장음표시 사용
161쪽
13, EXPLANAT. IN PROPII. ET ECAE CAP. IX.
kI-ὸ,ὸ,. munditia, ut ridenes legit edi Hebraico codice;& A metis des ierari rectorem mundi huius , Disistis Dei Diis,
Hiereum sacra seriis rura dum bus peccatis. altero coniatra praeceraptimae taim. ix. altero eo ira secundae, uniuersita
Hieronymus ex veteri vulgata citat . quibus delictis cetera intellecta voluit per synecdochen. Smiet enim Scriptura binis peccatis, altero contra primam legis tabulam, altero contra secundam ira litantibus intelligere uniuersam vitiorum collo tem, quibus lex Domini violatur: ut apud a Zachaiariam. MA-- seris. γι aruans dec Et in b psalmo.
Innocens Marullas, o mundo coiae , aus non acrepui vano an um suam , non iurauit falso per vitam, neque oravi ι - dolo praxi sitis. Et e Isaias ait. Bestas
vir, qui seu Me, dic. eo Eros ara , ne dilualiatari custodiens manus laus .e faeius maum, Idem obseruauimus apud deundem. Et in colea, atquei Iemmmi ν Duu orbem terraram, quasi spiritus Omnia
pervadit, via vult spirate non solum gubernat orbem , sed replet: intimus est, quantumuis secretis iudicii ct cogitationibus, nil eum latere potest: &hoc, Graxe positum pro hie Pol continet omnω, scilicet, qui moderatur, portat,agit,sustinet omnia;
non est surdus, aut mutus: nam si emia habes v eu e auris emo laeti Maer omnia; cum Deum auditis
zelum ipsum putate: est enitia relantissimus iustitiae . di vindex tyrannidum. Diuinae prouidentiae Diti in duae sunt partes, praemium & poena, quibus quali utilamae pu
laris constringitur iugum diuinae legis ceruicibua I. ae
taurorum pinguium, ne illud excutiant. Disti hae tWremia. Sed non est omittendus locus ille g Isaiaec ex B mus, aiunt reges terrae ct principes , vincula ram, Ha αν.se e. e. as Ier. i. p.
Iudicium argento lum tia vino significi ur.
quo locus iste mirifice illustratur. Gem, inquit, fugia eis morarix eo tis fiatis , plena ιαάuν e Iastura
Duo illi improperat crimina capitalia I alterum meretricium, di desectionem a Deo viro suo legitia mo; alterum homicidium illi opponit fidem, &iudicium, huic iustitiam: quae duo olim storia erant in nobili ciuitate, vitiusque scilicet tabulae legis custodia. Iudicium iterum vocat argentum, 1 stitiam vinum: quae duo corrupta esse deplorat in scoriam, & aquam, succedente scilieet pro fideliatate in Deum, spurcitia idololatriae, & pro vino se Dei scilicet, de Christi eius, o ore a sanolIs i fami oram. A orati, inquit Ieremias , GH rariaeΘ.,.ιMammeam,repsas visenti He. Vtique iugum con- stegit, quia excussit, excussit quia vincula rupit,&c. Igitur es meas nou.pauer scalas, neque m se ebor. X.
Non conniuebit Oculus, nee cor commouebitur sup Non nreseplicationibus pereuntium, ut diximus capite septi. ino. Polychronius,& Apollinaris. Non munitis, euhoeia rised ut iustus cum humanitater iustitia enim in pu misericornitione versatur: humanitas vero in excitatione, . di praedictione malorum cognoscitur: atque in eo, Misi quod deinceps sequitur Fcti seut mandasti. mam υνam superruptis raram reddam. Id est . st uita caritatis in proximum, aqua egulae libertatis, C diorum I operum merita rependam illis, ut dixi & audaciae ad omne genus pagi iij. Eadem duo crismina obileiuntur hoc versu. Repleta es terra , urbs
ipsa, sanguinibus, o e uuas replera ev auosione. Per terram enim, materialem urbem intellexit, quaevssae adas, /nnscenum unguine plena erat.& redunis dabat . per ciuitatem autem, politiam, ciues vide
licet ipsos, qui a Deo suo deiecerant ad gentium idola, ut capite octauo satis declaratum est.
minus non via r Hre suit totius impietatis origo,ait Scholiastes, quod dicerent, prouidentiam non amplius prospicere rebus humanis . Adde quoniam Euitiam providentiam in omnia impietatum pepe , a dilabutur.
est, signum posui in fronte dolentium. Polyellam mi M. nius . Nondum supplicium irrogatum esse dacit,sed interim notatos esse innoxios,quod erat di serentis punitionem: quoniam ad salutem velox est Dominus,ad punitioncm tardus. Sollicitabat clementissianum Iudicem tam seuera sententia, tangebatur cura electorum, ne sorte eos obruisset strages pereun- prouidentia una est, quae homines continet in ori- D tium: quali scilicet Dauid stlaiulabatur, cum toga
cio haec est lex vitae,& disciplinae,qua frenantur potentatus, qui legibus humanis non possunt coerceri . Dd itera Iuliam, qui sudualis seratis, sensile de Domino in bonurate, ait Sapiens: id est, ne putetis
excordem esse, qui pupillos & viduas derelinquat pater est amant itiimus hominum,& inater opores.sorum: hoe s vobis persuaseritis, administrabitis incorruptam iustitiae lagem. Et iterum. Ne existiabat toties. Eune pax puero Aliatim propterea Am p. s. t 3 agelus tutelaris responsum reseri, uniuersos electos esse signatos: quo responso lenivit dolorem, quem ob damnatos ceperat benignissimus Pater. in psal I tetmo. Disserati suis depretas ιών. Id est, miterendo '. a se solabitur, sie enim habet Psalterium Romanum Basilicae Vaticanae . Es o sors suti conflabior.
162쪽
XL ARGUMENT V M. Describit Vates quadrigam gloriae Dei iterum
in Templo visam. τ υidy ,σ reeia firmauem Ato, quca eratsuper caput Cherubim, qua stipis sapphirus, quasi se cies ilitudinis so- , apparuitsuper ea. Et xit ad mirum, qui imdatus erat Lmis,starte Ingressire in med a r iarum, quae sunt subtus oherub m,m ιmple manum tuam pranes quas, quae sunt anter cher ιιm, in effunde stiper ciuitatem. ingressusqueemn cofectu meo I erubim autem bunt a dextris domus cum Bingrederetur Ῥιν , nubes suptiuit atrium im
Et eleuata eLI gloria Domini d super cherub ad timen domus: O raptita eLI domus nube, in atrium repletum eti mendore gloriae ae
IX Et smitus. alarum 6 rubim aud/latur usque ad atrium exterius, quasi vox Des omnis remis loquentis. Cumque praecepi et miro, qui ιndutus erat lyncis, dicens: Sume Quem de medo rotarum, quae fune inter cherubime ingressas ιlle stitit itixtantam. CEt extendis cherub manum de Medo cher ιια adignem,qui erui anter cherubim: O sum ι, dedit in manus eius, qua Indutus erat Meis: qus acci ens egressus est. Et apparust an Cheruli re tituas manus ti . minis subtus pennas eorum.
Et mus, in ecce quattuor rotae iuxta cheruislom: rota una iuxta cferas unum,in rota alia iuxta cherub vntimspecies autem rotarum erat
quasi visi. lapidis chr, senui. DLι aspectus earum similitudo ina quattuor 2 quasi sit rota In medio rotae. oumque ambularent in quattuor partes gra disiuntur e edi non reuertebantur ambulantes,
siaudio ais, ad quem ire decimatur quae priama erat, sequebantur in ceterae, nec conuertebantur Et omne corpus earumin colia, in manus, pennae, in circuli plena erant octili in circuriu
Et rotas fas moratiis molabiles , audente
Ouattuor autem Deses habebat time facies na, facies cherab infacies scunaa , facies hominis e in in tertio cies leonis r in m quarto faries aquilae. Et etitiata sani Cherubim o ipsem s animal, qu/d deram iuxta fluuium cholar.
Cumque ambtilarent cherat m, ibant pariter rotae iuxta ear γ eum Meuarent cheratim alias suas ut exultarentur H terra , non residebunt rotae, sed in ipsae iuxta erant. Stantibus iliis,stabunt cum eleuatis et uabantur. spiritus enim itae erat in eis.
Et egressa ea oria Domim a lis ne Tempti O 'iit super cherusim.
Et Meuantia cherubim alas sus, exatiata sunt a terra coram mer sitis egredenibus ,
rutae quoquesub curae sunt est erit an intro ruportae domus Domini Orientatis: in gloria Dei IsrMl erat super ea. sim es anima quod indisabeermum Israel iuxta uiam Chobare o in Alexi quia cher lim e sient. 4tiattuor multus mes , O quattuor ala ι r in tritudo munus houinis δει alis
Et si ilit Adb Irtium eorum , ipsi mutius,
163쪽
atia stipis Iapphi us , quasi species Ita luadrati soli' appara ι sapora. Hoc est. Dum spiritu raptus animaduerterem ad eum, qui me alloquebatur,vidi Cherubinos agentes currum gloriae Dei, atque supra eorum capita extensum frinamentum , seu caelum
quoddam, cui impositum apparebat solium regale ex sapphiro, ut videbatur, fabricatum. Haec eadem narrauit in fine capitis primi , & nos ibidem explanavimus. Polychronius . Etiamsi neminem vidisse se dicat, qui Cherubinis praeerat solio ins dens; perspicitum tamen est hoc indicari: nam , ut in memoriam reuocet, quae antea dicta sunt, haee adiunxit. Origenes. Non solium, sed solii sint litudine in cernit Propheta, ut etiam in superioribus, non gloriam, sed similitudinem gloriae Domini . Nec mirum, si, qui nondum pollunt res socie ad faciem videre , earum s militudinem ce nant, cum visione dignantur. Ita existimo Danielem, cum somnium habuit de regnis, in phantas a versatum similitudinum , quae illi ostendebantur. ita etiam si quis vigilans cernat, dum illi superior pars rationis confirmatur a prophetiae spiritu, similitudines quasdam imaginatur symbo
licas rerum verarum, cum anima crasso terrestrique corpore concreta, euidentius quippiam,clariusque contemplari non valeat.
G Hvis ad Gram. videlicet: is, qui erat in s lio, dixit; etiams id silentio praetermissum erat. Polychronius, &Scholiastes. Per hoe indieauit, quod omissum erat ; persi acuum enim est, suisse eum, qui sedebat, qui dixit ad virum. vi auristis eras lineus. Septuaginta. Stola. Vbi Origenes. Notandum vero est iam virum non indutum esse podere, sed stola: cum enim ingressu rus esset in medio rotarum subtus Cherubim, &poenis ignis purgaturus ciuitatem pollutam cada veribus , oportuit eum splendidius, & hilarius indui, M. Ceterum frustra laborat Origenes, quia Hebraiee eadem dictio n)nci , baddim, utrobique repetitur, pro qua Hieronymus semper ver tit , ut par erat: neque aliud significare voluerunt Septuaginta per stolam , quam per poderem .
Alij expositores existimant, virum indutum lineis esse Christum: eum vero, qui in solio res dei, cf. se Deum Patrem, ne Christo scilicet sibi ips praecipere videatur : alioqui ipsinet capite primo persedentem in solio intellexerant Christum Dominum . Quare tibi persuadent aliam esse visionem capitis decimi a visone capitis primi. Quibus fauere videtur Hieronymus dicens. Nota lector, in quibus superior, di haec viso concordant, sue discordant , ut ex collatione utriusque absque nostro admonitu diuina intelligas sacramenta ,&c. Ergo notant ipsi primo discordare utramque visonem, quod in prima visis sit vir sedens in solio sinitis electro a lumbis sursum , ct ignismilis a lumbic deorsum . in posteriori vero non cernitur vir in solio, sed gloria Dei, hoc est, magnus quidam splendor Dei potentiam indicans. quod ita esse ex capite octauo liquido se ostendi A se putant . in quo legitur. Es etra smillatiis auas aspectus stris as a petra simiorem ratis, o deo sum Cnis , o a Iambus eras, o sursum quasi es aussplendoris , τι iii eti Iri , cste Ex quibus inserunt capite primo visam imaginem viri in throno: capitibus vero octavo, nono,& decimo nus. quam apparuisse virum , sed splendorem, vel Gne throno, ut capite octauo: vel in throno, ut copite decimo: quia capite primo Christus repraesentabatur in viro ; capitibus vero ceteris Pater aeternus in splendore. Ceterum illos lonae a V sim inphri, ritate aberraile non nostro, sed ipsus Prophetae te- veil eo, stimonio conuincitur , qui capite octauo se ha- uin bet. Αι rete Di Noria Dei Iso I seundum iis/nem , quam videram is eamps , est. Non inquit vira eade B Vates, idem currus, eadem animalia; S de te ibi
stiria Dei. Quae nam gloria Dei Θ -- videram L, A, em campo. Et qualis nam apparuit tibi gloria Deiὶ
Secundum visonem , quam oderam o campo . Vi
delicet non solum eandem rem se vidisse sgnificat, sed eodem prorsus apparatu, aspectu, facie, figurat nam visio id omne amplectitur. Sed quoniam de specie viri praecipua controuersa est, quis ieribunt ui 1 non videat, ubi describuntur lumbi, virum neces.sario describi, non splendorem ξ nam splendor lumbos non habet . cum ergo capite octauo illi speciei, quae in solio visebatur , tribuantur lumbi ; constat imaginem habuisse viri, non secus a que illa, quae capite primo ostensa est Vati . Printerea quorsum videretur solium paratum pro selen C dore ὸ nunquid dedet splendorem in solio sedere 3 at dices: splendor ille refert Deum, cui par est solium praeparari: ita est, deberi Deo solium ; sed cur habitum induit humanum 3 alioqui Deus nee stat. nec sedet. Cum itaque solium credium viderit Propheta , necesse est imaginent vidisse vi- . ri, sed tanto splendore circumfusam, ut vita cernere licuerit in ea quidquam, praeter extrema lineamenta homini similia, qui a lumbis & deorsum ignitus, a lumbis sursum merum iubar vide batur. Ergo, qui in solio sedebat, viri habebat imaginem , reserebatque Christum , ut ex Gregorio dies imus. Nihilominus licebit dedecebit per vi- christio serum in solio sedentem, Deum Patrem intellige- o M tre, dummodo illum in viri sedentis serina conci- iei tenuitur D piamus : atque consequenter interpretemur vi- Angelo tu sonem utramque, neque ex una & eadem duas
faciamus, quod esset absurdissimurn. siue igitur L Endorem Christum intelligamus, siue Deum, nil textui praeia reserenti senti repugnat:nam ille alter indutu, lineis non re ivra o fert Christi persona iii,sed Angeli tutelaris; tametsi ob sacerdotis insignia, quae scitabat, accommoda - ἡ si possit Christo. Sed aliud est in visione aliquam se. i. o. repraesentati personam, aliud in veritate. Christus itaque ad Angelum tutelarem populi locutus est.
is o Cheras m. Crauis hie agitatur iis, cur scilia E cet ingredi praecipiatur vir inter rotas, ut ignem capiat, cum ignis sit uater Cherubim, di non inter rotas Ceterum haee,& ijs similia quam plurima gratis rogantur, si idea visionis exacte comprehensa est i ct frustra controuertuntur, si non est comprehensi. Ideam repete ex superioribus: cius
164쪽
domo Deus, ut vindicta stimatiu dea dextri sui Deus sirin pede
tentam recedem,dans locum poeni
summa haec est. Apparet eurrus quattuor rotis con- Astructus , quarum binas anteriores praecedebant Cherubini duo, posteriores vero totidem . super plaustrum vehebatur area sorderis, scabellum solis Dei; ante arcam in eodem plaustro visebatur prunarium, aliare scilicet incens , quod secum vectari voluit Christus prunarium hoc erat in medio quattuor Cherubinorum. atque in medio rotarum, ta- meis illis eminentius. unde conueniens erat,vt prunas capturus vir intraret in medio rotarum, hoe
est , accederet ad latus plaustri inter binas rotas, manumque eleuaret ad prunarium , quod erat in medio Cherubinorum. G effundesper civitatem. Septuaginta. Dispe gridissemina. i Polychronius Vt magnitudinem ostendat animaduertionis, de contra uniuersam s- Bmul Vrbem declarari: quoquo versum enim , Ut sors tulerat, disseminat ignem, simul cunctos calamitate comprehendens.Scholiastes Plemnque verbum δὲ in di ascorpigo, dissemino, dispergo;
indignationis vehementiam indicat propterea autem terribilem visonem enunciat , ut conuertat
peccatores ad poenitentiam Hieronymus. Quod iubetur ille, qui indutus erat lineis, ut tollat prunas de medio Cherubim,di effundat, siue spargat per ciuitate ni illud mihi videtur ostendere,quod post interseetionem , caedemque multorum, de cadaueramultorum in vijs, ignis assumitur, ut puniat, sue mundet Ierusalem, iuxta illud, quod in I sita scriptu in est. Sanctificabit eam in igne ardente, & d Dorabit sicut scenum materiam, &e. Et in Ioesis si- Cbro tria supplicior uin genera immissi itum se super Ierusalem comminatur Dominus. Dab inquit, unguinem, ignem, o uaporem smi: id est, caedem ciuium, aedisciorum incendium, & quod grauius est,
vetitatis ignorationem , excreeationemque oculo rum : quae eadem tria in psalmo Iudae4s vaticinatus est Christus. Fuνον ιν sua comprehendas eos. Harsas Ius o eoom d exta. obscuranta scutieeram, nem ni . atque in Isaia eadem connumerantur . . Ariel Ariel citiuus, quam expugnauu Dauia, se eruli . aas Aries, id est, replebitur ciuium occisorum cadaueribus, ut silet Ariel, id est . altare holocaustorum carnibus victimarum impleri. &sequitur .
gna Iarim , T remem is, o semma ignis Hostram Drising o. Eadem commemorat in praesenti Uates. nam capite praecedenti meminit caedis . nunc igne disseminato incendium prophetat: mox reseret caliginem domus, versu tertio. χνessuque e a me spectu mea. Vir se ilicet ille candidatus inter rotas, ut ignem hauriret ex altari incens. Cheolim uti te, Eubunt a dextris Pomus, cum immederet ν usν. Polychronius, & Apollinaris. Quoniam fieri non poterat, vi quandiu Deus intus aut esset, aut esse videretur, quidquam asperius cirea Templum contingeret; deierabit per visionem Deum velut excedentem domo. illa igitur verba , L-hunta deae is domi, significant veluti quendam iratum,& imperantem caedem. Scholiastes. Summam EDei humanitatem ostendit, cum adeo legeni suam violantes vix descrit: quare non omnino repente
e sacro Templo reeessile dieit, sed paulatim loco
locum mutantem , tanquam cumstantem consuetam iptis non exhibere benignitatem, De. Sed cur potius a dextris domus substitit gloria Dei an quia a snistris, hoe est, in parte Aquilonari erant locata gentium idola, quae auersabatur an quasi in contrariam factionem diuertit, illaturus lioli ibus suis
belluin 3 an quia in latere dextro fuerat candela- Candela brum septem lucernis collucens , symbolum om- v innium nationum, ad quas migrabat Dei religio, de- , relicta mensa duodecim panum propositionis, quae de 3, de ad laeuam vergebat, in signum duodecim tribuum Isirael an quia egredie Templo parabat versus Meridiem, ut uniuersam Urbem, quae maiori ex parte is, camisimad Aquilonem extendebatur fiammis traderet an hi ,α n
potius, ut Hieronymo placet, quia par est, ut su- .ri, πpernae virtutes dexteram partem domus Dei te- iri de quin-ncant Z illae vcro, quae imituntur ad supplicia, de 'M Ri m
Esntilesi leuis uirium interim. Id est , imple c 'uerat: ex quo scilicet in eo constitit gloria, & p - sentia Dei. Unde Poluchronius, non in praesenti id factum esse dicit, sed quia ab initio eiusmodi vi- ηρ.sio fuerat demonstrata, domum scilicet nube com- Polychnpletam.
rum verborum elicere, de qua domo sermo st, de semone sanctuario ne intimo, an potius de atrio interiori ςx Oxum nam utrique conuenire posse nomen domus Domi-ni docuimus supra. Eadem ambiguitas est in nomi V ne, atrium, fgnificet ne interius atrium sacerdo tum, an potius exterius Isiaelitarum 3 neque mi nor est quaestio de atrio exteriori,in quo vox audiebatur, vi sequenti versu narratur, an fuerit Israeliticum, an profanum 3 Quibus ignoratis sub dubio erit, an recedat gloria Domini a Templo, an potius regrediatur in locum suum , ouod si illud non est exploratum, illud quoque ambiguum erit, an nubes repraesentet fauorem praesentiae Dei, an potius supplicium excorcationis Israel. Ceterum ex hue si duodevigesimo sequenti colligitur, gloriam chi D, Domini non ingredi, sed potius egredi Templorat- tim egre que ex capite undecimo tequenti constat, ab urbe
subinde tota discessisse,arque stetisse supra montem Oliveti, qui est ad Orientem urbis. Vnde inserte licet, per limen domus hoc loco non sgnificari limen sanctuarij, a quo discedebat Dei maiestas; sed
limen portae atrii, qua egredi parabat. Cum autem duo suerint atria, interius sacerdotum, & exterius Israelitarum semper omittimus prosanum) de interiori , & non de exteriori sermonem esse Vati, ex eo fit vero sinite,quod subdit,auditum esse sonitum alarum in atrio exteriori, quem scilicet edebant Cherubim preteruolantes atrium interius. Praeterea quia versu undevigesmo dicitur, egressam deinde a limine Templi Dei maiestatem stetisse in introitu portae domus Domini Orientalis quo loco porta domus Domini Orientalis ea appellari videtur , quae aperta erat in muro atris exterioris IsraE sitarum: nam reliqua porta atrii gentium non silet perinde diei porta domus Domini, quod perti- . . neat ad atrium prosanum. Ergo hic erit perspicuus loci sensus. Cloria Domini existens super Cherubim, ipss volantibus, translata est a dextro angulo vestibuli sanctuarij, ubi sententiam caedis & incendi, pronunciauerat, ad limen Orientale atrii interioris sacerdotum, quo facto domus ipsa, hoe est, porta Orientalis, in qua substitit, repleta est nube: Nubes, Oli atrium vero exterius istaei, quo appropinquabat, go sum te repletum est splendore gloriae Domini. Porto nube caligo, sumus, tenebrae in sacris literis signifi- , i h;
cant, cum Deo tribuuntur, claritate nimiam, iubar nuam clari
diuinum. lucem inaccessam, qua oculi mortalium mas, derantur. apud Isaiam. Commuta Iansscipertim
165쪽
vana eaiamtim a Bue clamantis, Re. Oportuit enim
ingentem esse vocem, cuius vi commotus aer non Tne' solum Templi murum verberauerit, sed limina ipsa
marmorea loco mouerit, atque superliminare ingentis magnitudinis e cubili suo excusserit. Obse ua. Apud istiam Seraphim ore clamant: Sunctas, Sanctas, sanctas: apud Erechielein. Chera m direm faciam aera serientes. Verum eadem est omnium sententia, quam tamen illi verbis, quasi r motiores praedicunt; isti iactis, vi viciniores, annuntiant : nimirum ea vox, quam deinde, instante suprema vastitate, auditam in Templo narrat Iosena in hominum urit, seu nec nucere pete . u- phus editam a sesternis virtutibus sese id distinum 3nificare videtur in nraesenti nubes, qua completa B adhortantibus: Migremus hinc . Hoc significat gnificare Vi ς μ', his , tu, elotia Dei e sanctuario primum, dςinde φ RV, . fumo.& iterum: Repleuerat gloria Domιηι dinum, ne V aue pater rari ministrare sacerdotes propter cat Pncm. α VJ ψι iterum. Repleta est domus nube . de Salomon ibidem ' -it. Domini Ruitin eu habitare m catigine. de alibi. F Q φ. I f. sera autem aceres' ad Oliginem in qua erat De- . &in psalmo. Inclinauri calor, o descendit, o caligo ' ' pedum e .de iterum. Positu tenebr.is Di am m. Item. Nisuis caligo in circum eius. Vocatur autem lux nimia caligo,&nube diu perstringat oculos nostros, nihiloque liberius intueri possint imme sim Dei gloriam,quam densissimas tenebras,altamve caliginem, seu nubem atram. Quod D. Paulusi TnM:b.6 exposuit dicens. Lucem habitat Inaeresibilem quem . ,ο. nastas hominum fuit, fednec videre peres. Idem significare videtur in praesenti nubes, qua completa dicitur domus , nempe clarissimam lucem diuinae praesentiae testem , ut ex versu praecedenti aperte constat. cherubim, inquit, Rabant a dextris domi,
rim, lec. En gloria Domini exiliente in amo int riori, scilicet prope sanctuarium , nube completur atrium ipsum interius. Nubes igitur claritatem signincat, & fulgorem a Dei gloria circumfusum r1blendor autem, qui tinpleuit atrium exterius, ut interpretamur cli lumen a luce tanta emanans, &cgrediens ; quo illustratum est atrium I frael, utpote vicinum portar sacerdotali ; in qua gloria Domini consistebat. atque lixc secundum literae conte Ni riori l. tum dicta sint. Diuus autem Hieronymus, Cy-
egressus gloriae Dei,e sanctuario primum, deinde ex atrio sacerdotum: hoc senitus alarum Cherubim , immo & Seraphinorum Ilaiae voces: nam illis clamantibus, ount superliminaris,ctae musr plata ect fuma. Quid enim hoc portendebat nisi d muni sore in fiam mandam,& euertendamὸ &, quod mao is mireris, id ipsum innuunt illae laudes: Plena m -- es omnis terra elaria eius . nam perinde valent, ae si ne Davum. dixissent. Fastidit iam Dominus istarum angustias sedium t laxiores aedes suae destinauit habitationi ;vniuersia terra erit deinceps Templum cultorum eius, & gloriae suae sanctuarium, ut in psalmo. CHi PDLis.
enarrant gloriam Dei, &c. In omnem Ierram ex vis si nus eorum dcci &in Numerorum libro. Verunt a- N-
G c. a rillus, de Graeci inco Isaiae loco superius citato , C men. imo ero, dicit Dominus, p r is i iod est eiusdem argumenti cuin capite praesenti Dominι univcrsa Vrra. her suinum intelligunt incendium Vrbis, & tene- quod ali
inisti Per intelligunt s dirum. nubes bras erroris. atque hoc loco idem Micronymus ii
seῖ c. bem interpretatur, tenebrarum, & calignis supplicium . quos si sequi volumus, dicere necesse est , atrium non quidem exterius, sed interius repletum esse nube, cx quo scilicet inde gloria Domini secesserati signumque filisse eam caliginem, seu sumum,incendij Templi,atque exccecationis sacerdo tum: nam sumus ab igne nascitur, oculolque laedit: Quare symbolum est aptissimum incendi j, & coeci tatis, euentusque docuit non suisti: vanum portentum: nam gentibus translatis per Christum, gloriam Patris, in admirabile lumen agnitionis crus .
quod aliquando sim hane impietatem vindicaturus , cum scilicet uniuersam terram Templum milii consecrauerim gratissimum, de solij niet tabernae lum sacrosanctum. Sed de hac te capite undeciamo iterum agemus. Cumque praecep et um&c. Explicuimus ista ve se secundo. . δι Cheras marim de messis Cheria M. He- , LI. braismus:id est,unus ex Cherubiniς,vel inter Cherubinos: nam, ut supra non semel monuimus, in ius mim medio esse aliquorum,Hebraeis valet, quod nos di. bis is , cimus, esse cxillis, vel inter eos. Et siti Θ, ct de tu in manus eius , εο indutus erat ,- viii
liac re supra versu secundo. fai m atiram Cho sim audubarer usique ad atriam exieritis, quas nox Dei omn*Meatu Isquenias. Hieronymus. Pro sonitu in Hebraeo, vox, ponitur: pro omnipotente, Septuaginta verterunt. Sadaliquod Aquyla, Symmachus, &Theodotio
hicanon quod sortem,s,otentemque sisnificat,trant. s,hisei. stulerunt, deci Porro', sadat, eum signiscatricultione nnini. est sui scientia, abundantia , cui sunt v Dera, symn. Dxi sa- bolum abundantiae; omnisufficiens, vel ompia n-s his , di dans uertere volsemus, sue siperabundans . L c i ' quens cum Abraham Dominus ait: Fra Deus om-n parens, Hebraice Deus Sadat, ditissimus stilicet, qui te beare possvn, . Aua coram me , dcc. quod et usu profitetur Polychronius dicens. Maximus sonitus E non dicit, egressus quid i cerit
- 1 - L M, Ommouerentur . tionem intest: iitrae potius rei
men hinc quoque licet agnoscere. Sex enim impe- Iheodore ratum sitit, ut ne prope quidem accederent ad ipsa Cherubim, hie vero appropinquat quidem, non ta Miti inter in men audet inter ipsa progredi i sed ipsa Cherubim telieos ordiporrigunt carbones.stc. Vnde Isaias ait: I ι Lau λ. mὸ tintis vi Seraphim , ct in manu eius calculm , o, tri tim sonipe rateras de ahan. Vbi idem ordo Hic- ,3 5 rarchicus ostenditur. Quo loci obseruat Cyrillus i remean urbanitatem supcrnarum virtutum. Gloriam, inquit, decantant alternis vicibus, non quia defa- ἡ ω iis tigantur, sed honore tibi mutuo cedunt, & vi viri mea dis se doxologias eanunt: omnia enim superna ordinate, ae decenter sunt. nore praeue alia atri ens ery ses est Hieronymus. Scriptura
reddebatur, cum alae Cherubim commouerentur, ut esse tonitru diceres, vel Dei vocem e illud enim vox Σὰ l otio is, Sadal hieanu, done Dei tonitru, Symmachus, ac Theodotio sunt intcipretati. hoc est i similem sonum diceres vocis Dei, susscientis ac potentis tonitrui,quod etaeacia diuina persciatur: tales enim sunt quae de coeso voces redduntur. Vnde in psalmo. I Q -- His a nascit ox Domini an magabstem is, Λα D: ni confringeris cedras,dcc.
tionem intelligentiae potius relinqueret,quam ocu isti. ,πsi, subijeriet, Ac. Adde virum vestitum lineis, cui diri tristitati demandata est cura signandi T. littera innocentes, Ela iuvitire peracta, responsani reddidiceci, qui se miserat est Hur praeen'. --r, ut vidimus capite nono, nescitieet Dominum more nostro loquimur) sollici,
tum redderet cura ct ip;enci rum: at, cum mittitur insanamaturus' i iam ni ite Ilausus facti rationem
reddere: ne iudicem L, utantiam pronunciatam
166쪽
abunde me stum,ineendii memoria refricata, magis contristaret. L. Dapparati iis cherubim sim tisado misnus Laminias m pennin eoo . Extendente brachii Cherub,
ut viro porrigeret prunas ex altari incens , animaduertit Vates manibus humanis ipsum atque ceteros esse praeditos: nam, vi vidimus capite primo,snguli Cherubini quaternis alis, binisque manitibus consormati erant, utpote qui humanam per omnia figuram gererent, nisi quod animalium tri- DPq. . um exuuiis erant insuper induti . falsum enim est, O c m. quod quidam auctores sensere, quaterna brachiam habuisse singulos, quaternaque ora. Sed de his plu
par. r. nam. Diximus, rotas hasce similes esse rotatum car in . - meae: nam carruca inequitare visebatur Dei glo- - .' ita te quo conscitur quaternarius rotarum num V ς' rus , atque earum: quae duo praesenti ver se memorantur. Porro quid tignificent rotae currus Dei, sese tracitauimus suo loco.
selusi. Hebraic viso lapidis di emo, Tharss,quem admodum de capite primo habetur: pro qua voce Aquyla,chry lithum, Symmachus hyacinthum, Septuaginta illie, Tharsis, hie veto, carbunculum transtulere: quod ignorans Scholiastes Graecus se concordat. Supra dixit, scut species Tharsis, hie vero, sciit viso lapidis carbunculi, ut doceat se inmpia vocum laborare, nec posse satis accurate rem exprimere. Enimuero Hieronymus alio diuertit, positum hoc loco carbunculum, ut scilicet poena
rum per ignem, qui a Cherub traditur, similitudo stipis lavi monstraretur. Sed di decolore Tharsis nos aliqua
X. Has Am euom si itisada una quattuor, quasi HNIa In meae s νου. Figura, ct colore sibi per omnia I- - persimiles , atque quantitate omnindisti uai. aequales,ita ut Videretur rota una ex altera expres ti m mira. si, de ad illius instar constituta. Versus iste & Pr
phςxα sententiam, & alterum capitis primi eluet. π - dat mirifice. Vtrumque enim obscurum secit eaphrasis, rara in med o νora, quam eo loco pro viri
bus conati sumus emollire di declarare; Qtte non ita feliciter, atque in praesenti secisse putamus.
res, rotas istas sphaericas esse, atque adeo singulas earum ad latus suum, hoc est in omnem partem circomm .ia cum agi, ct convcrti. Verum satis aperte monstro prima iis uimus circulares esse, non sphaericas: nimirum qu Dr. a se l. a les constitui lent procurru. Vnde consequens est rotaes agitari in quattuor parres perinde esse,atque in quattuor angulis currias inuolui: idque ver.
sus eandem regionem, vi solent rotae carrucaenio
. ueri, quod verba sequentia satis declaranti
L .EAb, 4 ia eorum ,& manu4 corum, de alae eorum, de rotae Meo dὰ che eorum plena erant oculis: quae verba Cherubini, Glanis . potius, quam rotis conuenire videntur, quia rotae
A nee carnem habent, neque colla, neque alas, ne que vera rotas. Ex Opposto est, quod sequitur, meo io Paratior νMaramquod non videtur quadrare posse Cherubinis, qui rotas praeredebant, non circunstabant. D. Hieronymus in versone atque Ilieron in explanatione. de rotis haee omnia relativa intelligenda fgnificauit dicit enim. Rotae autem istae non silum carnes habent, vel corpus, aut membra, sed & colla, de manus, de pennas: cuius sensuin placuimus capite primo, versu duodevi oesino; per carnes, vel corpus aecipientes metaphorice in lem ipsus totae e per colla vero, quod Hebraice est ρa, gab, hoc est, dorsa, vel terga, ut Graece legitur, intelligentes canthos supremos rotarum: per manus, de pennas, radios quibus rota canthi modi
II lo neetuntur, qui quidem ad modum brachiorum, de pennatum rmati visebantur, ut videre est in figura, quam supra posuimus: denique per rotas, vel sura facie circulos,ipsos modiolos sblidos, quibus axis inseri riis,
tur interpretantes . Nihilominus si quis c nten-idat uniuetia haee membra Cherubinorum esse, non cruentia. multum repugnabimus r nam ipsa clamant, multo accommodatiora esse illorum sermae, quam rota rum figurae, praesertim cum tam facile diluatur a gumentum, quod in contrarium instruebatur. nam Cherubini reuera dispositi erant in circuitu quattuor rotarum, videlicet in circuitu currus ipsus, desnguli iuxta rotas singulas. Quod vero subditur;
plena eram Maia; virisque ex aequo conuenire potest: nam de rotarum dorsa, radii. de modioli caela-C iis quas stellis frequentibus collucebant:de Cher binorum corpus uniuersum eisdem luminibus distinguebatur, ut tam carruca, quam quadriga ima go esset expressa coelestis machinae, quam repraesentabat. Sed de hac re latius in Commentario sitque explanatione capitis primi actum est. Illud transi
curtim admonebo, Cherubinos oculis exornatos Cetitis Chereserre Ecclesiae praelatos, qvi cum ista uiam eru- rubini Praeladont multos, fulgent sanquamsen is perpereis iste tvs εςcita e Me . currum vero ocellis plenum iustos s isea -
re, qui scut firmamentum splendescunt, de quasi
Es roris Hyas uocauit aulas les ad ose me. Hiero- XIII
nymus. 8 otae quoque ipsae appellata sunt lingua He ui j-m. braica ba a, galgal, quod Symmachus, volubiles, m etymolo
Aquyla,rotam, interpretatus est, dec. quod ait Vates,tale quiddam est. Auriga eurrus, vel ex Cherubi iuri. nis aliquis, me audiente lamauit, o Galgal, quod valet , o rota. Quale autem fuerit sequens sermo, vel praeceptum rotae intimatum, reticuit Propheta, sed illud esse rotarum nomen agnouit: nam antea ipsas appellauerat d)aaκ, plinim, quod a naa, phanali, deductum, sonat superficion, extremitatem, Ε circumferentiam , canthum rotae, de per synecdochen pro tota rota usurpatur.Vel deducitur ab neu, aphath, de tunc friscat id, quod impetu circumia rotatur vi flatus, vel smili modo,volumina, turbi nes gurgites, luctusue interpretari licebit. Iulunt Hebraei pode Hebraei Opi ianim Angelorum esse nomen, sicut hiis de Cherubina, atque Seraphim. quibus fauet quod tum nomis,
a Propheta dicitur: spiriti m aeraro nilis, seu spia cis om nritus animalis. Si enim vitali spiritu, vel animali fruebantur, necesse est etiam inleslectuales suisse sita. substantias, quemadmodum de Cherubini erant. Neque par est, eos in gradu infimo censeri , cum Deo sint propinqui de Cherubinos consequantur, dicente vat: eos iam duas, dic. certe primus 'gradus
167쪽
XIV. Wradus serapti in q,Clierubinis,& Thronis constat, A ra i xtaser o cum eruaris Cher m alis suas, Ot
keundum Dionitum. Cum ergo ophanim Dei
thronum vehant, non constituant; credimiit ad eum ordinem nullatenus pertinere. Numerabuntur itaque in secundo in quo sunt Principatus, Potestate , di virtutest D sonasse quos Paulus Graiaee αρ ι archas, laoc est, principatus vocavit, Hebraice dacuntur Ophanim. Mumor aurem ocies halelas anser scies ana , ochros, r scies sedanda itio ιιmissi se in senis scies leonti ro in quaru fora a fili. Quidam se vertunt ex Hebrae Facies unius facies Cherub,
di secundi facies hominis, &tertii saetes leonis ,& quarti faeies aquilae . quasi vero unicam faciem haberent singuli, atque illis inter se discernerentur. quae sententia ex eo quod inscrius sequitur,f eile potest redargui. OuaIIaιν, inquit, uatim uni, o quartasν ala anu .Bene ergo Hieronymus, Facies prima vertit, non vero primit nam ad omnes ex aequo quaternae facies pertinebant, cum omnes spe ciem humanam referrent trium ara: malium insignibus vestitam. aquilae stilicet alis, iubis leonis, aliaque vituli calceis. ergo quod sequitur , o inremo Deies Irenis, non sgnificat in tertio animali, sed in tertio aspectu animalium omnium. Simili modo, quod subditur: om saans series a ista, idem est atque quarta facies aquilae . Porro quod ait, Facies una, vel prima, facies che/M.perinde est, ae si ditii set, Dei es vituli, quia Cherub interpretatur agens currum: quod munus cum proprium sit boum, me, rito bovi, seu vitulo nomen Cnerub appropriatur: C sequitur. Matiarent ν de Ierra, non νι si bani rota, se acti μι Yta eram, &c. selioliastes Quod ait,tale quiddam fiata est. Cum incedebant Cherubim, simul cum eis rotae serebantur, cum tollebantur Liblime ipse quo
que tollebantur: neque enim casu, aut temere, ne
que sine diuinarum virtutum prouidentia anni termini conuertuntur, quos illae secundum Dei iussum perseiunt, &c. Adde: Neque enim temere, aut Diniara pio. su in Ecclesia militanti,quam significat currus Dei. si motus, tumultus,rerum vicissitudines,& regnorum permutationes contingunt; neque sine diuinarum diu , .di, virtutum ministerio, di aurigae currus prouidentia priorumperi speciali. Obserua rursum, quam suaui motu amn- m α , tur rotae, cum praeeunt Cherubim. di quam iacile , hio iis . B imitatur populus praelatorum , & magnatum m Quaro sitii res : Pascite, inquit ad prasules Petrus. 3 iis violis es gregem Dest prouid Hes, curam agentes, non di diae,sed sporanee, id est, non agentes virga, sed inuitantes exemplo, neqvie tis domananus an eleris inedforma, exemplar ,sίti gregis exam . hoc adiecit; quia non satis est, praeire Episcopum, s secundum faciem tantum praeit, ne non praecedere videatur; sed ex animo obeat pietatis opera necesse est, quo populus sponte aemuletur nil minus curantem. Spiritus vitae, quo agitabantur Cherubini ad volandum, excitabat rotas ad sequendum. illi supra te ram alis eleuabantur istae vix in puncto terram tangentes pernicissimo circumactu sese voluentes consequebantur quadrigas volantes: hoc est quod tamets quaternis animantibus , quae Dei carru eam agebant ex aequo impositum si, de conueniat. Vnde nullo negotio soluuntur variae atque in trie tae quaestiones , quae ab interpretibus qua busdam
huius loci agitantur: nimirum. Qualisnam si s etes Cherub a Propheta assignata, di cur pro facie uis posita st ρ An Vati liac secunda visione appatuerit facies bouison potius sola facies Cherub via ce eius3 Cur non omnibus Cherubinis ea facies indita st, sed soli bovi Θ ad quas tam stigide respondent, quam obscure: nec mirum, cum, ignorata figura rotarum necesse, suerit etymologiam vocis Cherub i orati; illa autem non comperta, frustra quaerent cient, quam non agnoseunt. Nos unico S ans his ictis, Eanrit o rem et alis etcaaban vvit
tar spintus eam suae eras in ratis.
sis δεριν cherub m. Vidimus ex versu quarto glo- a vetit supertiam stetisse in limine portae atrii interioris sacerdo L-.tum,inde ergo discessisse narratur in praesenti. quod h.': cs tavero alti o heriis o Ch Mim . . Hebrailinus est, bifesti H Mais Latinis significat, stans super Cherubim . neque mus est. enim descenderat a vehiculo, ut denuo illud constendisse dieatur. Scholiasses. ubique Deum intro. ducit equitantem super Cherubim , ut ludaeorum rat funersiperbiam reptimat, qui Deum in solo Templo esse putabant . i. Ititi
H es aut a Cleoliis alis His exul M. Anta t/ν- XIX. verbo singulis satisfaciamus, praemittentes, quod D ra coram me: Erietas Uria ensistis, νsta quoties Hrea. sepe iam diximus, totas haste tales Prophetae apparuisse, quales in curru videri solent, curruque u .ctam gloriam Dominii quo praehabito, ressiondeo a a, Cherub, oriri a vatio ad',taeis, facta liter rum metat heso verbum valet, equitare, vehi equo.
vel carrucat nomen vero sonat agens currum; qua
propter quattuor Angelos Dei stipatores appellatos ex aequo Cherubinos diei mus auia agebant vel praecedebant eius currum: faciem Cherub idem es.se atque iaciem bovis ex vocis appropriatione aptissime facta, quia currum solent agere boues.Vnde iure pro boue posuit Cherub, quia id nomen si iniscabat officium agendi currum; ossicium veroce repraesentabat bovem, cuius est proprium Vni ra sint . Cherubim volantibus , ct ad exteriora abeuntibus, rotae secutae sunt i deseruit enim sinus domum Iacob paterna Dei prouidentia, atque vera religio & sdes, migrauitque ad gentes, de quare capite sequenti .Quod vero ad Grammaticam attinet,Hieronymus videtur legisse eleuantes,' exaltati nam capite nono se habet. Quamquam plerique Cherubim neutrali genere, numeroque plurali dici putent nox scire debemus singulari numero esse Cherub generis masculini, & plurali eius. dem seneris Cherubim , &e. atque ita legimus intextu Hieronymi operibus insertor sed alii codices
constanter habent. Amantia, dic. Et Ee uis introisti poni domus De ni Drioralis et
norum quartam, scilicet ungulas bifidas vituli; sed eam capite prinaci dictam iaciem bovis; hoc vero eapite appellatam faciem Cherub, quod idem sonat,
ut diximus Ea el sa sit Cleolim. A terra stilicti sese se levarunt alarum remigio fulta. Ipsum es saoda ira, iora saniam C&λγ. Inserius hae repetuntur. m ne ambularos cloni , dum pariter o ν loquitur, vi ostendimus versu quarto. sed nota rursum cum Scholiasse, quam aegre caelestis pater familias suas egreditur xdes e quam cunctabundus
di edit ξ quam lento, & quot stationibus interes vi procedit gressu exiens enim a sanctuario stetita latere portae vestibuli; inde transjt ad portam sacerdotum , mox egressus domum substitit in ipsis Ibmine ; ibique Prophetam accitum alloquitur , con queriturque de sacerdotum 2 principum nasiti s , quibus
168쪽
qui biit domum nam polluentes ipsum Dominum A tem seperioribus vultus, vel serie sunt aspectus si- etintimi linum domicilium a liuor sed e militudines, habitus, risistis tractaulinus O de coegerint prininum domicilium deserere. 5ed de tacte, canitis sequentis initio susius.
. V 2. In priina visone ad suuium Ct, at sibi reprae
2 I .ι sentata intuitus fuerat Vates eadem rerum smul sonem hane chra, easdemque personarum imagines, quas na 2 ii, rauit capti' primo . Verum tunc prae rei novitate , - uia atque horroris magnitudine non potuit expressam
se rempli. earum ideam concipere. Obseruauit quattuor esse animalia ex motu; sed quonam ea appellaret nomine ignorabat, cum ex alia parte homines viderentur, ex alia leones, hine aquilae, illinc vitulit nunc monstrauimus supra. Atque laxe de litera capitis . sis a rip. Quoniam vero haec postrema Vatis sententia saepe eup. i. o
repetita est utroque capite, visim in eandem accu comm. de ratius consderare &dilucidare. μι. risone. Impetu , in itiit A Κιγtim an mei suam ingre-
eiusdem sententiae iteratio 8 praeserti in cum nil mirandum, aut nouum contineat. Quid enim mutatia, non retrocedere Cherubinos, auriga procedente ἡ nia es iPrimum quidem hie insinuatur ipsius aurigae eon- Dei e thim stans, Simmutabile propositum Synagogam dese po pus umvero repetita visione, sui magis compos aduertit rendi, atque ad Ecclesiam migrandi: Pr phetam
eandem dispositionem,sinum,& habitum inesse il- B que ea oratione signifieare voluisse, quod Samuel 'LEI
cet, non conniuebit, o ad a. rusci murinam habitu triumphantis apparuit Deus Israel , cum ii.
quadrigas agit antrorsum, neque eas retrocedere et s. sinit. Verum si ad ethicem conuertamur, inuenio Vata humamus Christianae vitae expressam hypotypos in in Mhae Cherubinorum progressione, atque impetu ad iura ulteriora tendendi. Quid enim aliud est pietatis nostrae institutum, quam iter agentium Θ quam p regrinantiumὸ quam nauigantium quam conten
lis animalibus, quae Cherubinos Templi Artitos
esse cognouerat. sacerdos enim erat Erechiel, duquamuis non esset ingrestis in Oraculum,quod non licebat nisi pontifici, nil illorninus nouerat exacte
qualis esset Cherubinorum Templi forma, facies, o a ch. & dispositio, nimirum quam nos supra descrips-
Ariopam mus, Je delinea uimus. Memor igitur figurae Che- fac a rubinorum, atque eam cum animalium , quae sp
ctabat, habitu conserens, intellexit non dile nova monstra, se tipsorum Cherubinorum Templi pro plasmata,atque prima exemplaria,videlicet intelligentias inuisibiles Cherubinori, faeiebus indutas, quae more suo stipabant Deum Israel. atque triumphi ipsis, insignia circumgessabant. Verum haec fa - , tatius disseruntur in Commentario de prima visione. C ob. α ratem iubemus magώ tm m N a ror-xXL saura'ν uultus uni, csequarruar ala aBi. In He- ρηγ/, ορν sentes esse ad Dominum 1 o Meo consenδ-braeo codice, Chaldaeo, apud Hieronymum, atque in aliquot vulgatis legitur bis repetitum quattuor, quattuor vultus uni. Graeci codices non iterant um rassim- cem Ceterum iterata exprimit vim phrasis Hebraii '-- cae, ut numerus cardinalis ea repetitione stet pro iudieio rata distributivo, quo Hebraei carent: quas dicat: qua-- pro di terni vultus singulis erant; nam unus sngulum va- . . in . . let Hebraeis quandoque .XXII. Tι sim Mari astitiam doram, ipsi hin, quos a de ram Ianu stumam Chobar. scilicet hominis in habitu de dispositione corporis, leonis in iubis, aquilae in alis, vituli in virgulis bipartitis.
B m, dde. Facta es industria semina γ nauis ιυμ πιοaer. 3 i. roris de Iove portans panem sum. G qassi naues poma 34. portantes, ait lcb. AI ura ratis in medio mari admiranda celeritate conficitur cessiris, ait Apostolus, suis , qua in Ra2 a currunt,omnes quidem curaum ea in MaecipII Matio Θ se se,us es res risis. oses p., 'ta,& eo venire festinabant.Pro sera im Hebraice est En κ' ,marche, cuius loco Hieronymus solet vertere species,aspectust gestus diceremus soriasib signis
scantius:nam oris gestu indicabant se ad anteriora properare. Pro isertis Hebraice est ανου , tham. Septuaginta eius loco posuerunt: Et ipsa unumquodque eorum, dee. alis, esentia eorum, alia tra stulerunt, & ipsinet. Hieron unius videns eam vocem significare signum, transtulit egregie, impetus earum, quas dicat. Impetu ipso indicabat viiiii ruisque,atque praeseserebat quas in fronte impresum, vitreius se destinasse procedere,regredi mini estis; ia me. Vbi obseruandum est, Vatem dixisse, an e sonon inquat nem fiam ruriae, ne decipiamur putantes Che-
rim retorrupum. Ego ui ursu curro,non quo in infe ι-,dec. de iterum. LMqua νανο sunt ossisseens, dea m- 3. p. xcru,quae sitius priora mendens me ipsismos γον ὰ,um a 3 squo modo comprehenda Nemia stitutiois, dictu 3 AE 3ς est Apostolis,ne vel urbanitatis verbis a curita coe- 'pto retardarentur: par est enim , ut consequantur Cherubim aurigam,milites ducem .at ipsius aurigae non inane cognomentum est. Accelera polia HI abe 16 a , ν finia ρ,-ari: de in psalmo. ulta r ut ea ad Psi 8.y.s. 'endam viam, -- ealo Cras .eius, o sciri se inque ad se umeris. id est, non destitit ab in coepto quousque a carceribus, unde erat egressus,
ad incias stadii eucurrit,& a metis iterum ad carce , ui, rubissis quaterna suisse ora; unum ante , aliud re- E res eadem animi contentione peruEnit . in Exodo ρ.tro, binaque a lateribus eiusdem capitis; vel quam terna capita in quattuor lateribus eiusdem corpo- tu ris, vi multi interpretes commenti sunt: quod ii ita esset non dixisset Vates: Impestis agnioram anus tum seu ingrati, sediante facies suas, cum multae esiit in singulis facies, hoc est, ora. Immo neque hoc dicere posset, cum versus omnes smul mouetrnon possent. Facies igitur hoc loco est os,quod unicum erat in sngulis,idque humanum. Versibus a Agnum paschale iubentur comedere filii Israel se-stinantes atque baculis armati, quae sunt iter agentium instrumenta propria. quamobrem decet nosi tam labenses lem iri nim , inquit
169쪽
vaticinatur Hieroselymitanis excidium: detentis vero Babylone reditum promittit in patriam . statim in rit He ista , τ et avitus ritu, Oim A Et factum es , eumprophetarem, Isthias fitroduxit me ad pertum d lius Banaia misitius es e O cecidi in Iaciem meam clamans voce magna, dixi: Heu, heu, heu Domine Deus o conseremutionem tu facis resquiariam Israel ρEt factum es .ieritim Domini ad me, Heres rFila hominis , fratres tui, fratres tu uirilropinqui iti stomnis domus Israel, uniuersi,quilas dixerisnt habitatores Ierusatim: Longe rece die a Domino,nιbu data es serra inposse onem. Propterea Me δι t Domnus Deus, quia Angemus Domina orientalem, qua respicit ad soris ortum cI e ce in introita portae Oiginti quinque virid' id in me
do eorum Iersniam filium Ar r, o Phestiam Aium Banaiae, principes populi. Dixitque ad me: Fati hominis,hisunt miri,qui cogitant iniquitatem, in tractam consilium pes iii Dicentes o Nonne dudum aedifieatae sunt d, B feci eos in Gentibus, in quiad spe eos in teriv. vi.
mus ρ haec ea Ieses , nos autem carnes.
Ideirco vaticinare de eis, vaticinansili homi
Et ijdiuit in me stiristi Domini, O dyaeis ad me: Loquerer Ime dicit Domi se me Iocati estis domas IEMI, in cogitationes corius Mari ego
Plurimos Meld is in arti hae, in implestis
Propterea haec d cit Dominus moue t mersea, vetiri , quos posuissis in medio eius, hi sunt carnes , haec es librae O educam vos de m dia eius. Gladium me istis, gliatam inducam s. per uos, ait Zominus meus. Et euriam uos de med o mus, daboque uos in manu bustam, faciam in uobis ita cra. Gladio cadet ad infimitis Israel sud cabo συυ, ω scietis quia ego Dominas.
Haec non erat molas in Ie rem,o. uos non eri
tis in medio eius mea es: in sinibus Israel iud
xu.rius ero eis is sanct rationem med cum in temris, ad quas uenerunt. propterea Ieqvire e Haee Hest Dominias Deus ocongregabo vos de popuIis .em adtinabo de terris,
in quibus dispes . Ei, daboque uobis humam Israel.
Et ingrediantur iliae, O auferent omnes risen sones, cunetisque abominationes eius de ilia. Et dabo eis cor tintim, in Piritum nouum resis luam in uisceribus eorum e . auferam eis lapiadium de carne eorum, in dabo eis cor carneum e Vt inpraetepris meis ams en in iudacia mea
C eustodiant, Deiantque eae Cy snt mihi in p.
Ium, in ego sim eis m Deum. 4uorum corpos osseia calis O Hominationes suas ambulat, horum viam in capite suoponam , d eis Dominus Deus. Et eleuatierant esuerubim alas suas, ct rota cum eis o guria Dra Israel erat super ea. Et aseia tgloria Domini de me o ciuitatis, setitquesuper montem,qua est adorientem artis. Et stiritus letiamt me, adduxitque in chalis
IV. Et mctis quia ego momissae r quia tu prece. D deam au transmigrat: onem, in uisione in spirituitis meis non ambulains, iudicia mea non fe- . vetestsublataea a me usso, quam ui ram. iis , diuxta iudicia Gentium, quae in circum Et locutus sium ad transimUratiorum omniam WE Aut, sit eperati. Wrba Tomini, qua viciacrat miti.
170쪽
T eluis is me hiri vis, o intrad AI me ad porrum domus Domini Orientilem, qua ν stiris ad solis 'AM .Hebraice.Et eleuauit, devenire me fecit: neque enim extra Templum erat Vates, vi
egeret introduci in illud: constat enim ex atrio interiori spectasse caedem sacerdotuin, atque audijsse incend ij sententiam pronuntiari. Raptus igitur sublime ab atrio sacerdotum deducitur ad portam Orientalem atrii exterioris, ubi scilicet constiterat Dei gloria . in quam quoniam
inductus est,merito potuit Hieronymus vertere, in-ν, ω τ ὰ troduxit me, scilicet ab atrio venientem in portae est quale, ipsius vestibulum. Diximus enim rapite Octauo,at- crura. que capite quadragesimo iterum repetemus, po tas Templi Salomonis quarum hic meminit Vates, extructas suisse ad instar portarum urbiumquae in turribus aperiuntur, duplicique ostio constant, a me medio inter utrumque dilatatur vestibulo. Porro quod geminat Vates: Portam onorati H νesti. is ad solis inum: Eode modo legitur apud Hebraeos, quorum est proprius idioti sinus repetitio. Non deis sunt, qui secundam orationem additam putent , ut si scaretur eam portam esse extimamTempli; neque alia ulteriori impediri, quo minus aspiceret orientem solem . Ceterum vero simile est, extra
portam atrii Israhi ibisse portam atrii gentium in
eadem regione orientali construetam, non s ecus atque in ceteris regionibus extitisse compertum est: quanquam pro horum sententia responderi potest, ad Orientem eam portam in atrio gentium superfluere, cum propter altissimam vallem ab Oriente subiectam,nullus omnino ad eam portam patiret accessias. Sed de his latius suo loco . Ει ecce is λιν. Iapon vigintiqui M is r is ita in medis eorum Ierionium Ν - A Pr, o Ps Itiam fBam Bun.tiae, primipes popula. Taineis ternae portae ad totidem caeli regiones spectantes in domo Domini essent celebres ob popularium undequaque in h Templum subeuntium frequentiam: orientalis ta
vita Iempti men omnium erat celeberrima, & habebatur di- rar gnissima, quod ex ea, tametsi a longe , cerneretur ceu tu L saeies ad orientem e nue se 1 propterea ad eam conquebat tam indigena rum , quam hospitum n uinerosior conuentus; quod
. , , vel cx Ieremia colligere licet, in quo legimus. fra in ria domus Dominι haud dubio Orientali; quae antonomatice id nomen sortita esto semiuea ui me a- isis, M. Qua de causa cum infimatibus magnates etiam concurrebant ad portam Orientalem, non solum, ut ex ea in Templum subirent: sed potisinum quoniam in ea, qui magistratus erant
les credimus extitisse viginti di quinque viros a VaIerusalem te recensios: nam vero simile est viginti quattuor: siisse duces, & capita vigintiquattuor regionum, seu tuone, in quas ciuitas Ierusalem partita erat, ut exile. A braeorum seriptis aecepimus. Vigesmus quintus autem videtur esse princeps de domo Iuda totius
urbis moderator, qui eiusmodi ducum conuentibus praeerat: nam magistratus eos omnes suisse,
numerus definitus declarat qui fictra appositus videatur, s principum collectio tumultuaria est et, aut sertuito contigisset. Accedit, a Vate appellatos principes populi, atque de rebus publicis seriola ijsse consitum, sententiasque varias dixisse, ut mox ostendemus. Denique ipsis vigintiquattuor iudie)bus, hoe est, reliquis praeter principem d mus Iuda, exacte respondere vigintiquattuor soniores vices Ecclesiae gerentes, qui in Apocalypsi visuntur aditare Deoin Agno. sane quide illi duo B nominati lemnia , & Pheltias Erechieli notissmi
erant, utpote praecipua inter ceteros auctoritate, &dignitate conspicui. Putarunt Graeci tractatores,
quos citare selemus, hoste viginti & quinque viros eosdem esse cum illi qui capite octauo visi sunt ad orientem selem adorasse, atque eiusdem historiae repetitionem sectam esse notarunt. Verum alios ab illis extitisse locus virorumque testatur: nam illi adorabant inter vestibulum & altare, atque adeo sacerdotes creduntur suisse: isti vero consultabant de Reipublicae commoditatibus ad extremam Templi portam,dicunturque principes populi.
seisis. Hebraice consultantes consilium nequam: C ex quo firmius roboratur, quod modo dicebamus, hosce viros praesectos filisse Victis,atque ad portam non casu conuenisse, sed vi de rebus publicis consilium facerent. Erat autem eorum mens praua, atque consitum nefarium contra prophetarum Or
cula susceptum: dicebant enim rMane δελ- δ Iasiavi domus. Hebraice. Sielegitur ad literam. Non in propinquo aediscare domos; quod Chaldaeus se vertit. Non in pro duo ad aedificandum domos . Neotericorumam se transfert: Non in propinquo est eo tritio, aedificemus domos. Alii: Non est prope, aedifieandae domus: quod se intellectum volunt. Non set breui, quod dicunt prophetae, aedificandae igitur sunt domus. Septuaginta autem alium D innuunt sensum: dicunt enim. Nonne nouiter aediscatae sunt domus e quos Hieronymus imitatus est: eorum versionem reliquis ut simpliciorem, ita fideliorem, atque contextui viciniorem merito suo
existimandam censemus. Sequitur enim. Hae ea Ieses, nos assem ea es: Quam sententiam varie interpretantur . Hieronymus se. Licet nuper post primam eaptiuitatem aedificatae snt domus, quae ante corruerant, tamen scimus hanc ciuitatem esse instar lebetis, nosque pro carnibus, ut in ea consumamur, & concremem ut, iuxta illud, quod in Isaia scriptum est. Tempestas cum pertranse. rit, non assumet nos, &c. Quod videtur ab Cris E ne mutuasse. Sic enim habet Origenes manu scri plus. Sensus huius loci talis est: Hi, inquit, dicunt , nuper videntes Vrbem reaedificatam post
praeteritam captiuitatem , licet recens extructae
sint domus, urbem tamen hanc smilem esse lebeti pleno cadaueribus; carnium vero, quae sunt in ille, M vicem
