장음표시 사용
101쪽
sicut acciden; in subiecto. dc per con- mo ,ostendimus, & ex eis, quae ibi dia
sequens ab eo iv animam non transi- cta sunt, haec conclusio latius patet. ret; dicuntur et go sacra metita gratia Secunda Conclusio.Gratia sacra me continere, dc quia i plani signant Zc talis addit super gratiam gratum L suo modo cauiant sempei , nisi eX par cientem,que gratia hirtutum dc domo te suscipientis sit defeeius, Sobex: rum dicitur aliquam rationem parti ob idque vasa gratis dicuntur,&oba- cularem , ut diuinum aliquod auMiltialiam rationem etiam vata gratiae dici speciale, ad propriu fine sacramentior Possunt, inquit Bonavent. quia sicut dinatum. I)robatur,quia gratia sacra- quod est in vale, non est ab ipso, licet mentalis est species gratiae concomi-eκ ipso hauriatur; ita gratia non est a tanter dictae; ergo addit aliquam spe sacramentis,intellige tanquam a cau- cialem rationem gratiae supra ipsam.
se principali, sed a fonte aeterno, dc ab scut species addit differentiam supra ipso hauritur ab ipsa anima per sacra- suum genus, sed haec disserentia non mentum: dc sicut quis recurrit ad vas videtur qd aliud esse possit, quam il- cum requirit liquorem, sic quaerenti ii lud auxilium; igitur, dcc. Si autem est quorem gratiae, Sc non habenti recur differentia ipsa,non distinguitur a grarendum est ad ipsa lacramenta. His tia, sicut habitus ab habitu, sed si ut
ita constitutis, sit disserentia a genere; nec oportet re- Conclusio prima.Quodlibet sacra- currere ad modum dicendi Caietanimentum confert peculiarem gratiam in secundo notab. positum ex doctriae M vi sua distinctam a gratia alterius, na D Thomae.Si autem est illa differ ratione peculiaris effectus. Probatur tia auκilium Dei, vel aliquid aliud, haec Conclusio,quia septem sacram c- Deus iudicet, qui rerum differentiasta a Christo instituta d. fferunt inter nolcit. illud videtur certum,differ
se specie; ergo habent significata spe- tiam illam intra genus gratiae continecie distinctar sed haec significata sunt ti,nec rationem gratis diminuere, sed
gratiae sacramentales; ergo istae inter augere dc pet ficere. se specie distinguuntur. Probatur an Tertia Conclusio. Omnia sacram eis tecedetis, nam caetera patent, quia si- ta non habent ex se,&eκ vi suae instignificata sacramentorum sunt specie tutioni et, primam gratiam conferre. distincta; ergo,dc ipsa sacram cta,quae Ita Scotus,distin. 23. quaest. viaic.ubi dea suis signi ficatis specificationem acci- Vnctione expresse asserit, nullu esse piunt. Probatur antecedens in Baptis- digne capacem eius, nisi sit in gratia .mo,&Cc fimiatione, dc idem de alijs dc addit,nullum sacramentum praeter erit iudicium,quia in Baptismo signi fi Baptismuin oc poenitentiam effer catum eius est ablutio a peccato origi- medium acquirendi gratiam, sed auia nati,dc regeneratio invitam spiritua- gendi. Cononsio haec si rationes salem tin Confirmatione vero est aiu- cramentorum specificas colideremus, miro ratio ad fidem profitendamν satis aperta est, nam Fucharistia iuxta quae specie, dc ratione tormali distin- sua in specificam rationem,ad nutrie-guutur. Secundo Probatur, quia signa dam vitam gratiae instituta est; ergola sacramenta formaliter in rone sa- Per se, dc e X vi tuae institutionis, grati et cramenti disturguuntur, ut notab.Pr, vitam in suscipiente supponit, quam
102쪽
De Sacramentorum essicacia. σ3
nutriat; ergo non dat primam gratia,
a qua pruno vita oritur. Et co firmatur, quia nutritio in naturalibus vitam animalis supponit nece tr)rio, non enim nutritur, nisi uiuens; ergo cum Eucharistia sit animae in vita supernaturali nutritio, necessaria eκ vi sua propria vitam liuiusmodi i upponit,quam nutriat. Id ipsum de Confirmatione patet, quae ad vitae spiritualis corroborationem datur, non enim corrobor
tur, nisi qd prius esse habet;ergo,&c.
Idem iudicium est de aliis sacram ctis, excepto Baptismo,dc poenitentia. Re
currere vero ad genericam sacramenti rationem, est sine fundamento rem confistam asserere, quia sacramenta non habent vim ad gratiam conseredam, tu si ex Christi institutione ; at Christus nullam sacramentorum in stitutione in genericam fecit, sed omnia secundum specificam rationem instituit; ergo si ratione specificae instistitutionis non conserunt sacramenta Primam gratiam, multo minus secundum generi cami solum ergo Baptismus S poenitentia vim per se,&in Propria institutione habent conserendi primam gratiam, quia haec institu. ta sunt ad delendum peccatum originale, actuale, mortale;ergo necessaria est, ut aliquando saltem illude κpel lant,quod quidem efficere nequeut, nisi aliquando gratiam primam conserant Nec sufficit dicere,hanc prima gratiam, per contritionem conferri, quatenus habet sacramentum in v to, quia si hoc semper est necessinu, nunquam sacramentum in re eXhibitum peccatum pelleret, quia iam illud per contritionem expulsum re perit; habent ergo sacramenta eκ visua conserendi primam gratiam, sed
Quarta Conclusio.De facto omnia sacramenta possunt aliquando prima gratiam conferre.Conclusio haec ubi que a D. Thoma docetur, ut patebit cum de singulis sacra mentis erit ses NO: generalis autem ratio solum est quia omnia sacramenta per te sunt in tuta ad aliquem gradum gratiae conserendum ', ergo si subiectum non habet dispositionem repugnantem actualiter ipsi gratiae, semper illud co- ferent, vel per modum augmenti, si subiectu in gratia existit, vel per m dum primae gratiae, si ea careat. Consequentia probatur, quia si homo bona fide accedat ad sacramentum, putans se esse iustificatum, non peccat & consequenter non ponit actualiter
obicem gratiae ; dc si cum tali fide habet attritionem, est ita dispositus, ut eXParte eius non repugnet peccatu expelli,& gratiam in undi; ergo neque eX parte sacramenti repugnabit ex delectu virtutis dari primam gratiam. Probatur haec ultima consequentia, quia non minus virtutis est augere gratiam,qua illam infundere, neque Primus gratiae gradus est excellentior,quam lecudus: & a simili explicatur,na sacramenta per se instituta ad dandam primam gratiam , quando eam in subiecto inueniunt. eam augent, quamuis nolint per se instituta ad augendam gratiam; quando illam non inueniunt insulam, ilialam conserunt, nisi aliunde obicem inuenirent ,hoc autem efficient e X accidente, Sc non ex ui suae primae institutionis. Sed inquires,quae dispositio sit necellaria in suscipiente,ut luo esis ectus sacramenta conserat a cui dubitationi respondetur sequentibus cor clusionibus. Quinta Conclusio. Sacramenta sem
103쪽
semper dein fallibiliter conserunt gratiae effectum non ponetibus obicem. Concluso est certissima,quia ait Concit. Ttiaesess 7.can. .qui dicit non dari gratiam per huiusmodi sacramenta semper, & omnibus, quantum est ex Parte Dei,anathema sit: ratio est,quia vi supra Controuer. prima diximus, sacramenta non solum sunt per signa gratiae prognostica,sed & demonstrativa & efficacia, significantia gratiam in fieri: ergo necessarium est, ut quatum est ex parte ipsoru,ut eorum significatio sit semper vera,praesertim cum sint in fallibilia signa ex Dei institutione efficaciam habentia. Concluso haec in infantibus nihil difficultatis habet, constat enim in ipsis semper habere verum, respectu eorum sacramentorum, quom sunt capaces,
si rite eis applicata fuerint, ut susceptio Baptismi in paruulo, & eo suscepto in eodem Confirmationis saccamenturn, quia in Baptismo nulla in eis requiritur dispositio i&ad Confirmationis effectum satis dispositus est infans,si ei conferatur,ut gratiam Co firmationis accipiat; ex malitia vero, S in dispositione suscipientis fieri potest,ut Baptismus suo priuetur effectu. Unde Cyprianuς. Non possunt tamen spiritus esse participes, quorum infidelitas, vel inὸignitas tantae sanctitudini cotradicit.& Aug. li. 6.de Baptismo, c. 3. dicit nemine debere esse securuinde effectu sacramenti, licet sacramentum susceperit, nisi sit corde disposi
Seκta Concluso. Peccatum mortale, in ipsa sacra meti susceptione commissum, impedit omnem gratiae esse- , ne tunc conseratur. Ratio est, quia peccatum mortale in actu repta
gnat diuinae gratiae, quo circa quam' diu durar,gratia non potest infundi.
quia sacramenta non conserunt gratiam ponentib. obicem ; est autem be V peccatum mortale actualiter sic commissum ,& non Per poenitentiam v llo modo retractatum. Septima Conciusio. Vt sacra me ta primam gratiam conserant,est semper necessaria ex parte suscipientis si adultus est) aliqua dispositio, quas
ad gratiam ita pi eparet. ut illi obicemno ponat, etsi non sit tanta,quam statim consequatur gratia, sed in peccato remaneat. Probatur,quia sacramen
tu non dat primam gratiam,msi suscipienti illud in peccato, quia prima gratia suscipienda necessario supponit in subiecto priuationem gratiae, at priuatio gratiae non est nisi peccatum originale, vel mortale, vel ea necessatio concomitatur, unde fit, ut sacra memtum primam gratiam non conserat
nisi expelledo peccatum;ergo ad priminae gratiae collationem non requiritur ea dispositio, quae cum gratia est necessario, qualis est contritio . sed ea quae secum peccatum compatituriretaquIritur autem aliqua, ut digne sus piatur, nec sufficit voluntaria sacrameti susceptio, sed aliqua alia dispositio, ut ex parte intellectus fides, eκ parte
vero volutatis aliqualis peccati a ct ua-hs detestatio: nam Actoru 2. dicitur zPoenitentiam agite, & baptizetur v- nusquisque vestrum. Si igitur ad Bainptismum aliqualis dispositio suscipientis est necessaria , multo magis ad aliorum sacramentorum susceptionem. Ratio huius dispositionis praecisa ea est, quia cum homo peccando
auertatur a Deo, dc conuertatur ad creaturam , merito quacumque via
iustificandus sit,sue per sacra metum, sue extra illud, ab eo ut dilpositio exigitu r
104쪽
gitur, ut peccatum voluntarie de se.
rat; illudque aliquo modo retractet, ct ad Deum utcumque conuertatur.
Hoc intelligitur no de Paruuli , qui PBapti l mum iustificantur . quia cum iι Propria voluntate uti non possint,n5 exigitur ab eis talis disposito, sed sicut aliena voluntate peccarui. ita Christi voluntate in Baptismo applicata iusti ficantur ad suscipiendam ergo Primam gratiam Per sacramentum, etsi dispositio aliqua in adultis sit necessaria, non tamen est necessaria coatratio,quia si haec antecedit lacramen ii sulceptionem,statim dabitur prima gratia, ad que ita non Persacramentuconseretur; sufficit ergo attritio, diuerso tamen modo.Nam in duobus sacramentis,quae mortuorum diculur,quia
per se ad delendum peccatum,dc dandam primam gratiam instituta sunt,
sufficit praedicta dispositio ad effectum Percipiendum, & ad dignam sacramenti sumptionem: in alijs vero quinque, quae non sic instituta sunt, ad dignam eorum sumptionem non
sufficit, sed status gratiae per se loque-do,est necessarius, licet si quis eκ accidenti inculpabiliter existun et se esse in gratia, cum re vera non sit, illa di spositio ad praedictum gratiae effectusul scit,quia ratione ignorantiae ac boliae fidei non ponit obicem , & alioquin per attritionem sui scienti m
do auertitur a peccato voluntas, ut Per sacramentum iustificari p ol sit. Octaua Concluso. ut sacramenta augmentum gratiae conferant su scipienti, solum in eo habitualem gratiae dispositionem requirunt.Conclusio, quod sulcipiens sit in statu gratiae.
augmentum grauae gratia primam
supponit, sed qd alia dispositio ad id
non sit necelsaria probatur, quia socon nou. Pars IIII. cramenta conserunt gratiam non ponentibus obice me at recipiens sacramentum in gratia non ponit obicem; ergo recipit gratiam,quia ad hoc augmentum gratiae ex opere operato es ficiendum neque est necelsaria alia qua actualis dispositio, neque etiam potest impediti per Prauam dispos-tionem,quae non sit peccatum mortale , quia gratia dc augmentum gratiae non habet formalem repugnantiam cum actu, qui peccatum mortale non est.Vnde Scotus in A.d.4.q5. 7. in fine ait, Peccatum veniale non prohibet gratiam infundi. nec etiam actum
meritorium simul habere, tum quia Pluribus actib. non potest simul mesaeque perfecte esse intentar actus bonus , cum quo concurrit veniale, est
minus intensus, ct ideo minus meritorius , qua seret sine illo veniali; sed intellige, id accidere, cum duo
actus coniungutur, quorum neutet
est alterius circumstantia, hoc insinuat Scotus cum dicit: Tum quia pluribus actibus, &c. Et ratio est, quia si
unus actus alterius esset circumstantia, malus vitiaret bonum, vel re ctius, unus alterum vitiaret,quia malus est ex quocumque defectu tiEx quo insero, peccatum veniale non impedire gratiae infusionem & augmentationem, quia gratiae non repugnat;& per oppositum, peccatum mortale illud impedire, & nihil aliud ,du modo recipiens lacramentum in statu gratiae sit, quia hoc solum, scilicet
peccatum mortale, repugnantiam habet cum gratia. Ita docuit D. Thom. in 3.par.quaestione T'. art. S. Sc com muniter Theologi.Collige etiam,peccatum veniale, sue in sacramento, siue eXtra, non esse obicem respectum fusionis gratiae, pol .u. quis haberet
105쪽
contritionem ali cuius peccati.morta- ciam ἔ&a passione, & meritis Christilis , &e comitanter admittere ali- exhibitis, vel praeulsis, iuXta tempo- quod peccatum veniale, quod non rum ditarentias tanquam a causa me obstabiliquo minus iustificetur.Huius ritoria: cum vero dicitur, sacrameta oppastum docini Caietanus ubi su- ea vetera totum immisisse ek figura se Pia,S. Tham. art. I. ubi ψecialiter de se gratiam, non vemallam contulasea Pin istia docet, noniolunt per pec dico, id elia intelligendum delacra,cMum veniale,sed Pet actuais,mentis mentis, quae praecise eram illius i diitractionem, impedire grat auς gis, quale non erat circumcisio. P. . me tu iniquod&de aliis lacraments . Ad secundum dico,pastionem Seat firmat. Caeternin haec.sententia est medita Christi fuisse causam meratoia nimis gida, ac Plaeto humanam fra iamgratiae, quae Persacram a coriis gilitatem . Preterra quia gratiath ὶU- fertur. Cum velo in Apostolo cibi j c, tualis in homine latae est apud Deum tur,et luc gratia no esset gratia,si eis et dignitatis,ut facile umcere ac lupera' ex meritis. Respondeo cum Scoto rare hos leues desectus ac negligentia telligentiam Apostoli esse, gratiam possit. ' prunam non habere causam meritoriam de condigno inino, inconia Ad argumenta in principio Contro- tur,tamen poteli habere cauiam me- uersia posita. ritoriam de congruo meodem, Sc cau: sam de condigno eκtrinsecari,an alio,
AD primum rii det Scotus ubi is maxime si causa meritoria eXtrinsecapra,quod si palsio christitio est gratuite sit data illi, ut pro ipso mere-
nunem enectu dc actu, est tamen in retur. acceptatione duina, quod sufficit, ut Sed obijciest Gratia data pro causit causa meritoria ac moralis gratiae, sa meritoria , vel Em meritis non est quae per sacramentum,vel alio modo gratia, sed merces; ergo illa gratia confertur, quia dc nos multa consectia data homini propter Christum non
mus propter aliquod bonum non pret est gratia. Respondet Scotus, quod scias in se,sed in memoria, si sit praete- absolute loquendo in uniuersis operiritum; vel in intellectu,si sit futurum: bus Dei non fuit aliquod opus merae Quocirca in veteri lege,&toto tempo gratiae, nisi sola Incarnatio, quia caere ante Christi passionem dedit Deus terorum Christus suit caula merit gratiam propter merita Christi previ ria; caeterum respectu operum h
sa,a qu:bus circumcisio,& sacramentu minum, quibus prima gratia datur. legis naturet habuerut suam efficacia, non habet meritoriam causam deco tanqua a causa meritoria; nostra ve- digno, nec de congruo, si pergrais rosacra meta suam efficaciam habue- tiam Ptimam intelligamus etiam praerum a passione & meritis Christi eκ- uenientem dc eκcitantem,quas Deuthibitis,uel actu interiori vel exteriori, sine nobis operatur in nobis; sed sistulati .primo huius Contr. Conclus solum intelligainus per gratiam ini- sexta, ostendimus, ibi enim declara- mam gratiam iustificantem peccat uimus, sacramenta a Deo tanquam a rem , potest eius daricausa meritoria
causa principali, habere suam citua- de congruo, scilic et dispositio ad eam
106쪽
exauxilio speciali Dei proueniens. lis assimilatur speciei,sub quaestian- Ad tertium dicit Scotus, quod cum guis & Eucharistia; de aqua specialis illud vulnus fuerit inflictum post alsimilatur materiae Baptismi,quae sue
Christi mortem, non fluxerunt ab il- duo principalia sacramenta. Hic sen. lo, tanquam a causa meritoria sacra- Jus haberi potest extra de celebratioumenta , sed dicunt specialiter inde ne Missarum in fine, ubi dicitur quod fluκisse per quandam similitudinem missis duob. s. aqua dc sanguine, duoeκpressiorem eorum, quae inde fluκe maxima sacramenta redemptionis dirunt ad sensibilia,quae su ni in quibus- regenerationis relucentidam saeramentis, sanguis enim specia . '
An Sacramreta habeant ea aditatem activam Noctu gratia. Vod sic probatur, quia secundum IMagistrum.
sacramentum ita est signum gratiae, quod smilitudinem gerat eius, dccausa existat ex quo assignat differebam ii iter sacramenta veteris i nouae legis, quia illa erant tantum signa grati ista vero & signa &caus ergo et se causam gratiae est conditio completiva in dii finitione sacramenti periecti; ergo sacramentum est causa gratiae,cuius est signum. Secundo.HF calitas activa a physica est magis consentanea & accommodata illis locis sacrae Scripturae dc Conciliorum,in quibus dr, nos per sacramenta mundari, dc sanctificaris e go ipsis est tribuenda . Consequentia nota videtur Antecedens probatin dicitur enim ex aqua, aut per lauacrum regenerationis, dc lauacro aquq in verbo vitae nos sancti fkari . Et in Concit. Maguntino cap. I i .sic dicitur: Doeeat Pastores septem Ecclesiae sacramenta diuinitus instituta per quae, veluti instrumenta apta atque remedium, gratiae suae munera nobis impartitur Deus; Item Siluester Papa apud Nicephor.lib. 7.hiaecain 3 3 ad imperatorem Constantinum ait: Haec aqua, imperator, diiuna virtute per inuocationem vivificae Trinitatis concepta, si
cui exterius cor hominis abluit, ita &interius animain mundat. & splendidiorem solaribus radiis efficit.Leo Papa sermon.de Nat.4ait: Virtus Altissi- , mi, quae fecit ut Maria pareret SaJuatorem,sacit ut regeneret vada cre*Rtem. A , Tettio arguitur eκ proprietate cverit te sacramentalium x lex illis; Ego te absoluo : quae fundantur in illis verbis Ioan .2 Q. Quorkrs miseritis pecca δ , remittuntur eis. Ad quorum vetita e oportet, ut Sacerdos il- . . ' E 1 la Diuili do by Cooste
107쪽
ta proferens vere abluat, ut docuit torali produci non potest; ergo est Concit. Constant. session. 43. ergo virtus supernaturalis. Et idem de alijs necesse est, ut gratiam vere conserat, sacra rnentis sentiendusii videtur e quae est forma, Per quam peccator a go, SA. peccato abluitur: sed non potest di- Secundo. Medicina virtutem alici Sacerdos vere conferre gratiani,ni- quam activam habet inordine ad sas saltem suo verbo illam efficiat,nam nitate m, qua ipsam causat &effi citrsi solus Deus eam efficit ad presen- sed sacramentum est animae Perse latiam verborum; ergo solus ipse re- medicina;ergo habet virtutem pers mittit Sc abluit, & non vere ac pro- cham in se ad causandam animae satuprie Sacerdos abluit latenused sanitas est supernatura In hac Controuersa sic proce. lis; ergo, & virtus, quae eam efficit, dam , Primo inquiram, an in ip- quae in ipso sacramento est,debet esse sis lacramentis sit aliqua virtus su. etiam supernaturalis. Pernaturalis, qua gratiam effective at Tertio. Non est in aliquo noua re tingant . Secundo,an gratia m causent latio sne noua forma absoluta, ad cuin in tempore, vel in instanti, loquendo ius positione sequatur, ut Patet eX.X.
absolute de causalitate physica & mo & 7.lyhys.sed illud ,quod ponitur sentali. Tertio an causent huiusmodi sa- sibile signum in sacramento,habet recramenta physice gratiam. Quarto lationem nouam ad rem signata,ergo an accedens ad eum cum fictione,Ba- in illo est aliqua forma absoluta n ptismi gratiam recipiat. vltimo ad ra- ua,quam vocamus virtutem superna tiones in principio Controuersiae po- turalem .Et confirmatur argumetum, stas. quia Deus modo nouo S speciali est in sacro ad ereatura sanctificandam e
ARTICVLVS I. sed hoe non est per mutatione in ipso
Deo;ergo per mutatione sacrameti actAn in faeramentis fit aliqua vir- usum applicati: sed mutatio te in rursu pernaturalis,quagratiam ve- tur ad aliquod absolutui ergo in sacra re attingant effective. mentis aliquod absolutu est de nouoe influκum a Deo agete, tum quia, qua
ΡArs affirmativa probatur primo, do agens agit in aliud mediate instrueκ Augustino Hom. 8. super Ioa. mento,prius naturaliter recipitur vi est habetur 19. i. de retract. dicenter tus agentis in instrumeto, qua in alio,
Quae est virtus ista aquae, ut corpus ta- ut Patet in ferro; at sacra sunt instru-gat,&cor abluat3& loquitur de Baptis menta Dei in sanctificando: Tum etiamo; ergo in Baptismo est aliqua vir- videmus, quod ignis ut instrumetum tus, qua efficaciter abluat animam: iustitiae diuina, habet in se virtutem, sed stac virtus non est naturalis, tum Punitiva, quae agit in spiritus damna-
quia aqua sua naturali virtute non po torum,ergo similiter sacramentum,intest animam attingere, tum etia quia quantum est instrumentu diuinae mi-
forma illa, qua Baptismus animam serieordiae, habebit vim iustificandi. abluit, est supernaturalis, ut puta gra- In hac quaestione est dupleκ oppotia gratum faciens, quae a virtute na- sita sentetiaPrima est D.Τh. 3.Pq. εχ.
108쪽
De Sacramentorum causalitate. D
an.4. & in .dist. I . quaest. I. arti A. in χ. par. illius quaestionis,& in quaesti
mb.de veritate. q. 77.art.4. ad 3.tuctis partem affirmativam quaestionis. Ita Capr & Palud. 4.d. I I. q. I. Ferta It si SIib. Acontr.gentes.cap.FP.Scotus Vero eodem libac d.q. s. tuetur parte quae-istioras negativam , cuius sententia est communis sere omnium Theologorum.
PRO in ligentia opinionis S.Tlio.
est ordo ad effectum signatu,quia hic,
cum sit relatio, nullius pol elle caula; at iuxta istumh c sacrarricialis virtus causa est gratiae. Praeterea quia virtus iuxta sua coem significationem im- Portat principiu agedu& virtus intellectiva in anima est Principiu intellectioius , & calor in igne est principiucalefactionis; at principi u agendi ne- celsatio est serma absoluta, quia relatio non est sernia activa, ut acute satis docet Sco. T. I et I .R. 9. de pol ctia .EN quo insertur, D. Thom. Per virtutem gratiae causativa m,qua in sacramentis
ponit,intelligere Hrma aliquam absoluta in genere qualitatis,quae sit principium agendi ipsis sacrariae tuis: sus. additur aut ipsis, quia e X se non limvim & virtute attingendi effectum supernaturalem,qualis est gratia. Naturam aut huius virtutis explicat.D. Th.
distinctione, & differentia supposita inter agens principale & instruimetale, ages principale agit secunda exiget mira suae socii ae,qualiabet in se. Sc messe quieto ante actu, non quae est agedi Princaptu i habens e se completu&pet sectum in tuo genere,ac PCrula. 1 controu. Pari IIII.
nens sicut Scipium agens, quIa principium agendi proportionatur, agent aiiastrumentum vero non OPeratur, Scagit, nisi ut motum ab agente principali; Sc consequenter cuin Virtus ag tis proportiouetur ipsi, habet virtutemOIui Proportionatam, quod e st eni, dc quasi ens, medium inter Potentia
dc actum,iuxta Aristote. 7. thysico: Quapropter xirtus instrumenti. inquantum huiusmodi, habet esse incompletum affluens ad modum inotus; Unde D. Thom. ubi supra sic ait rIii strumentum, ut d :ch um est, non o. Peratur, nisi ui quantum est motum
a principali agente,quod per se operatur; dc ideo virtus princi Palis agentis habet es permanens ac completum
in natura, virtu autem instrument
lis habet esse trasiens ab uno in aliud, ct incompletum, sicut Sc motus est actus incompletus ab agente in patiens
Secundo aduerte eM Caietano ubi supra,quod in sacramento esse aliqua virtutevi supernaturalem potest bifariam intelligi: Primo ut aliqua viristus Q peraddita non talum operationi sensibilis elem et i, sed etiam superaddita motui, quo mouetur a Principali agente ita quod illa virtus Scommunicetur,verbi gratia, ablutioni, q fiep aqua,& etiam motui, quo a Deo mouetur ad gratia: sc haec virtu= c st quς-dam qualitas, habens esse fluens, per modum motus, Sc est spiritualis, imo inquit Caietan . est ipsa gratia secundum esse fluens Scincompletu.Secu do pol intelligi esse virtute supernaturalem sic qd hqc virtus nihil aliud sit,
pali agete mouetur, ad propriu priu-cipalis agentis esse in producenda.
109쪽
pugnatur D. Hom.ascolo&abj 3c bene , sed non se est intelligendum, sed in secundo. Sed re vera id no Probat Caietanus,quia manifeste D.Thomas virtutem instrumenti contra motum eius distingui tibi de in . I; con stitutis stPrima Conclusio. In sacramentis est aliqua virtus supernaturalis eri imperaddita, qua lunt gratae causa. Haec Concha. Probatur argumentis in Principio art. I. Positis; dc praeterea, quia sacramentum est gratiae causa saltem instrumentalis, sed non per prinPria dc naturale virtutem, qua habet, ut apud : omnes est in consessos ergo Per virtute lupernalem ipsis superadditam, vel non erat gratie causa concio est apertissime D. Tho. ubi supra,
nam ipse recitans opinionem eorum, qui ponebant lacrameta caulare gratiam solum per concomitantiam, ut& hi negant a lacramento virtutem squa operatur ad effectum,qua tamen ipse concedit, & ad sacra meti essectu ipse operari dicit; at si per uirtute illa intelligeret motum,ut ait Cate. mPro Prie assereret, ipsam ad sacramenti effectum operari,quum. non videat,motum non esse operativam virtute, sed Potius actionem; niolus.nmullius est actura virtus, quae, ut di Nimus, actionis principium significat, non vero actionem vel motum quis enim per virtutem activam unquam actionem vel motum intellexer3ta Secunda Conclus. vutus haec , quae est in sacramentis, non h ibet esse permanens,& completum, sed fluens ,
gendi proPortionatur agentit at s a. Cl Afra ri itum non e st agens principale sed histrum ei itale, agens, Ut motum; tigo eius victus motui similis Sc pro.
portionata esse debet consequeterfluetis & incc lata 3 ideli nascitur edifferentia agentis instra metitalis ab agente principali, ut supra notat . pri.
Tettia Cones. Priincta virtus est spiritualis, que si haberet esse permanens & completu, non posset esse i in subiecto cori orali, sed bene cum esse fluens dc incopletuna habear. Pruna pars huius conclusonis probatur e Mnatura ipsius forini iPiraeuali cople-tς qob id in diuisibili est,& con la queter i ii subiecto extenso S quanto, ita
corporale esse non pcyt,qui a P recipitur, ad modu recipientis in ipituri sed recipiens corporale est tentuin: e
go non Pot in eo rec)pi aliquod,nisi ine possit extendit quod formae spiria tuali complete rem gnat. becuda umro eiusdem coclusionis pars probature Nemplis, primo quia in ipsa VMesesbi est quςda vis ualisiad eKcitandum hois intellacturitiesul; causa conceptus intellectualis. Secudo,quia vi
tus artis est quodam odo in instiumento moto ab artifice, licet ipsa sit quid
spuale, & instrumentum corporale. Tettio in motu corporis caelestis est quo da inodo virtus lubstantiae te par mouentis,sm philoc atto,quia semen agit in virtute anime, semen ve ro est quid corporale,Sc virtus animaeqvid spirituale; Quocirca virtus 'ir ritualis habetis esse fluens dc incopi tuin, potest esse in re corporali, sicque in sacramento accidit .Hanc oPinion rei jcit Caiet. Valent, tO.A. dii P. 3 -q. 3. Puc. I. Ethaei de opinione D.Tho lis. S icr i ege causam grati , Patet eκConc .Florentsub Eugen. l V. dc Trid. se CT .can. 6 7. 8. &eκ diffinitione Mesel. m c. R. vl aoces,extra de Baptismo dc eius effectu.
110쪽
De Sacramentorum causalitate. II
AD intelligentia opinionis Scoti
obseruandum,forma accidentalem spiritualem eX rone sua ,& pr Pria natura esse indivisibilem,Sc cos quenter exposcere obiectu spirituale, indivisibile a quo sit, na sicut forinma corporalis, teu materialis,& extensa, non pol esse in subiecto spiritualidi in extenso, ut albedo, vel quantitas,no posset Angelo vel a tum ε inesse ita nec forma spiritualis accidentalis potesse in subiecto corporali & extenso, quia non milius repugnat formae spirituali esse in subiecto extenso dc materiali, qua formae materiali esse in s biecto spirituali. Preterea, quia si in subiecto extenso posset eme, vel esset tota in toto.&tota in qualibet parte, vel
tota in toto,& pars in Parte: no Primo modo, quia inter omnes formas perficientes materia sola intellectiva ponitur talis: nec secundo modo,quia tunc extenderetur,quod est contra ratione
formae spiritualis . Nec illa distinctio Daho. de forma habente esse com Pletum, vel in completu, aliquid valet quia cum forma fluens, Sc secundum esse incompletu intrinsece dc eliantialiter sit spiritualis, sicut illa, quae trabe te ise copletum, ita ei repugnat elis in subiecta materiali,& extetosicut formae completae, nam illa consideratio Per modum permanentis Sc transeu-tis,rei natur/m non destruit, nec minuit, viso. 3. Pauli,qua diuinam essentiam vidit sui verum est, ut ego teneo
cum Augustino&Scoto , qd eam viderit) ita essentialiter erat visio beata sicut ea,qua nunc fruitur,quia duratio rei per multum vel parum tem Porthrei naturam non variat; ita enim eia sentialiter illa est albedo,quae per una horam durat, sicut illa , quae per mille annos, & Angelus darans una hora, sicut ille, qui nunquam suum esse amittet . Nec exempla,quib. opposita sententia DTliomae innititur,quae ii expositione suae sententiae adduximus, aliquid concludunt; unde ad
primum de sermone sensibili. dico, quod accipit manifestu falsum, nullam enim animae virtvxem, nee interitionem, nec speciem habet,quod probatur, quia sermo non impositus ad fgnificandum, nullam tale formam in se habet, ut de se patet, at per sola impositionem non potest recipere
sermam absolutam realem, nec rei tionem, nisi rationis; falsum ergo eXCPlum, non enim sermo audibilis habet in se aliquam virtutem spiritualem ab anima causatam,sed solum est signum rememoratiuum respectu coceptuMAcha n. immutatione sensus ab
ipso sermone, Sculterius in relicta natura rei per ipsam signis arae, intellectus cognoscens ipsum esse impositum ad talem naturam significandam, ut ex collatione eius ad aliud, intelligit illud aliud, non ita quod fermo per aliquam sorinam causet con ceptum de aliqua re, sed sermo est praeuiua ad conceptum de re, qua causatur in anuna per propriam speciem rei .' quod probatur, quia si accidens non haberet speciem rei prolatς per sermonem, nullus conceptus rei illius in eo causaret; unde per uoces non cognoscimus, nili eas res,
quarum habemus species; sed qd actualiter consideremus, Proue te X
collatione signi ad signatum , ad
quod per voces excitatur intellectu . Secundum etiam eXemplum dear-