장음표시 사용
51쪽
mus , Viri Doch. est sententia: Contrarium dixit per Prophetas Messiae ossicium obscurius fuisse descriptum e nunc vero in Evangelio id plene ac perspicue revelatum , ideoque nune distinctam & exinplicitam in ipsum requiri fidem. Sane si quis Novi Testamenti libros non oscitanter perlegat , ex iis facile deprehendet, quale sit Messiae munus ibi descriptum , non sub figuris & umbris , sed plene ac perspicue. At Iudaei libri istius veritatem non lagnoscunt. Fateor: verum non quia non distin- lcte intelligunt, quaecunque ibi de Messiae munere ldicuntur sed quia ea cum Prophetarum vaticiniis non congruere contendunt. lAge nunc videamus , quid Vir Doct. Assertioni meae opponat. Dicit, Dominum Messiae vicia et re oe aperte per Propbetas suos revelasse, adeo ut noque in talium vocari possent. Sane Messiam fore Regem , & sessurum in solio Davidis patris sui , Prophetae expresse praedicunt, & in dubium voca- ri nequit. Sed quaenam sit regni illius ratio futuis ra , non ita expresse & perspicue praedicunt , ut ante Messiae adventum Prophetiarum sensus plene& integre perceptus sit: per adventum vero Mesa lsae, in quo prophetiae illae suum habent compi mentum , sensus earum matri festus εc planus redin lditus est. Sane terrenum non fore Messiae r gnum , vel ex eo solo liquet , quod mors ejus miseranda praedicatur: quae cum felici adeo regno in terris conciliari non potest. Quare & aliquot ex Iudaeorum Rabbinis, imo & ipsi Thal-mudis compilatores ut Doctor Lumbrogo in suo Propugnaculo Sudaismi confitetur, & contra Gro
lium urget non esse hoc commentum recentiorum,
52쪽
, doctrinam Thalmudis ) cum haec adeo pugna
tia conciliare non possent , ne cogerentur cum
Christianis regem agnoscere spiritualem & coel stem, duos maluerunt confingere Messias , unum
miserum & occidendum , filium Ioseph seu Ephraim 3 alterum gloriosum & gestium vici rem , filium Davidis. Sed de hilae in sequentiabus plenius. At vult Vir Doct. ut clare ae perspicue , Verbis m n figuratis , sed sensu proprio acceptis , munus S- Messae olim per Prophetas Israeli praesignificatum 'fuerit. At vero nulla solida ratione inductus id
urget ; imo ratio contrarium fieri suadet. Quias Deus gratiam per Messiam revelandam jam ante per Prophetas clare revelasset , nihil novi Μessias revelare potuisset , dc Propheta , cujias ministerio Deus gratiam illam revelasset , magnam muneris Messiae partem implevisset. Hoc quippe Messae ossicium est , homines in gratiam cum Deo reducere , modumque , quo gratia divina , pe spicue ac plene ab ipso revelata , obtineri possit ac debeat , docere. Si jam ratio illa per Prophetas fuisset plene exposita , quid porro Messias, cum venisset , revelaturus fuisset y Ut ergo rite ossicio suo Messias fungeretur , oportuit munus ipsius involutius praedici , plena autem illius revelatio ipsi resemari.
Sed si haec sit prophetiarum sententia , inquit Praedictio Vir Doct. Deus misericorditer non egisset cum dilecto populo suo , sene semel quidem in toto sacro volumine eis mise clare σ distincte Messa , quem revelavit , vicium ricordia praedixit , m. Imo contra , misericorditer Deus cum dilecto suo populo egisse dicendus est , cum Messiam promisit, munerisque ejus rationem ali C quatenus
53쪽
quatenus praesgnificavit ; & postea Messiam ipsi immisit , miraculisque omyi exceptione majoribus instruxit , ad convincendum Israelem , illum eundem esse cujus adventum per Prophetas suos significavit. Et quae injuria , quod regem mi tat multo illustriorem , quam secundum literam promisisse videri posset per quem Israel non proprie liberatur ab oppressione suorum hostium , M iin terram Canaan restituitur 3 sed eximitur ab ira divina & maledictione aeterna , dc introducitur invitam caelestem. Promissa Atqui Deo revelante est indi am , inquit Viri,ἡ promittat Israeli inutilia , ideoque , ut a
me fuerunt Deo promittuntur , nullatenus expetenda, contemnen-
utilia, quia da potius ut stiritualibus nociva, adeo ut in ipsa lite accommO- , ob inscitiam nostram iasque malitiata is I perpetua Israelis damnatio ct ruina consistat. Egogis. Vero contendo , tantum abesse , ut haec promissa
Istaeli fuerint tu utilia, ut fuerint summe utilia,& maxime expetenda , & misericordiam ac amo-tem , quo Deus Israesem complectebatur, requisivisse ut hac & non alia ratione promissum de Messia Israeli revelaret. Lex enim Israeli eam observanti promittit felicem in terra Canaan habitationem. Deus ergo Israeli promittens Messiam, qui eum a peccatis, omnibusque in quas ob peccata inciderant miseriis, esset liberaturus , non potuit illo tempore munus Messiae plene dc perfecte revelare ; sed oportuit, ut felicitatem veram ac solidam, a Messia procurandam , ad umbraret typis rerum terrenarum , in Lege Mosis diserte promissarum. Exspectatione quippe Messiae, bonorumque quae allaturus esset spe, in mediis an, flictionibus Israel erat continendus in ossicio & ob- . sequio
54쪽
sequio Legis divinae: oportuit ergo illum istiusmodi promissis erigi , quae bona in Lege promissa
diserte continebant , ipsiusque exspectationi expromissis Legis conceptae consentanea erant: nondum maturuerat tempus , quo Israeli natura regni
Messiae plene revelari poterat. Quid enim i su quidem manifeste, sine u o verborum involu cro , Prophetae praedixissent , Messiae regnum non fore terrenum, sed coeleste ; Messiam hie in terris fore crucifigendum ; sed post mortem resu recturum, in coelos ascensurum, & potestatem in
coelo ac terra accepturum : eandem quae Messiae
fuit seriem fore ejus sequacium ac subditorum,
in hac nempe vita crucem & afflictiones , quietem vero ac gaudium in futura vita in coelis: An non in plurimis, quorum corda terrae Canaan nimium sunt assixa , exspectatio Messae elanguisset , dc ispes qua se sustentabant mediis in amictionibus collapsa fuisset φ Quare tantum abest ut haec proin mi iti Israeli fuerint, inutilia , ut potius summam
ex illis Israel utilitatem perceperit, quoniam ma- xime fuerunt accommodata , ut Israelem ante Messiae adventum erigerent & in ossicio contin rent. Cum autem Israel per varias & diuturnas amictiones exercitatus aliquam quasi maturitatem
est adeptus, sensim praeparatior redditus est, ad Messiam, cujus adventus instabat, recipiendum: populo ita praeparato licet & plurimi ob carn lem affectum animos 'suos induraverint) Deus mssam misit, ejusque munus plene revelavit,&quid subpromissorum istorum cortice hactenus occultaverit, perspicue sine umbris ac typis pat secit. Neque hic quicquam insolens aut Deo inusitatum factum est : quia sermo metaphoricus C a Deo
55쪽
Deo est usitatissimus ; ideoque nemo criminati potest , Deum , quando phrasibus hyperbolicis utitur , quae ab unoquoque , imo & ab Israeleipis , agnosci debent, secundum literae rigorem accipi non posse , obscure loqui: Proinde ea praeis cise secundum literam accipere velle , non est abs que omni malitia , dc ob solam inscitiam in err rem labi. Sicut ergo in multis Prophetarum Vesebis hyperbole est agnoscenda , quid ni & figurata lacutio , Deo admodum familiaris ' Praesertim cum alias , quae de Messiae afflictionibus & morte alibi praedicta sunt , intelligi nequeant. Gentibus Sed tum populo suo mortiferam tantum dedit lis iii spiritu, inritum qui vivificat. Nequa-
vivifieu, quam: imo Vero Iiraeli facta est haec praerogativa, praeterito ut spiritus vivificans ipsi sit datus , antequam da- gentibus: cum vero Israel eum contumaciter rejecerit , & in litera absque spiritu haerere malu rit , Deus eum , spreto Israele , communicavit gentibus.
scien- Pergit Vir Doctissimus: Si Deus praesciverit obi istius mei defectum totum Israelem , prater paucos ,rit, ut illis tu a temam damnatιonem abrturum , etiam eum raeti
loquendi revelasset prout a vobis depisgitur , ct eatollitur. Phr sibu/-Deus non tantum promisit regem , sed Mii, alium praeΙἔ1tuto tempore eum milit , donis ejus odi Insensum structum , quibus Israeli suificienter est revelatus, ... IT adeo ut , siquidem seposito omni affectu , praeju- possunt dicio & malitia , sedata mente eum considerare voluerit , ab ipse facile agnosci potuerit. Etsi Deus Israciis infidelitatem praeviderit , nulla tamen ratio cogit , ut Deus propterea ejusmodi l quendi phrasibus promissa sua enuntiet , quae Insael, etiamsi maxime velit, in alienum sensum accipere
56쪽
aeeipere nequeat. Ostendimus enim Israelis statum exegisse , ne ante Messiae Uventum plena regni Μessae revelatio ipsi fiat. Non etiam aequum fuit , ut propter praevisam sequentium infidelitatem Deus nullam populi ante Messiae adventum viventis haberet rationem; aut ejusmodi loque i modis promissa de Messia enuntiaret, qui ipsi spe & exspectatione Messiae pro ratione sta-
tus sui erigendo accommodati non erant. Praesertim cum , quando Messiam misit, etiam abum
de per eum convicti esse debuerint, ipsum eundem esse quem exspectabant. Tum ipsa salutis, re medii quod ad salutis eonsecutionem Deus destiis
navit , ratio exigit , ne Deus ejusmodi praediactionibus, quae nec a contumacibus detorqueri possent, Messiae officium plene describat. Vitae quippe aeternae praemium excellentius est, quam ut ulli, nisi qui per voluntarium obsequium De sese in omnibus subjicit , concedatur. Per fidem Deus Israelem ad salutem ducere vult: Fides autem eum sit virtus, 3c obedientia Deo maxime grata, argumentis apodicticis & omni exceptione majoribus non extorquet assensum invitis & r
fractariis; sed solidis persuadet, quibus licet antimus contumax assensum denegare possit: docilis tamen & probitatis studiosus plenissime convincitur. Sussicit itaque ut ea adhibeat argumenta
Deus, quibus omnis infidelitas, nisi sola obstet malitia, facile expugnari possit. , Agnoscit porro Vir Doct. promissorum de Mec Promis
sia impletionem reservatam praestituto tempori, quoniam Deus de Messur pradixit in eius adventu sunt exequenda: Non autem quod vera propria estIstaeli a Messiae incia nunquam antea revelata reservaverit ad
57쪽
ejus adventum. Sed nec hoc in verbis meis reperitur: aliud qui prae est, nullo modo, aliud, ob- sturius revelare. Posterius dixi. Qui obscurius revelat, etiam rem insinuat ; sed clarius & apertius suo tempore in lucem producendam. Non itaque promissa haec, quae iub locutionibus figoratis Messiae officium aliquatenus adumbabant, iquod postea plenius in lutem est productum , raeli erroris causa sunt quod Messiam suum minime agnoscat: Absit: Sed carnalis quidam affectus , quod Israel terrae ita sit affixus, ut animum ad caelum &coelestia minime attollere velit. Sed non debebant exspectare neque credere Messam, nisi se accommodando promi'ssionibus : ut ego assero. Ita est: inde ergo sequitur , antequam Messas advenit , officium ejus nondum plene cognosci potuisse, quia plene nondum revelatum erat , sed sub figuratis quibusdam locutionibus adumbra tum. Postquam vero in mundum venit, seseque miraculis divinissimis illustrem reddidit, munerisque sui rationi m plene Israeli manifestavit, nunc8ciosius fices illustriori huic revelationi a commodata esse debet, & Messas ut rex coelestis agnoscenduS. sussi- Recte ergo me conclusisse contendo ἰ non ne-iibu, pej -fuisse , ut Deus sub Vet. Foedere Israeli di suadendis, stincte totum Messae officium revelaret, & exin
etiam suffi- pressam in ipsam fidem praeciperet ; sed suffecisse , istias; Mossam promittere , qui cum venerit Dei voluntatem hominibus annuntiet. Fatetur Vir Doct. hoc suffecisse gentibus , non Israeli. Quamobrem Vero φ . agentes aliter per divinam Legem ct Pro-' . phetas non erant edocta ; Israeli vero Deus Messiam a : coutrariis colorib- depinxerat. Sed vero gentibus' - o sulficere
58쪽
sufficere non potest revelatio , nisi quae sufficientibus documentis probari potest esse divina. Agebatur quippe de gentibus a false idolorum cultu
convertendis ad verum Deum Israelis. Quae Ve-
ro argumenta gentibus persuadendis sussiciunt, an illa ID aeli persuadendo non sufficiunt ' Quid ulterius ad fidem exigi potest , quam argumenta, quibus sufficienter probatur revelationem quandam esse divinam ' Talia ergo cum requirantur ad gentibus persuadendum , dico ea etiam sufficere Israeli , & injustum esse ut Israel alia requirat. Nec objicere potest , sibi Deum contrariis coloribis Messiam depinxisse: Deus enim sibi ipsi contrarius esse nequit : sed cum fateatur Vir Doctissimus, haec sufficientia esse gentibus persuadendis, inde colligere debebat Israel , siquidem contraria opinione esset imbutus , se Prophetarum verba juxta genuinum sensum non percipere , ac proinde eX propiore hac Dei revelatione eorum sensum addiscendum esse. Exspectavit Regem, & merito: Rex enim est Pypromissus. Dicit Vir Doct., Regem non vidit, Fateor , non terrenum , sed coelestem. Atqui de ii sue ii Rege in coelo praeter Deum nunquam admonitus fuit. promissus. Resp. Per Prophetas , qui Messiae adventum antecesserunt , regem in coelo verbis planis absque ulla figurata locutione non esse promis um, non imus inficias: ideoque nec illa fides expresse & distincte ab Israele olim exacta fuit. Attamen in promimis illis quaedam sunt , si rite & attente inspiciantur , quae regem non terrenum promitti suadent. Quoniam redemptio quae promittitur , siquidem futura sit terrena, ad illos tantum spoctare potest , qui Messiae tempore victuri sunt; Quomodo
59쪽
Quomodo ergo salus est toti Israeli ' Adde , quod
terrena Israelis felicitas & reductio in terram Canaan res nimis exilis est , quam ut ob eam Messias toties a Prophetis sit praedictus, & tempus ac loeus nativitatis, & parentes adeo sollicite descripti. Quid φ Israelis in terram Canaan restitutio tanti est, ut ob eam operae pretium fuerit tot jam seculis praedicere Messiae adventum , ipsumque adeo exacte per Prophetas praefigurare Et restitutio illa tam ingens Israeli bonum est' cum forte pluribus nune non multo pejus sit, quam in tali, quale sibi imaginantur , regno futurum. Aliquid ergo de regno eoelesti obscurius est insinuatum. Postea vero Messia adveniente de regno illo coelesti plenissime verbis propriis absque ulla Mgura est edoctus: Et ab eo tempore distincta fides in regem coelestem necessaria sulti peccatque Is rael, quod eum ad se missum , sibique jam plene, de quidem prius quam gentibus , revelatum, agnoscere , eique obedire & confidere recuset. Nec est quod excipiat , se omnia , prout litera praecise sumta sonat , nondum impleta videre.
Majora squidem in Μessia Deus largitus est. COIorem aliquem habere posset objectio , si Deus minus quid praestitisset, quam litera rigide sumta
sonat. Nunc vero eum multo excellentius praeis
stiterit , nihil est quod infidelitati suae Israel pra
texat. Addo tandem Si quaedam a Prophetis praedicta Israel nondum in Jesu nostro Salvatore benedicto impleta credat , posse ea adhuc impost xum impleri , postquam plenitudo gentium 'in E elesam intraverit, & Istaelem suae contumaciae enituerit. Viam modo eorum impletioni non
amplius infidelitate sua praecludat.
60쪽
CAPUT II. De inaesito Secundo.
SEeundum Quaesitum fuerat, ut assignetur locus , Non requia in quo Deus dixerit, quod unicum medium ad fa- lutem Israelis, ct resilutionis in divinam gratiam , quae Meiasu fides in Messiam quatenus jam venit. Respondi siae munus ego: Non necesse esse, ut id Deus olim praesignificaverit r sufficere, postquam Messas in mum P ophetas dum venit , Deum id per Messiam declarare. Re- praedixeritigerit Vir Doct. requiri evidens ejusmodi testimonium , ex quo Sudaeus suas eonsequentias juxta divinam Legem poterit deducere , certus quod omnia qua Deus praevia
derat sempliciter oe absolute necessaria ad sui populi s
lutem clarissime revelavit, ne temporum successione σgentium suasione falleretur. Sane quando Deus Icraeli clare revelavit se missurum Messiam , juxta divinam Legem certo consequentias suas deducere potest, plenissime persuasus , eum quando Venerit audiendum esse. Sed Vir Doct. vult , omnia , quae per Messiam revelari Deus voluit , jam per
Prophetas plenissime revelari debuisse. At sic nihil per Messiam revelandum restaret. Quo iure autem id Judaeus a Deo exigere potest ' Sive enim per praecedentes prophetas , sive per ipsum Mes,siam jam missum id revelaverit, utrobique auto- 'ritate divina constringitur ad credendum & parendum. At Deus omnia ad populi sui salutem absoluto necessaria claris e revelavit. Agnosco. Exinde ergo sequitur , quod ad primum quaesitum jamr spondi, distinctam Sc expressam fidem in Messiam, antequam in mundum venit, & a Prophetis sub typis & umbris praefiguratus , saltem non plenerovolatus fuit , absolute ad salutam necessariam