장음표시 사용
331쪽
in captiviistate Babylonica Potuit interruptionem pati.
Vir Doct. pergens, ex non interrupta traditi ne parentum in filios probat codicem Legis incomruptum ad hanc aetatem usque perduraue. V tum dissicile valde est, istam nunquam interruinptam traditionem , non supposita Novi Testamenti divinitate , solide adstruere. In captivitate siquidem Babylonica tanta populum oppressit calamitas , ut traditionem Legis interruptionem esse passam, haud mirum videri debeat. Civitas &templum selo fuere sequata, tota terra Judaea misere desolata, populus in captivitatem abductus, ut de conservanda Lege frustra sollicitudinem suscepisse videri possit. Auget dissicultatem, quod
lagamus tempore regis Iosiae , non adeo multia ante captivitatem istam annis , tantam pro conseris
vatione Legis in populo fuisse socordiam , ut cognitio Legis plane obliterata fuerit; & cum in repurgatione templi exemplar Legis diu deperditum repertum , & coram rege ac populo lectum esset, rex prae animi consternatione vestimenta
sciderit. An ergo ita inprobabile videri debet , sub rege impio, & in gravi adeo populi calamitate , non ea cura ac diligentia Legem conservatam,
qua alias sub rege pio & tempore felici conservari potuisset ' Quis eredat, populum in ipsa urbis direptione , in captivitatis dispersione , in septu
ginta annorum calamitate & servitute, de codicibus conservandis valde fuisse sollicitum , qui domi, cum fluerent res ejus , cum sui essent juris, eum quotidianus ad cultum Dei necessarius esset illius libri usus , tam negligentes ea in re fuerint, ut unicum. tantum prostaret Legis exemplar, quod quam diu desideratum fuerit, non constat,
sed solummodo quod regnante Iosia sit repertum. Et
332쪽
Et sane probabilitate non caret illa multorum senistentia , quod non exstiterit post reditum ex captiavitate ullum perfectum ae integrum exemplar , quod Legem Mosis ac scripta Prophetarum ita plene & integre exhibebat, prout ante eam exstite runt; - Et quod Esdras omnia monumenta , quae inter varios dispersa, & per particulas conservata erant , summa cura ac industria college it , exiisque corpus illud Bibliorum , quod nunc habe-
Plura occurrunt in hodierno Bibliorum codice, Puncta unde satis evidenter colligitur , Pentateuchum per omnia non esse talem , qualis a Mose est conscri--.ptus. Primo enim non puto Virum Doct. nega-se. turum, quod puncta vocalia a Mose literis non fuerint apposita. Contendunt inter se eruditi, an Esdras ea addiderit, uti communiter credunt Judaei: an vero a Maserethis Τiberiensibus circa
annum Christi quingentesimum , textui addita sint: Qua in sententia Doctiss. Rabbi Aben Esram fuisse doctiores critici Christiani ex ipsius scriptis
evincunt. Quicquid autem de hac controversia sit, conveniunt utrique, antiquiorem illis non esse adscribendam originem , quam temporibus Esdrae. Non ergo puncta vocalia a Mose sunt a posita. Atqui certum est , pro diversa punctorum additione etiam sensum admodum esse diversum. Quo itaque argumento Judaei certi sunt, se ubique genuinam Μosis lectionem habere, neque in quoquam ab ea aberrare φ Si dicat, parentum traditionem: Confugit ad principium incertum ae dubium t Unde enim eonstat, parentes
hanc lectionem a Mose accepisse , & ab ipsa Mosis aetate ad usque Tiberienses, aut saltem Esdram, ita
333쪽
in Pentateucho O currunt a Mose non scripta.
per omnia ineorruptam & invariatam servasse, utia Μose tradita fuit' Hoe assirmant Judaei , quia
ita assirmare libet , non quia certo aliquo argumento ad id assirmandum inducuntur. Secundo e certum est in hodierno Pentateuchi textu quaedam occurrere , quae a Mose scripta non esse, evidenter ostendi potest: quale est inter alia cap. XXXVI. Genes ubi narratur filiorum Esau genealogia : illam enim a scriptore Mosis aetate longe posteriore additam fuisse , , evidenter evincitur ex vers. 3I. Reges autem qui regnaverunt in terra Edom, antequam haberent regem filii Israel , fuerunt hi: m. Nondum enim tempore Mosis reges erant in Israel. Huic unum tantum , brevitatis causa, addam e Prima nempe Deuteronomii verba : Hae sumi verba quae locutus est Moses ad omnem Israel trans Fordamem. Quae locutio etiam occumrit cap. IV. I. ct 6. Apparet enim haec verba
scripta esse ab autore qui Iordanem transivit, Meujus respectu verba Mosis trans Iordanem prolata esse dicuntur. At Moses Iordanem non transiVita Adde his versiis duodecim postremos Deuter. seu caput XXXIV. quo describitur mors Mosis: Quosa Mose non esse scriptos celebris inter Iudaeos Doctor Aben Esra agnoscit , idque secretum duodecim sc. versuum ) vocat. - Ex his , similibusque locis , evidenter liquet , aliquid historiae Mosis a scriptoribus posterioris aevi fuisse additum: Et licet illud non magni videatur momenti , tamen in lectore suspicionem posset gignere , in aliis locis , ubi id tam clare animadverti ac detegi non potest, similiter quid fuisse additum , quod fortasse majoris sit momenti : Saltem certitudo illa tanta non est , quanta
334쪽
Christianorum , quod libri Novi Testamenti incorrupti ad ipsos pervenerint: Quia , uti dixi , in una gente facilior seri potuit mutatio, in exis emplaribus paucis , & praesertim in ςollectione .
variarum laciniarum a diversis conservatarum , dc a Synedrio magno in unam compagem & voluismen conjunctarum et quam in multis exemplariis bus , in diversas regiones statim dispersis : quoniam mox maxima exemplarium esset apparitura varietas : Quae tamen non reperitur: ut in staquentibus ostendam.
Respondet vir Doct. oportuisse ergo ut Euras ex oeeurritur suo cerebro confinxerit tot Dei cum Mose θ populo αα objςstioni. loquia r quomodo tot circumstantias mentiri auderet coram integro sapientum ct prophetarum senatu e qu modo omnes in eandem fraudem convenirent e Sed ve- xo objectio haec non infert , Esdram colloquia il-Ia Dei cum Mose confinxisse: Uerum ex laciniis multis integrum Bibliorum volumen collegisse. Alia autem res est, Esdram mentitum fuisse ; alia, volumen Veteris Testamenti ex eodicibus minus perfectis , & servantium incuria vel calamitate corruptis , consarcinasse , adeoque unius codicis lacunas ex aliorum voluminum fide , quamvis suo
stilo , replevisse. Quicquid autem hujus strionge aliud est , dicere , Esdram , vel quemvis alium , hanc Mosis de legem & historiam finxisse:
aliud, quod Novum Testamentum depravationis vel mutilationis nunquam tantum adiit discrumen , quantum codex Veteris Testamenti in illa
gentis Iudaicae generali dispersione , & septuagi
ta annorum captivitate : quod non tanta sit certitudo , neque tam evidentia argumenta , quod
textus Hebraici integritas illibata permanserit, quam
335쪽
quam Novi Τestamenti , in quo nulla huiusmodi
exstant vestigia vel calamitatis, vel incuriae. Alteri. objicit porro Vir Doct. quod Gaia , alio m que prophetarim libri in captivitate Babylonisa sero ti fuerunt , qui tamen tanti haberi non 'debebant , quanti Legis divina scrita. Verum qui hanc obj ctionem faciunt eontra Legem , idem etiam se tiunt de Prophetis: varios nimirum prophetarum, sermones in populo fuisse distributos , multaque eorum fuisse apographar postea illos in unum fuis. se collectos, insertis historiis , quarum occasione sermones hi habiti fuere , aut habiti fuisse credebantur: atque ita ex iis inter se collectis volumen esse enatum. De qua sententia jam nihil addam. Sufficit hoc ad solutionem argumenti. Tertia. Υandem objicit Vir Doct. quod liber isse , quem nunc halemus, continen Hatram ct expressam propb tiam de hac populi captivitate , cum circumclaritias adeo indisi alibus , ut magis rempraeteritam , quam futurum rerum mentum significare videasur. Verum . in sequentibus, ubi de prophetia ista ex professo agendum erit , ego ostendam , ex circumstantiis ejus, & phrasiologia linguae Hebraeae , quae pluribus in locis in Prophetarum scriptis occurrit , quae ibi praedicuntur , in captivitate Babylonica fuisse impleta e, itaque tempore Esdrae revera jam fuisse praeterita. Ubi similiter Danielis prophetia explicabitur. Sed & si id concedatur , inde tamen neutiquam evincitur, collectionem ex variia Iaciniis in unum Bibliorum eodicem ab Esdra non .sse factam
336쪽
Maior est certitudo libros Novi Testamenti
incorruptos ad nos pervetiisse , quam libros Veteris Testamenti. Onsideremus nunc quaecunque Vir Doct. Novi Cur N. T. Testamenti scriptis objicit. Primo quidem argumento generali omnia Novi Testamenti scri- : uti,'pta simul in dubium revocat , quoniam omnia striapta sunt linqua Graea; cum tamen Emungeliam primo o principaliter fuerit pro Sudais: σ lietua Graeca nunquam Romanis aliisque Europaeis non adeo fuerit communis , quam Latina, ct Maticis Fudaeis pla quam Hebraea , set iis solis, qui Graeciae habitabant civitates , peculiaris fuerit. Unde colligit , videri totum Evangeliu a Graecis fuisse compactum. Verum omnibus , qui leviter tantum antiquitatis cognitione imbuti sunt , notissimum est , linguam Graecam temporibus Apostolorum non tantum per totam Graeciam , sed & Asiam, quin &. Egyptum, fuisse receptam , & in communi fuis se usu: Adeo ut ipse Cicero in oratione sua pro A rchia poeta dicat; Graeca legi in omnibus fermegem tibin , Latina suis finibus, ct exiguis sane , contineri. Idem, etsi alia antiquitatis monumenta deessent, , Doctorum Christianorum scripta , qui non in Graecia tantum , sed & in Asia & AEgypto vixere ,
ut Origepis , Clementis Alexandrini, Eusebii , Basilii Magni , Grogorii Nazianzeni Nyssent , Athanasii , Cyrilli Hieroselymitani, & Alexandrini , Chrysostomi, aliorumque , quorum rein censere nomina longum foret , omnia Graeca linia sua exarata, eVidonrisiune comprobatum reddunt.
337쪽
Quin & in ipsa civitate Roma linguae Graecae usis fuit vulgatissimus , etiam Deminis, & quidem in quotidiano sermone, uti ex Iuvenale discimus,
Formosam , nisi qua de Thusia Gracula facta est:. De Sulmonense mera Cecropis: om nia Graece , Cum sit turpe magis nostris nescire Lagine. me sermone poem , hoc iram , gaudia, curas , me evincta sundunt animi secreta.
Cum itaque aliquo sermone historia & doctrina Evangelii esset conscribenda, eaque Judaeis quia dem primo , attamen & omnibus hominibus &nationibus destinata esset in salutem, convenientissimum fuit eam conscribi lingua omnibus populis maxime communi ; quae illo tempore fuit Graeca , satis communis Judaeis , saltem extra Judaeam habitantibus , omnibusque populis imperio Romano subjectis, ut merito universalis seria me totius Romani orbis lingua dici potuerit. Hanc ob causam & epistola ad Romanos Graece scripta est , quia & Romanis nota erat , & per grinis Romae degentibus notior quam Romana r& agumentum Epistolae tale, ut quae ad reliquas mitteretur Ecclesias dignissiima foret. Ad particularem Romanum epistola Pauli Graece scripta non exstat. Philemon , cujus servum antea fugitivum cum epistola remittit Paulus, Romanus non fuit, quod vel ipsum nomen indicat. Et ridiculum est, Graecos fabulam, tanquam rem in I daea vere gestam , conscripsisse, & plurimos ex Judaeis ei fidem adhibuisse , & ob illius testim nium crucem , amictiones , quin & mortem s
suauisse. Apage istiusmodi naenias.
338쪽
Addit Vir Doct. Scriptores Evangeliorum non esseeommotos a Spiritus Sosi afflatu : Quod ex duobus indiciis colligit: I. Effa Lucas dicit , se historiam Evangelii scribere voluisse, quia plures eam comscripserint : quidem, non ut omnes homines eam scirent, sed ut Theophilus de iis, quae jam crediderat , amplius informaretur: a. diuod scribat, non qua ipse viderat, sed ab aliis audiverat , nulla de revelatione divina facta mentione. . d etiam nullus ex Apost lis in suis Evangeliis vel aliis scriptis asserere ausus est. Contra omnium prophetarum flum , σ praesertim Mosis , qui semper scribit , Dixit Dominus Mosi , aut , Dominus mihi dixit. Resp. Primum argumentum Lucam solum ferit : Sed ut primo de omnibus simul dicam , & tum plenius quod Lucae objicitur diluam ; dico , non requiri in historico, qui res gestas alterius scribit , ut se a Deo ad scribendum speciatim incitatum , aut quae scribit , sibi a Dei spiritu dictata asserat: Sussicit, ut ex ctam rerum quas scribit cognitionem habeat. Τales autem fuere Evangelistae: referunt illi dicta ac facta Jesu Christi ; ea ex vero reserre sussicit , ut comprobentur esse divina : quoniam ipse Jesus doctrinae suae sussiciens divinitatis perhibuit testimonium. 'Nec Moses, quando historias patria charum toto Geneseos libro describit , sibi eas a Deo dictatas, imo nec ab iis qui viderunt, aut testibus oculatis habuerunt , aut alia Via explora ias se habuisse assirmat. Solummodo quando i ges Dei ad populum resert , ait , ita sibi dixisse Dominum. Simili modo loquuntur Apostoli ,
coram Senatu Iudaeorum , Adi. Iv. v. & alibi. Consentanee missioni suae , qua Dominus eos mi sit, ut Evangelium ubivis terrarum praedicarent,
339쪽
ii. Et Apostolus Paulus epistolas suas inchoans ordinarie se vocat Amsolum Dei, vocatum Apost tum per voluntarem Dei , Apostolum non at hominiabus, neque per bominem , sed per 'sum Christumo Deum patrem. Quin se ac reliquos Apostolos , ministros Christi σ diapensatores να eriorum Dei , I Corinis. IV. r. adeoque, necessitatem sibi incu-bere Evamuli mes , o vae sebi esse nisi evangelian : ibid. cap. I x. I 6. Quod tantumdem est, ac si diceret , se scribere & praedicare quae a Deo habet. Quin & id disertis verbis affirmat , Epist. ad Gai
cap. 1. Ia. Neque enim ab bomine accepi Evam
lis , neque didici, sesper revelationem Fesa rarisei. Ut itaque ad Lucam revertar: Ad fidem Eva gelio ejus conciliandum sufficit , quod exacte omnia ab iis qui oculati testes fuerunt inquisiverit, nihilque nisi penitus exploratum scripserit. Quod ait, sibi visum esse Evangelirum scribere , non a guit , purum tantum fuisse motum humanuminam & diligentiam humanam Deus exstimulare potest, suppeditando argumenta & considerati nes illi movendae essicaces. Quodque Lucas ingratiam praecipue Theophili , viri , ut apparet, primarii scripui , Deus etiam , ut omnium saluti sinserviret , direxit. Addo I unicum Evangelium Matthaei sussicere, ut plenam dictorum ac lgestorum Jesu Christi habeamus cognitionem , squantum ad salutem satis est: verum divinam benignitatem abundantius hominum saluti prospicere cupientem plurium diligentiam excitasse , ut lita plurium consentientibus testimoniis totus orbis i plenius de historiae Christi veritate , ac doctrinae lipsius divitutate confirmaretur.
340쪽
Pergit Vir Doct. quod multa , praeter quatuor , SVangelia fuerint Evangelia tia i plures Evngelia scripsisse , etiam ex Dica liquere. Sane in initio plures autorita Christi res gestas conlcripsisse, mirandum non est; tem eorum fuere enim tam eximiae, omnesque in tantam admirationem rapuerunt , ut plures illarum splendore stant. ad eas conscribendas excitati sint. Verum quoniam qui audita tantum , & ex rumore percepta narrant , facile veris falsa quaedam addere pos sunt , ea tantum recepta sunt ut genuina, quae a duobus Apostolis , Matthaeo & Joanne , & duobus viris qui in Apostolorum comitatu longo vixe runt tempore , Marco nim : & Luca , ac proinde omnia certissime explorata habuere , conscripta sunt. Quod Evangelia attinet , quae Τhomae ,
aliisque adscribuntur , manifestum est ea Apostolorum aevo non exstitisse , sed a nugatoribus quia busdam posterioris aevi , supposito Apostoli alicujus nomine, esse conficta. Verum primi Christiani , qui ipsis Apostolorum temporibus vixerunt , diligenti exploratione facta , haec quatuor
ab autoribus , quorum nomina praeferunt, Vere
esse scripta indubitato deprehenderunt. Neque ulla justa dubitandi causa, quod hac in re decepti sint, allegari potest. Quomodo enim credibile est, viros adeo salutis suae studiosos , ut quotidie gravissimas afflictiones , quin & mortem pro Evangelio sustinerent, tam socordes fuisse , &salutis suae negligentes , ut temere sibi tanquam divinos , & fidei per quam salvi esse debebant regulam , obtrudi passi sint libros, de quorum evidentibus documentis persuasi non essent,& eo quidem tempore , quo supposititia a genuinis facile discerni potuissent φ Et haec traditio ab