장음표시 사용
121쪽
des, qua esse in vero, ac magno contionatore δε- nt ; atque dixit semper ita , Ut nominis illius
gloriam egregie sit liveret. Id fortasse IIolidi 0-
mines non animaduertere, qui artis huius dii inepenitus ignari, spectabant i ui tantummodo
pronuntiationem, cui deerat aliquid, vel vocem,
qua fere semper obscurior erat, vel Diam, qui nihil υnquam habebat ex inani , nec ea re n- daret vecordia, qua nimium inis placibat Infelices illi neque reputabant . 4ntiquitatem ipsam hac facile potuisse oleris/ Utis di, OeI coniuncta, vel separaciaram magias, illis oratoribus extiti sint. Atque artitror eio, si Pericles irracuis radi se remedio , populi H Ugilominus Atheniensem a tentas es aut ad fu ρν bisurum aures fuisse . Demosthenem quiaem φ um imus, elaborasse feticiter in eo, miti sit 3 id haeret a Nisura calamitatis, emendaret . sia non suis fuerat ei ,si libenter audiretur, nisi ΕΠ Ymr ad ru summus orarorum; quod scilicet est assecutus. Mnm Ambrosii Ambrosio Parenti nostro Sanctissimo vox ostiise cabatur interdum ς atque ex eo licet existimare,
pronuntiationem ei, culin magna etia esi in voce, non fuisse commodissimam. Manet pisa fama tamen ei, siuumque nomen; ac si miseret hodie, possetque diuinam illam orationem aliquis auribus excipere, non ob id ipsium de summa illius
122쪽
eloquennia detrahe idquam, auderet . Ho monibus bui modi; qui taeteritamur tantopere inanibus, amantque 'cam verba , ex quasi pabu-
n e vento, cogit nilum erit, musicam antiqvi. rus artem, qua tota videtur esse nata deti rurioni , rim tam ad recreririas, quam etiam ad inritandas hominum mentesiis illis adhiberi seli iam fuisse, qui excellerent eius gloria , scilicet ei μο mim ad 'υμ dendum messe quandam exserim ere, qua isna cum verbu perstriti munus oratoris implere posset. Mi nos desiderabimus in oratione sales, et iocos, facetias, et obiecitamenta delicam, quodque dicere animus horret,in Suan geliea seueritate lastiuias P In morboxum delectis, ea Aumma laus eius fuit, quod nihilonquam exincidit, mel deteriore seM , mel anpipiti. nihil temere dictum , in quo tamen plerique concionato res falluntur. Et alicui in concume merba hae ciderunt . Opibus, quasi Uectris inopiam pub
leuate meretrimm mearum .i Uti uerat autem
merbis huismodi significare quoddum earum domicilium, quo in fetices anima detinebamur inclus. Alius item ita. ea locutusz. Non licet mihi rejirare per mulieres ista quo meria molust eam rum indicare Moseinam tmortunam tu magistanda spe . In apostrophe mero, nisi contionator foret ille, cui manarem lacrymis oculi, cana rerN capuι
123쪽
Ambiguae vores In concione .. DE SACRIS ORATORI Us
caput albicaret, numquam ita loquendum erit ι i nime mi, dulce decus meum . Formulin evi incaute petiere concionatores ex religiosis libellis , qui circumferuntur, exprimentes incana colloquia , quibus assini Deum ipsium intra fluos recesus pij bomines tentavere . Illi vero, Ablata disicrimine Aggestus, et cella, nec ammaduertentes miti modo quantum intersit inter publicam
contionem, et collocutiones priuata3, asserunt ea
dem ad populum, sicut in libellis illis reperere.
Certe potuerant practantiorem aliam inde disi plinam arripere, qua culpo deferent, et magna cum animi flumissione viventes, peterent incensis precibus a Deo, ut possent utiliter ac fructuose contionari. Stiam fuere qui merba proferrent ea, qua voce ac seno referrent impias in Deum. voces ,si qμis nudam eorum signiscationem intueretur. Cum enim dicere velint, non facturos esse homines aliquid in Dei gratiam: non feret hoc per Deum, inquiunt 3 seque ita, solito communis licentia more , ierare midebuntur. Chrisu quoque sanguinem, et corpus plerique nominant eodem periculo, quod magnopere putamus esse vitandum, immutando stilicet evi voces, et moderando, vel aliquid addendo ; tuti que dicent, pretiosium Chri ti sanguinem sacratissimum Christi corpus, et in hunc modum calera alia.
124쪽
wedecet etiam iacere conuicia in concionem , , quamuis in ρerditos re nefarios homines iactentur. Id enim argumento est , sitire nos quoque conuiciari . eae aeripit interim populin eas voces
quibuου aliquid isti, si e I , quave delicatas offendere aures ρ int. - - ego pro conuic sbonestiora verba proferri, qua significent animi nostri mistricordiam simul, ετ fassidum in eos,
quorum reprehendere vitam velimus. oe ci
tra offensionem, poterimus in steritari perditos ho
minum mores, iacula hac in eos contorqωendo: Infelices homines, re capita caca, mistemrimi omnium . et indigni, quos terra Au lineis. Dicent etiam aliqui. Tector Deum, hoe me non esse facturum , si 'mei arbitry res esset . Ne facite per caput, per fortunαι vestras. Iure iurabo, id nequaquam posse a vobis impetrari. Sunt hac omnia mittanda conciona ri , significant enim , bominem insuesse peierare, nec abhorrere penituae ab alea, es fortasse aleisorem olim fuisse. Oferre autem pignora, re onsionem in concionando, aque prouocare in id ipsium auditores, abiectum es humile quiddam si is, habetque plebes' re vulgaris .. ortet demum , eam esse nostri sermonis confluetudinem in Fuggestu, qua nos loqui ea te ac pure semper, testetur. Ideo numquam
125쪽
dixisset a mulieres icta mea , Cel amoenis hie - illustrium seminarum chorus , si quis etiam puellam formo,siorem oculus repraesentasset, aut amautes, et amatoria nomina et sapius,in quo Mimata uertι ego , non ita pridem lapsium esse quendam , qui conomii Aa duxit argumentum ab amasorio tibello , quo Christius i e peccatricem
Non de .gonia aurmam alloquere ur: Et mecordia fuerit ex
I. i. 2::' iremta alludere. -ulariter ad feminαι, qua ibi praestentes adsint, atque facete illas cauillari. Nee ea erunt dicenda, qua sexum illum pudore confundanti: Aunt enim potius dissimulanda concis- Ridicula in niti. nMori Neque fructum milum habebunt sobra l ..2, ε. in mulierculas nomina, quibus assim ta pietas οφ' ' si m ludibrium exprobratur ais quidem ridicula eruns lae nomina ue ipsis vero etiam indignasionem, et occultas iras monuebm- . . Eras etiam illa Sancti Tinoris intractandis Fidei dogmasibus . , a que m ster' prudentia, et religio , mi, cum ab ineunte atate nequaquam ille di utando fuisset exercitatus in ea Tiveologia parte, qua nome habet e schola: nihil tamen in eo genere piseretur excidere sibi, quod . aut reprebensionem haberet aliquam , aut villa posset offendere A icione mentea auditorum ή i que iure possemus admirari. In cate1 is quoque rebus adeo circumstecta prudentia eadem suis,
126쪽
in nullum merbum exriderit mnquam ei, quasi multa de conciona ribus alijs vulgo circumferuntur . cuidam enim, cum mersi iam illum Ine ii. Conei ς
Luangetic m explicaret Ιnim Icus homo Iu perseminavit Zizania, malus Damon erat hic.
inquit, qui maleficum hoc siemen *arsierat; ab--tque statim 'stea cum Deo . Muus, cum adoleficentuli breuem designare staturam vellet, porrecto imprudenter extra si gestum brachio, tantulus erat, ait, nimirum oblitus quam alte a terra flaret 'ste, et quo in loco fixis pedibus ha-reret. Habuit atia puraque miranda vir Hui- Mirifiea quaedam
mεν. svgnem nempe dumentiam in sacrarum Litterarum studio , constantiam in dicendo per tot annas, laborem uernum, fl ceptam pugnam' aduersiis impedimenta Narara, nocturnas vigia
has , patientiam in edissendo, si necesse foret ea, qua Fripsisset, in striam, et Burionum artes, et
nobis relicta tot violumina flua manu, de quibuae postea dicendi locus erit. ε parebat etiam in teo, dum verba faceret ad populum, quidam usus, in
et ea rerum humanarum cognitio, qua fons erat eximia maturitatis, et iudici, circa negotia , et varietates , qua versantur in c&mmuni vita.
In hae prudentia parte, si velimus intueri ren- ,
127쪽
Veterum Romanorum et que-tia. Episeopi e nno nantis acta
facundia, reperiemus , paucos admodum fuisse qui possent ijdem, es orarione gubernare popu
lum , re imperio. Romani siena res olim , et constules, es imperarares exercituum, ducebant multitudinem orasione quo vellent; unde autem messent, deducebant alebatur eorum exemplo
Plendide ac magnifice in Orbibuν, mrque prato Hrijs eloquentia : quod quanti referret ad animos
recte instituendos, factae unusiquiseque potest exis
timare. Hic rerum humanarum usius, hacme prudentia, qua acquiritur experiendo, re agendo, tan4tὰ magis erit necessinia spissopo concionantiquanto minus decent ea dignitare preditos homi nes vacti motin corporis, re iactatio quadam im moderata. Non debebit Dissopus argute mouere digitos , re manus , non quatere caput 3 non mariare Rationem in Aggestu; non eum mersera
re palmis; nec fatigari nimium in dicendo , nee vociferari, nisi fortasse clamorem si lineret ipsa rei magnitudo. Totam persuadendi llem oportet
Discopo collocatam esse in rationibus, es argumen iis 3 in communi hominum opinione de ipse iam animis concepta ue in leni quoque totius corporis modo in hanc partem, modo in illam motu, quescere laterum inflexionem appellauit . Ea meia dignitatem habebit, eritque moderanda ipsius remtionis v rietate. Magna vis etiam erat ei, quan
128쪽
docunque locum e sacris Litteris aliquem explicaret , neque defendebat ad evi ineptias, qua sunt propria con natorum, dum e suo quiseque ingenio
trahere es interpretari stententiaν volunt. Harum vero commentationum i ius in sacras Litteras , q- musta, et stequentes erant, memoria relicta
nobis foret ita trior et maior , si Fripta ipsius eam babere perfectionem potuissent, quam habuissent certe,si diutius ille vixisset. Ostenderae
enim paulo antequam extingueretur, magnopere cordi sesbi, ut marium illis extremam admoueret , atque ideo delegerat e His familiaribus . qui exciperet ab ore contionantis i a verba; fgnificaueratque placere sibi magis, ut Latino . quam in patrio nomo sermone destri a conciones in mamus bominu peruenirent. Latinitatem nimirum, ut opinor, sesam plus babere dignitatis arbitrabatur. In omni praeparanda.concione utebatur arte quadam , ut arbore constituta , di oneret in ramis argumenta , et locos, memoria πιδε causa , quam ordo ille non parum adiuuaret. I as aHores ego in octo volumina degerendo euraui, cum diu velut in tenebris latita sent, et oblisioni propemodum traderentur. Nunc ser κωantur in Ambrosiana Bibiliotecha quanto decere ambitramur bonore. Si enim ea nostris animis
infidet diuini bominis cura , ut stustula vestis i
129쪽
Alilysi Granit sis libri placuere S. Carolo s
aut aliquam i us imaginem adipissi fueris pari
magna fortuna, quid eris causa, cur anxie non conquiramus has/reliquias eiusdem animi, ne sc licet solita mortalium rerum conditione dilatan turet pereant Z Cloeperant tamen. sentime .commuianem hanc iniuriam 3 ac de. Sancti faroli scriptis, perierat iam aliquid , sicut, ego M. illis iaccepi, o qui debuerant ea fideliter ac sedulo cum dire. 1 Neficio, an utre possit asigmari, fatalem 'quo
tam se calamiιatem , quinunc ma6s omnino quam ea sequatur, sint obnoxia detrimentis, es iactura multiqplui , quia nimirum caca fere sint hominum iudicia ad pretiuet litterarum in mandum , cum auoqui catera tutarum oculorum acrius explorowΡ
Practare collocare, operam in histe Sancti corol. monumentis Elustri qui iam ingenio , si curam . hanc flumeret sibi, ut, qua propria fuerunt i ino
excerperet arque steponeret ab reliqua rerum varirietate, quaι ex aliorum i e libris in sua Aripam transferebas . Possent hac illius inuenta certis, comprehensa capitibus ad varios locos accommodari , nec dubito ego, quin plena res foret milli-.hmis, re eriam solidiore fructu, quam pleraque ρο int afferre magni nominis volumina. I Ia- tuere Pactori huic niliro Peas imo super cater a. amnia, MivsyGranarensis libri, cuius mixti diristri fructus, ingeni'.
130쪽
ritus,u ingenium cum ipsius congruere stiritu similitudine quadam miri tur; ac de Uso nuno Alusio, prout ordo temporum , G singulare Sancti Caroli studium erga nomen ipsius monet, loquemur. Formine non habuere claustra qui nostra contionaretur a re magis ad pastoralem δι- ritum, et modum; eaque fortasse commendatione sanoopere .placueras Cardinati. Seripia testantur
illius, haud aliud fui se propositum ipsi, quam ut
rimanos mere mores in hominum animos induceret , et Uitia radicitus extirparet. Id mi omni sermone, vel potius in qualibet partes monum apparet. Volebat omnino perfluadere, nec in eo munere seriis babebas ιn Zara mortalium culpas acerrime, fled erigebisur actius illiin oratio , mirificeque de omni Chri liana virtute pbilossophabatur , eaque nunc est causa magna
voluptatis et sotri , quo perfundi se se pediora
piorum sentiunt, si cum aliqua diuinarum rerum, et animi μι notitia , ad Scriptorem hunc accesstere. Cogor etiam eorum reprehendere temeritatem , qui selent in concione carpere famam et nomen sanctioris vita hominum 3 neque pudor rit, pios illos et optimi exempli mores, quasi riocum et ludibrium insectari merbis amaris --
que contumeliosis. Dicent enim: stiritales inti qui vita sanctimoniam profitentur: icti, qui usi
