장음표시 사용
641쪽
An ea praeceptis moralibus majorem confert persectionem , &consequenter rituum observatio culintui morali juncta ejus ossicia reddit magis eximia, ita ut dici debeat, castitatem aut justitiam ac liberalitatem Judaei eam solam ob causam esse praestantiorem castitate, justitia ac liberalitate Christiani, quia Iudaeus est circumcisus aliasque legisceremonias observat, Christianus non φ Sed quis non videt, id ineptum esse φ Quae enim communio inter ritus , & ossicia castitatis ac justitiae φVel an praecepta ceremonialia partem faciunt cultus divini, ita ut cultus integer constet ex virtutibus moralibus, & ritibus seu ceremoniis tamquam partibus integrantibus ' Si hoc velit; nec sic dici potest, cultum ceremonialem perfecti
nem esse cultus moralis: Quia cultus moralis ceremoniali confert suam dignitatem, adeo ut ceremonialis sine morali nullam pietatis rationem habeat, nec Deo gratus sit; uti Deus passim per Prophetas testatur , & ipse vir Doct. agnoscit: moralis autem per se Deo placet. Tantum itaque abest, ut cultus ceremonialis perfectio si moralis, ut contrarium sit dicendum, quod moralis cultus perfectio si cultus ceremonialis. Adde , quod .tot ceremoniarum rigida exactio homines in sedula ipsarum observatione occupatos detineat, atque ita aliquatenus a debita legis moralis observati ne avocet , uti antea ostendi.
642쪽
TERΤIUM SCRIPTUΜ IUDAEI. casCAPUT IRQuod lex ceremonialis a Deo non sit data
' ut nunquam desineret. PErgit Vir Doctiss. & contra me probare intendit, Retorsi Deum legem ceremonialem non dedisse eo fi-
ne, ut unquam delineret. Idque primo ex ra- viiitione congruentiae colligit: lex ritualis perfectior est lege morali: Deus siquidem a majore perfectione ad minor descendere non solet. Verum cum jam ante evidenter satis probaverim, legem ritua- Iem dignitate cedere morali, simul argumentum hoc corruit: & juxta Viri Doctiis collectionem i contrarium inde concludendum foret: Deus a majore perfectione non solet descendere ad minorem ;sed quidem a minore perfectione adscendere ad majorem : Sic Noacho paucissima quaedam praecepta dedit: Postea plenius se revelavit Abrahamo, inito cum ipse foedere. Exinde toti Israeli legem dedit per Mosen, multa continentem prae cepta , non tantum moralia, sed & ceremonialia, ac promissis & minis sancitam. Inde sequiis tur, quae postremis hisce temporibus per Filium ipsius Jesum Christum promulgata est , etiam
praestantiorem esse prioribus et Ac proinde , cum nunc exigat cultum mere spiritualem seu mor lem , absque ceremoniis ac ritibus , recte sequis tur cultum mere moralem perfectiorem esse cultu ex morali & ceremoniali mixto. Haec sufficiant , ad imbecillitatem argumenti hujus ostendendum. Quae porro hic repetit , de ritibus quibusdam , quibus lex moralis perficiatur, ut quaestio,
qua quaerit , o lex moralis perficiatur per actus
643쪽
quosdam rissim istis contrarios, plane extra oleas sunt: Praeterquam enim quod ritibus actus quos dam morales , ex charitate proximi profluentes, immiscet , omnia antehac pluries dicta sunt , & a me refutat Itaque ne actum agam , ad sequentia
Explicatio Post argumentum a ratione congruentiae dein
.. d. sumtum, addit aliud Vir Doctiss. e Scriptura Satapetcii adia cra. Sed primo praemonet, quod Dominus promittitur. radius illius perpetuitate ea phrasi non utatur, qua sua atemitas designari solet. Atqui superflua est illa praemonitio. Quis enim ejusmodi legis perpetuitatem somniet' Nec ego ejusmodi locum exegi. Praemissa praemonitione ista addit, S. Literas pro perpetua legis duratione respectu Israelis, qui aliquam do cum mundo finem balebit, uti ominibus phra sibus , quibus assolute constet , Deum nunquam derelicturum populum suum, neque quam dedit legem mutaturum , praecepta, judicia , atque cermonias. Et prolatis aliquot Scripturae Sacrae phrasibus, in quibus p
tissimum occurrit vox perpetui; exinde concludit, quia eadem perpetuitatis voce in rebus donec mundus perseverameris duraturis , Spiritus divinus utitur, ut Ierem. v. 2 2. etiam quodo eadem voce de legis -
ratione loquitur, quod sensus sit, legem juxta Isra lis vitam substituram , ct ab Israele observandam, donee Israelitae vivi essent super terram. Gratulor mihi hanc vocis Perpetui a viro Doctiss. datam interpretationem , quae disputationi nostrae elucudandae non parum inserviet. Ex illa siquidem liquet , non semper eandem illius esse significatio nem ; sed alio sensu accipi quando de Deo, alia quando de rebus creatis usurpatur. De Deo usuris pata, significat omnimodam aeternitatem a quae sicut
644쪽
seut principio caret , ita nec finem habitura est. Rebus ereatis attributa, significat non durationem nunquam finiendam , sed , accommodate rebus quibus tribuitur , durationem non finiendam Sc continuo permansuram, quamdiu natura earum permittit quod dura. e possit. Quod egregie con firmat locus a Viro Doct. eX Frem. V. 22. allega tus r di posui vi rara terminum mari statuto perinpetuo , quod nou transire tur et Quod, ut recte monet vir Doct. non significat aeternitatem ; sed immutabilitatem in natura , quamdiu mundus hic est duraturus: Quando enim mundus hic abolitus erit, etiam arenam non amplius mari fore terminum , manifestum est. Ita de servo , qui elapso anno septenario apud dominum suum maianere voluit , dicitur , serviet ei in perpetuum: Exod. xxx. 6. Qui tamen anno jubilaei dimittendus praecipitur et Levit. xxv. Itaque serviet in
perpetuum , E d. XXI. 6. consentanee explicatationi viri Doct. significat, serviet. vel erit se vus ei, quamdiu servitus juxta legem in populo Israelis perdurare potuit, ad annum nimirum jubilaei , qui omni servituti in Israese finem imponit. Qui itaque servus est , quamdiu lex permittit servitutem durare, perpetuo, seu in seculum, servus esse dicitur, opposite ad illum, qui anno septimo dimittebatur. Eodem modo cultus eere monialis vocatur cultus perpetuus Dedus perpetuum , dcc. quia ab Ilraele observari debet, quamdiu Deus eum vult esse populum separatum,&ob omnibus aliis populis distinctum : ac proinde , quamdiu natura ceremoniarum permittit , ut observari possint. Sicut enim antea ostendi ,
645쪽
nem instituendum populorum 3 ita etiam quando perpetuo observari praecipiuntur , id intelligendum est, quod non ante earum observatio cessare
debuerit, quam Deus separationi populorum finem est impositurus , & populos rursum in unum est collecturus : seu, quod idem est , quamdiu Deus velit, populum Israel separatum ac peculiarem esse populum , ab omnibus aliis populis distinctum : hoc est , quamdiu natura illarum ceremoniarum permittit, ut observari possint. Opposite ad leges ac statuta, quae Deus populo ad tempus dedit in deserto, quaeque observari tanis tum poterant, quamdiu Israel in deserto degebat extra terram Canaan. Sic sacrificia olim debuere
offerri in tabernaculo postea in templo, quod erat aedificium firmum ac immobile , in quo Deus se velle quiescere testatus est. Sensus Jam inquirendum , quamdiu Deus illud popu---- I - loruin discrimen durare voluerit, & Israelem peculiarem esse populum ab omnibus aliis distinctum. Vir Doctiss. ait, Israelem cum mundo finem habiturum , ac proinde, separatum mansurum populum, donec mundus stabit: Unde pau- Io post ait, quod Deus voluerit legem subsiluere jurit a Israelis vitam , dicens, quod eam observarent , donee visi fueritis super terram. Respiciens proe uldubio ad verba Mosis, Deut. XLI. I. Haec sunt' prMepta atque judicia, quae facere debetis in terra,' quam Dominus Deus patrum tuorum daturus est tibi, iat possideas eam minis diebus quibus super hamumgradieris. Verum ex illo loco ego contrarium conia
eluderem : Quod Deus praeceptorum ac judiciorum illorum observationem alligaverit habitationi populi in terra Canaan , nam quae sequuntur particularia
646쪽
particularia praecepta, de exscindendis Cananaeorum idolis, aliaque , manifeste habitationem in terra illa requirunt: Et quod Deus terram illam ipsi dederit possidendam, quamdiu populus separatus esset futurus. Adeo ut verba , cunctis di
bus super humum gradieris , non significent, quamdiu aliqui ex posteritate Israelis futuri sunt vivir Nam & qui relicto Iudaismo Religionem Christianam sunt amplexi ex posteris sunt Israelis r Atquam diu progenies & posteritas ipsorum durat quae licet hominibus, imo sibi ipsis ignota est ,
Deo tamen omniscio occulta esse non potest) Deus terram Canaan Israeli non dat possidendam. Imo nec quamdiu illi super terram gradiuntur , qui Judaismo pertinaciter adhaerent: jam enim ultra sexdecim sunt secula quod terrae illius possessiti me careant, & extorres degant super terram. vemba itaque illa , ne ulla inter promissum divinum ejusque executionem sit repugnantia , ita sunt a cipienda , cunctis diebus quibus Deus vos, ut populum peculiarem , & ab omnibus segregatum,
super terra existere velit. Nam quoniam, ut di scrimen populorum introduceretur, lex data est ἔita etiam , quando nullum amplius populorum discrimen Deus superesse vult, neeesse est ut ipsa , natura rei id exigente, sponte rursus evanescat. Noluisse vero Deum, ut discrimen populorum Deira v oerduraret ad finem usque mundi, sed in Messia, ut ii propter quem inititutum erat, rursus dei neret , antea prolixe probavi Capp. IV. erv. ad sti in Messianem secundam. Nec certius illius docvnientum
dari potest , quam, quod Deus populum . terra illa ejecerit, & pluribus seculis in dispersione miserrima detinuerit, quam illius possessionem eo Rr a sectiit,
647쪽
cesserit e, ita quidem , ut omnes eorum genealogias aboleverit , adeo ut nemo nunc ex omnibus
qui Iudaismuna profitentur documentis authentiacis probare possit , se vere ex posteritate Abraha- ὸ mi originem ducere. Quanquam enim ego inficias ire nolim , Abrahami progeniem esse, qui nunc ea se jactant , & Judaismum profitentur: t men mihi certum est , documentis authenticis ne - minem ex illis originem suam probare posse Quod itaque majus ac evidentius signum Deus d re potest, quod populum Israel non amplius p culiarem , & sibi ratione sisse posteritatis carnalis prae aliis gratum , esse velit, quam omnia abolendo documenta , ex quibus solis indubitato eorum origo comprobari potest ac debet φ Et quia ceremonias praescripsit in perpetuum observandas, donec populum illum peculiarem & a caeteris s gregatum in terra Canaan existere voluit ; sequitur etiam, quando populum illum ex terra C naan ejecit , simul , ex vi significationis vocis
perpetui , quam ipse vir Doctissi agnoscit, finem
observationis ceremoniarum advenisse. Uerum de eo paulo post latius erit dicendum. Cur eultus Aliam addit Vir Doct. quam eximiam Vocat, si phidi pr baxi Ποm: in omnibus captivitatibus, rati
ctiis quasi XMepost redemptionem o Mesa adventum, ritualia etiam ris Deus observari iussit , ct quod sacrificia ct caetera omnia restituenda sunt: Et ridet Christianos interpretes , qui dicunt, phrasibus illis adumbrrei cuia tum spiritualem, quem nune sub Novo Test. Deus observari jussu. verum immerito. Ratio enim oeconomiae divinae , & temporum , quibus haec a ' Prophetis praedicta sunt, conditio, omnino requirebat , ut cultus, quem Israel, di gentes cum
648쪽
illo promiscue Deo sub Messia essent exhibiturae , non aliis quam istis phrasibus exprimeretur. Lex enim, quam Deus Israelis praescripserat , eujus
que observationem severe exigebat , multa contunebat praecepta ceremonialia , quorum transgrecsionem Deus impunitam dimittere noluit. Haec iitaque severa Dei exactio non permittebat , ut e
dem illo tempore cultum , quem sub Messia a populo praestandum esse praedicebat, aliis phrasibus deseriberet , nisi quibus totus ille cultus , prout
tunc exigebatur , repraesentatus fuit. Si enim Deus eodem illo tempore clare indicasset , aliquando cultum ceremonialern cessaturum , facile populus , quem Deus contumacem ac durae fuisse
cervicis passim accusat , se ab illius obligatione s Iutum credidisset. Quod plane adversum fuisset rationi regiminis Dei , qui per ceremonias popuIum Israel ab omnibus aliis populis usque ad Mes sae adventum separari , sibique in populum pec liarem sanctificari voluit. Addit hie Vir Doctissi sarcasNum , quod Deus . stiritualia sub ceremoniarum umbra trudi populo propo- suit ex mente nimirum Christianorum ) non vero velata
Graecis σ Rominis , majore intellectus acumille pr quam e
ditis , seu melioribus legibus dilpositis praepararis.
Verum hie non requiritur acumen intellectus, qui vel mediocriter exercitatus facile deprehendit, in ceremoniis nullum esse cultum per se & sua n tura Deo gratum ; sed animi probitas , qua divinae revelationi homo non reluctetur. Ad acumen enim Judaeorum , qui in ritibus externis deprehendunt legis moralis ac spiritualis persectionem , & licet eos Deus absque morali sibi minime gratos pronuntiet, imo detestetur , tamen contra Dei
649쪽
declarationem tantam in illis inveniunt exeeIIemtiam , ut cultum internum ae moralem Deo comis mendent, atque ita verbo divino contraria intelligere norun r, omnium , etiam maxime perspicacium , acies hebescit. Verum enimvero non haec revelavit Deus Graecis & Romanis , praeteritis Judaeis: verum primo typos illos & figuras
Judaeis clare explicuit , antequam Graecis & Romanis ullam earum revelationem largitus est. Fuit itaque haec praerogativa Judaeorum , ut quaei antea sub typo & involute praedicta erant , & ipsis concredita , ipsis primo omnium clare evolverenis tur. Quibus cum plurimi ipsorum fidem adhibere noluerint , tum demum Evangelium translatum est ad gentes. Atque ita apparuit, licet Judaei acumine non cederent Graecis ac Romanis ,
plerosque tamen animi fuisse minus docilis magis que praefracti: de si qui ea opinione , qua nunc vir Doct. fuere imbuti, ceremonias perfectionem esse cultus moralis) acumine suo se ineptos reddidisse, ut in Evangelii simplicitate & eultu spiria tuali sapientiam divinam agnoscerent. - Sed requirit Vir Doctiss. ut Christiani probent,
Mi bs eviluni eremoniaeem esiquando mut 'nim. Et me Ii Dei non rato. Hoc itaque nunc faciendum. Tria , quiplaeeti bus id probem , adhibui argumenta. Primor Deum jam olim non tantum saepius declarasse, cultum eeremonialem per se absque morali sibi neutiquam esse gratum , sed & per Prophetas ea praedixisse , quae licet verbis expressis non contiis meant , cultum ceremonialem desiturum , illud tamen insinuant: quoniam illorum impletio eum cultu ceremoniali consistere non potest: Ac proim de , licet obscuri'r eorum olim ante impletionem fuerit
650쪽
fuerit intellectus, prout omnium Prophetiarum ;tamen accedente impletione , & accurata Prophetiarum cum illa instituta comparatione , facile cognosci potuit, illum Prophetiarum , quem imis pletio indicat, fuisse sensum. Deus itaque involutiore locutione est usus , ut a pervicaci populo , dum adhuc subsisteret Lex, nihil ejus autoritati detraheretur , populusque sibi indulgeret legem non observando ; ita tamen , ut cum tempus abrogationis adesset, dignosci potuerit, Deum hoc Praedeterminasse & praedixisse. Cultum ceremonialem absque morali Deo neutiquam placere , adeo evidens est in Scriptura , ut ipse Vir Doctiss. id agnoscat. Putat vero, se in antecedentibus ostendisse, minime exinde liquere , ceremonialem cultum Deo minus esse gratum, quam moralem ac internum. Itaque quoniam omnia, ad quae vir Doch. provocat in ant cedentibus fuse a me sunt refutata , ad alia pergama
Deum involutius praedixisse cultum ceremoniais Insinuavit lem desiturum, seu ea praedixisse , quibuscum
cultus ceremonialis apte conlutere nequit, quaeque proinde eum desiturum 3c evaniturum invol- unt , hoc argumento probo. Praedixit Deus sub Messia omnes gentes ad unius veri Dei cultum adducendas, M. II. 2, 3. Mich. IV. I, 2.σseqq. ED. XI. Io, II. XLIX. 6. LX. & pluribus aliis locis, quae commemorare longum foret, praesertim cum hoc ipsum Judaei agnoscant & urgeant. Atqui praecipua pars cultus , quo Israel a gentibus discernebatur , fuere sacrificia , reliquaeque partes cultus, quae Hierosolymis in templo fieri debebant, & quovis alio in loco peragere illici- Rr tum