentes. Equidem nullius mir manentes. culi Mosaici effectum fuisse permanens, ego non Mosio non. aistinaverim : Verum generatim loquendo id de miraculis Moss dici potest : Quoniam ferme omnia, paucis tantum exceptis, cito transierunt, 'nec diuturnos & permanentes , qui longo post tempore in hominum oculos incurrerent , relique. runt effectus. Hujusmodi cum pauca admodum . recenseat Vir Doct. satis fatetur reliqua , hoc est, pene omnia Μosis miracula , in ipsa operatione miraculosa transilia , nullo relicto sui vestigio vel ' monumento , nisi quod in hominum memoria
At miracula D. Jesu serme omnia eorumque eLfecta fuere permanentia. A morbis liberati sani , caeci videntes , claudi ambulantes , e quibus daemones fuere ejecti absque morbis , & mente sbi constante, '
278쪽
Constante, viventes conspecti sunt ab hominibus, e mortuis resuscitati inter homines versati sunt. Et hac ratione omnia ferme Christi miracula consi- cierando permanentes eorum deprehendentur effectus.
Sed aliud est, in quo Vir Doct. miracula Mosis praeferenda putat , quod omnia illa facta sint e
ram toto AEgypto , O pol ea in deserto coram toto Israele, omnibus videntibus oe audientibus. Verum D. Jesus hac in parte Mose inferior non est. Verum quidem est, totus populus nunquam fuit Congregatus ut omnes simul nemine excepto miracula Jesu conspicerent , neque id fieri potuit: Attamen D. Iesus per vicos & urbes , in Synago gis & plateis, Hierosolymis & in templo, &in
ipsa festorum frequentia coram ingente hominum multitudine , omnibus , tam inimicis quam amicis , inspectantibus , miracula sua edidit , adeo
ut nemo de eorum Veritate ambigere potuerit.
Imo ait Vir Do t. paulo post, eo in loco ubi haecgesta narratantur fidem non praestitere 'daei. Sed aliud est credere miracula esse facta : aliud , credere iIIum a quo miracula facta sunt a Deo esse misi um Sc Messiam. Posterius non crediderunt Iudaei ; non quia opera illa quae in Evangelio narrantur a Jesii facta negabant ; sed quia iis se periuaderi non sunt passi, ut Iesum crederent esse Messam: Sicut vir Doct. etiam passim hoc suo scripto contendit, etiamsi haec miracula facta essent, tamen non debuisse
nec potuisse Iudaeos msum agnoscere esse Messam.
Alibi , nempe Num. VI. ada st. II. ait Vir Ratio eur Doct. Verisimile esse , talia non egisse Apostolos , siqui- 'dem pignis oe verberibus eos frequenter ex θngogis ais mira-oiadaei abiciebant: tam tamen rex Pharao Mosen ita cidia. a J
279쪽
rigorose tractare non ausus fuerit, quamvis ab eo i tum regnum desolatum atque eversum periclitatus esset. Sed vero, non videtur Vir Doct. meminisse atrocis illius comminationis, quae resertur Exod. X. 28. Dixit Pharao ad A sen; recede ὰ me, σcave ne ultra videas faciem meam quocunque die apparueris mihi morieris. Neque postea Moses coram Pharaone comparuit. Praeterea, nullum est in historia Mosis indicium , unde liquet Phara nem divinam Mosis missionem agnovisse: contraria omnia: nam & postquam egressus esset Israel ex 2Egypto , & haereret circa mare rubrum, eum Pharao cum integro exercitu est insecutus, ut populum internecione deleret ὁ & cum transiret mare rubrum eum insecutus est. Quid evidentius in dieium requiri potest, unde colligatur , Pharaonem nec missionem Mosis, nec liberationem Ista
lis a Deo esse credidisse φ Sed porro, alia fuit miraculorum Mosis, alia miraculorum Iesu Christi conditio: Mosis miracula omnia sere fuere horrida & formidolosa , variae nim et plagae , & p stea fulgura, tonitrua, & horrenda in peccatores judicia. Miracula vero Jesu Christi omnia mera fuerunt beneficia , liberationes a morbis & infirmitatibus similiaque: Atqui notum est, beneficiis homines probos ac veritatis & virtutis amantes proprie allici r poenis Vero malos terreri, non ut credant, sed tantum ut ab externo maleficio dos stant. Non mirum igitur impium Pharaonem plagis territum, ut a maleficio abstinuerit; infideles autem Judaeos benesciis Jesu Christi & Apostolorum non potuisse retineri, ne eos quos tuto se laedere posse credebant, quibusvis contumeliis injuriis male mulctarent.
280쪽
objicit Vir Doct. se ciri in jam ex mora Cur non tuis suscitatus toti Israelis iactui publice dixisset , Israel , ego sum Dominus, ctc. abs dubio totus νάρω ψέ
rael credidisset inlue in praesentem diem , nec dubito vum osten tioni locus relinqueretur. Resp. I. Hoc esse Deo ὸI, J rationem ac modum praescribere, quo se hominia 'bus revelare debeat: quod ab omni ratione ali num est. a. Semper requirit vir Doct. ejusmodi
evictentia documenta , quibus Judaei , etiamsi maxime rebelles ac refractarii , necessario ad fidem converti debuerint. Quo autem jure id exigere potest φ Participatio bonorum regni Messae est praemium, quo Deus fidem & obisquium ipsum
recipientium & ut regem honorantium remunerari
vult. Atqui si Deus ita convinceret Judaeos , ut nullus dubitationi esset relictus locus, praemium illud impio ac refractario perinde praeparatum es set , atque probo ac pia animi docilitate ipsum recipienti , ac morigero. Sic nullum esset discrimen inter improbum ac probum, utrumque enim Deus perinde hac sua actione converteret. At quando Deus argumenta adhibet , idonea ad conis vincendum animos pietatis studio sae Dei time tes, non Vero quae refractariis ac pertinacibus, etiam invitis assensum extorqueant, manifestum inter utrosquἡ discrimen facit, & utrorumqui arcana in corde latentia detegit ac manifesta reddit. Tandem, neutiquam sequitur, etiamsi Iesus si se osten- Chri stus se ex morte redivivum coram toto populo ostendisset , quod eum ut Messiam recepturi Iudaeo, 'fuissent. Si haec sussciens viro Doct. videatur reis misi. cr velatio , quae nullum dubitandi locum relinquat,
quomodo. idem spondere ausit de aliis Iudaeis Miracula Μosis in AEgyqto ipsi satis manifesta vi-