장음표시 사용
211쪽
Ibid. io. ligendo idoneos secit, quos eligeret. Et iterum. En b
3.34. . 3 iudicio, allust ad factum Sichem, cuius mentioliabetur in Cenes,qui cum toto populo suo circuncisus cli , eo quod eo utinata esset an a Gus cum
Dina filia Iacob. Quod si gentilis homo, inquit
tacite Dominus, ob amorem uxoris ardentem, secum populo uniuerso circuncidi passus est; cur non potius vos circumcidetis stultitiam cordis vestri, ut Deo vestro fruamini, cuius animam cum vestra scitis esse conglutinatam 3 Vide di aliud amo-
Io.i3. . a i iis huiux coniugalis testimonium apud Ieremiam. Suώι - - 45ὰν ι lamλγἐ ad Iumus viri, scarat Iinum nuta o-nem domum Urael, o omnem d)-- Iuda cre. τι sol mihi in Iaudem, σgionum, id est, . r. t. in si sonsam: nam, teste Paulo, muti ν autem gloria ' am sq. Egent verba haec omnia magno examine, magnaque meditatione. IV M ti,i se aqua. Fortasse ad transtum rubri m
in V n xv ris respexit i ex quo quas e balneo Gietunt libi. ae' lares , de alacres , hostibus videlicet suffocatis.
i. s. io. quomodo etiam loquitur Apostolus. Omne ma- p. r. ra ιν sperans, ct omnes in Mose lupi Σιιι suns in
male , ct in mu=i. hoc est: Moss ductu,& nubis protectione omnes mare quas lauacrum intrarunt, o strη . di exierunt incolumes. Vel ex Origene , Theor heu dorcto , ct Apollinate , aquam doctrinae diuinae, is d. intellexit, qua sanguines ,& scelera corum mun- scirin . data sunt: non est enim nouum aquae nomine le-Deur. 3 . oem significari in Deuteronomio, & Isaia . Vero similius autem apparet, Vatem loqui de vis, s ha- ριφmatibus,se res ijs ea os, ut loquitur Apostoluti Hebos in lege ivlosatea issae ad tempus e re unis imp uti,' '' quibus lustrabantur, qui immunditiam ςontraxe-
Theodor, rant,quomodo etiam interpretatur Theodoretus. Di acrem Et Cno se otio. Lavacrum conlequebatur unctio conseqacta' veteri more, quem legimus obseritatum in libro A Ruth. Lati e 4ιρών, en ere, uere euhio lasus h io. Me timentis,oc. Et in libro Iudith carus eseptis sitiam, ψ 3. et Ause m o optima oleo scilicet myrrhino eleeto, Trber α.s . cuius mentio est apud Esther,& Lucam. A alis
I in, circi Meminit & eius consuetudinis Homerus. J:j b. t PQ uana hos igitur ancillae lauerunt,& vinxerunt α οχ. , oleo , circa ipsos vestes pulchras miserunt de tunil io. apta. cas. atque iterum. Lotos autem, Re unctos reliquit rustat h. oleo:vbi Eustathius oleo vero utebantur,qui lauis. Pi rares.m sent.Plutarchus item de Pompeior Seruus, inquit, Mia μου, accurrit, de lauit,& vnxit. Quamui, interdum post exercitationem virgerentur prius, quam lauare tur quod de Alexandro se uero rescit Lampridius. Operam palaestrae dabat,atque inde unctus lauaba-Ioquitur hic tur:&c. videtur autem Propheta loqui de vinctione
P qu bies sacerdotum ex lege instituta in Republica Hebrae . nim. Quae res magnum illi splendor 'm,di dignitatem addebat, vi merito toti Reipublieae collatum dicatur,quod eius primatibus,sacerdotibus, inqua, NHIri solis concessum st. Theodoretus sacerdoti j Mnera recenset: sacerdotes enim oleo sancto ungebantur. Gracenes. Origenes vero Unctio,est,est habitatioSpiritu; sanin cognitione veritatis Sed magis ad rem Poly-Polret, on chronius. Unxi te,hoc est,recreaui te ex laboribus uncti ne to velut dicati unguentis te imbuir nam tamquam
V isu, coniuget fingit orationem, &c. Quoniam igitur
nouae nuptae solebant lauari, de ungi,atque preti putat . sis vestibus ornatae ad thalamum deduci,ut in libro
Utiri L Esther de virginibus tradcndis Aisuero regi scriptum legimus; ideo balnci, de unctionis meminat, atque vestium cultiorum: tametsi haec ad parat, lae potius decorum, quam ad veritatem historiae pertinere videantur. Nihilominus lingula accommodare Reipublicae Hebraeorum studebimus. D vea ιι sed se Ionias.Multis modis seri potest, X. de dici vestis distolor, quorum meminit Plinius in vestri diuriliaee verba. Pietas velles iam apud Homerum fuisse i e v miraccipio : unde.triumphales natae. Acu sacere id Phryges inuenerunt, ideoque Phrygiones appel' eup. s. lati sunt. Aurum intexere in eadem Asia inuenit Attalus Rex: unde nomen Attalicis. Colores diuersos picturae intexere Babylon maxime celebrauit, ct nomen imposuit.Ρlurimis vero licii s texere, quae polymita appellant,Alexandria instituit Scu tulis diuidere Gallia, die. Et paulo ante dixerat: quam sola ars scutulato textu commendat, &c. Porro scutulata vestis, ut ait Varro, dicta est quod si veluti quibusdam scutulis distincta. Fiunt igitur textura scutulatae velles. Ceterum quomodo sint efiigiata illa stutula, nondum liquet: an vide licet colorum varietate, an liciorum permutatione nunc expressa, nunc depressa, vi in mappis fieri s leti an ex liciorum subductione, de exinanitate si mentorum maculis formatis, quemadmodum videmus sndones,& mantilia in varias picturas foraminari: nam de Plinius de scutulatore Araneo disse l. a I. rens eius retis macillas appellat scutulatas scenim μμ habet. Texere a medio incipit circinato orbe suta tegmina adnectens,maculasque semper paribus i
teruallis, sed subinde crescentibus ex angusto dii ians indissi lubili nodo implicat: quanta arte calati dicas scutulato rete grassantes quam non adoc , id etiar pertinere cribratae pexitas telaei&c. I spraehabitis, sine quibus sequentia intelligi non poterant ; obseruandum est, loeo vocis huius dytia risiis Hebraice haberi nup' , richinaliὲ rechama κ. L atum consona voce appellant vulgo Hispani, te Ita- .hita li.Septuaginta vertere,variis: versu autem decim tertio, pro eadem voce posuere. versicoloribus capite vero viget imoseptimo, versu decimosexto reddunt,varia: at vorsu vigesimoquarto polyinita: capite vigesinosexto Exodi vertunt, variegataratque eodem modo capite triges moquinto. Hieronymus vero qui hoc versu posuit iusto onsio ei se tertiodecimo reddidit miti estinuetis: capite aute vigesin septimo,versu vigesmoquarto transtulit, polymita: versu autem decimoiexto sititu ira legit iat in Exodo opus plumarium pro opere rechamato traduxit . Est autem opus plumarium idem, quod acu plumatium pictum,ita appellatum, quod aemularetur picturas opus. e plumis vellicoloribus auium factas e cuius antiquitatis vcstigia extanta Persanis, de Mexicanis Indis ad nos allata. Nam illi indumenta, gestamina, scuta, Diuorum imagines, di pleraque alia adiuersi genetis vasa, psittacotum, di phoenicoptorum , de aliarum pictarum auium plumulis in t xunt opere tam venuste variato, t nihil deleetabilius oculis occurrere posse videatur . Male ergo quidam pro plumario opere topiarium substia. tuunt, antiquum nomen explodentes, sertasse
quod non satis illud intelligant. Eaechielis vigeminoseptimo, ubi Hieronymus habet. I uana de
tignis texta eu uti in aetim ; alis pro eadem opsti rei Hebiaea voce reddunt. E byssio opere Phrygioni- glomeum. co texta suit cortina tua, vel velum tuum. Et in N. .u.is psalmo Septuaginta habent cinimum cIavaritiatibas, Hieronymus vero, in scutulatis. Et in alio Watia a. psalmo , , bi Septuaginta : G sol tinfra me. - I, res riuilas terra i Hieronymus transtulit: Et imosinatus
212쪽
pinatus sum cest enim verbum passivum raditi prae- A sponse sitae dicebantur a sponsa usque ad connu-
dicti nominicin nouismis teriae. hoe est:quasi imago sermatus sum in ventre matris, ede. v bi Rabbi David: Assimilauit opus creationis in neruis, ossibus, carne, de cute operi Phrygionico, dec. Porro Iosephus aulaeum Templi opere Babylonico elabo.
ratum, depictamque in eo omnem caesi rationem praeter signa scribit cum tamen certum sit eodem
opere a Salomone fabrefactum , atque illud est rum Tabernaculi, quod opere rechamatoris Deus seri praecepit Exodi praeallegato loco. Antonius
Nebris sensis enarrans illa verba psalmi. Circam una uarietas sis. ubi Hieronymus in scutulatis vertiti, contendit richmali Hebraicum, nare inanita
bialem torum, deinde uxores. Sequitur iis Mis
se ijs aureis vestita est. Hebraice redipn, n diu, Ini regatam, mimisbelsoth rahab Iebusali hin
moth:sonant autem verbum ex verbo: Ex telis auri vestita ad acu picturam: nam loco vocis primae, Neta rad, mimisbosoth,telas, vel intexturas conuerto setiamsi alii vertant ocellatis alii tessellatis, alij alitero secutus videlicet Septuaginta, qui -btias auri, de Chaldaeum, qui texturam auri transtul runt: immo vero coactus varijs acceptionibus
huius vocis, uarum in sacris usus este quae non possunt aliter ad analogiam reuocari, nisi verbum s. te vel vacuitates s gnificateque opus reticulatum, pnificet intexere. Vide Hebra cum codicem pluri- s inanibus distinctum Ceterum repugnat Ne- B bus locis Exodi , in quibus ea vox repetita est .
Quod si ita est, ut vero sinite iudieamus,necesse est y. - Ο - 4 alteram vocem richanal, fgnificare , quod sonati *ς, o 33 nam quod aliud opus superinduci potuit aureae telae nisi Phrygionicum,aut pietum Cum ergo vestis reginae ex tela aurea dicatur facta ad richmal, , oportet ut richinali sit Opus rechainatum, acu pictum, quod bardavi etiam dicitur vulgo Hispanis,&Gallis ιria in ex analogia vero huius operis, quod variegatur multiplicibus coloribus,' segmentis telae aureae, argenteae, &sericae, traducta si vox ad significanda illa omnia,quae supra diximus. Atque hie de parabolica veste dicta suisciant. Iam videa- briorum temus quid illa significet in Hebraeorum Republica . publica. Chaldaeus Paraphrastes in psalmum citatuminu. chau briuenti quod velum Tabernaculi, & velum trire mis Tyriae hoc opere elaborata dicuntur, quorum
neutrum patiebatur inanitates, seu ocellos illos reum aulaeum Tabernaculi appenderetur ante Sanctuarium, ne videretur a Levitis; velum autem tria remis, ut vento expolitum promoueret navim,viri
que autem usui ossiciebant plagae Nebrissensis .
Sunt qui existiment diu ,rictimas, nomen esse genericum, atque sub se claudere uniuersas species tela, seu vestis variegatae,iam scilicet eas,quae tex. tuta sunt,quam quae acu pinguntur nimirum opus Alexandrinum ex liciorum versicolorum unis mimissione conssatum o opus Babylonicum ex lici tum varii coloris permutatione depictum I au bo vocant Mauri , Hispani prima vi , nos ver- C rea de variam vellem reginae refert ad sacerdotum
nans vocare possemus: opus Damascenum appellatum, quod depressis thesis maculas ostendit opus Gallicum Plinio: in quo seutula, seu ocelli relinquuntur Nebrissens, non permutatis modo, sed etiam subtractis flamentis 1 opus Attalicum, in quouaminibus seritis aurea subtegmina intexuntur, telam auream nos dicimus : Opus ex Damasceno, de Attalico permistum, quod aureis subtegminibus ex arte mutatis depressas habet maculas
aureas, ut Damascenum, aureosque Eores expressos r denique ex Attalico, Babylonico, de Dainasceno compositum,quod aureae telae liciis permutatis maculas depressas, de imagines extantes ostendit. Postremo opus acu pictum fgnificare dicunt, inducuntur, ut in ceruicalibus elegantioribus videmus t altera operis Phrygionici, cum aureae tela vel serica acu nectuntur segmenta auri: quod re Hada appellant Hispani, de Itali consona voce, Hebraice nur, rici mali: atque ex hac multiplici significatione vocis ortas putant totae tam diue fas versiones Chaldai,Septuaginta, ct Hieronymi diuersis locis Scripturae accommodatas, in quibus vox ista usurpata est. Nihilominus credimus Hebraeam vocem nupn, richmal idem in omnibus linguis significare,videlicet, pus acu picium,quod rechamatum appellamus Europaei, atque ex anal
gia eius significationis ceteras accommodatas illinio in quo sponsae vestis depingitur, ex tela aurea consecta, atque insuper rechamata liceat enim lieloqui, ut rem explicemus) sic autem habet versus: omnis gloria era m regu ab mιm . id est , Ecclesiae decor, fle venustas spiritualis, de interior materialibus ornamentis declarata lic se habet. Vocat autem suam regis caui,quae cli sponiaiquoniam olim indumenta: se enim vertit praedictam sententiam.
Omne laudabile,& pulchrumine desiderabile in sacultatibus regionum;thesaurique regum,qui reposti erant interius, offerentur sacerdotibus,quorum velles auro optimo intextae in vestibus varij col ris laetificabunt sacriseia dee. Theodoretus viriues Geld. si hae ornamenta ad Tabernaculi cortinas, de varium apparatum traducit. Vterque satis comm
de nam in sacerdotis summi vestimento. atque Sanctuarii aulaeis multus est sermo operis variegati aut picti,Phrygioni j plumarii. Nobis autem ob Racveste vaoculos ponit sponsae chlamys beneficia innumera, Da Nnis quibus Deus populum suum honestare,ditare,& cla , is
rum reddere inter gentes instituit: nam in auro &-collati scuius duae sunt species: altera operis plumarii, quo D pretium est, de splendor. Hac autem duplicia sunt, PI- lini telae serieis filis versicoloribus variae picturae naturae quaedam, quaedam vero gratiar illa signifi- , tist ncantur in tela, quae tam eis ex varii coloris licijs dona in constet,vniserinis tota est,' sibi similis: scut natu. suuntur. ra, quae semper sibi constat, de eandem perpetuo legem seruat: ista vero significantur in acu pietura, quae ad arbitrium artificis variatur: nee secus gratiae opera , gratiarumque diuisones se habent,quibus rerum omnium artifex digito spiritus sui, atque
aeu intelligentiae perspicacis cycladem sponsae carissimae, hoe est,Ecclesiae distinguit,exornat, di illustrat. Sed quid mirum est Deum acu pingere vestem sponsa, cum ipsus imaginem super utraque palmaeespresserit apud Isaiam. Iamπιυμ mei des ipsi te, o di. .is vel seulpsi te, mura sui coram oculis meis sunt semperisuisse ad quod eredendum inducimur primum qui- E nimirum his delineati in una, atque altera manu.
dein nominis huius rubi; da fgnificatione inter Sed quaenam segmenta. quae scutula, quas ima pq nos notissima. Plaeterea clarius haec patent in psal- sines credemus cycladi sponsa acu pictas suisse
a bus Iu dum erant insculpti, dic. Vel patriarcha tum gloriae duodecim steminata, aut emblemata, signa scilicet sacra pro nominibus posita, ut dixi- comm domus in Commentario de prima visione. Duo gene- r ima visio. ra rerum ostendebat Pontificia vestis, alia intexta p, . a.
213쪽
telae alia aeu picti intexuis erat uniuersus orbis, . caelum, mare, terra, & eorum pleni rudo, aues. pisee pra a, arbores, animalia nimirum dos uxoris r. . nam omnia illi tradidit in obiequium , oties orbo ' ,γι .mώιν ; - - ουν Deamor, volseres eat es ' serim, ur unde apud linia in. V as ego mos Domi-
--δει s. eos Pasi a. Alia velo acu picta isebantur,gloriae parentum scilicet, quas annularetur ; atque ilaec expressiora, ut illa conaretur ad viuum moribus exprimere; fidem Abrahae, isaaci obedientiam, Iacobi constantiam, Ece. Nam illa veste Pontificis plebis Israesiticae ornatum , es gloriam, ad quam Deo nubens evecta fuerat, reprae. sentatam fuisse notius est, quam ut explanatione .c il-ω ia. indigeata Sed ct cortinae tabernaculi depictae ima-b is uri ginibus Cherubim, quid aliud innuebant, quam .L. trophaea vicioriae, quae e bello Aegyptiaco sponsae liberandae statia sui. epto sponsus reportauerat, in ipsius sponsae cyclade acu picta scilicet regnum,sariminor . cerdotium. S cetera,quae recensuimus supra vi t d - i. ν ι demptionis propriae, es spons beneuolentiae tam ' certa pignora ante eius Oculos iugiter obuersaren-Ica tur , quibus in admirationi m tam strenui ducis, dea morem tam amantis contusis prouocaretur,incenderetur, & ardesceret.
v ἡ . . Ei e Hieronymus, Aquyla, de is, , , Symmachus, ianthina,Septuaginta, A l ne otio ethn m. hyacinthina transtulerum pio quo in Hebraeo seriptum est θω,thachas. Est autem thachas, ut mul- tis placet,laxus, On bna cce vulso Hispanis dicitur usi a de Latini melom appellant, animal asperum, mordax magnitud. ne vulpix,colore letis, ex cuius pelle pharetras,& canum collaria obtege. re solent. Chaldaeus vocat κNazo, sat ona, quasi gaudentem coloribus e vel, ut alis Hebraei intelligunt, sexcolorem, quod sex dicatur coloribus dias ha , . iungita eius lxiiis: eius mentio in in F xod His y , ' que Ianιε nas. Hcbraice latior um. D n libro Nu- . merorum. VeIammeoAu πινα-ρ Πώ-, vel hyaein p. I . t binarum, ut alis codices legunt, sed eod in sensuinam ianthinus colorem violatum sic nat, hyacin- . . thinus colorem caelestem,quem aemulatur ille lapilidem. ' lus, atque eundem videtur imitari pellis taxi: pro .pterea interpretes pro taxo reddiderunt hyacinthinum , vel ianthinum. Expelle itaque hyacinthina coloris caelestis , seu viola ei Deus lponsae Mis misi aptasse sandalia, tinatur vates: ncque ab te cal-spotii, de- ceamentorum meminit inter alia seminei corpo- ' ris bidumenta, ct ornamenta: quoniam calcei et ipς ' pantes a se in nix maximi haberi sol cnt, praesertim Hebraei, , quae breuiorem gestabant cycladem, de iis ad summos talos dem: sani , quales videlicet amictis vidimus Granatentes Mauro hristiana, apropterea tibialibus ex subtili tela sinuosis , atque iandalij exquisito artificio elaboratis, auroque des gemmis grauibus delect ibanturiquod apud Isaiam
natum compediam e nam , gheces, compedemvr o. r. fgnificat, seu laqueum pedum i de in Prouerbijs. '. . . Ignorari quia adi noti satius ινusa ν. Dagninus .vcrtit Ornamentum squamatum pedum i quod la queis squamatis, id est, ad instar squamarum acu pictis erant ornata calceamenta. Chaldaeus reddudit voce au'u,margeuach qua irritamentum signi I a. a. p. is scatiatque Isaiae locum sequentem ridisti, Duram dicio tradu inceris si quem se vertit Pagninus: de pedibus sui . ornabantur ornamento squamarum i
ille sic tranilesiti de in pedibua earum uti tamenta a
. nimirum quibus iuuenes irritantur: & qisbus pro uocabant oculos maiestatis Dei, Deius iustitiam aduersuin se irritabant.Rabbi autem Salomon dari v. gheces , fgnificare vult virus 1 crpentis, de verbum
inde ortum venenum adhibere: itaque vertit: P enena ,
dibus suis , seu impudico incessu venenum exhibe- cat. hant animis iuuenum. Addit IsaiasM Ol. Ias. Hebraice die dis, sebi sim: inclusas gemmas vertere licet, vel circulos aureo,& argenteo filo superductos, 'acu pictos .Hispani vocamus f ptio a lago. Vtrum que nomen laqueum sonat, quod ornamentum ex laqueis aureis constaret . quodque illaquearet i uenum animas malecautas. Eiusmodi laqueos podibti, suis indidit sagas illa, nec minus honesta so. mina Iudith,ut caperet sanguinariam seram Holo phernem: quod ipsa testatur dicens: Cuia ιν la tio radiis
Nunc videamus, quid fgniscent caleeamenta Quid visi in sacris literis; quod hoc loco Origenes, di Hieronymus tractant,neque cxplicant. Ambroso sunt eis sensu fgna coniugii. pedae signiscant timorem humanum. GrcgCrio vitam duram & asperam. Cyrillo H im. Euangelium. Aliis apparatum itineris, vel expedi--ntionis. Aliis sunt signa mortalitatis. Dionyso Anselidiscaleeati dieuntur quod sint liberi, puri,sine abiis
. affectu, labe, commistione, 'e. Exed. 3.
Dissicile videtur areanam fgniseationem calce, creIN menti cx sacris eruere. qua in tanti viri non expo- ρη- sucrunt. Ceterum uniuerss locis, in quibus eius usu, est, obseruatis studiose, non erit tam arduum D. negotium. Sic igitur statuimus: Discalceatum esse, i. e. Dieri vel nudis pedibus incedere, in sacris literis sym. - .op. sum esse captiuitatis, quod se incederent manci. Dis. υ- pia, ut videre est in Isaia dicente. Suar amni It
Mi cstris,&c id est non iam nudis pedibus in- p. cedite, quemadmodum hucusque more mancipi tum , sed calceati ad insar ingenuorum , di tib
Secundo.Quoniam mancipia subiecta sunt domi Nieri r nis, illosque reuerentur de timent, nudare pedes in signum reuerentiae, quam Moysi.& losue DomitςWiςdi
sancta est. Oppos tum huius, hoe est, dominatum Ggnificat calceus: in psalmo. Idamaam extendam ,
Hinc Ioannes Baptista, ut Christi exeellentiam,de Dam. a. maiestateni declararet, illum inducit calceatum severo quas mancipium . qui nudis pedibus inem dens, vix audet corrigiam eius calceamenti solu
214쪽
Israel, d is aestatiori est. Apertius vero in libro
propinquos, uls quando alio heri sitis iari reduas: Λι ei firma rantes , solaesos heris rati moram suam, O visas proximo propinquoso: hoc eras teItimoniam re ponis in Isra/I. Disu se propinquoso Esse: Tolunauit mortalitate sublata: Est etiam totius vitae symbolum. Hieronymus . Hyacintho calceantur uiora. qui diuinam habent protectionem, ut persectius ambulent,aut praedicent.Item calceari hyacintho, est praeparari, ut ad caelestia sestinare valeamus . Gregorius Hyacinthus fgnificat caelestem conuer- Greg. au.
sationem, contemplationem. ct spem caelestium: mor. c. ι o.
Favet huic expositioni, quod in Numerorum libro isyacinthi- praeceptum est y Istae , ut sacerent sibi Hiispo
calceamenIam stiam, quod vatim solvis de pede suo: at B quae omnia exacte quadrant in calceos hyacinthi- 33- ω
ad musis si aura, o an uos poparo; Te ses vos, im it, estis LP e, qu d possederam omnia, qua fueran/EI Eos, se chesis se Masalsis, &c. Sed quorsum ea caerimonia cessionem significabat altera illi
adiuncta rationem exhibet utriusque: I,inquit, calceamemum deperi eius,s rigae id faciem ιilias:
spuere in faciem, est illum notare seruilis conditi nis nam vix mancipiis in iaciem spuimus) Idem ergo indicabat ealeeamenti solutio, illum esse indignum qui calceos gestaret inter ingenuos:quando nil liberale suscipere,vel designare audebat; merori potius nomen discalceati, vel serui,qui se possessione propria abdieasset. Atque hinc declaratur I Mob. an, eus ille Matthaei alibi repetitus di etiam excut unos sponsae. Sed illud insuper addendum, praeter m arcanam significationem, quam diximus, domina- Catta hyationem. & opulentiam omnem sub pedibus sponsae subiecisse sponsum Deum, cum calceos illi aptauit bis,
hyacinthinos: nam hyacinthus eum corona regi- omnem sib-bus tribuitur in Ecclesassico. sistitit.=Ha d tam do omho, cr portat coronam, inque is eum, qui opertiar 'Go erado,dec. Quod si liracinthina toga regium est . . gestamen , quale erit hyacinthinum calceamen tum ξ Symbolum certe regni sublimioris, cuius sedes non est eburnea vel aurea,sed animus excelsus, ct vere regius, qui caleat omne terrenum dominatum: namque pedes, quibus progredimur, affectus h signiscant, quibus animus sertur quocunque se τι paruerem dendum as , , hoe est, cedite omni iuri C tur, teste Augustinor calceamentum vero liberta- - ' eorum, quod ad vos quoquomodo pertinere pote- tis, & dominationis est fgnum: hyacinthus autem& dominationis est fgnum: hyacinthus a caelestis regni imago. Pedes itaque calceati hy cintho indicant animum ingenuum, liberum,®alem,qui spe coelestium bonorum terrena haec Omnia iundat, proterit.Vide in Apocalypsi . muta et D lierem amictam lole, & lunam sub pedibus eius,at- Mubes Adi, que coronatam stellis duodecim, reginae videlicet calueisi Laue simulachrum, quam Vates describit, lucida vesti dem re-
tam cyclade, calceatamque hyacintho. &quam 2: 'a'
sponsus commendat ab incessit decoro, &gratioso ob calceamenta hyaeinthina desiderium caelestium spirantiae, di in Cantico canticorum. Atiam palia cam .st. ιc suas gν6stis rasan eatieumoris Ira ργιπινίξ ubi 1 4 obseruandum,tune sponsam filiam principis appeti β ιιιι, or e Ieramea a stia eoas in peduus tuu: id est: D latam ab sponso, cum calceamentis haud dubio hyacinthinis) pedes Omauerat; quod pedes calceati symbolum exhibent regiae dignitatis , ut si viarium. Id. rati quod stilicet apertius dixit Moses in libro N
soluere eal- Quarto denique ex eadem ratione, soluere cal--a emati ceamenta,est fgnum luctu se ut & coronam de cardo pite tollere. radere caesariem,& cetera ingenui h minis ornamenta deponere quod qui graui aliquo me rore tenebantur, illum significabant, habitum exuentes festiuum,in quo numerabantur calcei, viri ιλ a propheta nostro Erechies. Conna tua eis migata'. a . At ιι, or ealceamen a stia erans inpiauias trist id estine luctuosis caerimonijs prosequar is uxorem defuny t ctam. Atque ostre sunt symbola calceorum d Mω- 1' mi. togaeque: nam aliud soris, et militiae significat
constratiae calceus, nimirum constantiam, confidentiam, at-
' que animum intrepidum,quod, aut nudis ingredi- tur pedibus,pedetentim,&timide incedit; contra f. s. calceatus audacter. Unde est illud Pauli. hori est. 11. in praeparationem Euangeli, piris.hoe est,in confirmationem,' defensonem Euangelii, in quo pra, omnia scilicet bona eum Dei beneuolentia homunibus promittuntur: nam epitheton est Euangelii: Praeparare fi praeparare autem,roborare, stabilire confirmare Gen ficu gniticat apud Isaiam. Pra raras mons domus Dom si chis ' Asin veretice montium. & in psalmo. Ipse se re fami as,. . a. na poparauis eam , deci e r ter apud Marcum .ixy. a praedicatoribus verbi dantur sandalia, quo stilib aro. O. cet audenter suscipiant munus sibi iniunetiim, de k-s' omni humano timore deposito, illud exerceant , Euangelium pacis quouis terrarum importando.Fit ex iis, sponse datos esse calceos in signum non li-hra chino bertatis modo sed etiam dominatus,quod illis an- coloret Gi- tea caruisset, utpote captiua, de alieni iuris. Sedo ha-41 quare hyacinthinos fuisse dicemus Origenes:Vult, . . s. o. inquit, calceamenta nostra esse fiorentia, di benemus. Sed de his hactenus . Et cisisse ιν o. Boiis Plinio speetes est lini te Byssus quid nuis ii se enim habet. Asbestino lino principa--titus in toto orbe. proximus byssino,mulierum maxi- ii, L. me deliciis: circa Elin in Achaia genito,quaternis denatijs stipula eius permutata quondam, ut auri. Pausanias testatut byssum non in alia Graeciae par- patio,ias . te nasci, quam in Elide tanta tenuitate, ut ne ludaicae quidem bysso cedat; et ianis colore minus ruiet,quam Iudaica,quae colorem,& splendorem a ri reserebate qua in re duo peccasse videtur Pausanias . videlicet quod byssum vocet ludaicam, &ἱ quod eam rubram faciat: nam veterum nullus Imdaicae byssi meminit. Sed neoue in emporium Tyri Iudaea portauit byssum venalem, sed Syria Damascena:eum Iudaea inuexorit frumentum, balnamam, Itis.1 . .l
O m I, is oleam, O resnam, quippe fructus suos. res per Iudaicam sum intellexit eam, quatus populus in Eremo usus est in tabernaculi apparatu construendo, certe illa ex Aegypto comportata suetat: neque enim in Arabia deserta, ubi
morabatur populus, cum erectum est tabernaculum a
215쪽
lum, prouenit byssias r neque publicis sumptibus ab A ctum, seri de iterum. Decem inimis de Hor st
alienigenis empta fuit, sed a popularibus vltro oblata r populares vero eam apud se habebant , quam ex Aegypto compilauerant discedentes. Iam Aegyptia Maias candida est, non rubra, vel aureae sie enim de ea scribit Iulius Pollux . Bysina sumque, es byssias lini quaedam species apud Indos inunc apud Aegyptios ex arbore quaedam lana st , ex qua vestem consectam lino maxime similem esse quispiam dixerit, sola densitate excepta ζ densor
enim ex arbore fructus enascitur nucis milis, duplici in unitus cortice, qua dirempta, postquam instar nucis floruerit,interius hoc, uod lanam refert, eximitur , unde subtegmen conticitur, stamen au
tem illi sthbtenditur lineum. Consentanea Polluci tradidit Plinius. Superior, inquit, pars Aegypti in BArabiam vergens gignit fruticem . quam aliquisonopion vocant, plures xylon,& ideo lina inde faba xylinar paruulus est sinillimus barbata nucis,
desert fructum cuius in exteriore bombice lanuginetur, nec ulla sunt ei candore, mollitiaue praese
tenda. Vesses inde sacerdotibus Aegypti pratisimae. Porro duos istos auctores de eadem lini specie loqui certum est,cum in eius notis conueniant,nis quos Pollux arborem dixit pro arbusto, vel surculo, ut fgnificaret quod haee lini species non ex herba, ut ceterae, sed ex sturice proueniat: nam si bulosum videtur, quod Philostratus audi se sed iacit, bysum cx aibcre nasci apud IndCs,cuius ti uncus populo sit posmilis , solia vero salici i colla. ιona: de tertio. Gringes M anis πιι o vel, texi facies tunicam e byssor est enim NO,sabais,de quo ersu seperioris se naram lusera se ex atque tan- βdem r Feterans o itin eas saginas opere rexIsis A νen, o Ain rim: o mitras eum teranatissas ex hise, se iratia γογγ tinea, byssinu. Hebraice an ,habad ses, ex lino bysso . vel e2 lino byssi legitur hoc vitimo locor in ceteris tantum era, ses , id est, bysso i se enim legunt Septuaginta pro sestili , byssy,Chaldaeus vero ubique vertit na, buis, vel 'κ IQ,bulsa consona voce cum bysso nostra hoc autem postremo loco eandem repetiuit na nan , d buts bilis,ex bysso bysi. id est, e2 bysso tenuitano, candidissimo, dic. Ex ijs fit dii, ses, Hebraicum esse icoloris candidit id enim sonat eius etymon r alioqui ex nulla analogia daretur marmori Pario. Fit secundo esse lini speciem, quandos uidem semin lia facta dicuntur ex lino byssi, vel bysso: nam M. bad, linum fgnificat genetice. Fit tertio ex capitiabus viges in uinto , S uigesmosexto Exodi cit iis, ses, atque adeo byssum non esse linum ex he ba contusa factum, sed lanuginem mollisimam ex frutice decerptam: quod se ostendo. Exodi vis smoquinto di vigesmosexto praecipiuntur contexi cortinae ex filis hyacinthinis, purpureis,coccineis, ct byssinis retortis,vel statis, ut vocant ; at vero in Deuteronomio cautum est lege, ne tela sat ex la- Dein ,,. na,&Iino diuerssue materijs: ergo necesse est si, γλ ii. menta pradictis coloribus insectar quae bysso con-
tis autem utriusque verbis constat,bystim deserip- C texebantur. ex eadem materia byssi ducta fuisse
sile Plinium, cum gossopion delineat . atque Piatu. cem de poscpio loqui cum de Aegyptia bysso verba facit fit denique, Aegyptiam byssum candidiss-mam ese, non auream atque adeo eam,cta qua cortinae tabernaculi, de ceterae vestes faciae sunt, albam sui se, quibus bellissime respondet, quod in Apocalyps scriptum cst: Tu duram eri es, tito penasse ιν o splendori, cr eoaedo, dic. Postremo si ohac collatione testimoniorum Pollucis , ct Plinii aberrasse eos,qui existimarum bysim, sicut & sericum non extare amplius, nudaque superesse tantum corum nomina: extat enim hodie ieiicum, ut
versu sequenti videbimus, extat & byssias,nimirum nostrum gosopium,quod Amtace Itali dicunt Gaba sequi enim praeterquam quod lex violabatur,t la non posset taetersa Spura. At vero fila ex liano ducta non inficiuntur feliciter: neque enim posisunt ita bibere succum hyacinthi, vel purpurae, ut Iuceant opori et igitur fuerint ex vellere,vel ex lanugine praedicta : at lanea esse non poterant , cum admiscerent ut bysso, quae lini species est, ergo necesse est fateamur, uniuersa fila tρm insem, quam pura ex languinosa bysso tracta suisi quae sei licet di species lini esset, decolorum succo exsaturata splendesceret; atqueo adeo bysum, di ses Hebraicum fgnificare nostrum gosiopium, quod medium quid est inter linum,& sanam cum enim origine linum sapiat, mollitie sanam aemulatur. Atque his Iovii , Hispani aliam vocamus i quae lanugo in subscribit libens Iosephus illis verbis. Tegebatur tis sis, ι
Creta, in Sicilia, di in Hilpania abunde prouenite praesertim Astigi Baeticae obe nobilissima,Fulgentii olim Episcopi sede, nunc auspici js nobiliore i qua vel una es re ibit eius feracitatem licet deprehendere ; gosiopion enim nonnis in scecundissima terra nasci compertum est. Adstipulatur di nostrae sententiae Rondeletius dicens esse alteram bissum marinam, hoc est , lanuginem quandam delicatissi- un, de mollissimam, quae ex pinna carpitur sericae lanae non inferiorem,colore fasto ad similitudinem byssi Graece se nominatam. Atque haec de Graeco, de Latino bysii nomine. Restat examinemus Hebraicum. Pio bysso in Hebraico codiee habetur πυ, ses , quod a candore nomen habet: quare usurpatur aliquando pro candidissimo marmore, quod Parium vocant, vi in Esther. D cola is mamoras fulci sortir , de statim e sevo pati enum smaragdoo , fano B, Iam Is Hi de in Canticis . o a II mc Uν-o eat Frequentius autem pro bysso accipitur candida, ut in Genesi. VHAMIPe eam priti s sina, oesID Dγει - .anuis circampisseisi ct in Prouerbiis: byssos, opis ra ori earnm etinae in Exodo: N aetati mo pax ram, ciccaetriae DΛ- autem tabernaculum cortina ex byssino, de purpu- aporeo, & hyacinthino, de coccineo colore facta, δα. de mox: Quae cortinae extense Templum, de quod erat desuper, obtegebant, de parietes a lateribus, ct a tergo stantes a terra uno pede suspensae. Eiusdem vero latitudinis &aliae cortinae una plus numero, id est, undecim erant, longitudine tamen ex cellentes: erant enim istae triginta pedum , textae
vero de pellibus,sicut illae de lana, deci de lana texistas dicit cortinas priores,quas coloribus quattuor depictas esse narrauerat ; non quidem intelligens vellus per lanam,cum illis adnumerauerit fila bynsna, quae es lino ducta esse ignorasse non poterat Iosephus , sed languinosum fossopium nostrum. quod mollitia lana in aemulaturi textum vero linum refert, vi recte obseruauit Iulius Pollux. Fit
itaque ex dictis byssum nillil aliud esse, quam gos, diae.
sopium 4 D e xxi I 6so. dici n. elistas, signifieat fastia ei cumligare, vel constringeret apud Isaiam. Plaga i. sis.
nb c. Ergo vonsam circumligatam intelligimus
216쪽
eius cognatum reda, cheseth, operimentum, velamen, praetextus: in Genes. Hae erit tibι - - - ωου s. 1α.
- si Ea quod genus indumenti non postremu locum ob
,oimmeri tinet in semineo habitu: nam eius meminit latas m, utpote erit possitis pector uti editici r atque Ieremias.
s. N Did si uassenum. deessicia pect rata stiri ubi pro is, p., . delitiis virginum fasciam posuit.& merito,quia vi, meretricis signa sunt ubera subacta apud Erechie-
r is, ibliii. diose reuinctae sunt symbolum illibati foris virgirona sutis: nei, in quo puellarum honos consuit. Hine Athe . commemo' ni, templum I ianae solutionae structum legimus
Zi ἀὴ Ii apud Pausaniam & alios, in quo suspendebant no
noua nupetae uae nupta Tonas, quas soluerant sponsi ad illas in- Ut stest atque hoe eslusisse videtur Baruchi Mu- 2,.. ita iam sem erae lata fandis omis sedens est, visi. ut ex Herodoto interpretamur,seminae ad aedes Veaea'ε. neris ronis praecinctae, quibus virginitatem proseGMero . . ia, hospitibus ad Deae ianum aduentantibus pudo' rem prostituunt,Deaque se expiata,domum reuer riseia etiam tuntur.Apud exteros itaque,& apud sacros scripto- pectorali, si res fasciam pudoris virginei signum flatile reperimus: quandoque etiam emitatis eoniugalis, hoe . Te is est , fidei intemeratae erga virum, ait enim Psaltes:
tantur , in fasciis aureis, quali significare velit Dauid id ipsum quod nunc afferebamus, omnem gloriam casiae sponsae non esse in externo cultu sitam , sed intus in pectorali fascia religata, hoc est, in fidelitate coniugali, quam fascia repraesentat. Quod Dis autem in seminis fascia,idem in viris lumbare vale obe semini, bat apud Hebraeos,quibus, sicut & hodie Mauris, Zeis: . Granatens bus,olim antiquus mos erat, fasciam latam ad lumbos religare, quam ideo lumbare vocat
Ieremias. Suώι -- adsisti Iambare, ait Dominus, ista sus vinoe agglusimus, coniugio copulavi πι- ω domum Israel,lec. vl essent mih dee. - todem, o in gloriam. Date eris,ait Paulus, sic Eri iambos Oe-
Bras in uensare, hoc est, in fidelitate a sorores sunt voces mκ, emeth, veritas, de na Σκ, emunali, fides ab eodem verbo rau,aman genitae ne fidem adstrictam Deo violetis. Idem Dominus admonet apud Lucam: μι lamba aestri praean L, o lacerna aν derites
o Ioram, ad omnes, qui serum sum, hoc est, hoc dM M. ianarium esto pro commodis velaminibus tibi,& an .cillis tuis extenuat enim rex liberalis munusculum Sarae donatum quae dicendi ratio Hispanis consu ta est, cum seminae alicui princeps largitur donarium non pro dignitate donantis, ait senora paratocas. Haec eo dixerimus, ut intelligatur, hunc amictum non esse indumentum interius, sed velamen, linteum, vel praetextum capiti sponsae obtentum , ut ex allatis locis colligi potest. Fauet nobis verso Septuasinta , qui paulo inserius pro eadem voce 'iaci, inest, ponunt dirit βολεια, peribolaea, hoc B est, velamina,pallia, quae scilicet operiunt seminas potius, quam vestiunt. Gestabant enim Hebraeae Apud He- mulieres, sicut de Italicae, peplum pretiosum,& sutatile a capite ad talos sere demissum, quo virgines & theum
sectora, corpusque totum tegebant ;vxoratae cete- o us velara praeter faciem a meretrices vero habitum virginum mentitae peplo se totas operiebant. Vnde il- miri s lud Canticorum forte Morii ripiam. Hebrai- eum: mere
cer cur ero quas desuper amicta, id est . velut seor- : :
tum huc illuc aberrans, meum pastorem inter cau--νlas quaeritando atque in Cenes: Asympo Thamar stamina sura ιbersiarum, quod Suidae est velum aestiuum:Hebrai h - .ce,obtexit, atque obduxit se peplo cuius rei gratia mpaulo post de ea rogatur: ubi est illa meretriXὸ De y. i . virgine vero exemplum habemus in Genesi. - ista ibid. α ι.C Rebecra uitias eira pestium operais se, prospecto sci- p. as. licet Isaae sponso veniente sibi obviam. De uxo- x. cor. I . ratis vero apud Paulum . Desti misti, ML-a u. to. iux.
habere . dee. De viduis autem ad Ruth ait Boor. ζ' i' 'Expande,inquu altrix taamias veri ι, &c. Ergo, ditaris te, est operui, vesaui te . Quod vero Hier nymus vertit, sibi tisus, Hebraice est,', meli.
Drtum a verbo netra , masali, quod valet attrectando attraxit, extraxit ex aquae ut in Exodo . Voca- α au ae mmea eius Mose, uram rasa de aqua fiat attra- , . .
Heum . di in psalmo. D Uumsit attraxit me de usi ν. y. artis multis: inde nomen nem, Mase,id est attractus in atque meli,quod hie legimus: pro quo Septuaginta vertunt F απαν, tricli apion, quod Suidas interpretatur pannum hombycinum, vel pretiosam iam ibi uestris r quod diuus Petrus declarauit: D- D vestem, Theodoretus rete e capillis consectum , Mia est ιὰ, oui latet quamuis accingere lumbas possit etiam significare promptum esse, de expedit i id tum ad opus: ceterum ea significatio ex alio manat hoc si irim sonte: nam aliud est lumbari interius religari,aliud p .a esse.re baltheo eYterius: illud symbolum est puritatis , &ς pG stilitatis . hoe vero apparatus ad omne opus: sed hoe alibi comm dius agemus. Porro sponsae s icia pectoralisbystina a sponso dono accepta, it sani admonebat fidei conrugalis, atque puritatis cordis; ut scilicet mammillas, qudi eordis sunt diuertieula hoe est, ai ctus suos continentia e meret , seque mundam sponsi toro conseruaret, illud
=.i quod superne tegit, ut in Numerorum libro. Es ex
quod mulierum capitibua circumponebatur. Sch seboti, Lliastes. Graece est autem trichapion, quod ex auro fabrefactum est, quasi dixerit, ex auro textor dicit autem vestein ex auro δὶ is , diar ion, quasi animalium figuris intertextam. Origenes tricha .pta esse dicit subtilem nimis amicium, di quasi ad capillorum s militudinem attenuatam vestem,nam ξυις, trichas, capillos,vel pilos Graeci dicunt. Alii
sericum, quo crines capitis constringuntur. Hiero. Hieram nymus: Indar te stiti Idis: pro quo Aquyla I ssori. Mavi
do, siue palpabili, Symmachus, indumento Them του -d ,tio ipium verbum Hebraicum ) , mes, posuit rCumque diligenter inquirerem,quid sibi vellet vocabulum trichapti, quod Septuaginta trinulcrunt, E de a nullo Graecorum nec usum, nee etymologiam possem inuenire sermonis nandem didici a Septu ginta esse compostum rebus enim nouis noua fi genda sunt nomina quod tantae subtilitatis fuerit vestimentum,ut pilorum,& eapillorum tenuitatem habere credatur. Vnde& ego volens tenuitatem exprimere vestimenti pro trichapto, sultiti b,transtuli,quod tenui starnine,atque subtegmine textum iaetat. Hae ipse . Rabbi David pr mesi, vertitJ an -- L .e num sericui Chaldaeus tu g,ttaghonin, si seolo. clautibus.
217쪽
b abicina. Velamen eap tis sale erronis est s
ribus. Hieronymus ille, to k, insta versu deci- illinctiio pshmio interproat Dr. Alii vertunt seriaco cui H eso libens subieribo: Existimo enim . mes , significare ex ratione suae elyinologiae scri- eum filum . quod a bombycino lanifieio aqua ser-ilenti immersia attrectando trahitur; neque enim aliter redordiri potin salsesque esse, qui putarunt si in are pretio sim vestium materiam,quae ex clanchia marinis tracta sit: nam ctianis fila traherentur ex conchis marinis, non propterea dici possent attrectando tracta, vel ducta ex aquis: itaque modus nendi bombycinos caliculos exactissime declaratur et imologia nominis, mes, ut pro com et tonobis videatur, non aliam materiam pretiolam , quam bombycinam 'hac voee indicari. Sed quoniam de stricis,& bombycibus incidit sermo admonitos velim antiquitatis studiosos, qvi stricum di. stinguunt a vermium sanisci illudque apud Seras Scytharum, vel Indorum populos olim inuentiam, nune omnino exoletiam esse credunt a aduertant Gem esse Heu ram, & in Isaia seriptum esse r
te, si ita, ubi Septuaginta linum depuratum. Hebrate everor pra: d)ndia,pisthim seri roth,lina sericorsi vel serica a Arabesque hod e vocare vermium cpus Vi sera , voce respondente Latin eius autem clymon videtur esse otia si dicat Gloris spadi-
eei litaui, qualem scilicet habent fila bombyeina
atque ita cohaeret analogia significatus huius eum alio eiusdem vocis,quod cxtat in Zacharia, αιυ-s,arib, Hebraice e pridi, seria rim, hoe est,staui,spadicet, Hispanice vocamus alaetius; atque cum aliis Deis Isaiae & Ieremiae , cum plantavit vineam cle. tiam . Hebraice pri , sol eq. quod videtur tuisse genus quoddam vitis, quae vos proserebat subsanas, quales dant vites Cretenses r unde vinumst landatis sinum, vocant Itali. Ergo quan tum ex his locis coniectura dilecte fas est, seriea fila sunt dicta non a populis, qui Seres dicerentur, sed a colore natio: quod nonnulli Graeci,atque Latini ignorantes, ut pleraque alia, immo in uniue sum omnia Hebraeorum vocabula , ad populos S res retulerunt vocis etymon , atque etiam mar riae pretiosae inuentionein . Nihil ergo prohibetruo minus asseramus eandem esse materiam signicatam voce 3 2, meli, de qua modo dicebamus, atque voce np'd,seri tali: eamque appellatam ine si , quasi attractam, quod eius fila dueantur attre
elando laniscium vermium siliens in aqua isericavero, quod colore sat subflauo. Sed de serieis, di bombycibus latis.
velamen ergo seri cum subtile pretiosum ad velandum caput, corpusque tegendum sponsat datumhoe versu significatur. Porro velamen capitis signum esse subiectionis,auctibi est Paulus.x ιν qaia Mon de ι velare caput suo, quorum messo gloria
mutire uela la H Dp a capus νοιο Angelos . pro certo enim statuit Apostolus sapus fgnificare principatum contra capitis operimentum indicare cessionem domin h. Vnde in it vir qui eaput est de domanu, mundi huius, Dei vicem gerens, eiusque repraesentans dominatum in terris non debet vel Ie caput, ne potestatem sibi traditam, cuius imago est caput, deposuisse videatur i Mulier vero, qua creata est, ut viro pareret, de sub eius esset potestate , debet caput velare, quo principatum omnem
marito se deserte teritur: alioqui Anselos Ecd
A saeeustodes aduersum se irritabit, quippe superba, ct velamen signum debitae subiectionis fastidiens: Sed in loco Pauli obseruandum en , ubi legimus ,
deles maso MLMen haberes Ha Opus,Graece legi, ἐν sis, exusan, id est, potestatem, libertatem, licentiam, secultatem, potentiam auctoritatem,&ius,ut apud Marcum. Dasili is praesarem uno mammandoram.de apud Ioannem . De ι eis praestium ira De re hoc est,auctoritatem, ius, immunitatem, libertatem: nam Plato, ιειμαι δ exusas dynastis, dixit, dominii potestas, vel principatus ius: verbumque Θαύο usaro, valet potestatem habeo, dominor, ius habeo, ut videre est in Luca. ditis resarem has κι βρο m, benefici vi eanιαν, id est, principes,qui iura illis dicunt, appel-U lari solent magnificentiis mi honoris ergo. velamen itaque intellexit Apostolus, cum dixit: DA a Mulier po Hyarem labire sap=a cuus: idque propterea quod velamen potentiam in estero reuerentis gestamen est, quas dieair Debet habere in capite velamen testem principatu; mariti r Vtiam velamen significet sponsem, plebem sei licet Israeliti- eam, non esse sui iuris, sed eius, qui ipsim redemitio braehio extento,& sbi in eoniugium fidei copi lauit. Velamen autem hoc ex eo, quod est sericum, pretiosum , tenuissimum , repraesentat iugum Dei non tantum suave,& leue: sed etiam ips sponsae honorificum, atque decorum e mandata scilicet diuina, quibus agnoscimus,& profitemur Dei nostri dominationem esse nobis honori,ornamento,& com C modo: neque grauare quidquam, sed potius tueri, D protegere fideles Quod si velamen ad faciem roseramus,notum est,uer ipsa natura dictante,faciem velatam sigi iam csse putarismam ideo verecunda tis facies operitur rubore, natura scilicet sanguinem pro velamine fugaerente ad ignominiam tegendam i ita peplum sponse non solum erit symbolum subicetionis erga virum, dum cap ti obten. ditur , sed etiam, cum taciem velat, indicium casti pudoris,' decentis verecundiae.
ti commemorat Vates. Alterum est in vestitu arrifciose composito, quod Hebraei esserunt nomine, sili. Alterum in auro, & gemmis, quae vestimento superadduntur i quod dicitur, gh adi. ζ Hucusque de primo actum est; iam de secundo tractat Prophetae nam vocem rix, gh adi usurpat l .ceversu: pro qua Hieronymus vertit ornamentum, seque interpretaturi Generaliter ornamenta nunc ponit, de quibus in consequentibus per partes enumerat armillas. de torquem,inaures,& coronam,&reliqua. Favet Hieronymo locus Regum. Eas pro
tis posita est in Hebraeo praedicta voti gliadi. Apo
linari si Per hae ostendit quod ex ploria, de victorijs illi obuenerat. Theodoretu i l lud quidcm dicit ut de muliere e verum populi gloriam,dignit temque significat, iuxta illud rLια-eristior Iara
E menta sunt manuum , signiscantove origeni nihil indecorum esse agendum. Theodoreto autem vir tutem Spiritus tincti, qua ad agendum nos excitat: quod etiam probat Origenes. Adde Armillas esse pignora inu tuae fidei,in cuius signum datae sunt
Rebeccae. G ro'rim eista toriam tuam. Hieronymus: pro torque, quem nos iuxta Aquylae secundam editi
nem, de symmachum interpretati sumus, Septu sinta dea si dotio Udixo,cathema,transtulerunt,
e. 2 a. , . velamen hoe series.
tenui si mii. pretiosum repraesentae straue, leve. ae honori eum Dei 1
218쪽
quod non solum hie, sed in Isaia scriptumini Au- ADtata Hr' Dominus gloriam vectimenti earum, de muri, - renulas, & corymbos, ct circulos, & καθ uti, ea ' ilicina . Puto autem , cathema , ab eis di Oum ex variis gemmis in pectus mulierum m N nile descendens , qui & in se ornatus pulcherrimus mulierum est. Idem sensi Origenes, atque inter crithonu. pretatur torquem, in honestate libertate per c auaretech. tenam colli, intellectum veritatis accipit. Theod retus, legis iugum.
XII G iae inutiνem sper os tuum . septuaginta urornamem circa nares tuas. Hieronymus e Verbum Hebrarum dio peri cum dia, neum, excepto Symmacho, qui in te dentia signia pretatus est ἐπια uias, epirrinion, super nasum scarum . omnes , inaures, transtulerunt : non quod in-M aures ponantur in naribus , quae ex eo quod de Bautibus pendeant , inaures vocantur sed quod circulus in similitudinem factus inaurium eodem vocabulo nuncupetur: Ze usque hodie inter cetera ornamenta mulierum solent aurei circuli in os ex fronte pendere , ct imminere nari- Gen. α bus, &c. Est eadem v vsurpata in Genes .m η' Et positi inaures super nasum eius r quam ora tionem sapienter conuertit Hieronymus . Su
I, 33 ,' in alio vero eapite eiusdem libri pro monili ai
rium , non frontis accipitur: Dia ans rego es omnes Deos alienos, quos has sanr, o inuam, qua erant in auνssus estis . oe. H c autem loco necesse est
de ornamento frontis. interpretari cum Hier nymo r nam de aurium ornatu subditur statim i CG eirentis in auristis in s. Polychronius se habet : Aliud genus, quod circa caput ponitur pretiosum quidem, sed habens margaritam ad nasum usque pertinentem, &e. Origenest In auris circa natum est fragrantisima mysteriorum cognitio. Neodori Theodoretus veror inautis naso iniecta a viiijs d hortationem signis eat , quae per mandata freni instar adhibetur , a transtatione taurorum , qui serreum annulum naribus excipiunt, quo huc a que illuc circumducuntur, vi videre est in libro
s iuς genes, legis obedientia est. Idem : In auris m Q gna indicat diuina eloquia, ex quibus mens con-T Dodori ciliat sibi veritatis cognitionem . Theodoretus rDInauris signifieat doctrinam imponentem Orna mentum animae, atque vim, qur ad obediendum adducit. Haec omnia sundamentum habent in illo psalmi. Sara etam ese Atilion ns a sti, aries assem persciari aptasti mjsi. Hebraice, perforasti, vel terebram vi lci licet verbi tui: nam aurem perforare dicunt Hebrri pro imponere praeceptum praue . atque ideo seruis, qui in anno Iubilaei ceri e s J- debant iuri libertatis, decreuerantque in domo dominorum permanere, perforabatur auris subu--m ita, . la , circulusque inserebatur soramini, ut nossentrum teneri se, imperia multa herorum audire , quae non secus ac subula terebrarent eorum aures, hoerisI. , i. est grauia& molesta. Vide in Exodo, &Deuto M. II. ronomio . Ex quibus locis cognoscitur quid sit Eperforare aurem, quidque signiticet ea phrasse a que smul colligitur,quam graue praeceptum Deus Pater, nostri gratia, Filio imposuerit , cum illi iniunxit, ut somines institueret , Ze redimeret. nimirum quod per se tam seuerum erat, ut cuiusque excipientis aurem perforare, di quasi s bula serrea terebrare postet 1 tametsi Filius Patri obedientissimus, noctiique amantisimus, non
solum illud gratis auribus hauserit , sed in eo
dis intimum retruserit, ne dum exceperit mole ste. Ddus meus, inquit, volui. O luem tiram in medio Ps. 39. .s.csia mei, ede. Itaque sponsae aures perforantur. vi l epta a ornentur, quoniam mandata diuina, quae auribus excipiuntur, quandoque eas aperiendo seriunt, hcum id, quod iniungitur, carni de sanguini adueria obedientia satur . verum talium praeceptorum, quae periba t3t in et 'rant aurem, Obedientia eaput sponsae decorat, de
rem iuxta symmachum ob sensus elegantiam interpretati sumus: alioquin de in Hebraeo 'κ an, ω S, thiphereth, & in reliquis translatoribus tortiri corp eauchelis, gloriatio dicitur: ornamenta cetera membrorum sunt singulorum capitis ornatus imitus corporis dignitas est: coronam autem vocat diadema seminarum, quo capillorum stringitur, de ornatur ambitio &e. Dicitur autem corona Hebraice I Pp, phalereth, a 'ex, ghatar, quod est cinxit, circundedit, coronauit , ut in psalmo. Psal. s.k.εGloria o honora toν uat eam. Inde nomen signi-seat eoronam, hoc est . sestiam lineam, sericam, auream, vel etiam ex sioribus contextam , qua deeorari solebant primum sponis, deinde etiam spons, postremo reges: nam antiquiores sunt regibus nuptiae. Et de sponsa quidem habemus testia Coronas nmonium in Canticis. Vol de Libano spissa mea,tre. Mi eis ale si desponso in Isaia. uasi pansium Oee do is old coratum coram quasi sponsam orna ais monili- tumentum
mas gemmas, fecisque sita sari diadema, cri. Da- ζ' tur etiam sacerdotibus corona ab Erechieli O, dicente ei Domino. Creonis Ma eis mi gara fit rL 'L, Erat enim Erechiel sacerdos: & in Exodo. y. ,. rao Mys Arion ta eas tineas parans , o MLiaeus, at iturus iis Horam, cst decorem. Uerum sacerdotum tiarae diuersae erant a regum coronis, ut dicemus capite vigesmoprimo de utriusque dispositione disterentes . Nune coronari nouam Corona sponnuptam diademate decoris , est tam honorifico connubio , atque regno , quod nuptias consecu- GAT. tum est, honestari: ut si dicat: Sponiae honorem reia potui. gni detuli: vi apud omnes in admiratione esset, ait Polychronius. quod tum adepta est plebs Israe Policis. litica, cum leges diuinas accepit. Unde Theodo τὸ Δ
retus r. Corona super caput impositam eam gloriam, quae a pietate de cultu legis, atque adeo ex omnibus bonis comparata sit&c. FauetTheodoreti sententiae Thargum Hierosolymitanum : nam ea Nar mverba Exodi. Viaeus ergo Myses populo quod si s Hiero M.
Marius. spoliauerat emm eam Arioni sic vertit. D 'I . nudati enim erant corona aurea, quae fuerat in capitibus eorum cum nomine quadrilitem,&c. Viden posite in eo tur enim Israelitae post legem acceptam in signum tona sponsa.
fidei, & obedientiae, quam percustis scedere Deo
promiserant, ornasse capita coronis decoris cum
nomine Dei inessabili in illis inscripto quod stilicet
anno sequenti, cum tabernaculum erigi coepit, soli ν.3,. Aaron concestum legimus in Exodo, atque Eccle- Meus nsiastico Cisona ore ver mi rum caput eos, Oe. In p. ιη. qua sententia est etiam Lyranus ex mente Rabbi L rous. Salomonis; quam etiam videntur cunfirmare illa man. verba alterius capitis in Exode. Ium nanc H ad ιν A UI
219쪽
satam ιην-,to iam videam viasarium riti. Et statim sequitur. Den aeraηι ν Ibari ornas m suam a monte Oreb.nam utrobique legitur Hebraice pro o natum, Dadi,quod lanificat aurea monilia e cetera,quae ad Ornatum potius,quam ad vestitum per via. . tanent, ut supra diximus.quare Chaldaeus veris:tolle ornatu cultus tui:non igitur vestes sestiuas deponere praecipiuntur Israelitae. vi multis placuit, sed neque arma, quod alii fingunt, sed aureas corollas symbolum desponsationis plebis cum Deo: atrue eiusmodi corona caput sponsae exornatum viaetur hic referre vatest ad quam fortasse allust TD. xii & Ieremias dicens . rem lactam chorus
tanto sit peccavimus . Enimvero, etiams magni momenti
maioris pie, hoc sponsae diadema , illud multo est preti ii is aba sus, quo Christi Ecclcsa nobilitatur. Nam de ea chiis, eri scriptum est ab Isaia, sub nomine Sion, de Ierusa
in iniue lem, ne parabola mutata videatur. Et eris cor mi istaci ti- isa Manti Domini, cst diadema ν' ni m ma
μι,. p a ori ini. Magnum quippe erat de Deo sponso floriari, sed quanto honoratius Deum ipsum desponsa se iactare illud erar, Deum esse coronam in capite sponsae; hoc vero, sponsam esse coronam cui Dei r illa corona denominationem dabat Ensae a Deo; haec vero ipsi Deo nomen a spon- nam nihil aliud est, esse coronam gloriae in manu Domini, quam esse sponsam, quam ille apprehensa manu sibi assi lauerit: nam uxor gloria v t cm. H. νι eis, testante Apostolo. ει δώ-u , ni in ma-y- - nu Dei; quam in eius scuto depictam esse Ierusalem pro regis inspitibus. & quasi trophaeis cumscripto versu: Rex Hierosolymorum. Merito enim diadema regni vocatur ea ciuitas, a qua cognomen sortitur rex, cum primum coronatur. Ipse mata ., .8 autem Christus cona tutus est rex a Patre θρον non monsem sinctam eos. Atque ad ipsum re
sed qua gloria, nisi Ecclesia, quam sibi despondit
in passione λ de de eius emptione nam emebantura viris uxores olim ) atque possessione gloriatur , tanquam de comparato regno λXIII. O emara es auro , is argento . Repetitio vide retur praedictorum,nis argentum memorasset,quae, Π oon. ut notauit Hieronymus, vilior materia est, s ad pauperum, rusticarumque ornatum potius perti net, quam regitur tanto sponso nuptae muliebrem mundum . Quare ipse Hieronymus mystice interpretari conatur, quod secundum literam non et . f. cohaeret. Theodorctus vero haec non ad corporis cultum, sed ad diuitiatum cumulum pertinore credit . dum ait : Statim enim ab Aegypto egressi ab Aegyptiis vasa argentea, de aurea mutuati eos spoliarunt, iustam violenti operis repotentes mercedem ride tamen earum quoque gentium , quae terram Chanaan incolebant . omnes
facultates depraedati sunt. Significat itaque praeter spiritualia bona, eorum quoque, quae ad corpus pertinent, abundantiam, dec. Nihilomi nus existimo , sicut verbis sequentibus, scili trD te sua es fg, est pol miso, Cr multico ordias iterantur, quae praehabita suerant vestimenta, & pallia pretiosa ue se praesenti versu repeti, quae praedicta sunt ornamenta, de monilia et Neque arῖ - Α ti vilior materia chstati nam eiusmodi pretiosa
ornamenta olim non minus ex argento, quam ex auro elaborari solita colligimus ex Canticis. Ma- can. .yao renatus aureus suismus uti, vermiolutus aetoso. Hoc est, vi Hieronymus interpretatur, catenam Πὰν ad colli sexuosam ad instar murenarum ex auro sa- Marce Leiam , varijs argenti punctis, seu micis distinctam. Ergo illa coniunctio initio versus p nitiis osta valet, inquam, ut aliis innumeris sacrae Seripturae locis a Hieronymo reddi solet. Exempli gratia se sciat explicatus locus. Dixi tibi, ocilae: ἀπι, -3 - , I bi Mae. Et ille alter: Dum, stip. cap. 4 inquam, o anno GH iis . In quibus locis Hebrai- y.sice loco ιnquam in praedicta coniunctio ', vau, quae sonat, θ.
B Ei tristia es ι . , is pol miro . o mollitatori las . Hebraice bysso , de serico , & auro texto nam eadem nomina versus decimi repetuntur, licet ordine inuerso, didi, ses, & , mes, de m ,ri linati . smilam, o mei, Est oleum ramia sti . simila De senisse Hebraice dicitur res, soletit, significesque, testantibus Rabbi David,& Rabbi Salomone, sarinam nisi de mundissimam, tritici forem, delicias triticeae sari- listinae v enae , similam, vel smilaginem vocamus e dictera Nyς a farina vulgari, quod illa ex omni itumento conficitur ; smila ex solo tritico: illa, vel ebantur po με - ''pulares omnes ; ista, diuites & magnates: illa, in omnem viam adhibebatur: ista, in sacra libamiana, ut in Exodo , de Le ico legimus. Hoc imC eo simila signifieat panes lectissimos , de delicat illi mos , quibus non principes tantum , sed in uniuersum Israeliticum populum vesci solitum testatur Vates : quae res magnam tritici abundantiam in terra promissa indicat. MA. Hebraice est edicin , debas, significatque M l pro sis apum opificium suauissimum. Dixerunt enim I i ctibus matulisthaei ad Sampsenem. I. dArriis M E niam vero fruetus palmae, fici, uuae, prunae, mali,& in uniuersum omnes alij, cum maturi sunt de tempestiui, dulces de melliti sunt a solent etiam nomine mellis signifieari, ut i inlibro Paralipome- a. r. 3 . non . OLalere primit as My Urael framenti mos , , .s. o olea , mestis qua ae . Id est, dactyli, vi sentit David. Rabbi David, vel fructuum reliquorum, quod viruD detur probabilius i nam mel eo loco non significat faui liquorem, qui nulla ratione osterri poterat Deo, lege id vetante in Leuitico. Cum c Du. a.y.iiso mellis primitiae sacerdotibus allatae dieantur, necesse est mellis nomine fructuum mellitorum oblationes intelligere: ciuo modo etiam exponunt Doctores Hebraeorum illud Exodi . Terram, quae mou3.y.3. Iau Liae, O media, hoc est, lacticiniis pecorum, I de fructibus mellitis stirpium abundantem. Nam M .LI, ude Martialis . malum με- Infanti mel mela das. - ait de duleibu, fructibus. Simile est illud Deuterono j. Vsse gerer Detis. 3 a. m I de petra, oleumque de saxo Parissimo: nam eleum p. ra. eo loco non sanificat succum baccarum oliuae . neque mel opificium apum : neutrum enim sust-E tur , vel lambitur de rupibus , aut sticibus . sed oleum valet pinguia quaeque, mel autem fructus dulces arborum , nimirum quod versu proximo
dixerat r νι comederes huc as agraram , τι sag νυ mei de petra , M. Eodem modo interpreta
mur illud psalmi . GLinis eos ex adipe fomenti: Tsso.Raro de perra , mella fatumis eos. Hoe est , paniabus confectis ex tritici siore nam adeps valet optimum , selectu a, forem cuiusque rei atque
220쪽
ut notet soli Palaestinae felicitatem: nam oportet terram esse feracissimam,in cuius rupi bus prouenirent fructus non solum mites, sed melliri, qui scilicet vix alibi in convallibuet prouenire solent. Idem ergo valet hoe loeo mel scilicet omnis generis stuctus mellitos otii sinis. Et oleum. ludi, semen, significat omnem pineatio laxius tu dinem . sue naturalem, sue arte consectam , y amplectiturque oleum , unguentum , atque adi Exo dis. .s . Primo oleum signifieat in Exodo . Oleum H 7 ad Iam naria est in anda. Et in libro Regum. L o uis'. in iocii non ea imm natus. Seeundo, signiseat ometi o. unguentum ex oleo, de speciebus aromati eis con- .m. io. ditum, ut patet in libris Regum Ammata di oleum
p optimum,id est, ungitentum. Sila sumitur in Canti- B quod de plebe Israelitica sub parabola seminae r
eis . curremus in odorem unguentoram raso . Et in cens nuptae loquebatur, quam omnino dedecebat
, . 3 j Isaia. Oleum Da pro luctu. Et in psalmo. Vse vel modicus vini haustus, quippe hostis pudicitiae i
Quibus locis alluso fit ad unguentum, quo tempore laetitiae conuiuae inungebantur, ut videre est in historia Regum . L eis te si Maia , ἐν induere leve titubri, o n/ inguris stis. Et ex verbis Chri apvj Matthaeum . Vnge captis itium or facum suam Laa,cu. Atque in Ioanne, δὲ Marco, ubi l gitur mulier pedes, di eaput Christi untiisse una ollatim pio suento naνδ ρ 'ei pretisse. Tertio carnes pingues ortubus pio significat apud Isaiam . Conti mam pingarum , vel
I. ἡ '' pinguedinum. Et iterum . VAM plures sumis, vel ID. r. pinguedinis, in qua scilicet erant paleua pinguia simila , mel, & oleum ; quasi smila mellit , , di oleata , per figuram endiadim, qualis illa est
id est , aureis patinis r de in actis Apostolorum. θινι a sancto, o sinu e. id est, vi Spiritus sancti. nam in Exodo habetur; D8 eius si s mdaram mesti: de in libro Numerorum.Faciebat ex manna populus una asses Is raa ι Dms oleast. Manna
itaque deseribit Vates:quod sponsae suae Deus e caelo largiebatur, non pro cibo s olum, sed etiam pro bellariis, ne vel necessitati deesset, vel delitiis adolescentulae. Vbi obseruanduin est. Erechielem non meminisse vini, sed similae, mellis, de olei.
nam Iaxarios ras est v nam, ut videre est in proue
biis, ideoque vetitum est matri Sampsonis, qui su-turuq erat olim Nararaeust quanto maiori iure
sponsae Dei a ius sorte sub mellitis vinum quoque intellexit: nam in Oleae prophetia cum pane vinum sponsae donatum legimus. Sed sub praedictis bonis synagogae abundanter communicatis, quis non videat Ecclesiae Christi delitias adumbratas de ipsaque germanius accipi posse superiora verba, sim tam , o MA, O Heam e misias, o Virgo Deo sponsata. o Hetra facti es ie-
semoro mm s: nam sinita a panis est Angelorum , O saginantia. Idem in Genes. In pinea aene ιρον aium. C a caeleste manna, sum tam electum Aeooram ci- Genes. 27. erit benedictio tau . Ergo hoe loco olatim lactaci
nia omnia signifieare videtur; quemadmodum de mel omnia poma mellita . Vtriusque autem ni minisse solet sacra seriptura, quoties soli feracitatem commendare vult, ut in Genes. Rened cernis bened mu das eati . suo , ιδ ρά Iunistis ab ιι latentis 2 ossam, leneaemimsus et beνum , vulva. Hoe est Ditauit te omnipotens, o loseph, abundantia pluuiarum de caelo, an uentia pom rum e terra nascentium . de numerostate gregum,
di filiorum, atque hoc ipsum indieatur illa figutata di one toties repetita; in terram fluentem lacte, de melle, scilicet lacticinijs pinguissimis, at que dulcissimis pomis asiluentem nam idem va-bus, ut ait Zacharias , o v num geminans metianes, hoe est, maxime bonum, & pulchrum, quod Deus habet, eodem propheta testante , quod scilicet edentes reddit & honos , de pulchros iuuenes ad bellum robustos ij enim dieuntur electi)de virgines aternum forentes, nunquam corrugata fionte seneleentes , nitentes perpetuo , id est, immortales. Hoc idem edulium est mel de is petra , de mellitus fructus arboris vitae: dactylus
palmae Delbo quae est apis o sub qua sedet sponsa tam dulei saginata pastu, illud silentio submur
& .latim est Christi corpus quando caro est pin-stui si imi vituli parentis micis saginati, quem scitet oleum, atque lae in hae dicensi forma, nimi-D licet Pater snu suo iret, ' quali lactat ..ctiis Wa p. a rum quod psaltes sere expressit dicens. Afrumeuta, vim , ese olei sitis malistic Ias I : nam oleum pro omni pinguedine accipit, vinum pro dulci fructu terrae naseentium . Vt ijs tribus vo cibus simila. melle. & oleo Euehiel amplexus fuerit, uniuersum prouentum terrae sanetr fuisse laetissimum , selieissimum , ct exundantissimum:
nam in eandem rationem eadem tria genera pro uentus coniunxit Moses in Deuteronomio. cos Bituit eam stiper evolsam seννum , tr comederet fructus agrorum, τι se νει mel de ρ fra, mellitos se ilicet suctus , quos dixerat , olea macie de Iaxa δε-rissimo, nimirum, ιιι rem .e armenso, o lac de stiliaias eum assi quorum anesum sitiorum Basan,
y. ra. est item unguentum essusum, quo fideles inuncti eru hilarantur corde,& sacie,psallente propheta. νι exsularis fatum an otis, o panis creto inis consis es . Neque exhilarantur modo , sed iuuenescunt, ut alibi canit idem. UsBettas mea sn-sent ordia es ii , vel in oleo viridi , vel pingui Habitum, inquit, animi succulentum, de veg tum hoe oleo delibutus nanciscar , quantumuis siti senio male ante aliis vitae corrugatus & con seditis. Denique vi senes foreseunt, se iuuenes ad pugnam hoc oleo confirmantur, dicente pro .
ctus scilicet mihi sodalis in communi mensa. P id est, pinguium in paseuis Basan ultra Iordanem E ras in cori eran Mes mensem adaesus cones, as ιν pascentium , O hueos etim medulla tritui, adipe. fore rectissimi tritici, o Languinem liquorem rubeum' a Lberes meracissimum , purum , virginem, non dilutum. Atque haec sibi constant,s ver-ha propheis reseramus ad tempora Iosee, & I dicum, atque Regum . Si autem ea extendamus ad quadraginta annos peregrinationis in deser
to per similam , o mel , o oleam intelligere d
solum me cibasii, sed unxisti, unctumque corror, rasti: nam unctio, hoc est, suauitas & blanditiae, quas digne participantes saeram Eucharistiam δε- lent pereipere, ipses quasi athletas ad pugnam v getiores , & robustiores reddit.