장음표시 사용
201쪽
sti uom latebat xlies, xt pro onrrando astilon opus et illarum plures scrutiiri, sed tros eius. ad quain alligatus primo fuerat pullus,carpe
P sesiptura, libris non esset expressa, satis abunde prae ' dieata est in libro Canticorunx, in quo triplus in duritur sponsa sponsum inuitan, ad spatiandum
per vineas: quippe eo temporis vinea crat viridarii amoeniti nil viee: cuius umbra, de fiuctibi vir fruerentur,omnes vitem pro xysto ad donaus vesti-hanr, ,e: d bulum, vel in interiori impluvio plantatam habe- ulu s bant de mole pentis. Vaemuens Me sed iis uiri sua,
o sciis tui est in libris Regum,stulti. M chabaeorum, ad signi scandam tranquillitatem, 3. L e. q. pacem, & vitam iocundam , quam secum pax solet y, convehere. Sed omitto lubens ceteras utilitates,&Φ commoda oua, humano generi vitis suppeditat de eius succo libet verba sacere. Quid musto tecenti
solitus ῆ quid seruentius quod lagenas disrumpit, vini .ices. nisi spiraculum habeat quo exaestuet SedrosquMui i , si deserbuit , qtiid illo liquore splandidius: ut ait S , , j piens, splendet in miro colo et o ; quid suauius, a , . '' eum gustatur quid eri cacius ad cor exhilarandum, vitales di animales vires reficiendas, spiritus excitandos animum permovendum,& mentem ipsam illustranda mi appelles merito vitam alteram artificia tant, non sine diuino consilio a Noe inuen. virium . 4 ram, Ut succed cret in vicem signi vitae hominibu, i annui a 'vetiti. Sed quorsum ista ἡ nunquid vino hederam suspendimus e minime quidem, alio tendit oratio. Ecelesia Dei vinea merito nuncupatur , quod sit possesso, haereditas,pars, de funiculus eius electus, si Gn.hα eda didilectus i quod si amoenissimum ipsus virida- rium, hortus delitiarum, paradisus voluptatis illac Ait altera escellentior : nam ideo a Zacharia α'rura 2 ih ν. i. Vocantur, in quorum areolis discurrere visuntur 8. Angeli eius protectores. Praeterea quod quaestu
sis, innum praedium sit caelesti patrifamilias , quo
niam pro conditionis, di muneris sui ratione illam propterea plantauit, it impens sumptus cum se. r d l i. norc sibi Ic dirent ex fructibus. Sed praeter ceterabus compa. vineae compara: ut Ecclesa,& vitibus fideles; quor ir, quia niam vitis,cum vix arbos iit, radix potius despecta, debilis,di exilis, intus tamen succum vivificum res eui Ilitis condit. cuius admiranda vis ad viuum repraesentat cum succum si ii itus Christi essicaciam in contemptibilibus ho-ἔς ψ ψ- η' iii undionibus, quo hausto excitantur languidi, reuiuiscunt emortui, Sin alios homines evadunt . Hoc musto pleni erant piscatores ante horam diei Amr. tertiam,cum loquebantur Munatia Dri: de quibus
pheta teste, videlicet cum corde conceptum non loe 'λ' tum communieat ardorem iuuenilem, viresque ardori consorines ad magna quaeoue de difficilia designanda, audenda.& perficicnua: sed etiam vitam immoeris. immortalem largitur, nam immortales significare as irgini' voluit per virgines: etenim virgo vividi oris colore forescens, ct roseo illo nitore vigens iuuentae nun-' quam senescentis symbolum est, atque adeo ii mortalis vitae. Hanc itaque iuuentutem Ecclesiae producit. de seruat vinum spiritus Christi, qui in p. sus externa sacie nihilo magis apparet,quam in vite vini e scacitas. Quis enim sibi persuadeat in vili, de despicata illa radice preciosum gigni vinum Θ de
ex illa tonuitate manare tam potentem liquorem, ut a sapientibus Chaldaeis cum rege, cum veritate,
A ponon admodum rudis hae in te est vitis Ecclesia Dei quae toris nigra de de ecta, ut tentoria C sa, dar; intus formos, velut napiliones Salomonis iu- π, sedi irint Cantii resque a ted ausa a Chri to hic M. llo consertur haran in apis, quod in mole miniamum est inter semina, in vi autem omnium maxibitium: c thesauro item pretioso, sed abscondito et to.sem his item η serimeto, quod natiuo calore totam massam, & igni, sim cui minetur, liuidam reddit, di ante i nem concinquit. Hie est ille α ignis quem tinprouidaevirgines sO ac . , .p. . uere negle erui, quare extra aedes sponsi incenatae basis, is pernoetarunt: neque enim des serata existimamus 3 i.
in virginibus opera i sericordiae in oleo signisc, i
ta , cum amicam sponsam ciuiliter comitaren-: h.
tu , neque propter se Oleum irium eiideratum . . Vn est, sed ut lampadibus infunderetur in ignis pabu- 'lum: spiritum itaque interiorem in igne signi se tum, vel in ipsis operibus studiosis, ct in virginea puritate defuisse credimus seruis virginibus, qua-pri ter repulsam passae sunt: sed de hoc alias. Iis igitur de causis populus Isiaci vineae comparari solet in sacris literis Eroptinrauste, ait Dominus, πι- Ierii. .: ineam in uis, omne semen ueram: vel secundum S ptuagintac Vineam frugiferam omnem veram, hoc
est, palmitibus generosis, feracibus, nullo adulterino vel sterilii ii enim palmites sunt patriarchas patria, ct sit Iacob, qui tune a Deo vites plantatae dicuntur, suerunt paticum in Aegyptum cum patre descenderunt:fian In ctissimorum scilicet parentum Abialiam Isaac,&Iacob filii non degeneres. Ceterum quoniam regio laC rigua vitibus inimica est,nam,ut ait ille,sperios Rae, riui di. cstis amur cortis, coeperat generosa alioqui vinea Georg. nimium lascivire Nili inundationibus, atque steri lescere: ideo prouidus vinitor luxuriantes palmiti bus insecundis vites de Aegypto transtulit,& in terrae Chanaan collibus denuo plantauit,ut canit psal
res suos et se aὰ more mediterraneum, o as u ad lumeri Euphratem propagines estis: Occupauit scilicet ivniuersam terram proinissam,cuius latitudo, di longitudo iis terminis definitur. Si tum autem terra promissae omnino contrarium Aegypto legimus in
desiderabis, nisi ante demeritus sueris, nam super terram viam sunt oculi Domini Dei tui aperti ab initio anni usque ad finem, ut scilicet larga manu eam pluuia tempestiua ,& serotina superinfundat. Idem in cantico Moysis obseruare est . Centi Iris i , ram, inquit, supra excelsam torum. Hebraicer equi. y. 13. tare secit eum super sublimia terrae, videlicet, in uexit in terram Chanaan, quae habitati orbis cel sisma est , ut diximus in Commentario capitis quinti .Quam autem sit serax declarat subi ciendo, vi tomeares fuctas agrorum, et ι fugerer mel de penu , E Aetim die H saxa dis preo, in praeruptis scopulis aliauearia melle manantia, atque olivas suaves distillantes oleum, lat ara de armenia , o Le de admeam adipe agnorum, o anuum s Iuram Susis pinguium , quippe pascuis terrae Basan feraci sinue entium. 9 sinos tam meatissa, farina electa,simi lagine fritili , ct sanguinem uua liberii meraris Mam,&c. id cst,vinum rubrum coloris sanguinei,&illud quidem meracum, di pretiosum. lam opportune adnectitur praedictis canticum,
202쪽
is l potius lamentum , quod composuit Isaias dic rati dilecto es et sanguineo Christo I si vinitori Echlesiae coιι - να-ι mel, gnati mei Moysis, .seea Aa, quod scilicet cecinerat PeMi. 3 s. praeallegato loco Deuteronomii. ora facta s,fuit, aerem mea . Christo Domini a rasea si uoles id est, in colle edito, ae pingui in solo eminenti, ae feraci: quae duo tametsi aduersiri sibi videntur,locus sellicet editus.& serax gleba nam haec Dre in conu3llibus reperitur, quas visiores eollibus Leit pluui rum conssuxus, ct radiorum solis reciproca verberatio; verum quod in aliis regionibus vix reperitur, terrae Chanaan ex speciali Dei nouident iconcessum est, ut non solum valles essent secundisi lsmae, sed etiam montium altissimorum 1 a Caunis genis arboribus pomiseris essent vestitat ut in Commentario de terrae promissae seracitate ad caput quadragesimum sextum disserimus. ει nimis eum,et L ins Aegri ex ια Hebraice lapidavit; noe est,iapidibus maceriam struxit nam postmodum ait rἀν nisterium quam vepribus insertis rtius munivit. Duplici munitione circundedisse dicit visibula neam,altera lapidum congestitiorum. alteras viva evi . ci Sentium , ut illa bestiis prohiberet ingressum , ahetam di- haec arceret homines,quantumuis audaces quibus lanifieabatur diuinae prouidentiae munimentum, xim Meel, & Angelorum tutelarium procuratio. Ego era G, s
, , rara mihi, M. &plantauit eam electam: Hebraice . s p. a. Arech, quod electam sonat, & pulchrum Hi ronymo, Rabbi autem Dauidi in libro Radicum est
Πιθγ. varium, multicolor, quomodo exponit illud Z R. IMMd. chariar psu eam e3M M'. Hebraice 2 pndi, soruq Zoo uim, ipse vero transseri ἰ multicolores, habentes ' stitieet colorem tu sum,album,ac nigrum Quae quidem interpretatio admodum quadrat Hieronymi Ierix. y. ii testimonio superius allegato: Ego avium pluaraas se
viaram electum, omne semen Ueνum. Hebraice vi neam , serech, id est, tamets ex variis generabus viae, his palmitum serentium botros varii coloris, uniuetiis ex varii, t tamen penem is , di secundis plantata fueras, die. ribu Mi -
Hebraice est. attentis oculis magni desiderii testibus considerandueexpectare: importat enim gestum corporis totius in aliquid propensi: quas dicas inten- dere animum in rem aliquam desideratam cum desiderio a rehendendi, es amplexandi:qua quidem verbi proprietates mirifice detegunt diuinia ricola aemus varios erga vineam hanc, quam Dein ctu . ρ an uti ita sera suas scilicet accensum d Aderium quo Deus videndi fructum eius, longanimitatem, qua expectauit tot annos sterilem; tolerantiam , oua labru- ij .scas pro tri vidit de tacuit, promittens sibi semper in suturum meliorat neque enim, qui ficum vna iusterilem tanto tempore terram occupantem passis est,repente indignatus credendus est in vineam totam , quod prima aestate sesellerit agrieolae sollieiti labores & spem: quin immo multum, diuque expectasse prouentu in , atque Omnibus vitibus laborasi se in vinea per se purganda, atque verbi sui pluuiis irriganda, per seruos autem suos denuo excolenda, ne eradicare cogeretur degenerem plantationem, uousque illa labruscas proserente sngulis annis eteriores, di acerbiores. Ivia, inquit, ea quod δε- cocii ridere
tendit cum mea sellicitudine eius tarditas eum d8.sderio mendacium, cum patientia pervicacia e an ees studio hoe fieri dicam quia expectaui, ut saceret uvas: ideo, ne scilicet mihi pro votis responderet , se labruscas re o Maec os dum assu γ dego faciam tis ne mea , auferam spem G- , dic. Atque hareper Isaiam, quibus adnectitur apte Erechielis praesens vaticinium t Fili hominia, quia seι de Ietus πιιώ, dic. quae iam explanavimus.
203쪽
Sub persona mulieris meretricis, quae primum fuerit viri consortio copulata, ortus , educatio, nuptiae, adulterium, repudium, & rursus reuocatio Ierusalem contexitur.
tua , ingeneratio tua de terra Chanaan: pater tuus .Amorrhaeus, O mater tua cenaea. Et quanao nata es In die ortus rus non est prin
es sis imbilicus suus, aqua non es lota in s Iutem , nee sati sutita, nec inuoluta pannis. Non pepercit super te oculus, me fateret tili Binum de his, misertus tuissed proiecta es super faelem terrae in abiectione animae tuae, In de qua
Transiens autem per se, vidi te conculiari insanguine tuo: in δαι tibi eum esses in sanguine MorVιM. dxi, inquam, tibi e In sanguine tuo vive. Multiplicatum quas germen agri diab ter crmis lipticata es, grandis essecta, in ingressu
es , in peruentias ad mundum muliebrem 2 Qera tua sntumuerunt, e pilus tuus germinauit rin eras nuda, in confusione plena. ει transivit per te, G vias te: γ ecce tempus
tuum, tempus amantrum: oe expunus amittam meum super Ie , in operuι Ummimam tuam .
Et itiraui tibi, in ingressus sum pactam tecum rait Dominus Deus: in facta es mihi. At Iutis te aqua , ω emuudam sanguinem
manibus tuis, e torquem circa coltam Itium.
Et rid inauram super os tuum, in circunsauribus tuis, G coronam decoris in ea te tuo. Et ornuta es auro, in argento, uesita es ximbyss,em pol ito,in mali cororisus similam, mel, oleiam comed D, CP decora facta es v sementer nimur inprofresi in regnum. Et egressum es nomen tuum in Genus propter XIV. Peciem tuam e qua perfecta eras in decore meo, quempinueram super te , dias Domnus leus. Et halens fidaeιum in piae ista ne sua for- XV.
mcata es in nomine tuo: in evo in fornicata nem tuam omm transeanti,ut eius fieres .
Et sumens de vest mentis tuis feristi tibi em nucelsa hane aiae conseia r O fornicata es superers scut non es Derum , neque futurum es. Et ratisti vasa duoris tui de auro meo, atque XVILargento meo, qua Ediu tibi e in fetisti tibi imagianes mascuhnas, o fornicata es in eis. Et summi v sim nia itia misisHoria, cy. In operuisi istas: in oleum meum, o th fama meum posuim coram M. Et panem meum, quem deae tibi , siam, O Metoleum,in mel, quibus entiresui te, μυλ m comspecta eorum in odorem suauitatis, er Iactames, ait tomistis meus. D talis hos tuos, in fibus tuas, quas generq mitio eis immolas. eis is deuorandam. I unquid parua eLI fornecatio tuapImmola Ahos meos, in id O , istos confise xxI.
Et ps omnes atominationes tuas, em forni- XXII.
rationes, non es recordata derum adolescentia tuae, quando eras nisa, c confusionestinauem cutiata in funguene tuo.
204쪽
EZECHIELIS PROPHETAE CAP. XVI.
tuum is cun As plateis. xxv. Ad omne eaput viae aedificasti signum prostitutums r in abomina lem fersi δαν ratim: O diuiam pedes tuos orans transeunti, O multiphrasi fornicationes tuas. xXVI. Et fornieata es cum ΝιD Me rapti uicinis tias
magnarum carnium in multipheast fornicari nem etiam ad irritandum me. VII. Ecce ego extenZm maniam meam super te, cratiferam iust rationem tuam. o. dabo te in amiam, odentrum to fharum PaLLAnartim, qua erubescunt in a tua scelerata .
xx I. Et fornicata es in Aijs Assonorum , eo quodneiatim fueria expleta : inpostquam fornucata es, nec e es satiata.
ra chanaan ciam csaldaeiar in mesie satiata es. X. In quo mundabo cor tvium si Dominus weus, tam facias omma haec opera mulieris meretricis, in procaesi e
XI. uia stricasi lupanar tuum in ea te omnismiae, O excisum suum feeisi in omni platea rnu facta es quasi meretrix fasidio augens pre
x II. Sed qausi mulier a Iura, quae super virum 'satim inducit ahenos. xxxiii. Omnibus meretricibtis Euntur merced se tu autem de a mercedes cunctis amatoribus tms , O Hva dinabus eis it intrarent ad te mώ que ad formeandum tecum. XIV. Factumque est in te contra consuetia em mmlierum in fornacu tronisin ruis , in poste non
erit fornieatio e in eo enim quia Haem mercedes , in mercedes non aecepisti, factum es in te
mo. Propterea meretrix aud verbum Domini.
itium, O reuelata est ignom ma tua in fornica tionibus tiari super amatores tuos, in siper ιd la abominationum itiarum in sangmne Aborum tuorum, quos ὀά ι eis rx 'Ecce ego congregaso omnes amatores tuos. Llus commista es, Uin omnes, quos δυπι ι cum mniuersis, quos oderiaue O' congregabo eos super
te in que,c nudabo uno mam tuam coram eis , o desunt omnem Iur tua nem tuum.
x IIx. Et ita cabo te sudejs adulterarum, in esstim distium singuinem: in dabo te an sanguinem Iuroris er teti. xlx. Et dabo te in mantis eorum, G HII ent Impanar tuum demohenturiroistilum tiatim ro denudabunt te mest mentis tus augerent vasa Hesris rate in deretinquent te nudam, namque ignominaar XL. Et adducent super te mtilli LMm, O IULdabunt te laliaetus, o reticidabunt te gradus sussa. Et eombarent domos mas unco faeientia ti xuatideia in ociars m herum plurimarum2 in ἀ- Anes fornicam, O mercedes ultra non datis. Et requiescet Indugnatio mea in re: in a re XLILtur Relus meus a te, O qmescam, nec irascar amplius. G qvid non fueris raeordata ἀ/rum adolea XLmsennae tuae, in prouoeasi me in omnibus his rquapropter in ego usa. tuas in capite tuo δάι , ast wominias ietis, in nem feci taxea scelerattia in o altis atominationisus tuis. Ecce omnis, qvii dot vulgo prouerbium , in te XLIV. assumet illa 4 2 cens e Sicin matre, ita cin Aia
Filia matris tuae es tu , quae proiecit mirum rivs- , O filios suos: m soror frorum tuarum es tu, quae proiecerunt miros suos, in lassos emater ve Da Cethaea, in pater veser Amo
Et soror tua maior, Samaria, ipsa O filia xLri
eius, quae habitant adflnviseram tuum e soror autem tua minor te,quae habitata dextris tuis, S
rima , in filiae eius. Sed nec in viis earum ambulast, neque secum XLVII. dum fel ru earum feci pauxatam minus:penescit ratiora fessi illis in oravibus vijs tias. Vivo ego , disit Dominus zeus, quia non se- XLVIIIcit Sodoma soror tua i fit a rivis cut suis si tu, filiae tuae. Eere Me sit tmquitas Sodomae sororis tuae, XI Dc. superbia, saturitas pams, in abundantia , crotium ipsius, in sarum eius: manum egeno, O paupera non porrigebant. Et et aurae sentio fecerunt abominationes co- L. ram mer m uistis eas sicut iid i. Et Samaria Lmidum lectatorum tuorum mn peccauit: sed misisti eas Feleribus tuis,in iustia fleoli serares tuas in omnibus atominationibus
Ergo in tu porta confusionem tuam, qua vici LIIsti sorores tuas peccatu tuis, sceleratius agens ab eis rissificata sent enim a te: ergo O tu comfundere , in porta ignominium tuam, quae ι LAasi sorores tua . Et conuertam restruens eas conuersione Sod I III. morum cum Aiabus his, in conuersione Sammmae , em Ahariam eius: in conuertam reuerso
Vt rus ignominiam tuam, confundaria Io. in omnisus, quae fecisti conssans eas.. ε soror itia Sodoma, in Νιa eius reuertentur G. ad antiquitatem fame in Samaria, in Ilia eius reuertentur ad antiquitatem sam: in D, tr fitiae tuae reuertem vi ad amsquitaIem ve-sram . Non sit autem Sodoma soror tua audia in LVI. ore tuo, in are superbiae tuae, Antequam reuelaretur malitia tua: si e Le
205쪽
ore in protritim Izrartim S i in cuncta rum in errauitu tuos harum Pa inarum, quae ambrunt te pergγrum. Ivit L Scelus tuam, edi ignominiam tuam tu porta A, oit minus Deus das cisa haec aeeit wominus et ura Et furtum tiabis cur despexisi iuramentum, mi arritum face res pactum sEt raeordabor ego pa A mei r cum ιn d estis ad sentiae tuae Crassitabo tibi pactum seralium m. LIX.
Et recordaberis Hurum ratiram ,-eo cinia LXideris: cum receperis sorores tuus te maiores eam
minoribus tuis dabo eas tibi iis filia I non
Ut recorderis, in confundaris,stnon sit tibi LXII Lm Ira aperire os prae confisione tua , cum placa rus tibi fuero in oran ius, quae fecissi ari ae
III Immisis, notas si I flem Aalom nationes seu G. Theodore-tus: Triste est, de admodum miserandum morbo opprimi , sed miserabilius stupore laborare,
que eius sensum percipias. Eiunnaodi aegrotantes solent medici morbi grauitatem primum docere, ut desinant causas suppeditantes materiam aegritudini suis ossensonibus enutrirria que medicae artis legibus oblequantur. Hoc etiam auctor omnium Deus continenter facit erga cos, qui eum peccent, se tamen affecti sunt, ut sensum morbi non capiant. Peccatori enim per Dauidem Bdicit. Aetnam te Balaam confra secum itiam peccata tua: de ipsi Ierusalem per Ieremiam. Cognosce quia in Deum tuum impie egisti I rursus: Viae lius si in coκua', mro qaia se rati, & alia eiusmodi. Noe igitur Ezechieli faciendum praecipitur e T sificare, inquit, Ierusalem iniquitates eius, osten dito vulnera, demonstra ulcera ipsius, ut ne exustimet supplicium esse dissectionem ι sed intelligens esse lectionem ciusmodi, quae medeatur, me dico agat gratias . Deinde singillatim ipse dei,cta narrat. ι dura: Hic disis Daminas Deus Ierasti . Existimat Tlieodoretus, geminato nomine diuino, si, Cg sicari dominationim veram, fortasse quia de connubio in hoe eapite sermo est , quo nouum ius acquisiuit Deus stiper Ierusalem spons se ilicet , qui Hebraiee dicitur , Q, haghal, quod est posse rvir, die. idem citi in valebat utrumque nomen. cum vir cmebat irrctio uxorcia a patre, de qua re oppori unius dicemus alibi. laici ora cratio Da, de terra Charaan. HObraice, excisones, di natiuitates: primo loco est nan adi, mecoroth , cuius singulare extat infra. I ν-
uisa natiuiraris μα Hebraice Mura, mecorali. ori- tur autem a verbo ma, cor . quod est fodere, sedere, excidere, ut in psalmo . Fiaerunt manus me ι: nomen itaque valet exciso, vel per sto: s miturque pro generatione per metaphoram illam, cuius meminit Isaias. Arrendue adpraram, miae ex eis UM,O ad rationam Iar de quo praecisiectis. AIι - aereis As usum parrem aeBν am, eN ad Saram, quas pensvos, dic. Alterum nomen est mn, mole soth,
natiuitates a ri, , talad, quod es gigneret effertur autem in plurali, ut signiscetur descendentia ab
utroque parente. Extat nomen in Genes. Moriati Genes a T. que e I Aram,dec.in terra naris Iraris sitiae. S iterum. Re as. uenens in terram nassa raris tua: quo eodem capite 33 - ' . 3 3
Hieronymus pro ipsa voce Hebraea repetita posuit
o ad generationem tuam, &c. Idemque hoc loco intellexit per generationem , natiuitatem, genus , originem . nos autem natiuitatem libentius reddi tui a
mus, quod generatio latius pateat, quam natiui d βῆ stasi signiscat enim historiam rerum gestariam, ut in Genesii Luὸν gre rasianis Mais, id est, historia cis. 3 Q. εrerum gestarum a sti s Adae. Idem iterum ibidem a. P. s.ct apud Matthaeum i Loo generas sisti Dia rariti, , Mψηλ a libet, vel historia rerum gestarum a Iesu Christo. neque enim solius capitis primi illa verba epigraphe sunt, sed totius euanaelij. Sensus itaque ic riua
huius est: Ex sodina Chanaan excita es, ec ex eius filiis trahit originem uterque tuus parens. De ora murian. Hi r n mu' per terram Cha u, --γ- naan, intellisit Aen pruni, in qua diu moratus est Terea cha- populus:quod Elia in m et Chanaan princeps sce- -n ,rit sentis Aeni riacae. Cc: ena , vilice inerunt cerium
206쪽
eaoue appellata in sacris literis terram am vi in
psalmo. In rasernaeatis Cham. de alio psalmo. EIρνο-
cinoa. aliorum in terram Cham: ita illud primum nulli sor v. si lasse probabitur, ilicet hoc loco, vel alibi in sacris War. φω nomine Chanaan appellatam Aegyptum .cum potius nomen sit terrae promissae, quam olim post cmusau. derant filii Chanaan , ut habetur in Genes.
i. D chanaan aurem genviu sidonem primogenitamsuam, Herbium, Iebusamine. Eipis his e dis urisam popati Chananaeorum, factique soni remisi Chanaan mententisas a Sidone, die. Et quidem Erechielem non
Aegyptum sed praedictas signifieash prouincias verba sequentia declarant Pater, inquit, Iaus Amasenos o maur tua Cessau.Aniortllaei autem, atqueram,ruius altimas cedraram uti Iuda rivis, cruersis ipse p. 9,
quas quotas, d c. Amorrhaum se exterminasse repetit,cum septem nationes eliminauerit,quas sub nomine principalis intelligit. Idem declarat illud Ge so s. is. ness . Necdum enim imptis sus inquitares Am - s. aeram: nam videtur Amorrhaeus sicut viribus, ct opibu se etiam sceleribus suisse unus ante alios immanior omnes Cethaeae vero seminae videntur filisse procacitate meretricia samois, ut Propheta inserius significat a matris sua esta, qua proiecit u ram suam, M. Atque Rebecca aiebat Taedes me vita Genes. 7. mea pro re sitius μιι , si aetep NI Deos desive hujus rorae nolo misera, M. ijs is itur de caussciuitatem potentem, opibu que & sceleribus in MCethaei non in Aegypto, sed in Palaestina habitasse B gnem, Amorrhaei patris prolem, impudicam vero, cerrum est ex prae legato loco Genesis, atque ex es procacem Cethaeae matris filiam Deitvniuersa Moss historia.
Τευ ori liasses 3 Theodoretusi Valde efferebantur Iudaei, quod ab Abrasiam ducerent genus nam &Domi-I, 8 p. 33. no dicebant. semea Arias stimas, o neminis ritui.
mas unquam: quam arrogantiam Beatus Ioannes Baptista comprimit dicens.Graim a m perarum c., , t ar Aec etesisti duere infra vos patrem habemus Araham: Vos eam diuis, 'aeneam potens est Dos de is aetas, , si se iure sitio Abrasis. Quemadmodum igitur Levi io Π- Ioannes ferinos homines ex venenatis seris natos dicit se Erechiel adulteram ex Amorrhaeis, & Ce-M,E. , M thaeis,non edi Abraham, neque sem, sed potius
Parctous Amorabatis. Hieronymus post Orige- Nieron. tenem Magna fides, ct gradis audacia prophetarum, ais
unum hominem totam urbem ignobilitatis argue - ti tarietatire . Mirabilis Daniel, qui ad Presbyterum delin- piophaeuiu, quentem 'adulterio iungentem homicidium puer ausus est dicere semen Charian et non Iadu sterio δε- 'nis cepit Ic Magnus L Isaias, qui clamat ad principes, ct ad populum Iudaeorum: Audue vrabam Losem, io. principes Sodomo moeni pira auri 3 Iegem De nostri, popuIus Gemo a. Sed non minor Ezechiel, qui ad totam urbem loquitur confidenter Iaa ergo
nerario tua de ora choran, parer rutis Amor laus,
ma ιν tia Cessisu: quamquam & Stephanus primus s.siosa is nimina vi ex Chanaan. Hoe autem, satis erat ad eos deterren C Martyr Euangelij ad insanientem populum si locu AA. 1 ro, I dos non selum propter istarum gentium, quae tune ius. Dura t/ra re, o istiscantisis cor has cπ o Aus, ura semper D ri bi sancto reaisiciis, e . Ita cum eos
Chananaei ignobilitate pereulisset, lingillatim & illorum scelus, & suam persequitur beneficentiam.
Et qaando rara es in Le onus rei, non ea prae usumsiticias Irim. Hebraice Et natiuitates tuae, in die ortus tui.Septuaginta. Et generatio tua in die,qua nata es.Idem valent omnes versiones scilicet. Et huiusmodi se habuit natiuitatis tuae historia:in die ortus non est tibi praecisus umbilicus,&civel: quando nata es se se res habebat. Variant autem intcrpre- De natiuiti. tes in tempore natalis puellae litaelitica assignando nam de ciuitate viuersa sub persona unius scinia mota vivebant,scelera; sed etiam propter ignobilitatem thorum xi quam maioribus acceptam reserebant. Chanaan liquidem execrationibus obnoxius sectus est, & ab vocat. auo Noe seruitutis est condemnatu . Sed s quaeratur urciues Ierusalem si ij dicentur Amorrhaei, &Cethaeae, cum snt fili naturales Israel, Isaac, atque e stri. 5, ex rupae Abrahae,5 e cauerna Sarae producti mi. g. in Respondent Origenesalieronymus,atque Theodo
ecb. retus.Quorum enim aemulati fuerant impietatem, Hier . O eorum metim cognationem contraxere,& propter
τι d. b c mores simul eum isto genere sortiti sunt haeredita-UM , ἡ tem. Merito itaque eius parentis quis dicitur filiu1,
vidistitii cuius mores aemulatur,& vivendi rationem tenet: . nae loqui Prophetam diximus supra Auctor operis
quis filius. quoniamHebraei patrem vocare iolent non tantum D imperfecti in Matthaeum, qui nomine Chrysostomi Atia, et ες φ ' eum qui strauit sed etiam eum, qui instituit,ut in circunfertur, existimauit ortum Israelis si iisse voe, ri n prU. tionem Abralis i iuuentutem, cum descendit in 'Aegyptum ciam patre Iacob; virilitatem, tempore AE. Regum de senectutem a captiuitate Babylonica ad Clarithim. Hieronymus per ortu intellexit c itum ri, his de Aegypto. Hoc, inquit, fgniscat de Ierusalem, quod non statim legem acceperit, nec ei pud cndae natiuitatis exordia sint ab isti, sed gentilem primo vixerit vitam. Apertius autem Polychronius via M. dicens. ortum vero appellat exitum de Aegypto. Chaldaeus vero se vertit hune locum. Et quando chaldaeas. de se derunt Patres vestri in Aegyptum , inc'lae terrae non suae seruitutem passi, de assiicti; similis erat coetus Israel puero, qui proiectus est super δε-
c V, ρ. Genes videre est pse s pater malleatorum, vel ea-xi. notitiis cithara , Ere. Et in Isi i a Christi Dominuta a s. p. C praedicitur appellandus pare utaris oti,id est, in uae vitae iritualis scilicet institutor. Eadem ergo ratione filius dicetur non solum qui genitus est ab aliquo,sed etiam qui institutus,quique est haeres vi tae,& morum illius, quem aemulatur, vi siti solent parentes suos: atque noe sensu Israelitae natura filii, Abrahae, imitatione vero flij inueniuntur Amo David. rhaei.Vnde Rabbi David. Aginularis moribus Chananaeis, ae s ab illis duxisses originem; aemulatis Amorrhaeum S Cethaeum, ac si tui essent parentes. Risareman. Falsit est enim Rabbi Salomon existimans Amorrhaeum esse Abraham,Cethaeam Saram quod in ho E ciem agri, euius umbilicus non est pracisus, Sc. rum gentium patria sint peregrinati: nam hoe laus . esset Israelis,cum tamen probro detur illi a Propheta talium parentum origo. Quod s vlterius roges,
nominat in- eur potissimum Amorrhaeum, de Cethaeum memo-Wr septem rauerit Vates,cu septem fuerint Chananaeorum n
g. t. tiones quarum scelera aemulabatur Ierusalem R
Ieribui, iste spondeo, Amorrhaeum quidem esse inter ceteros noimpudicitia minatissimum in sacris lueris propter giganteam. ' proceritatem, de Herculeas visci, ut videre est in Quibus verbis otium Israel notat a descessit Iacob, iuuentutem vero ab exitu cui sauet illud oseae. V o M a.'istanti οι taxia dies ianen Missa, o LMa 2 es rem senis μὰ de terra Aeg ii, oe. Et quidem exitum de Aegypto comparari iuuentae Israelis, di verba C seae aperte profitentur, di ratio euidcnt r olla dit et quoniam satim ab exitu lege lata celebratae sunt nuptiae inter Deum, & Israeliticam Rempu Ulam: quatum interius meminia Vatest nuptiae s vero
207쪽
vero sere in aetate iuuenili celebrantur,viti paulo A tum de Aegyptor aiunt aurem medici, embri inserius Vates ipse declarat: quod si ita est, oportet
natiuitatem puellae ad praeteritum tempus referre. Quando de- Ceterum nullo modo reuoeanda est ad descensum
Thi sim eici in Aegyptum cum patre Iacob, quoniam eo 2, t. iii tempore Ilrael familia erat septuaginta animata,n , popiam. non Respublica,atque magno cuna honore accepta
Σαρα - ab Aegyptiis,& rege i plo. At vero Propheta te statur,' mo nasa est,puellam proiectam iacuisse so
quam eius esse misertum quare existimamus neque descensum in Aegyptum, neque exitum apte dici Tempus ser- posse natiuitatem, sed potius tempus seruitutis, ex Oxu μ' quo scilicet mortuo saluatore Ioseph,atque alio re
Τ' 'r i ge tenente Aegypti habenas , liraelitae subiugari
nem in alvo veluti quandam habere radicem v bilicum, per quem aiunt eum nutriri, de augeri. Quoniam igitur obstetrices permanentem umbi- Non NEliel partem incidisse solent; per tropum ac transitationem dieit : Vmbilicus tuus non est praecisus e striis Q ae s direret etiam nune ex materna aluo, hoc est, gregum ρο- Aegypto trahis impietatis alimentum . Sanctus Hieronymus ex Origene aliter enarrat hunc lo--A Dpti. cum . Et quomodo virorum, inquit, seminarium mirion.sgnificatur in lumbis ita genitalia seminarum lim originei. nesto sermone , iuxta consuetudinem seriptur rum, umbilicus vocantur, testimonio Iob, qui sub Iu d. .ra figura draconis loquitur de Diabolo rosas eius m
Aegypto iuuentae potius comparandus sit, quam pueritiae, aut infantiae, vi ex capite seeundo Amos u, edocti sumus ; idoneamque haberet aetatem puella ad nuptias, quae in monte sinat sactae sunt eum Delem h Mat. det lege, di omine. Est in hac sententia Rabbi Da- quanao m uid qui in hune locum se sedibit.Tempus huius natiuitatis suit illud, de quo dictum est: Et mortuustiti. est Ioseph, & uniuers fratres eius, &α μιν autem Ri Lauta. Ismari Moerina , ese quasi germen multiplicaιι sume
eo namque tempore erat Israelis congregatio mustratore, de protectore omni destituta , . Non eΗρ talas uris hos stias. Septuaginta loco
aduersus seminas in umbilico, ct e. Eadem sere habet Gregorius, quae, si ad allegoriam reserantur, Greg. 13 merito placere videbuntur: s autem strictius pre- mprmantur, non carent diis cultate. Primum quidem quoniam loco illo Iob de ipsus bestiae lumbis,&umbilico loquitur,non de humano; neque s de limmano loqueretur, quidquam est discriminis inter virum, di seminam in vas s seminariis, aut venis , vel arter ijs, per quas spirituosus sanguis a corde per lumbos vehitur ad genitalia, ut propterea virorum luxuria in lumbis, seminarum vero in umbi laco fgnificari debeat. Ceterum medicorum ista controuertia est: nec licet in alienam messem fabcem mittere. Fides huius expositionis esto penes huius orationis verterunt: Non ligasti mammillas C Otigenem, Hieronymum, & Gregorium.
tuast quomodo legit eorrectus eo ex Sixti. Apud Hieronymum, & in multis codicibus legitur: non ligauerunt. Pro his autem apud Theodot et um. &in codice Graeco, Complutens, atque aliis hah
que ponitur, & quod apud Hieronymum in contextu vulgatae ant 'uae . Ceterum Origenes apertesgnificat septuaginta tantum rertisse: Non liga uerunt mammillas; in Hebra leo autem codice haberi 1 Nais es nae sos umbitios μω. Itaque ex ipsius exaptis videtur irrepsiae in textum septu ginta secundam orationem , quae respondet potius Hebraico . quam nunc habemus in Vulgata ,stitieet. Non ev ρνarisas vinuesti tis ratis. Sed ex λι aequa non es lora in salutem.Correctus codex septuaginta tantum legit. Aqua non es lota:tameis alii e sina iis codices Graeci cum Hieronymo, & Theodoreto le- ραι gant in salutem. Rabbi Dauid Chimhi vertit Aqua Arier . non es lota ad lenitatem ad est,quo raro redderetur ilenis,& mollis: ortumque putat nomen Hebraicum uidi,milghi, a verbo radi, saghagli, quod est lenire: idemque scribit Rabbi Selomo quasi dicat. Aqua RS lomo. non es Iota' ad lenienda, blandeque tractanda, disormanda membra: solent enim aqua calida leniri corpuscula infantum , ct ad congruam formam aptari. quod nascantur rudia, & deformia, vi quae in aluo fuerint contracta. Rabbi Manahen exponit, R. Manisv. ad delicias, neque male. Rabbi Ioseph vertit, ad Belos D. plicemus utramque. Priorem Septuaginta scena D munditiam; atque hoc signifieare seribit verbum
rat Hieronymus. Mater diligens statim ut nata fuerit infantula, ligat mammillas eius, ut a tenero tumore desistant, δe pulchritudinem custodiant virginalem: cum autem ad aetatem venerit pub r-t, talis, dicetur de ea: -- - v reo omnimenti fui auis fascia pectoralisliae Nostra autem transsatio, quae Hebraico codici respondet, hune habet sensum secundum parabolam: Cum nata esset puella. ita iacuisse neglectam, venec mater nec obstetrix esset, quae eam de terra leuaret, mundaret a sordibus, radicem ab umbilico pendentem praecideret, aliaque prastaret ollicia, quae exhiberi solent infantibus, suntque adeon cessaria ad ipsorum vitam, ut si negligantur, in-
Rabbi Dauid , incurrerent periculum mor- Ei a se atho tis; reuare possunt fieri in die sabbathi Quid autem se m Dri cbi relli haee oratio parabolica in ipsa veritat ,
in nato, Hieronymus explicuit dicens. Hoe autem fgni-
propter peri fieat de Ierusalem, quod non statim Iesem acceculum πο - is , nee et pudendae natiuitatis exordia sint a
' - iussa, sed gentilem primum vixerit vitam , &e.
l, bis. Aliquanto secus interpretantur Polychionius, diraeodor. Theodoretus dicentes. Hoc est: adhuc Aegyptia- cum hauris alimentum: ortum vcio appellat extipraedictum in lingua Arabica: quae interpretatio contextui admodum placet: nam aqua abstergimus , quae mundare volumus: neque aliud sibi uult nostra versi , m salarem, tametsi a verbo alio selliueet xi, lasasti, saluare,orta vidcatur. Namque ia- -t,l lus pro munditia, claritate, & splendore usurpa- tur in sacris literis, ut in psalmo . Saraiabus rus Hilia et
Etiam falasari: primo loco vertit Chaldaeus, vostes iustitiae , munda sue atque idem dicendum de altero: nam versus unus alterum interpretatur : vestes vero iustitiae sunt vestes mundae, spleniadidae . Eadem vocum comparatio est in Isaia . iv. a.dicis
quaque veste mundissima gratiae per Christum Saluatorem: eodem modo interpretamur illud
sia iis B, iis r hoc est , sol splendoris , & sblutis, qui sciliere radiis suis salutem portat. Nis malis smplicius interpretari , iis Dialem, id est, ad incolumitatem, & sanitatem: nam Aegyptiae st-
minae etiamnum apud nos habitantes, insantes G. recens natos uigida immergunt, quo robustiores evadant:
208쪽
vnde diutissime vivunt.Polyclironius. Hoe ex translatione dieit insantium , qui postpartum lauantur,
es absterguntur, & ex materno languine eximuntur. His tu, inquit, non es erepta, sed etiam nunc
materni uteri argumenta gestas . Hieronymus theoriam persequitur de Baptismo aptissime di a que illud ad literam interpretatur. Nora Iriarns Arran, hoc est, ad vitam immortalem: quae omnia si psit ex Origene. Nee sale salua. Hieronymus. Tenera insantium corpora, tum adhue uteri calorem tenent,solent ab obstetricibus sale contingi ut solidiora fiant, de re-
sal etiam uti stringantur. Porro Ierusalem, quae de malis paren-
ve solidetur, Ee exsecta. curaDieron Hieron
tra urbes ad lateres sorinandos in agro. In absectione animis suis Vel in sordibus,& immunditia corpusculi tui:nam anima pro persona,& per sona pro corpore usurpatur,vi in Leuitico saepe immundus in anima.bana glioghal vero interpretatur Rabbi Dauid immunditiam, quae adhaeret stetui, Dolasecundinas immundas,' sordida atque adeo ab minationes t quasi dieat: Vt G utero matris effusa eras secundinis, de sordibus cooperta , atque adeo abominabilis,se iacebas in medio agro aperto cxpolita caeli inclementiae,facta hominum detestatio, bestiarum vero praeda. ando autem haeest experta Synagoga,docet Scholiastes ijs vectis. Ita vide. siridiatur Aegyptiorum lex in Iudaeos dominata, ut in-; nata est, nihil saporis, nihil diligentiae conse- B fans vix viveret obstetricum indulgentia elia na
est, qui autem renascuntur in Christo, sale sa- stente dimite o p epientiae condiuntur,eiusque admistione omnem pum torem, humoremque noxium exsiccant, die. Orige
sal legem ivitia amnes. Sale salitur quando per sermonem, vel rati nem ea animae facultas,in qua sunt perturbationes,
quasi sale expurgatur, dee. Hoe s de lege intellexit Origenes , collimauit scopum: nam illa suit quasi
sal, quod acrimonia, ct mordacitate earnes exsi eat, constringit,& contrahit, & a corruptione prae seruat. talia enim operabatur timor in Israelitis. Nec inuo Ia pannus. Hieronymus. Tenera insa sum corpora pannis inuoluuntur duplicem ob causim,ut de sale siccetur corpus,quod ne dequat,pan
cit deprauentur: de & corpora barbarorum Ro- C induit, sic Dominus assiimit habitum principis cu- inanis corporibus rectiora sunt: vloue ad secundum iustam celebris, haeredis regni amplissimi,qui priscentes: proijciebantur enim in agrum, quibus mulierum commiseratio parcebat: ita enim de Moses abiectus est,ut videre est in Exodo. Eaeos iriansiens salem pore ita re e culturi in sanguine vi tuo. Septuaginta, mistam in sanguine tuo. Hebraice, prouoluentem te in sanguinee vertas licet, inquinatam, pollutam, conculcatam, prouolutam
in sanguinibus, vel secundinis tuis, vi scilicet ex aluo fueras talis a. Rabbi David. In sanouine, hoc mutuest in luto immersa; ex quo cogebaris facere lateres. Sed quid est, quod Dominus casu puellam se
essendisse dicit, cum scriptu in sit in Ieremia, O I'.31.D. earietate evertia illam dilexisse ' Quoniam, ut Israe- voras aliticus populus in hae parabola seminae persenam contrarus.
m -- diu, tem sensum literium detexit Gend Non
manis corporibus rectiora sunt: vsque ad secundumeniin , de tertium annum semper pannis inuoluuntur,dec. Haec de parabola Hieronymus. Polychr accepisti,inquit, ascias doctrinae, quae a lege allatae sint,dec Eadem Theodoretus explicatius. Non a
cepisti doctrinae salem neque allatas tibi fascias perlegis disciplinam, quae adhibentur insantibus, ut saliquod ex membris in ipso partu a recto ritu per. ueritim fuerit, restituatur, decentemque formam
Non pepertis siverse oriatis, viseeras I si inam desis m sortis tui. In aliquot codicibus Septuaginta legitur oculus meus, ut Theodoretus legiti in alijsmo mane venatum, ut fit, vel rusticatum egrensus fuerat. nihilque minus cogitans, ad Urbis p meria incidit in infantulam inter herbas expositam, de sanguine prouolutam, ut hac ratione diaeendi sgnificaret quo in statu filii ni res Hebrae
rum , cum grauati operibus, ingemiscentes clamarunt ad Dominum 1 nimirum tam abiecti . tam- r La. que desperati, quantum expostae in agro insantulae misera conditio declarati cuius nullus curam agebat, immo ne recordabatur quidem, tantum abest, ut misereretur: quod de ipso populo cecinit David in psalmo. Sedentes an tene Is, s v--io ου ira manu, vinctos in men evase, se scrue es humi- , . , o. vero Mulus tuus quod Origenes exponit,de Hiero- D Mium Hr o LAMυι eis eorum: infirmissant, nec nymus ipsis attribuit: utraque lectio dissicultern esitur contextui in Hebraic de Vulgata constanter legitur Maias, alterius stilicet hominis. Dies inauseapite quinto,Hebraicum verbum dU, hos, non silum signincare affectum interiorem misericordiae, sed etiam gestum exteriorem testatum oculis conniventibus eκ animi commotione super alicuius perlbnae, viserie est vel rei indignitate: parcere itaque est connivere riuisereri est comoueri,hoc sensu: Cum tam miser bilis iaceres,nullius praetereuntis oeuli coniuerunt tam miserandum spectaculum auersantes, neque viscera commota sint ad tuam leuandam miserim,eorumve quidquam praestandum, quae infantibus in eo casu exhiberi selent. in .inquit his,
fuit qui adiuuarer, M. alioqui non casu Israelem ossendit in Aegypto, sed quasi vaas ιη isse ιο, ρυφι os M, P i, prima poma Matri ot ait oleas , quaestum se ilicet, μ& desideratum: ViH, inquit in Exodo, Ictionem Exo.3. r.
tutem,& Pharaonis graue iugum,quin potius multiplicaberis,dc cresces quasi germen agri. Imperativus itaque videtur ese pro suturo. Aliter Poly- minari chronius. Cum leu iniqui regis, inquit, nascentes interimeret, de malescia multiplicationem prohi- berent,ostendi in te vim meam,non modo eos, qui non omnia pietatis opera, quibus indigebas,neque E de medio tollebantur, seruando,sed etiam multiplienim tot ossicia, vel tu merebaris, vel a tuis hostiabus merito expectare posses; unum vero, aut aliud etiam ab Hyrcanis tigribus extrema tua inopia exisrare. v.3 torsisset. Sedo iam a naae erant mammam acta, Mnt catalos fass,M. At vero staperauit indigentiam
infelicitas tua: nullus em tinnino fuit, qui vel te respieete dignaretur. Sis proieci aes si te aciem terra. Hebraice, super
x ni a. faciem agri. Rabbi David. Nam Israel,cum se non
eando. intellexit Polychronius versum,' phrasim
illam: Dixι ιιL:Viae Sed non explicuit. Eius hae est sententiar Volui, ut iam moribunda viueres: nam Dei voluntas est potentia,Verbum opus.Vnde,dice Dieere usu re,in sacris literis usurpatur pro velle, praeeipere,& patur Iouel facere: Dirus unimae, vel de trivi viueres id viismo Hebraeis proprio,vt in psalmo. Dres aera cocris πο- H. 18. o. ιῶ,id ess,dies de die, noxque de nocte sutura dat te
stimoniu infallibit scientificum vi s diceret: Cum P a iam
209쪽
ia m sere animam ageres, volui te in vita conserua. A dum 'niuersum, eum paulo inserius aggar, se errare, atque vi decreui, sacere potui, & reuera praestitie nuda, se confusione plena sed eam aetatem esse ingressam,quae quas tute suo postularet talia ornamenta, utpote quae coniugio esset matura. Vnde Hieronymus tempus pubertatis ostendit, quando puellae nubiles appellantur & possunt maritorum amplexibus copulari. Quae ad historiam se transfert Rabbi Da- ruid: Venerat tempus , ut educeretur Israel de se
ronymus Honeste adolescentularum maturitas i dicatur,quando intumescunt,sue eriguntur ex Septuaginta) ubera,& germinat pilus, dici Vsque ad
pubertatem virginibus non crescunt ubera: unde in Canticis dicitur. SponsasHν nolara parua est, ct cora. quoniam autem hoc facta multiplex inuoluebatur beneficium, repetitione ea omnia commemorata
voluit. ι De Insorti ne tuo usue, id
est, praestiti omnia ossicia, quae desiderabantur nonia in, vi insans recens natus viveret, quae plurima sunt, quam ut agens iam animam ad vitam rouocaretur: quae res non solum industriae sbllieitudinem nutricis postulabat, sed etiam piae obstetricis indulgentiam. Reuocat igitur Deus Israeli inmemoriam his verbis innumerabilia a se accepta beneficia, quae per sacram scripturam singillatim λὰ, .st. 1 recensentur. Q. , inquit apud Oseam, quasi na
gm et in Hebraice habetur: Ego pedetentim ambulans cum B tibera non hasti quid1aeum, sorori, Da in die, Muti Epitraim, Sc. Magna Dei nostri dignatio seru- d. alioque-ae riseu,cum viro est tradenda: nam eolum se sacere Israelis pueri, atque ad eius teneros usque virgo rici In haghalmali abscondita diceba- pedes diuina accommodare vestigia . Sed quanto maior est ista indulgentia, infantulam expositam , sanguine obuoluta in suo, de terra proprijs leuare manibus, genibus excipere, radicem umbilici praecidere, aqua tergere . palmis informia membra lenire, aptare, sale aspergere, fasciis in. uoluere,& snu suo uere Vt iam minus mire a. . 9. mur,quod Iob in agni faciebat, nempe quod Mararit 3'eap. e me mana eras edactas est eous νι νυ sis. Et quod' ipse Dominus sibi adscribiti Cam pone eis nubem seu mensam mas, maris , ct caligine ιllud au ban atis insκI HMνem: Nam duo illa Dei potentur,& erat;quam videret nullu ne dum alloquer tur. Pilum germinare, est pubescere, ingredi annos
pubertatis. Et eras nuda,cte fiagoneptias.Hieronymus. Cum. Πιστ
que parata esset ad nuptias,& haberet pulchritudinem corporis , vestimentorum tegmina non h- rixiti. bat,nequeDei protegebatur auxilio,&c. Synagogae vestimentum, ornamentum, decor, & decus omne sue ilagogae fuit lex diuinitus data, ut inserius dicemus. Ante te fuit in .gem itaque acceptam nuda erat, & ignominia plona, utpote sine Deo,& sine libertate. Theodoretus. Theodor. Nondum enim acceperas legis tegumentum. Scho seboliast.
& bonitatem commendat. Quod si a principe insantulam obstetricari tantae dignationis est; quantae suauitatis S amoris indicium erit, resem iaculorum, immortalem, inuisibilem, tum lapientem, Deum, nostri gratia pusillum fieri, nasci corporatum. fasciis inuolui, lae Virginis segete, butyrum& mel, vi ceteri solent infantes, comedere λAratii caram quusi gem is atri λδ ιer se maia replicara es . O granati sectis. In Exodo eadem tam ilitudine populi incrementum expressi . α Ioseph. monas, o uersu fasnsus eius, omnique eo'nus one ilia, AH Urael cretieram, o quasi ge-ι
is, cis. Atque ista fuit adolescentia Israel, ut supra dicebamus, in qua scilieet adoleuit, di creuit. deinde successit iuuentus, in qua sustinuit capitiuitates,ci Iabores: de altera itaque dicitur: ει maiat phiala es. de altera veror Et granius est. The doretus. & Scholiastes e Meam, inquit, benedicti nem consecutum est opus ego enim dixi. Vι germen agri .evi te, tuque accepta benedictione simul &multitudinem,& magnitudinem obtinuisti. Videtur alludere ad benedictionem Iacob. Od- 1 mea sol Oa ν νι pisai as MAH πιι Dom/nus,cte. D segressa es peν amicti 2 Mam mvilis em. Hieronymus. Porro quod interpretatus est Sym- David: Erat Israel vilibus vestimentis indutus, ut decet seruos ac captiuos. Vel dicendum quod erat nudus diuinis scilicet praeceptis ac legibus. Es transius ρ, ι se erifelicitiastes Hoc a Moy VIn se dictum, rudens υ Halymonem popul me m. Hie sibolias. ronymus Q. anta clementia λ non sui eerat semel vidisse eum,sed peccantem adhue visitat iterum.
Et ecce Iempus Itium rempus a maiam.Hieronymus. Hieron.
Sive iuxta Septuaginta tempuς diuertentium.& iuxta secundam Aquylae editionem tempus eυναλλα- γηι,synallages, sponsalium videlicet,& nuptiarum. iuxta primam vero eiusdε ac Theodoti si maston,quod interpretatur, uberum: pro quo Symmachus vertit - ῆι, agapes, quod delectionem D senat. Vox autem Hebraea d m, dodim,haec Omnia .sgnifieata amplectitur. Illud igitur tempus erat, quando possunt mulieres viris sociari,&e Rabbi Da Dauitauid Quando scilicet me manifestavi Moys in rubo, ostendique tempus esse amantium spugnaui enim pro te contra Aegyptum, quousque inde te eduxi in manu sorti, & brachio extento. Tempus quoquς erat idoneum, in quo gens cohortationibus prophetarum, & asilictionibus Aegyptiorum, reliciis abominationibus suis,peccatrix Isiael conuerti v lebat ad virum suum, scilicet Deum benedictum.
braice,& apud Septuaginta legitur,alas meas quod se enarrat Origenes. Consueuit Scriptura alas vo- Origenicare vestiuin summitatem,&c.& merito id quidem,maehus: di peruenisti ad ornatum muliebrem: sue E quia amictus, smbriae, & sinus extenduntur quas . tu, alis. Theodbi. ut Theodotior & ingressa es ad ornatum ornamentorum, pro quo nos secuti sensum Hebraicum di.
ximus: O pereen ut ad ma Am mutiesrem , cte. Enim vero mundus muliebris, vel ex Theodoti ne, ornamentum ornamentorum, id est, Omnim dum , vocantur armillae, inaures, toro ues, moni lia,& cetera, quae recensit Isaias propneta. Quod vero ait: Peraeas aΨ m miade eis, non s-gnificat eam habuisse ornamentum aliquod, ne alae ea phrasis est apud Zachariam. Apprehenden Ism Zuc. g. p. IIιν am e ra Iudes,Hebraice alami di in Numerorum libro. Ostium sis. Di isto angatis partiorem. Hebraice alas palliorum. Porro expandere amictum, mih seu extremum amictus super seminam, idem valet, est illam sta atque illam in uxoremsbi despondecte, a consuetu despontare. dine sumpta dicendi tigura, cuius mentio extat in Ruth. Ego sim mih invitia sua .expande patet m t m. Ny νHebraeuid Septuaginta alas tuas perfamulam ιαε,
210쪽
via rapinquus es. Quod Hieronymus ita confirmat: A de illo iureiurando sermonem esse, quod in Deut, nevi. si Deus amictum expandit pro alis, quo cooperta est ronomio extat genabo οἱ caelum mannm meum, odia A. Ruth ad pedes dormiens Boor, &c. Hanc phrasim Dis. t.'. 34 mutuas credo diuum Lucam,immo Archangelum Gabrielem, cum ad purissimam Virginem rogantem 1 ditio dii flos aliud quoniam et urtim non cognosco, respondit: visistis unctus superuenire in te, uvinus, his mi alamirasis ι M. tametsi sitim alis decenax, mala. tius, & significantius dixit,quam expandet alas super te. Rabbi David: Eupandi alas meas super te; hoc est, desponsavi te mihi in uxorem, ut dicitur rsum Ruth ancilla tua ,expandesque alas tuas super me & hoe feci, inquit, quando dixi: Aecipiam vos mihi in populum,' erovobis in Deum.
etheodor. famemus ego is asemam,rit.Ceterum antiquius mul
to est niugium hoe illo iuramentomam post quinquaginta dies ab Exitu celebrata sunt pacta , qua giximus. Canticum vero illud cecinit Moses post
quadraginta annos errorum per desertum. Praetorea illo iureiurando Deus non astringit sponse Gdem,sed potius comminatur sumpturum te delegistransgressoribus vind:ctam senato, inquit, isde iam
manum meam ct aetam: Vitis eis an iternum, si areia paerit iudiciam munus mea, rarium et tironem ho Blasmra H.Non loquitur ergo Vates de illo iureiurando. Alij,ta quibus Rabbi David, existimarunt pa- David. dium de iuramentum famini esse,cum Dominus mi corporis sub hoc nomine intellige, quae, teste Ap B st Mosem ad filios Israel cum histe mandatis, ut in stolo maiore honore ciresidamus. Rabbi Dauid Ve niuite, di operui vestibus honestissimis, ut superius dixi veli docui te sgnis, ' prodigijs veram fidem, nihilque in te reliqui ignominiosum alieni cultus.
m nos Dei j Scholiastes,& Theodoretus:Cum enim conspexissem te in reliquum idoneam , quae me cumper legem societatem coires , expandi quasi quasdam alas salutarium praeceptorum doctrinam, di cooperui iniquitatis nuditatem,' hoc connubii etiam dotis libellus est consecutus: ingressiis enim sim in testamento tecum,& quia opus erat,vi libeIlo adhiberetur ius urandum, ne hoe quidem sacere recusaui. Sed quainuis fide dignus essem vel verbo
randum quod secerat Patribus,repetens,iterasse &ratificasia creditur Deus r tametsi id non si a Mose expressum. Verum illud neque pactum filii, neque iusiurandum,sed stipulatio,quasi sposititia destitu noritaruro coniugio, atque confirmat io promissionis factae Patriarchis de terra Chanaan polleris tradenda. Ergo videtur asserendum,quo loco S tempore pa- tantum promittens. attamen iusiurandum quoque C ctum initium est in Exodo, scut diximus. eodem Eoa i Atina.ὰ verbis adiunxi,&c.Duo hie commemorantur a Deo. hibita m. praestita, pactum scilicet, 3e ius urandum, quorum pulo Israel. primo extat in Exodo expressis verbis conceptum:
niam iste in caligine, ere. Quoniam vero pacta, descedera solebant certis ritibus &sollemnibus qui
linamentii usurandum saetum, non quidem verbis, sed factis nam ii lde caerimoniae foederis nihil aliud erant, qua iuramentum execratorium,quod iis verbis exprimi possetis res deessent. Dispeream di in partes corpus meum dilanietur, si fidem datam violauero. Cum
igitur Deus pactum inierit eum Israelitica Republica ad radiees montis sinat . ut diximus, ct hostiis immolati .sanguineque earum Dei altare, & populus aspersul fueriticonsequens est pacto, di execra torio simul iura in ento nuptiarum contractum esse
E acta es m si. Hieronymus. Iuxta consuetudi' Dirio nem prophetarum facta es mihi, ait, pro eo quod di odori est,meo coniugio copulata es. idem Th eodoretus: His verbi
busdam rimonios stabiliri, quarum mentio est in D Coniuncta, inquit, es mihi , & nuptiae persectae A. R. - - . ἰD Gl- sunt,&ci est eadem phrasis paulo in us. p si isti
braice. Accepit Ruth 'sacta est illi, vel eius: ' in i a.
tuis surrexit,&e. Significat autem haedieendissura non solum nubere viro, sed illius esse uxorem; de possessionem,atque adeo dicimam cognomen uxo- ,ris erat viri appellatio,vi apud Matthaeum. Exea, . ἡ γὰ sis Vriis. Rabbi David: Quod factum est,cum M Dbuia Moyses dixit: D.minas Meeas ιε hiare, at su ei populus De ut. 16. Genes,&Ieremia cetenim paciscentes solebant hostiam maeDie,eius sanguine se aspergere, atque inter illius paries medii transre: hoe facto trans.stessori foederis imprecantes talem mortem,' dis. sectionem simili sollemnitate peractum est paei mDei cum lsraele, quod in Exodo testatum reliquit
Moses, coniugum foederatorum intermedius, de sequester Nam mane consurgens ad radices montis Sinai, aram cum erexisset, duodecim titulos,sue columnas in circuitu eius excitauit quae duodecim tribus Israel referrent:electisque duodecim iuuenibus haeredibus domorum totidem mandauit,ut snguli vitulos sngulos mactarent i sanguinem vero hostiarum cum duabus erateris excipi secisset , alteram sudit super altare, quod Deum repraesen- E mea aris, pol lotastis /s tui M.tabat; alteram vero, spargendo populum,exhaust, postquam volumen foederis repetisset: ea caerim nia contestans violatore pacta morte plectendum iri,sue homo esset, qui in titulis repra sentabatur,
sue Dei filius hominum vadimonium suscipiens in altari sgnifieatus: atque sc se habuit foedus coni gii inter Deum de Rempublicam Israeliticam stabi-
ir, M. . non facile in sacris reperias. Theodoretus putauit ἡa s. - litum. Porro iusiurandum,cuius hic meminit Vates, Deelarant rusaerae litem aliis Verbis honoris' ..., . . eum istud connubium Reipublieae Israeliticae cum uia is , i. Deo legislatore sed potissimum verbo puri, cha- vana h sach. quod signifieat adhaerere sponsae, agglutinari eum illa, ita vi ex binis cordibus,' an inus unum itisat,in Deuteronomio. Non quia cunctas genres nume dicans Ruod re uincebatis,udusiauctus es Domuntis, oe. aggluti- obitus cornatus est scut sponsis sponsae ; sta Diu HIM, My. V Non itaque elegit dignos, quos diligeret, sed di- ωα ν. ν