장음표시 사용
151쪽
H, EXPLANATIO IN PROPH. EZECH. CAP. VIII.
orige ηes. eontemptum ligniscat. d. c. Notat etiam Origenes A ctimas, sacriscos, &allantes threrdum suorum ni legisse Symmaelitim. Et sunt quas emittentos sontiatum, velut anhelitum per ia ires. 3bseruat secundo, quod Hebraice in n. uin, harmorach di sonum,de τω. D s. ramum significare: nam in psalmo. ubi Septuaginta
Alii transtulere.Cantus suerunt mihi praecepta tua: τ & iterum . Et o Asa utat emus M.Alii legunt. Incantionibu vel in canticis. Et ramum significat ea F ecb. a s. dem vox apud Erechielem,ibi. si ι vi δε ο ι Ist i . to siue de palmite vitis. Et apud Nahum prophe-
lana dicentem. In Mises Gram e severant id est
minum frondibus ornare. quippe Ioui sacrificabant coronati aestulo, Apollini lauro Mineruae Olca,Veneri myrto,Herculi populo, Bacelio hedera, ut I situr in libris Machabaeorum sed & pampinas in terdum, quin & ramis ficulneis plerunque: Pani pino, Sylvano de Diti cupresso,tsidi abrotono. Thraces pro lege habebant in omnibus sacris hedera coronari,Cappadoces ambrosia,Aegyptii vitibus, di hedera. Feruntur di Aegyptii gramine manibus decerpto adorasse, & papyri flore Deos coronas. se,&c. Quae si ita sunt,videntur Israelitae ramos la ri manibus gestasse,atque eos, utpote odoratos,n
ramos seu palmites eorum. Sensum autem versus sic elucidat. Fastum, tumoremque superborum contra opificem, de contra eius opera describi his verbis puto, qui ibblannent tanquam pro nihilo putan B ris. quod quid aliud est,nisi illi diuinitatem tribus da, quae cernuntur, di eorum eis cetorem. Apertius re Deoque ex sua sede deturbato, in eadem Amudibus admouisse supplicantes,quas gratias agentes Apollini conditori lauri,& auctori suavis eius od
porro Symmachus modum interpretatus est dicens Ac veluti emittant sonitum, ut anhelitum per nares suas:quod enim, inquit, videntur hymnis cel brare , id agunt subsannando mundum apte diu in eius opiscem illis verbis .Et ecce ipsi extendunt ramum quasi nato suspendentes: ea videtur esse sententia subiecta. Veluti extendunt aduersus suum plastem surculum, subsannantes , ac ridentes quae non sunt risu digna. Haec Origenes. πνΣ , emorali, Hebraea vox,quam notauit Origenes dubiae Ggn scationis esse,otitur a verbo 'ur,ramar, quod est incidere, putare. sex annis parasis vineam tuam, or. In lectanda vero coniugatione significat incidere uolinem collocare e hoe est enim facinus supremum quo Deum impudenter subsannantes ad surorem irritabant, sibique extremam perniciem machinabantur : nam impudentiam consequi solet diuina vitio . quapropter I clamor appellari solet in sacra Scriptura. quod scilicet vindictam quasi clamoribus expetens iure suo impetret . ut vidimus supra. Baas m peccaram stiam Pasi Sia a praeci caueram,
hoe est,explicata & peririeta ston nasusve inhians ad odorem frondis idololatricae captandum, illis testimonium perhibet, descendisse se in prosendum scelerum,quo qui peruenerit,e-- α ι.Sed quibuscem, sacere incisuras. vel caesuras syllabarum, nam C gradibus ad hane Queam descenderint, reeenset
dulari, modulos canere,arte modulatas cantiones. concisas ex concisis sententiis sectas modulationes canere. inde re ut, remorali, palmes, ut videre est in libro Numerorum. As raderanspam Iem tam tuasa. Et in Isaia . Figramen a sentim seminus s. Eius is 37-:a - autem cognatum nomen ' lai, Zamir, in Canticis c η testimus. T G, D as .ms aduenu. quod alii ve tunt. Tempus cantus avicularum aduenit. Horum alterutrum videntur legisse, qui verterunt sonuin, vel cantum . Nam remorali significat palmitem, ramum, vel surculum; non canticum. neque soni-CAristitarer tum, & multo minus scetorem . quare delirium est,
Hebraeorum quod aliqui Hebraeorum tradidere, Temorali, signi-ι' ' heare torem; atque olim in Codice legi solitum
Isaias ipse dicens . Va genti necarnes, aberranti, qui primus gradus est: secundus veto , populo gram Puate, qui obcalluit ad 1celera: tertius, feremineqsiam, pessimorum qui scilicet haereditavit idololatriam: quartus , si celera is, qui addidere peccatis maiorum atrociora criminat quintus , deret querans Demonam, dicentes, Poeti Λιι Dominas Ie ram e sextus, LIU Mniauerant sanctum Orael, ex crati sunt Dei cultum claudentes ossia Templi: s ptimus, lasal Mars stini res romti , vertentes terga contra Dominum, faciem ad orientem Soletia . lis
flagitiis quae impendeat poena, declarat idem Pr
pheta dicens. Va an ma eorum, an Iam reis IustinIritis mala. nam veterum scelerum poena est Dei d
ad nares meas: dd religionis ergo sublatum a seri- D relictio, quam miseri nil minus timentes sustinent.bis, lectumque:ad nares suas, quasi adorantes emitterent crepitu ventris λtorem ad nares numinis. quorum ignoratio ex versionibus interpretum si pta allatis manifeste conuincitur . nullus enim e rum transtulit ad nares meas sed . ad nares suas. Praeterea nullus ventris crepitum dixit, sed . narium si nitum unus Symmachus conuertit. denique quia nullibi in sacris ostendent tale signiscatum vocis viii ais te morali. Redie isitur Hieronymus transtulit. Ecce ce inproba auiis his, Misaas. sed restat declaremus, quales tamos extendebant adorantes, de quid sibi Hieronymus voluerit ille ritus. Diuus Hieronymus. Applic bant ramos ad nares, haud dubium quin palma- ' rum, ut per hoc eos idola adorare significet. Denia Sed neque temporalem ultionem effugient. Sequi tur enim aptissime.
TVs ct e fanum is farreri Quandoquidem ips
profligarunt omnem pudorem, ego cinnem fur rem essundam. N panes oeusM mrtis. NCn conniuebit damnatis, cum neci addicamur. Vide caput quintum. Nec miserebor. Non committam,vt mrum malis viscera mea tangantur.
Et eam Humati νμι is scires meas et o e magna, quantumuis contenta voce, His exuadam eos. Ori
genes . Misericordia qui est moeror aliena inse-licitatis non oportet commoueri medicum,aut iudicem, ne sorte eiusmodi moerore, qui ad hanc impellit misericordiam perturbati impediantur, quo
Poena inuin trotorum scelerum est Dei derelictum
que de Iob inter ceteras virtutes, de hoc habuisse se E minus curationem, aut iudicium exerceant, prout dicit, quod nunquam aspiciens caelum, de solem, &lunam, Ad aiira fulgentia, osculatus sit manum, id est. adorauerit creaturas, Ic.Ceterum Hieronymo aduersatur ea phrasis . applicant ramum ad nares ;vam; I u ἡῖ quae docet Oratos fuisse ramusculos quos natibus curtu solis admouerent .lte adorationem exhibitam soli, incu
t ii o ius sacris nullidi lagitur adhibita palma, sed potius
a b, laurus, vi ex vari saud Oribus obseruatum tradits viae. , a. Lilius Giraldus.Nam veteribus in usu suitiatas,u eius, qui curatur, utilitas postulat, aut opus est ei, qui iudicatur,&c. Quod si omnino misericordiae locus non est in hoc iudicio, opus est, vi mitissimus iudex aures obturet, ne audiat pereuntium clamores. qui enim poterit, si eos audiat, se contianere, quin misereatur, di conniueat ρ Sed de haeie supra . COM-ο et L
152쪽
Gentium idolis, quae coluerunt Israelitae. Quodnam fuerit primum idolum
o M p A R suit politiae religio
vel apud barbaras . di esse ratas nationes ἔ neque minor extitit inter gentes de religionis , quam de originis antiquitate arrogantia,& controuersiaaingulis contendentibus, primum Deum a suis maioribus cultum. Nam, ut hinc exordiamur, Cyrillo auctore, atque Isdoro, Graeci volunt Cecropem eorum Regem primum Omnium sinu latarum finxisse, nominasseque Iouem summum Deorum, arasque illi statuisse, atque imm lasse bovem. Si vero Didymo, atque Hieronymo
credimus, a Cretensium Rege Melissea prima pullularunt idololatriae semina. Diodorus, de Eusebius Phri gibus tanti mali originem adscribunt. Athlantides Astica populi primum apud se regna
se Deum seγνω , uranon, gloriabantur . Aethi pes se Deos primum coluisse assirmabant: a quotum opinione non abhorret Diodorus. Phoenicibbus Theologiae, de religionis initium arrogat Sanchuniathon Berytius apud Porphyrium, atque Eusebium. Laetantius vero scribit Chananaeos hoc vitio primum insectos, quod eorum conditor ab auo Noe maledi tus,primus a veri Dei cultu ad simul chra defecerit. Ammonius de antiquitaribus tr dit Belum statuam primum Nembroto parenti in ter diuos, ut persuasus est, relato ; re autem vera a suis discerpto erexisse , ad quam coniugientes malefici velut ad asylum in tuto essent. Succei Iu v m temporum numerum simulachrorum auetum, de
hoc Belo adscriptum, quod ipse illud primus condidisset, ct coluisset . Eusebius in Chronicis auctor est, Belo vita suncto statuam erexisse Babylonios Nino filio Beli hoe inuentum tribuunt Lactantius,
ct Hieron; mus, ut mox videbimus. Ammonius cum alijs tenet, tum esse Iouem,Nembrotum auiatem Saturnum, qui deinde appellatus est Baal,&e. Diodorus Siculus scribit a Semiramide vastas , ct magnitudine mirandas statuas saetas aureas,Je a genteas . Micio mus sic habet. Ninus patrem
suum Be um in Deum retulit , qui Hebraice dicitur bo,bel, de in multisProphetis, maximeque in Daniele, &i ta Theodotionem sub Idolo Baby- A lonis hoe appellatur nomine. Nune sidonii, de Phoenices appellant , , baghas, eadem enim inter di, belli, & n, he, litteras consonantes x. ghain, vocalis litera ponitur, quae iuxta linguae illius proprietatem nunc Beel, nune Baal legitur. Vnde &Dido Sidonia regis generis, cum Aeneam suscepi set hospitio, hac patera Iovi vina delibat,
A getisti t. -&e. Et aliquanto superius dixerat. Ierusalem secerat idola Baal daemoni Sia doniorum , sue vi quidam rectius arbitrantur, Babylonio , ex quo de Bel dicitur. Ereelites plenius in suo ponit volumine, &omnis prophetarum narrat chorus, dee. De Belo tractat Theophilus. Sed audiamus Plaeiadem Fulgentium scribentem in haee B verba. Diophantes Lacedaemonum auetor libros scripsit antiqv:tatum quattuordecim; in quibus ait Synophanem Aegyptium familia substantia que locupletem filium genuisse, quem voluit enc mis substantiae suceessorem ineffabili,di ultra quam paternitas exigebat, allectu erga filium deditum. isque dum aduersis fortunae incursbus raperetur, patri crudele geminae orbitatis dereliquit elogium,& posteritatis propagandae & substantiae. mid igitur saceret aut Leeunda paternitas sae sterilitate damnata, aut selix substantia in successione eurata Parum erat non habere , quod habuit, nisi etiam esset, qui obtineret . quod reliquit. Denique doloris angustia, quae semper requirit necess-tatis solatium, filis sibi sinulachrum in aedibus imC stituit. do inque trillitiae remedium quaerit, semila riuin potius doloris inuenit: nesciens quod sola sit in dicina miseriarum obliuio . Denique idolum dictum est vidisti η , eidodyne , quod nos Latine species doloris dicimus . namque uniuersa simili xiii domini adulationem aut coronas plectere, aut fores inferre, aut odoramenta simulachro succcndere consueuerat. nonnulli etiam seruoru in culpa biles domini seriam euitantes ad sinulachrum profugi veniam merebantur, & quasi salutis certi Glimo collatori fiorum,aut thuris Offerebant munuscula timoris potius effectu, quam amoris affectu. denique de huius rei non immemor Petronius ait:
153쪽
M is, in nim & Mintanor uso ocat Dominum doloris, A Phanus dicens: Amathus Cypri ei uitas vetustissi- ωρboui
in c1.onM- iam prima computa diei turmani finxit generis e. ura, in qua Adonis Osiris colebatur, qui cum Ae- Mis arbi I, inde, ut ait Pulgentius, inueteratus error humanis gyptius esset, Cypri j, & Phoenices proprium fece-
inde, ut ait Fulgentius, inueteratus error humanis pedetentim consertus disciplinis barathro quodam ita crudelitetis prolabitur. Haec Fulgentius ex Diophante de idolo Synopbanis. quam historiam csse certissimam, non fabulam, constat ex libro Sa
pienti in quo eisdem coloribum depingitur filii Sy
nophanis simulac tirum:sic enim habet. In nam emis fornicatiouu ea exertositis idolorum, se adinventio HL xam corruptio visa est. neque e erant ab initu , neque exunt in popertiam. Supertia iras enim hominiae a tirertia ινbem renarum r se ideo ιν is id ram fas ea invenus. Ateias enam laesa dolens pater,ciso sibi rapiι II, feris inaginem , o istum, quι tune 'tis ham. ων tim serat , nunc tanquam Deum c.' B Adonis, aiunt Aegyptij, sol est ; aper lutulentus &runt, dic. Vides Adonidem esse Osrim Aegypti
tum Deum vetustissimum. Bene est ergo, ut idem credatur cum Dolone Syrophanis. Sedouidquid de hoe sit,videamus quisnam ex suestitit erit Adonis. Vetus sabula est Aegyptiorum, cu- , ritiis. ius meminerer, sacrosius, Theocritus, Ouidius, & Macrab. 3. Fulgentius, Adonidem Veneris amasium dente satur. Theoapri percussiam obiisse in ipso iuuentutis fore quem 'Venus utpote sibi carissi inuni planctu&lamentis si MA,
prosecuta quali mortuum, deinceps vero reuiui-- iscentem cum gaudio,&laetitia receperit. Eius sa- a. a 31MLbulae veritas hae ratione declaratur a veteribus.
simul iehra dolores vo cantur ia
Quibus verbis uniuersam Diophantis narrationem breuissime, & lucidi Miterauit Sapiens: a que illi fidem iaciens ab ea rursum suae breuitatis commentarium accepit: simulque docuit nos, Q-menta, quae Tyrannorum imperio apud Babylonios colebantur, posteriora fuisse idolo Syrophanis , ut sine controuersa relinquatur,primum idolum apud Aegyptios inuentum fuisse. Constat secundo, cur sinulachra, idolave in sacris seripturis appellentur dolores r Hebraicum enim nomen coenosus hyemem indieat . Venus pulchritudinem verni temporis,& theatri huius mundi elegantiam. quae deplorare dicitur selis absentiam,quae in hyeme contingit.nam cum sel excipitur a nubilis,quasi consei videtur ab apro pulcher Adonis. Macrobius etiam:Adonim, inquit, selem esse non dubit, Ma M. t. tur inspecta religione Assyriorum, apud quos V neris Architidis, de Adonis maxima olim veneratio viguit: quam nune Phoenices tenent. de postea simulachrum huius Deae in monte Libano fingitur, capite obnut specie tristi, Deiena manu laeua dextra sistinens amictum, lacrymae visione conspicientium manare creduntur Favet huic interpretationi nomen Clialdaeum pdin, thamur,quo Syri, de frequens est: Ixx, gharabim. dolores, apud Issa- C Hebraei mens in Iunium appellant in quo set acce, iam. Et alauris eius. Hebraice doloribus. de in libro Paralipomenon. Sextiteramque Leis, Osi Apiissis; vel lucis , de doloribus 1 de apud Oseam. Parritus id lorum, dolorum , T raim, Sec. &in psalmo. sacrificati ram imis , doloribus, claviam. Quo allust Paulus. Ins Memini sint dias Mutiis, hoe est, smulachris. Idem sere senat aliud idolorum nomen, Hebraeis item si
quens las,auen,quo usus est OEis. Jasu Gavin operantiam Mosi . de Isaias. sen dicat id. o. de Α- mox. genia eris Bethaven, id est, domus doloris. &in libro Numerorum. Mn ea doloron Deo neque ad desti sim chrum,latior ,- ων A. Libenter enim utrunque nomen coniungunt Prophetae, videns ad aestiuum selstitium quas lansuescere vide tur , de viribus descere. Vnde, oecatione accepta iatque nomine mensis ipsi sili communicato, sab lati suntThamur,hoe est selem,obeuntem a specim usi rerum omnium theatro defieri. et contraria sortasse ratione, ut Hieronymo placet, Thamua nomen est Adonidis proprium apud Syros. quoniam vero Adonis in mense Iunio occisus creditur, inde nomen ipsum mens impositim fuerit. Meminere . Adonidis Orpheus Poeta, ubi ipsum vocat πιπιν, dactyotimon, id est, lacrymis honoratum,ab honore lacrymarum , quae illi impenduntur. Sed plura de ipse Lucianus. Gratius item poeta dicens. ' set adhae,Vporis fiaticivi, ιιλ de Deasguiseent idololatriam non solum conscientiam D Uicturium Plutarchus memorat Athenis celelacerare, de doloribus animum torquere, sed de laboribus corpora diuexare. Vel .ut ostendant diue s a mala consequi idolorum cultum, culpae stilicet& poenae, quae ijs duobus nominibus significantur, dolor de labor. nam dolor d est pκ,auen,proprie s-snificat molestiam , luctum, di anietionem spiriatus, quae peccatum comitantur. labor non selum membrorum lassitudinem,& defatigationem significat, sed omne, quod corpori graue est, de Iabori sum, peccati scilicet poenam qualemcunque.lis itaque , & alijs locis simulachra dolores appellantur, cuius nominis origo suit Giati ι, eid ynes, species doloris a Strophane inuenta.Tertio coniectu ra satis probabili ducitur ab eo nomine, id ynes, interempti, atque a feminis plorati, cuius meminit in praesenti Vatest nam & literis, ct etymologia cum illo mirifice consentit. etenim ...Iti as, eid
s anum, suisse tractum nomen Adonidis pueri intempestiue E gyptius aliud somniuiti resert ex libro Zabiorum dynes,ex duplici voce compactum est, scilicet M.A eidos, quod est, species, atque . η, odyne, quod est dolor: ex qua voce sacilis est lapsus in Adonis, permutatione vocalium, qudi Ct eis saepissime usu
venire silet. Fauet de nolirae commentationi Si bratam festiuitatem Adoniam a feminis.atque Am de ureas. mianus Marcellinus. Euenerat,inquit, is ciem die- Fla Dreh. bus annuo cursu completo Adonia ritu veteri celeia in ciue. esbrati. Loquebatur autem de ingressia Iuliani in Antiochiam. Denique Strabo Adonidis Templum insigne describit.Postremo obseruandum duxi a Ra, sita bis bi David, tum etiam a Rabbi Selomone aliam sa- κbulam recitari ad huius loci intellectum, ThamuZ mae lib. M. scilicet fuisse idolum concauum, cuius oculos plum dic o bobo implebant, &accense intus igne plumbum li- cap. quefiebat, de imago fere uidebatur. Ceterum inea serum,
pte conficta est fabula, quia non ips Thamur, sed ii
Veneri potius vel seminis tribuit Scriptura lachry rea . . omas essulas ob mortem iuuenis. Rabbi Moyses A de Thamur, quod tamen de ipse irridet, & nos repetere Iridet. Reliquum est, ut breui laterculo describamus uniuersa gentium idola ,
quae coluerunt Hebraeir erit enim hoc lectori iucundum,& Pr phetae instituto a
154쪽
IDOLA GENTIUM, I B V S S E R V I E R
Ammonitarum4 Moloch. 3 Regar.e.33. Melchom. Astaroth. Φmpa I.e.ls. Astarthes Dra. s. PHA. 33. Madianitarum Phegor. --a F. s. Pluidi hinorum Dagon. IM. I 6.p.23. Sidoniorum Accaronitarum BeeLzebub. B I. Babyloniorum Draco. statua Aegyptiorum Vitulus Apis.1 Adonis.l Regina caeli. Suppresso nomi 3 Priapus. ne cultorum. Sol.
ARGUMENT V M. Ostenditur Vati per visum eaedes facta a Babylonijs in Urbe, a qualiberantur signati T H A V.
T clamauit in auribus meis A Senem, ad scentulum γ' mirginem, paruu-- magarat, aereus: AUr tum, mulieres interficite Urue ad internecio
pinquaveriant visitanones vria
bas, in in qιusque evas imperseetanis habet in manu sua Et eice sex eram mentelam H via portae superioris, quis remiae ad Aquilonemr in um em
oris sunt, in se terunt suasa ahare aereum:
νώs, quae erat super eum ad limen domus: in v Et dixit ad mer iniquiras domus IsraA, Ocavit mirum, qui inritus erat lineis, in atra- Iud magna ea nimis valde,. repleta es terra mutarium seriptoris habebat in lumbis suis. sangui bus, in ciuitas repleta Hi auersone: ἀ- Et d me Dominus ad eum. Transper medium ruerunt enim: Deritiquit Dominus terrum, ei vitatem in medio Iertistim.etsi a Thati super Dominus non videt. frontes irrorum gementium,er dolentium superevin As abominatiorabus,quae sitine an medio eius. Ei ih dixit, audente me: Transite per ciuitatem sequentes eum, in percutite e non parcat oculus user, neque misi ea M.
nem: omnem autemseuper quem miratis Thati, ne occidaris, in a se Hario meo incipite. Co perunt ergo a miris femoribus, qui erant ante falsem Lmus. Et dixis ad eos o contaminate domum, in im phte atria interseM e egredimini . Et egressi sunt, in perctinebant eos, quι erant in cluatiate. Et caede completa, remansi ego: squesuper δε- erem mea in clamans asor Heti, heu, heu Do m ne weast ergo ne disser des omnes reliquias Igitur'meus non parcet oculus, neque m serebor: vsam eorum sufer caput eorum reddam. Et ecce vir, νι erat siautus tineis, qua halebat atramentarium m dorso suo, respondi mem
155쪽
minus se ilicet, qui equitabat in quadriga Cherubim, tanta iiii pietate lacessitus, & tam insigni impudentia prouocatus . Non est, inquit, quod diutius protrahamus vindie tam , cum nulla sit spes melioris susis: peruenit ad cumulum
insolentia: verberat nostras aures clamore redd mus impiis, quod merentur: accedant vastatores, incendant, dide solent nefariam urbem. M aurisus M is,rrie audiente,ut sese explicuit Hieronymus paulo inseri u . ει ὰ vir eis, auden eme, Henraice, in auribus n&bis: uns se ν Mediam itur rem. Licet aliquando habeat hunc sensum dixit in auribus meis, id est, ad me audientem locutus est, But ui Gencsi. Vocauus innes scrura sos, e Iocastis eju
I ore Magna. Vocis contentio index bin bilis esserauescentis, atque indignationis, qualem motum, es asse ui Deo tributinus sumano in re. φνη in naue tritis I riones ινθίου. Septuaginta.
Appropinquavit otio Vrbis. Claudius. Qui consti
tuti sunt,ut pcrdant Vrbem. sepsus est. Adiunt iam vi statores: nam abstractum pro concreto saepius urpat sacra Scriptura .apud Isaiam .Fru is irrucis Hum LMoram ei Ne se des cinctoriam rantio ei M. Chaldati, Iusti,& fideles & in psalmo In ultraues, o rem adhaeserans Lub Hebraice innocentia, ct re retudo. Sic potentes Angeli dieruntur pete, rares, Cprincipes vero triacvum,&e.Sic Paulus Lmrnariones pro dominantibus, ' negari pro principatum gerentibus:& lsi as. ponam et ruri em Itiam pacem, O prvosiuss uos jam raM.Secunda pars versus indicat , in prima visitationem, significare visitatores. Sed quid sbi vult, visitatores ultores, & vindices proculdubio. nam visitare est munus equi praes- dis inuisentis prouineiam, qui alios quidem vindi-ςat a calumni)s, alios punit. primo modo vi urpatur apud Lucam. VH Dair, c feras redemtionem plebis stia. dii telum.. v qu si e radiis nos exiens ex alto. in secundo vetusgnificatu reperitur in libro Numerorum . V has peccata patram in stiri, &c. di in psalmo . Vsualo is are nla raso eorum, &c. quo
modo sumitur in praesemi, ut ex versu sequenti tib Dquido conitat. T qui De ni in 'sauris hales ira mana sua. Quandoquidem arma lκ rtant,visitatores sunt non xiii diatione se es qui intersectionis vasa gerunt, vit res veniunr,non seruatores. Vas Hebraeis signifieat omne innumentum , & sit pellccillem. apud E e chielem. A uasa son Varionis; id est, supellei stilia iter agentiq.s: in Actis Apostolorum. Vin Aemoni, , ' λιιι se, id est, erit mihi insigne organum Euangelii, nobilis praedicator verbi. Vias itaque fiam , est gladius,vel secutis, vel arcus eunt sagittis, ut in s Latino. Et in eo parauita a mono ,s Hiras scias a P se D. id est,instrumenta lethalia, scilicet sagittas utentibus aculeis munitas , hoc autem loco securim significat, ut septuaginta Ecxposuerunt urisu secundo. Unicuique tauris in
D ceu sex ales aere lor. Non una est interprotum sententia eirea veritatem huius visonis, quinam scilicet sint seκ viri, qui Vati ostensi sunt per visum. Seholiastes sic interpretatur Haec autem caedes fiebat per spiritus quoidam inuisibilium potestatum. Aliu Seholiastes sic. Ad internecionem l
testates quaedamDeo ministrantes mittuntur, dici nescias autem an Graeci bonos Angelos, an potius aditetias potestates intellexerint. Certe Hieron mus de aduertis potest itibus interpretatur ex illo psalmi. Immi pone 'ν Angelos Malos, &e. Theod retus. Vide, inquit, east Orestates, quibus puniendi munus cominissum est . ad constitutum supplicium paratas. de quidem Assyriorum multa millia unus Angelus iaculis consedit & Aegyptiorum primogenitos Angelus virus iussus est interficerer hie vero propter limpietatis esuperantiani sex Angelis Iudaeorum puniendorum munus est impos tum c. Adde ees Cenes duos Angelos citer: ille Sodomam. ct in Apocalyps mitti quattuor Angelos, id necem dum terra, O misν c. Quorsum igitur mandantur 2 ad Ierusalem euertensam Crediderim hisce sex viris repraesentatos esse duces Nabuchodonoser, qui Urbem expuenarunt. atque propterea senario numero comprehciasos viros. quod totidem duces numerati stata Ierentia . si tamen ad erras eorum nomina more Chaldaeorum esse composta ex duabus vocibus, scilicet, Neoges, senser, Sine ractu, Sarsachim, vis aras, Ner A,se esse, Re rag: tametsconsecuti sunt er omnes reliqui principes, tcste ter miar si x praedicti, quorum memorata sunt nomina, Archiduces eYercitus creduntur, quippe qui ante alios ingressi sunt Vrbem, &sederunt in porta ira dia, die. nam & Iosephus sex tantum recenset principes expugnatores Vrbis. Vobesan de tita ponis siveri s.Videtur Propheta ijs verbis significasse portam Aquilonarem atrii sacerdotum nato,ut videbimus capite quadragesimo, ante singulas portas aliquot gradus erant excitati. Vnde portae interiores erant ii periores exterioribus f portaeque exteriores interiores merito dic bantur, ut cx eodem capite Erechielis constat. Emdem ergo iure portae interiores dicentur superi res, atque eadem ratione nos intelligimus nomine superioris portae eam, quae interior est, qua scilicet intratur ad atrium sacerdotum. Venite autem dema poeta, est per viam portae incedere. neque enim sensus est, viros profectos ex alia porta exteriori, quae superior diceretur, iter suscepisse versus atrium Interius; cum illa porta exterior diceretur interior. ut iam ostendi inus. Sed ea est mens Prophetae, viros illos per medium atrium Aouilonare litaei v nientes vidisse per viam, quae ducebat ad portam superiorem, atque interiorem atris Israel, quare statim subdit . Ingre θι stim, curierant iuxta alta re, fic. maris eis ad 'Hlone . Polyehronius. Quoniam in ea regione impietas vrlabatur, atque ab eadem Babyloniorum calamitas ingruit, quod I
remias praedixcrat. As Martine panderat omne ma-L- Adde ex regione Aquilonar i ruptum murum, atque Vibem expugnatam , quoniam ea tantum parte inurus arietibus concuti poterat, cum a reluquis rupibus praeruptis, & altissimis cingeretur, ut constat ex lolephi testimoni s, quae no I late persequamur
vaesae se tentiae de Visone ira virorum.
156쪽
ar se'. An quimur in Commentatio topographiae Vibis. N A spion vocat, ex illoque vestes Aegyptiis sacerdo-. que Babylonio solum regio Aquilonaris infirmior tibiis selitas seri tradit. Atque in hac sententia Ode heil'. aperuit, sed etiam Antiocho, di Tito,quo-
est Hieronymus dicens. Septimus in habitu P - Hieron. tificis vestitus lineis indumentis, &c.& Theodor - Iseodoritus. Septimi habitus erat sacerdotis: non enim caelis erat, qui punirent, sed ex i)s, qui supplicarent pro redimendis si lute dignis, Ic. Ergo vir iste li- sacerdos inneis indutus iacerdotem reserebat sequestrem so xvii mediatorem inter diuinam iustitiam , di lunul-nu in genus , lesum Christum videlicet: neque enim alius secundum historiam commemoratur, qui sese medium interponeret , & diuinae iustiti grassanti in ciues o steret ait enim apud Erechie
rum est ensis , at Hebraeus habet, bellica instru- B sparem ea , es non moeni. Vide locum. Christum vir xea ruiitaque repraesentabit ille candidatus , qui sacc dos erat futurus secundum ordinem Metellis decli, atque pro sua reuerentia a Patre Obtenturus reliquias gentis, ex qua secundum carnem originem habere voluit. propter adimplendas promissiones Patribus iactas. nam & in Apocalypia appa ne imruit triumplians super equo albo,er messem erat urse a 3. alba asini sanguiae ; quem sequebantur exercitus equitum gestantium byssina, di eandidissima paludamenta , aemulantis colorem vestimenti Archi,
ducis.,t, is, ,. rum omnium castra a R Iosepho notantur ad Bore evino ei et te Vrbis latus esse constituta. mus Deum. b Obseruandum eadem nona, qua Deum eliminamus, intrare eius satellites, de lictores ad sumen, si a. ii ii. das de sontibus poenas: manet enim retro postem tur: quibas peccatum , quod venienti morti pandit sores. nam . , , ci ς Perpe caram mors ιntrauut m mundum. ' Dominus ribui exisse, ait ad Cain. d San Mur man feceris,in forum peto- meras aperit tum suum aderis, vel cubat, ut te scilicet prodat limc ρ. - .la sti patefaciens valvas. dcc ,ε ν, DUUo 'tie ui tam risus in manu eiu . Septuas in tar Securis. Selioliasses. Securis hoc loco licto
Septuaginta podere. scholiastes. Poderes vocatur tunica usque ad genuae habitum vero militis descri
bit, qui tultitiae aduersus eos, qui puniuntur, inservia . . . uiat, Porro scriptoris decorum seruati ipse enim erat, qui pius a ceteris distinguebatur. Videtur intellexiste Scholiastes ceterorum etiam virorum ha bitum sitire poderem, quippe militum; cui sententiae non restagatur ea phraiis in m Ho Gram,quae sonat unus edi eis, quasi eis esset in omnibus similis rnuet etiam eiusdem responsum, quod habetur in fine capitissciscat pracem ι -, hi, quod ad eaedem
tera iam referri debere videtur ex praecedenti
de raediis aecens; ieci sicut ρνacep in m βι. Ex qui bus colligitur septem extitisse viros eiusdem habitus, de proposti, vindice ς sei licet diuinae iustitiae, nisi quod eorum ductori iniunctum est, ut notaret salvandos, ceteros traderet militibus intersei ne veste dos . Ceterum non exacte perealluit Scholiastes s- gnificationem vocis poderis,quam posuere Septua inta. nam vestimentia in proinissum usque ad tan isti He. los seniscat, unde & nomen accepit, ut Hieronymus hoc loco aveor est. Qirare capite decimo, ubi nos habemus e Cumque praecep/ses a ro , qua inritus eras ια s. Septuaginta reddidere. Qui indutus erat stola sancta: videlicet intelligentes per lineum
ginta .Et rona sapphiri Riper lumbos eius. Hebraicena an napHesethhasopher quamuis Septua inta te .gisse videntur mann,hasaphir, de qua sie habet Origenes Pro rona sapphiri Muyla,& Theodoti O ia' ribba , .
cerunt,cailr librarii, Hebraica, ut opinor, voce s M. retenta . Setioliastes & Symmaelius, tabellam. at Drumaeh. Hebraicus habet, atramentarium, de calamas scri- Huromptoris . Hieronymus eadem sere repetens addit . Aqunam in secunda editione vertidie atramentarium ieribae. quem ipse imitatus est in vulgata. Addit Origenes & Hieronymus ex Hebraeorum , quos conli aluerant, auctoritate, cies eth, significarec lamarium . Cnaldaeus Paraphrastes uertit, P aa , chesdius. pinqem,ex voce Graeca πbas pinax, tabula. Clit -- ώ -ι. min. tametsi ignorabat Graece , eandem vocem , quam Ionathas, apposuit: interpretatur tabulam, papyrum, membranam; quod itae cum atrament indumentum. stolam sacerdotalem. atque eandem D rio elumbis pendeant scribae. Eis, inquit, illius I fgnificarunt hoe capite per vocem, poderes, non
pallium militum breuius, sed talarem sacerdotis amictum. Unde longe diuersum habitum gestasse sex viri credendi sunt ab indumento septimi, qui
inter eos apparuit, nam illi veniebant securibus armati ad stragem iaciendam peccatorum iste autem apparatu notarii instructus ad vindicandos a caede innocentes : illorum propterea habitus militaris erat, istius sacerdotalis: illorum gestamen non ex prim:tur: verum etiam si quale esset ignoramus sciem. lo. .s mus poderem non esse, atque lineum non esse,quia O i st d, vestis talaris linea ad sacerdotem pertinebat, do, is , uti decebat vero in ilitem. Hoe autem confirmari po- apparant .vt. test ex eo, quod apud e Danielem Michae i,& aliusci ratio. magis postulet atramentarium, quia atramento magis opus erat, quam tabula, cum subiungat, ct Anasti notam. Ali; recentiores vertunt,
pugillarem. H in es sim, in atrium interius, o seroans
iuxra aliare ar tim. Quod in medio atrio postum erat ante saeiem Templi: aeneum vocat ad dincrcntiam aurei, quod ext ibat in aula saneta ante sa-ciem oraeuli, de quibus suis locis. Polychronius Tobcinostendit primum, Deum non sollicitare interitum peccatorum, atque inuisbiles potestates cunctantes supplicium inferre; propterea ait, ingressas ste- . tisse iuxta altare aeneum. ι glo, a Domim IsraeIas, Ia es de Cherub, quam ς si ido quidami Anselus lineis vestiti viliantur, videlicet s eras sivere eum ad Amen domus. Laborant quidamin,
auri ipsi ma, quippe Deo familiarium,quales ipsi sunt. pria aeta sum. terea quia in Exodo de Leviti eo cicerdotes induun tur lino , Hebraice 'a bad, quae vox ab Erechiele, ου' o. i. hoc versa repetitur. Significat autem genus quod- dam lini mollissimi, de eandidissmi, cuius usus e liti, set in faciis tantum vestibus . nam aliud erat genus P in. o. is lini appellatum n dia, pisthali, vulgaribus vittacu. i. tum: illius preeioli uteminisse videtur Plinius Gosterpretes controuertentes, an gloria Dei, quae absumpta dicitur, si ea, quam viderat in campo iuxta suuium Chobar capite prin an ea, quae reside bat in Templi oraculo: quas vero haec alia sit ab illa , de non potius ab ea repraesentetur. GIona D- - uem Dei. m, ut disimus saepius, est Dei iacies, qua se exhil, re solebat praesentem in Templo, hoc cst, solium tot ec tale eius gloriosumae ictum ex alis L nerubim,eleuatum meam super propitiatorium arcae scederis. Cuius sinu lia inacii plo. tudo
157쪽
vi seo enia serat Deus vastationi vitai&Iem
Constitatur sententia eo rum, qui a
tudo Vati ostensa est, cum eapite primo lima su- A non auaiant neen e , , id est, ita ut non audiam uium Choabar, tum capite octavo, oim raptus est ineesta sim visurus,suae in Templo sebant, abominationes . Septuaginta se conuertunt. Et gloria Dei Israel ascendit a Cherubim , quae erat ruper ips in subdio domui, vel in vestibulo domus: intellige, vestibulum sanctuarii quoniam capite decimo dici
nis, id est, ad dextrum latus vestibuli tinctu alij &capite quidem octauo refertur gloriam Dei stetisse extra portam atrii Israel, in atrio scilicet gentium, quasi a domo sua amandata iniuria idololatrarum. nune autem,ut sententiam serat caedis, di incendii, regreditur in vestibulum sani tuarii sui: ubi pro tribunali sedens,licioribus vocatis mandat, ut Vrbem N.
tur voces eorum, dec. II uocati I arram, otii inguim erat linias,o atrum
rariam si sis has Iomis senis. do δxis Damisi ad ecim: Tri Wiper mediam eiu tuam In medio nos M. Hebraiee. Transi in medio Vrbis, in medio Ierusalem. Repetitio ista cum proprii nominis compellatione asseverationem continet 1 quasi dicate non aliam urbem intelligo,quam Ierusalem. ἡπι ρυτλα sipo fratrio raram te rarium,o De nauti dolentiam super cunctis ago isti emitii, qai sum in s media ei γ. Septuaginta legunt. Pone sJgnum super sontes, &c. di meritor nam Hebraica vocula 'n, thau, significare potest, signum, orta a verbo nU, ladio & igne deuallent. Theodoretus secus intel- B thauali,signare. Iob. VI in Eo metim audius -- Iob. 3r. lexit dicetiscum enim sit eontra ciuitatem senten- nipotens. Hebraice, signum meum,scripturam, tiam laturus, extra iane a loca id facit, quae non
supplicia. sed salutem suppeditant eademque fuit Graecorum,quos habemus, sententia,nimirum gloriam Domini egresam de Templo. Ceterum falsi sunt , quoniam apertis verbis dicitur capite deci
ripa m d.mus HG, per Cholhaal men disti , ον - ρυta est Aram ris , Erus γοι repletam es o 'endore gloria Domin , o sonisi alu/- geratim duae a sensique IaIritim exterius, ede. Vbi splendor& nubes replentes atrium interius testantur praesentiam gloriae Domini. Praeterea illa dicendi ratio tarum a ri
tionem meam,breuiarium meae cause. Eodem mmdo acceperunt Symmachus, ct Aquyla vertentes: symmach.
signa signum, vel pone signum: atque Septuagin- usu ta,ut praedictum est. Hos iecuti sunt veteres patres, Ut Chrysostomus, ct D. Aureustinu , atque Theo hc ad
doretus. Signo, inquit, conspicui fiunt, ne poenarum participes fiant. cte. Est etiam n, thau, no- , Ita atmen postrenue lite e alphabeti Hebraici, quam in- Eec I. intellexisse Prophetam putauit Theodotio e posuit naIMAE enim ipsam nomen Thau in uariatum, quasi in non Heia. hi tibiis salvandorum non solum fgnum sectum ali. τις otio . quod indicauerit Vates , sed etiam quale signum impressum suerit declarauerit, scilicet character li-νum Cleoli Pusa ν inque .Parisam exserim, in- C terae Thau. Quid autein sibi velit ea nota, sic tradit dieat in interiori atrio alarum fieri concussionem. rQuod vero dicitur: moria Dra agam i, vel e civitaes vi Cleob, Dareuι opse eum, quidam intellexere, quasi Deus. relictis Cherubinis, transerit ad limen gomus: ut hoc saeto significaretur, quo tempore Urbs vastabatur , desideratum esse in prophetis Dei Verbum,& in populo scientiam veritatis,quoniam Cherub interpretatur scientiae plenitudo. Verum secus habet rei veritas: nunquam enim Fχe
chiel vidit gloriam Dei, nis supra quadrigam Ch
rubim, ut constat ex capite pri ino, lecimo, & undecimo . Quod autem in praeienti versu nihil tale Ggnificetur, patet, quia Propheta consstens in atrio interiori, ut vidimus capite Octauo , ubi obserualis, videt, ipso testante capite decimo, in memen-ro , e sed eras super capus Otratim , t miti ad n -6; audiuitque Dominum loquentem ad virum in
Ex quibus luculenter apparet , Cherubinos non substitisse, ubi antea stabant, extra Templum, sed eum gloria Domini remigrasse ab atrio gentium ad atrium interius , in quo Dominus relidens in solio gloriae serebat sententiam euersonis, di consagrationis Vrbis, ut modo dicebamus . alioqui si, illis relietis, ingres a est gloria Dei interius atrium, non apparuissent Cherubim in ipso atrio interiori, Saluatoris citaracteri, atque figurae, di pes Ediei si - μ ε
gnum, quod in fronte inter Christianos efficitur cuiusque operis initio , praesertim vero precati num , sacrarumque lectionum. Haec origenes. Quae repetens Hieronymus addit. Sed ut ad nos ra N Eserim. veniamus, antiquis Hebraeorum literis,quibus v s. Thati figuraque hodie utuntur Samaritani, eYtrema Thau lite- crucem rura crucis habet similitudinem, dee. Atque id ple p - 'nius scribit in prologo librorum Resum, dicens . . l. I a Certum est, Esdram scribam, sint utque Doctorem ridis ri,ti . cum constitissent extra portam Templi in atrio gen E post captam Hierosolymam , & ini laurationem ch/t 'ςrς tium. Ergo ille versus i Atizati sis Geras, ova Templi si)b Zorobabel alia; literas repetisse, qui- α 'Abus nunc utimur; eum ad illud vique tempus ijdem
Samaritanorum . di Hebraeorum characteres sustini. & nomen Domini Tetragrammaton in quibus lana Graecis voluminibus usque hodie antiquis literis inuenimus, Sc. Haec Hieronymi sententia confirmatur ex sielo argenteo Hebraeorum, quem noster Arias Montanus apud se habet, in quo non semel obseruauimus literas veteres Imbet crum, quarum
ιν ιο oram, hunc habet sensu na. Deus in solio gloriae suae residens trans uolauit de loco, ubi constiterat, existens super Cherubim, super quos solebat equitare.nam Hebraiee legimus h ,meghat,desuper Cherub, non de Cherub i illa enim pluass , quaerat saper ram , perinde valet Hebraeis, atque ista Latini uel super quem manebat, vcl quemadmodum manebat sui et cum, ut in psalmo. uera Origenes. Septuaginta interpretes, induto podere Origenes vainquiunt imperatum esse a gloria Domini, ut s- uinum poneret in frontobus ingemiscenti uin,ac do- ὰ semia entium: at Aquyla, & Theodotio fortassis legenia tione Thau. dum. Aquyla de Symmachus, ut explicuit Hieronymus)aiunt.Notatio Dei super frontes virorum,&c. Cum vero interrogassemus Hebraeos,an aliquid patrium haberent, quod nos docerent de Thau, ab eorum quodam accepimus, Thau postremum esse ex viginti duobus Hebraicis elementis, atque ordine repra sentare eos, qui persectam seientiam diuinae legis haberent,atque ex stientia sensum praeua- re septaricationum. Alius vero dicebat , symbolum esse Nis in laa hau eorum, qui legem seruauerant: quoniam lex luerat viginti quinque viros adorantes ad ortum se D apud Hebraeos mur, thorali, vocatur, cuius vocis h. tim si prima litera est Thail. Ergo signum quoque est eo- γ- .rum, qui ex lege vixerunt. Tertius vero quidam Amumis eorum, qui in Saluatorem crediderant, dicebat mox Dgnam vetusta illa elementasmilem habere Thau literam
158쪽
quarum Hieronymus meminit, Graecorum et, A cem tollunt, quanto acrius sese edomant,& ergamentis haud absimiles. Cum ergo Graecorum T. tau manifestam habeat crucis imaginem , co sequens est,eandem repraesentasse antiquum Thaunmt Lb. Hebraeorum. Eandem sententiam prodat Tertul-y -ra limus Hieronymo & Oriaene vetustior. Da, in
proximos suos caritatis compassione cruciantur riuxta illud psalmi. Existis asararam deduxeros ocu- Pso s. p. ti mei, quia maAdria sua, impij, non civEod o I . Et a 3
Neque nouum est T.literam symbolum esse salu Cisae Aegy.tis per Christi Crucem consequenda: nam de apud Aegyptios nota erat futurae vitae. proinde figu- ram huiusmodi Serapidis pectori insculpebant, ruod notauit Coelius: Et Suidas auctor est, Theo- cur s lia. o imperatore, cum aequarentur solo Grae Qt. M.to. rum templa, in Serapidis saerario hieroglyphicis esse compertas literas, quae erucis praesertent sora δ' mam. Vt minus miremur cum legamus apud Graecos di Latinos T. tau literam symbolum fuisse vitae, tera Graecorum T. tau , T. nostra , aut species micis, quam portendebat suturam esse in frontihus nostris apud veram de catholicam Ierusalem. Idem testatur libro aduersus Iudaeos. Ab ea, inquit , clade Ezechielis nemo liberabitur, nisi passione Christi , quem respuitis . fuerit obsigna oratiora. g tus, dic. Praeterea Origenes. Illi tantum sospites is εἰecb. reseruantur, quos Thau litera, id est, crucis pi imo Maib, mra fgnauerat. Deinde Isdorus. T. litera in B S. theta vero mortismam apud Ethnicos priscae min. - i Ezechiele signum crucis est , de salutis. Seuerus. litiae notarii cum nomina militum e bello redeun- ' Signum Crucis Propheta velut in figura spectauit Angeli , quod telum erat, ae sigillum custodiae ii mentibus Dominum . qtem Augustinus. Phil e .ri.,, sophantur de in idem argumentum Clemens Ale-Alexuo. s. xandrinus, ct Ambrosius, atque eos secutus Diuus sirem. Isidorus: T. litera, inquit, tercentum valet Grae- Mab L cis, in qua, quia spes salutis ostenditur, non imme-D M. F. tito in trecentis viris Abraham,& Gedeon sum
qMIaν me. Quoniam sequentes Dominum tanto acrius crucem tollunt,quanto acrius sese edomantitium in breviculis scripta recolebant, superstites notabant litera T. eos vero, qui desiderabantur, litera Q. Iudices quoque,testante Asconio damna- Ap .sed. iis praefigebant literam S. liberandis vero T. Vnde Persius: D poris es citis νγι, 3,in re Titia. M
Quod s roges, unde nam Gentiles haec signa socra, immo mysteria tam abstrusa discere potuerint; respondebo, non esse nouum, Romanos a Graecis.
Graecos ab Aegyptiis, Aegyptiosque ab tiraesitis Dyb im
multa accepisse pietatis nostrae sacramenta.Nam de contin &erga proximos suos caritatis compassione cro C Epiphanius auctor est, Aegyptios memores illius
eiantur. Inde per Ezechielem dicitur. Sena Thaas. ν fores virorum dolentiam, em. Ijs verbis Is dolus non solum versum praesentem enodauit, sed' epodo , etiam ad locum Apocalyps s intelligendum viam muniu t, in quo quid smile habetur. Clamauit, inquit Ioannes, Aeterin habens se is Dei' si Par
quaa Gae sine s seruas Dei nosn in fontibas eorum , dre. Porro fgnum Dei vivi, est signum fi- Maiis. ,s Ili hominis resurgentis, & ludicis omnium. nam L ai. Crux est sacrum Labarum,quod praecedet Christum Imperatorem uniueta in die ludicis; cuius char Oere seruos suos, qui eripiendi sunt a nece, nota diei, quo a caede Angeli liberati sunt Israelitae, qui in s- agni sanguine postes domorum delinierant, litos liant cunnia esse intrante aequinoctio vernali accipere rubricam gi. , Iis.& illinire omnes arbores,domosque uniuersas, cla--mus, dimantes, quia in tempore hoc ignis vastavit omnia, coI libecontra quam luem remedium putant ignicolorem sanguineum rubricae. Piniatione. Ned pro huius versus illustratione obserua, non Non sgnan esse signatos damnandos, sed saluandos, quoniam tam pauci sunt, qui salutem consequuntur, ut eos sulti, o signisgnare vel digito possis; contra stultorum nume- se cirus tam magnus, ut difficilius notarentur.Tempore Eliae septem millia non raraatieram gena Ie Baal ex tot millibus filiorum Israel. Duo tantum ingres- M.1ς. . s. tos voluit, iuxta illud, quod in psalmo scriptum D si sunt in terram promissam ex tot myriadibus edu- est. Diatu. - aenidas ιι Ra casionem , fgnum vexillum, notam, characte rein, is fugians a facte anus , is labri Iιν risui , M. Id est. De-
. . disti cultoribus legis tuae tuum ipsius emblema, ruod in vexillo portas pro nota salutis, vi eua-ant incolumes a iaculis arcus vltoris. Idem ex Ap a si alijs locis Apocalypsis constare potest; in quibusto ι4. duo memorantur characteres, alter sectatorum bestiae impressus in eorum frontibus, vel manibus nam infideles palam prostentur se esse ciues Babylonis , di cultores idolorum; propterea in frentibus gestant notam Doemonis inustam fideles autem scelerati in manu scriptum habent bestiae signum i quia profitentes se nosse Deum sectis noctis de Aegypto. In Apocalys eorum qiaadraginta ovo. s. Duila, mistia fgnantur, reliqua multitudo sine numero periit. Retiquiis settiadum bine sonem gratiasia
nius Erant enim aliquot iusti, ut Ieremias, si isque Rechab,& Vrias, & quicunque eadem erant mente praediti, qua Propheta. Quod si apud Ieremiam le- Ieris. p. a. gitur. Circuite in vijs let alem, D videte s inusniatis iustum in ear propitius ero illis, dicit Dominus . nihil mirum: non enim contrarium, neque de iustis loquitur,sed de omnibus, qui a diuina lege ad stetera declinauerant. Dd lo iam. Hebraice elamantium, qui scilicet Intenda &pant. Alter vero character est lectatorum agni, E testabantur dolorem semitibus ,& vocibus quer qui habent rimen rivi , o n- Pyrii et M ἄ-- lis: nam qu isne geri in pectore uritur;& clamore i ii ,.
ia fontibas suas . Haec nota est Crux , qua prostemur Trinitatis mysterium in tribus Crucis cornibus repraesentatum. cum e contrario bestiae character sit Lutherana libertas , di egisti libido vivendi pro arbitrio. Et vide quam bene resigniam eru' spondeat character crucis lugentibus abominationes impiorum; quia, ut diximus ex Isidoto, se- rates Christum crucilixum tavio verius insese prodit,velluspitio.Zetis domus Domini comia ι me. Hag. . o. unde Christus vidos mitii sesu suo uti .Vbi est Ioan. a. ergo lacrymae non sun neque Zelus est,neque sen- p. 7.sus violata legis,des atrum perditionis r praesertim is vero dieius ostcndi debet cum ass-ιnanones fanι ιAmeaeo eius,hoc est, palam ublice in medijs plateis, K: . 3 'inmedijs compitis, profligato omni pudore com nuciuntur,qualem exercit Phinees,do Martiatias. 2.1ε.
159쪽
Hi P ἀ- -ἀ- ὸ - . Polyelironius. Ostendit A di. Non perero, inquit, fulcra quia is . at pece longe lateque dictus a improbitas pietatem pe- asylum meum, de arx mea es Ia, Deo meo nitanitus obscuraret. Dicat etiam quispiam per visum B I se ιιιrasit inuisibilium potestatum erga homines procuratio nem; nam vel cunctantes ad cadem vcibis hortatur ad scuere patrandam stragem.
nius. Videbitur autem longe absurdissimum contra puerulos, qui nondum peccauerint, ferri sentenmees Mei tiam. Sed facile sita uitur quaestio. Cum enim cunctiduntur,ne ad peiora declinassent, ut ad eandem etiam impi puerulos instituerent: neccssario illos vi im- culi iuui. pie agentes punit, horum praecidit iniustit iam, vi
nitus solii in hae facta esse ad metuna impi s inserendum. aut etiam in quibusdam fortasse multa huiusmodi euenisse,ut sere accidere solet hostibus irrumpentiabus,&c Nota ex Polychronio sacrae Seripturae phrasin, qua dicuntur praecipi a Deo, quae noscuntur sebellast. euentura . Scholiastes vero se habet. Quoniam omnis aetas ad peiora incumbebat, propterea Dcontra omnem punitioine videatur iniuria etiam contra paruulos serri sententia; paruulos enim non omnino infantes, sed pueros dicit, nimirum de quibus Iri. ν.Ris. 2d Ieremiam dicit Deus. An non viis, quid isti aganis δεν raram e tigans tigna;cum p sertim etiam ad Dei bonitatem pertineat eorum, qui essent ad idololatriam proeliues, animae interitum morte ausa , .ici praecidere,&c.Talis prouidentia legitur in psalmo. Crii quam multigeros ve a Mamnum, si a viventes, eo ira absortes eos. Rhamnus est arbustume generibus sentium asperrimarum quali rubus aculeis acutissimis , sed rectis di praeduris. Hispani
Inriguera vocamus ; spina est ipsus virgultum tenerum, Hispanice 'u'. quod nisi immaturae praecidatur. crescit in rhamnum. Huic comparat filios David parentes alloquens: o rhamni sanguinarit,praecidet Deus vestra germina immatura,an tequam adolescant,& evadant in sentem,paternos
mores aemulantia. Iusti. hoe .a Omnem autem, sive quem via his Gaa, ne recta
plorantes di datis. Nunquid Domine perdes iustum cum impio
e deii diva vero, immo omnes euadent innoeentes.
tui. Qui nam sunt ista, qui tignati sunt Thau Et qua- Dies sunt Thau signati e ploran es, o do ores. Ergo seli plorantes innocentes Vtique: quia omnes iu- Itissorem cita sit commouentur Dei iniurijs. Ne occiausis Hebraia curtas in G, ct apud Septuaginta. Ne appropinquetis. Quo ..ii ' non modo tuti sint, sed etiam securi, praecipi. tur sevcre carnificibus, ne prope accedant ad s-τso a. d. s. gnatos. Quam merito de iustis canitur in psalmo
ιυ , praedae, vulpiam erunt, insepulti videlicet derelicti. Puniturus Deus sodomam tres Angelos legat ad Abrahamum, quo sciat sibi curae elle n cata Sodomorum multa sunt nimis Non to exo facere quiaquam. at impleta sunt scelera impudentium Aun solos furere quia tiam . at clamant in caelum Gon poteras o. quia Mam. at venisti executurus sententiam absque venia Ma ρ.tero facere Psaquam, quousque sese in montem recipiat Loth. Quorsum tam in clita prouidentia λ quo nepotem Abrahami servi Dei nec tangat, nec risi olfaciat ignis, neque occupet, neque vero sollis in rimio citet pereuntium calamitas . Quam merito Da- sum apuduid eanebat Θ citia habit in ad aram, in tutela, , latibulo, An si , in pro tu une, in umbra, Drae isti commoras rar . Dura Domano sese Ioν mem, Propinqui
me, a Lagitia volante in P e, id est. a discrimine repentino, quod te cupauerit qua si sagitta imparatum , a ne tis peram Iore in t ebris, ab exitio in tenebris occurrente , quod nec videre , ne dum praecauere poteras , as m Ors o Da numen rana, vastatore in luce, item vides quidem, sed euitare non potes . Cata I aa LIrνe, laevo, tus, muti, cr drim Miltia a dextris suis r ad Ie auum non appripis alis . Ver tam oratis rara canos ratis , o rara satisκem percu oram via u. Nuc spectat& psalmus ille. 9uum m. Nau.ν. o a multivis diaria nis sua , quam assio Ati r memigat se saeris eos nassionduos rei Iaa,ser.
Non satis t4bi est, illos tueri in arce munita an me vero, in Regia tua clauses esse, satis tuae prouidentiae videtur a nis tua facies illos tueatur.
quo scilicet non modo tuti sint a perieulo , sed liberi a sollicitudine di metu. Quid enim nocere poterit et . quem ει cubiculi regij parietes tegunt praeliantia principis intuendo contuetur e
M a an. 7curro meo indipi e . septuaginta . Asanctis meis ineis ite i quod sic e plicat a se ore- Neodoritus. Iubet vero, vi a sanctis si is vltrices potestates initium ficiant . non reuera sinctos eos nuncia
pans . sed quia hoe esb existimabantur, quas ad
diuinum cultum s lecti die. seuerus. Hoc addit, Sex L
quia quidam valde supercilium tollebant propter sacerdotii habitum, de locum Templi, di lanct iij superbientes; sed inanes bonis operibus,' contra sceleribus cooperti r& propterea dicit ultori-
bus Angelis, ut ab ipsis initium ficiant ,.quos
oportebat ita viuere , ut etiam pro ceteris peccantibus manus ad Deum tollere polient, ct in te
latum supplicium ac minas in Libere. Hesychius, im obiis Quoniam habitu lum san isti, non reuela inanis habuissent signum, non revera, atque alis, delendi fuissent, deci Nouum genus audro prouidentiae, Domine Deus , aduersus ministros sanctuarii tui . Olim enim errantibus conniuebas , par bas delinquentibus a quo tuo nomini, di honori parccres. Murmurantibus Aaron, & Maria aduersus Molem illa punitur lepra , ille innocuus euadit. Aaron, di Moyses delinquunt ad aquas contradictionis, conniuet Deus utrique multo potem ipsus: atque mox nepotem ipsum educens E tempore , quantuinuis esset indignatus. Abiatha
extra lim: tes urbium delendarum . Fei rea, an Genes 1 s. quit, in monte, O saluare sis: quia non potero fa- γ cere εὐάρ - , Haec ιngrediaris Aiae . O diuinae
bonitatis pelagus nonne satis erat silem adstrinxisse suam. Dei Angelum erepturum Lothum de Sodomae incendio Θ qqorsum tanta cunctati videlicet acceperat Angelus a Deo mandatum non modo saluandi Loth, sed etiam ipsi in soli1
tem, incolumem, tutum, de securum conseruati ro digno morte parcit Salomon, quia tulerat ar- Ita dio. cam Domini. At nunc erit setis popiatis, ge fateias ξimmo vero sicut sacerdos, sic populus, intersectis sanctis ante populares Verum fas est,o iuste iudex, eum qui exemplo ceteros praecedere debuisset,sseelere reliquos excellat, upplicio quoque anteeat populares, ut quibus occasio fuit ruinae,excinpium , ,
160쪽
poseu, a tinis seis das, qui erani ame fa- A caedes esuitatis nondum patrata erat:tum quia V - tes in Templo manebat,neque ea,quae foris agerentur, videre poterat; tum vel maxime quia nouerat signatarum frontium viros non esse delendos; sed quia in Templo nullus sacerdotum relictus sit,quod nullus omnino fuerit signatus. quod ita esse sicile suadetur , quia viro lineis induto mandatum est arrunspra meaeam mirare . resigna Nati Hre. nil tale de Templo obambulando audivit. Unde vero simile est. nullum omnino sacerdotum euasisse.Vt meritito dicerepotui let Vates.Escide ea ira remansi ego
selus.nam de caede Templi loquitur,quam viderat. illa enim peraeia,iubentur carnifices inurbem egredi. dumque illi in ciues saeuiunt, Propheta solus in Templo relictus Missisper fariem, id est, prostrauit l, k . cum a mus. lychronius. Non simpliciter a viris, festiore, hoe sed a senioribus, hoc est a praepositis, qui etiam in estos ad improbitatem instituebant. Theodoretus. L. ita Quos praecepit in lux interfici: iustiam est enim eos,ra odo'. qui ibi legem violarunt, ibi quoque poenas date . Nieroum Hieronymus. De senioribus intelligit, qui adoras-rzrc., 3. se referuntur reptilia. Sed congruentius est, ut de vigintiquinque sacerdotibus accipiamus, qui ad rabant ad ortum solis: quoniam is dicuntur merito esse ante faciem domu , id est, sanctuarii, cum eo sent inter vestibulum, de altare. ceteri vero, qui in atrio adorabant reptilia, nulla ratione dici ponsunt suisse ante saeiem domu ; quia ad latus domus Aquilonare, non vero ante faciem domus, scilicet
ad Orientem eranti praeterea quia sex viri stabant B se habitu dolentis sines di deprecantis eum uel e . iuxta altare aeneum ; quibus dicitur, ut a sanctuirio inciperent. quorsum ergo relictis sacerdotibus in vestibulo sanctitarii, ad latus Aquilonare diuerterent de non potius ab ipsis inciperent caedem
Udisis ad radi consuminati Lisum is implere arria instaris. Contaminate, ait; quoniam olim tactis statim' cadaueribus polluebantur homines, utensilia, de non amplius domus, ut patet in Numerorum libro, quod statim m. rivuli explicat E una reserfectu . Sed quorsum illa adhortatio Videbantur sitellites cunilari pt, moratque seniores reuereri, sed data sacultate ea dendi per illud verbum, Asanaram mea incipis in sacerdotes irruunt, eosque per vim raptos extra
ptuaginta , . Heu mihi Domine . Hebraice est. nrue, aliis, Domine: de qua voce diuimus capite
gone d predes omnes reiquias Israel 3 Sie capite duodecimo . ma, hera, heu Domine Detis onsium masionem Iastio rei Pilaram IsraeIὸ polychronius,
de Apollinaris . Hoc est: non satis est priores eliminasse in captiuitatem,sed etiam hos omnes neci tradis num delere genus Israel decreuisti scholiastes. Sehesias.
Templi cancellos efferre nituntur, veriti sanetitarit C Cum non haberet propheta ex quo bono supplica
a 3:- ret Deo, supplicationis argumentum ex Dei benignitate dueit, dum ait: Delebis tu hoc est qui ob humanitatem idololatrantes in Aegypto visatasti; de in solitudine peccantes tolerasti, &c. anins furarem ratims per IerisIesu. Essunden di verbum copiam, Ae abundantiam indicat eius, quod effunditur, de nil in vase relictum sectis, ut in 3 psalmo. Ts,nde furarim suam inge AEt b iterum. Dis a 63graria in L νs Iais rQuod notat Hieronymus . De qua re diximus capite septimo. Theod Humanus Propheta, & ad misericordiam gloriam,& Dei praesentiam;vt faciendum olim prae r. ra. cepit Ioiadas de Atlial in. Erit se exuasepta Templi, y. s. o amo studi Tum Dominus Non est quod revereamini domum quasi sacram , non reputo amplius meam, quam tot idolorum sordibus polluerunt: contaminatam idolorum spurcitiis polluite more, de cadaueribus. Domum vocat more solito atrium interius, atria vero reliquas Meas in circuitu illius confirmitas. nam atrium lsrael in nouem diuidebatur atriades areas subdiales porticibus cinctas,ambiebatque undique sanetuat tum, di domum, siue atrium interius. Septuaginta pro atrijs, posuere,vior sortasse intelligentes atriorum nomine porti- cus, de ambulationes, quibus claudebantur atria, ', . ut diximus. Dura muni. Dieitui lictoribus, postquam sacer dotes scilicet trucidauerant. Et egressu AH, o per riuum eos, qui eram ianuisisse. Ordo enim supplicii imitatur ordinem de lictorum . I. Et eis e re leti, ramos ego. Hoe desideratur in Saceta versone septuaginta: tametsi Theodoreti codo isti ' habet .Remans ego selus. quod a Theodotione ad- soliti rema ditum esse obseruat scholiastes.)Notat Hieronymus,ldebrarum non dixisse Remans ego situs,ne vis Di Ic o sententiae esse contrarium,qua Dominus irox fiontium signatarum non esse tardendos; sed remans ego, ut subaudiatur, cum ceteris fgnatis. Quemadmodum de Elias loquitur. Sale
propensus. Talis fuit Beatus paulus, qui pro I dotis optabat anathema a Deo esse. Verum D minus amicissimum Prophetam conseiatur, de ii sta edocet supplicia . Sehesiastes . Mulcet Pr phetam Deus, quippe qui non iracundia, sed iusta sententia talia illis intulerit. Dicit enim ad illum nultitias Zmus Israel , se uda magna est nimis ali. Hebraice, ad valde valde. Septuaginta.Magnificata est valde valde: quae quidem geminatio adverbiorum Hebraeis ustata, auget verbisgnificatum: ponitur enim loco superlativi cum adue bio: quas dicat valde maestina . Talis est illa dictio apud Matthaeu'. Gavisi sens gavidis magno valde. Et Paulus. Supra modum insultimi iste , id est, ad excessum in excessum, quasi dicat, insuper excedenti excessu. Porro domum Issa si vocat eos, qui de ce-- --teris tribubus accesserant Iudae, ut late disserat d in uos Mela ais, O sentiatis sum 'solus. solum E mus in Commentario capitis quarti . Neque enim
Geminatio uerbia auget verbi Ggitificati nem apud Hebraeos. Matib. 2.2. io a. cor.
posuit , quia remansisse alios nesciebat. Vetum si hoc ita est, quorsum clamat vates . Heu, heu, heu, Domine Deus, ergone L perdes omnes reliquiis Is aes nisi quia videbat cunetos ad internecionem esse do
letos quod si id sibi persuaserat, quid ni dixisset i
&remansi ego solus Θ Equidem existimo perinde esse illud ramosi et pitque remans ego selns.atque id vel dixisse, vel potui se dicere Prophetam, non quia in ciuitate nullus reliebas suerit, tum quia ea hie sermo est de decem tribubus adductis in urbes
Medorum. Ειν Iesu est serra saxeuinitas. Septuaginta . I
iustitia, ct immunditia. Chaldaeus r homicidiis. Diesimus id fgniscare c sanguinem non semel, tametsi transferatur ad fgnificandum quodcunque iacinus insigne. Et tria ris re era ea aurasione. Vel, desectione, hoc est a tyrannide,5 idololatria; vel iniquitate,& in