장음표시 사용
331쪽
EZECHIELI S C A P. XXIII. 3 os
A varia, quae hodie Romae visuntur. in sun tribus quoque; nam ea lauera, teste Cicerone,ubi menti crir prani taureae coronae mortuo cuidam impositae) septis ii chra, cippi, atque columnae corollis, & floribus decorantur , ut apud Lucianum in Nigrino vi-
Vnde etiam armi, ab iis dependentia dicta sunt. eius honoris meminit Liuius: Papirius, inquit, consul equites omnes ob insignem multis locis operam corniculis argenteis. nempe vasculis instar cornu elaboratis, armillisque argenteis donat . Et Valerius Maximus de aureis, di argenteis armillis loquitur, quibus donati sunt equites quidam strenui quibus consentaneum est,quod de armillis Saulis regis nuper reserebamus, ut verosimile sit id honoris initio regium esse postea cum uiris illustribus a regibus ipsis communicatum , post a feminis quoque usurpatum non tam honoris ergo,quatae decoris . neque enim nouum est seminas quicquid usque preeiosum est ambire,&in suas delicias luxumque eonuertere,atque adeo coronam restiam quae vel praecipuum est supremae potestatis insigne, ut mox dicturi sumuς. Sed meretriesi istorum intemperantia superauit ambitionem. neque enim ab amasi s acceperunt ornatum, sed potius ipsis pro mercede armillas, debrachiis suis extractas. dederunt. Vnde Polyelironius,& Theodoretus Nihil enim ab idolis aeeipiunt qui ea sbi colenda instituunt, immo dona sibi a Deo concessa ipis, osse.
runt, varium illis circumponentes ornatum. Tι e on is oecioso in eas risus eorum . meat, ghate reth, idest corona a verbo 'uτ, gharar, derivatur, quod est circundare, munire, atque adeo cumulare,quod ijs abundare selenius,quae circa nos sunt.
in ptima signiticatione sumitur ibi: Saul, ovi
Hebraice Coronasti annum bonitate tua. sed sensum huius versiculi psalmi mirifice expresserunt Septuaginta aes dixisset Cumulasti annum prouentu abundanti, quae tua bonitas est. eorundem significatuum symbolum suit corona veteribus. immo ct vox Graeca , stephanos, a verbo, mpho. oritur, quod est cingere, cumulate, adimplere, ut testatur Athenarus,&Hesychius. Idemque ex Homero constat, eum ait Verbis sormam Deus ipse coronat, hoe est deformes implet dicendi gratia. Vnde corona est quasi complementum,& consummatio . cuius significatus etymologiam habes apud praedictum Athenaeum. antiquitus enim, inquit ille, sacrifieantes, id, quod i ijs
acceptum referendum esse putabant,coronare consueuerunt: etenim teste Aristotele, nilus diis mutilum, aut mancum, sed persecta di integra offerimus . corona igitur est perfectionis,& plenitudinis symbolum e contra vero cum alicuius miseratione tangimur,nos quodam modo ipsos capillorum tonsura, coronarumque depostione mutilamus. neque aliud sibi voluit Ari: oteles cum dixit,veteres in conuiuiis Oronis usos ad significandam, augurandamque fertilitatem annonae, rerumque Omnium abundantiam. Coronarum autem frequentissimum vitam inuenimus apud omnes sere gentes in sacris . nam ct holitae, & lacrifici, & idola cor nari consueuerunt. in certaminibus praeterea usus erat, in victoriis, atque triumpitis; victorum enim haec praemia suerunt . in nuptias etiam utpote sponsorum,& sponsarum ornamenta : in regum Isacerdotum inaugurationibus, ceu illorum dignit iis insignia ; quae omnia latis aperte demonstrant arcus triumphales, statuae nobiles, marmoraque dere licet. ac denique in conuiuijstum sacris,tum profanis, ac praesertim nuptialisus. Quare Pli ' nius: Et iam. inquit,tune euronae Deorum honos terant, & larium publicorum priuatorum, ac sepulchrorum,' manium; summaque auctoritas pactili coronae. Sutiles saliorum sacris inuenimus, &s lennes caenis. Athenaeus quoque inde probat a ve- AHe.IB rteribus conuiuiorum originem ad Deum fuisse relatam, quod coronis Deorum proprijs in iis uterentur. 1ed ut omittamus alias , quae nil ad n B situmpertinent institutum, conuiuales certe coronas, si Athenaeo credimus, inuenit utilitas , vel Coro x eo etiam necessitas, confirmauit vero atque auqit vo v Maealuptas. nam cum veteres,quod Plutarchus scribit, tu, inter epulas liberalius se ad bibendum inuitarent, luptati largiusque biberent ; ad occurrendum, meden- Trularc duinque capitis doloribus, quos vinum immode ratius haustum parere solet, consueuerunt illud vincire, ae ligare fasciis, seu vittis ex lino, lanave cis .fi, consectis, ut festus tradit,atque is lotus,coronas, teste scilicet Veterum suisse laneas, vel lineas. accessit νοῦ deinde ornatus coronarum ex frondibus, vel goribus contextarum, quo utilitatem pariter comi- nri suetant. tarentur deliciae . nam forum exhalationes mirabili contra hoc malum sunt praelidio caputque ve- C luti arcem muniunt ad ebrietatem pellendam. nam ' calidi sores molliter aperiendis meatibus, faciunt, ut perspirare vinum patrit: & qui leuiter frigidi sunt, mediocri contactu vapores repellunt; ut violacea in primis, & rosacea corona : vir unque enim horum astringit, ac reprimit odore suo: ex qitibus caput grauatur. ut meminerunt Aristiphanes, & Plinius, qui tradit primum ex hedera Liberum patrem capiti suo imposuisse coronam, i, eiusque inuentionis rationem tradit Plutarchus: Hedera liquit ille. Baechantes coronauit, ut mi- r.equens nus a vino laederentur, hedera stisore suo ebrieta- η iij tem testinguete. Athenaeus quoque ait hederactis tu corollis veteres primum sutilis vises: quod frondi- Flutarib 1. bus, atque corymbis tempora ligaret. molliter D que astringeret, de sine graui odore refrigeraret. idei reo ait: Videtur Bacchus coronam vitis reliquisse, ae potionis dilutae auctor fuisse; cuius coronae mentionem quoque sectani legimus in libris Machabaeorum . nam Iudaeos cogebat An tiochus hedera redimitos orgia celebrare . Ex '.'. nardo etiam usitatas fuisse coronas auctor est Pli- αι tibi inius. Lautissimum quippe, inquit, habetur ex nar- Op s di solio ea dari .es merito; est enim nardi odor
suauissimus, ut habetur in canticis: Diaus mea δε- e-O Adusta ram . . nardina scilicet corolla. O ite p. , rum: Nodus, O eoo a M. Hebraice ' u , netdi in plurali z r,nerdim,dicitur, unde Graecum; atque Latinum vocabulum promanavit . fuerunt etiam eius nudi coronae epulares ex myttho, teste Ath naeo, ad vini evaporationem reprimendam . unde
Horatius. I erat Ibi ne Hera aut viridi nitidam caput impedise .d. . straho.
Rosae quoque coronis adhibitae, quae teste Ath naeo,aliquantulum refrigerandi, capitisque dolores mitigandi vim obtinent. Plutarchut etiam, et u Im- qui violaceas tolaceis adnumerat, I in facultate refrigerandi comparat. De rosarum scrtis Mat- 1i lar tialis.
332쪽
A tisar nimis muta dos muli re a oris A migrabunt alio fornicationes eius at ipsa. septu ginta Nonne in his maechantur, & opera meretrib
Rosarum quoque ut aliorum florum in conuiuii xx sum apud Hebraeos' viguisse ex illo sapientiae saei e colligi potest, ubi Salomon homines voluptuarios in hunc modum loquentes inducit Vino Heusis, O unguentis nos impleamvis, o non aureas
restan/ ; nacam prurum sir, quod non peruanseo Lx na nostra. emquam marcessor : Inquiunt,quod i sae, citistine evaporantur, eo quod odoris sui sunt prodigat ; emittunt enim, ut ait Plutarchus, odo ris Euxum. unde etiam nomen habent: nam Graecis rosa dicitur ρ, o, quasi fueras odor. Fiebant quoque ex lauro, atque ex lili)s, quae, teste Plinio, rosis sunt nobilitate proxima, quaeque in sacris literis nobilitantur,ia rosis coniunguntur, ut in elesiastico . Adnumerat etiam Plutarchus praedictis cyprum, de crocum, quorum mentio est in canticis . nam a voce cephor, dc 'ra, cepharim Graecus, de Latinus Cyprus es uxit. Ergo ut ad
nostrum reuertamur institutum, videntur metetrices illae ex rosis, vel violis, alijsue odoriseris, de speciosis soribus, de frondibus serta sbi pie ille deeoris nam hoc signiscat 'κr, Pear Hebraicum. pro quo Hieronymus vertit specioso. teste enim Polluee hunc sere delectum habere solebant vel cis etiam ipsa fornicata est 2 quod in hune in dum intelle&it Polyclitonius, de Theodoretus:
Dicebam enim instrumentis utens propheticis, in his inanimis adulterium vestrum patratur, de sorniearia sunt vestra studia. Schesiastes vero. in his, inquit, eas redargui, de fornicarias, de adulteras eas appellaui. constat enim per omnes prophetas illis impietatem exprobratam esse. obserua . vel ipsi Deo stuporem sacere videtur tanta plebis suae in turpitudinem procliuitas. nam quali admirabundus exclamat i Ita ne seres habet it voculam hane nondum esse satiatam ibidibus meretricijs attendite quam auide, tuamque impudenter, ac si B iuuencula esset, amasios euocauerit, allexerit, dein sui contumeliam prouocaucrit . nam ex eius promptitudine licentiam in reliquum nacti, ait Theodoretus, tamquam ad mulieres communes omnibus prostitutas. ita ad Samariam,& Hierus leni ingressi sunt animarum euersores Daemones, quique eorum cultum docti sunt Chaldaei. deinceps igitur ad hos transfert orationem. Viri ora rapi an . Transtum saeit a Dij, facti, instat hominum ad ipsos homines veros . nam me retrix non se prostituerat hominibus Chaldaeis, sed Daemonum simulacris depictis soritia Chaldaeorum, vel Aegyptiorum . at vero per veros si
mines, Chaldaeos scilicet supplicio at secta est. de hs ergo ait o Viiij, i sitim. Rabbi David, de Sal
dammodo a ration afferre vide peccara pio
res sorum coronariorum; ut ijs potissimum ute- C mon per iustos intelligunt iudicii peritos,&in iurentur, quorum de color oculis, di odor naribus suavem voluptatem sinus cum commoditate leuandi capitis, asscirent . proptereaque inclito 1 vate dicuntur coronae decoris, seu speciosae, de elegantes . atque eiusmodi corollas amasiorum capitibus , vel frontibus, aut certe collis imponebant. M LA I nam,vi testis est Scholiastes Apollonij,veteres tribus modis utebantur coronis . nam vel capiti in ponebant serta, ves fronti, de temporibus circumdabant, vel a collo suspendebant. enim uero illud non expedit obliuisci,per amasios nos cum Propheta intellexisse idola, quorum cultui splendidum illud conuiuium dicatum erat. nam ea cerimonia meretrices se ipsas profitebantur fidelissimas, dedicando expertos. Polychronius, de Theodor tus iusti epitheton apposuit, non eorum iustitiae prohibens testimonium: erant enim iniusti mi. iniquissimi, & impiissimi. Sed ex comparatione rerum a meretricibus gestarum, iusti sunt,dixit: aes dicat, si tecum comparentur, ii Iusti sunt. quod etiam supra secit, ni de Hierusalem loqueretur; I I imonio oras rea, , est. Sed aptius videtur, ut iustitia politica iusti appellentur Chaldaei quae tametsi in hominibus idololatris vera virtus non e set, erat tamen virtus,quae ius suum cuique dabat: eamque exercuit Babylonius cum plebe I udae rum, quam hic meretricis noni e signiscat propheta. nam ut in libris Reeum legimus, Urbem
amantissimas sponsas Deorum, quippe eorum , D incendit de euertit, incolas Eduxit, regem ex si- Deliciis pro amore corolli delicijs nimirum suis, se ipsas spoliabant, in ipsorumque cultum libenter consecrabant. neque singularis suit ea superstitio, detine exemplo. nam etiam apud gentes moris suit me retricibus statuas Deorum diueis generis corollis
hie Rabbi Salomon. Ingredi ad seminam, dicunt Hebraei honesta phras, quod nos, rem habere cum illa. quia proprium seminaria est in cubiculis clauia
su omen. lga retractum filijs, atque oeulis orbavit: quae omnia sunt iustitiae vindicat tuae propria munera. Ii radulsam eas DLrro aduheram P iis is effκάento an aris . Polychronius, de Theodo-
retus adulteri j de homicidis pcenas luent suos amatores iudices sortitae. Quale autem genus supplicii id futurum sit declarat dicens.
I id κιον Ia d bis popolorum se es fodianors ad dis G1am. Definita est lapidationis poena adulteris in Leuitico . Morie mors Arar marsus, o ari era. Genus autem mortis paulo ante express
qui subos cura in dilucide interpretatur Quam- E inquit, moria ιν vultis r 'a Dp δίιι eum. Similis R David.
obrem disi ei, vel Hierusalem, vel Samariae, vel utrique: se attriuistis stontem, ut nequaquam secreto polluamini, vel mariti, vel hominum vitetis aspectum: sed instar meretricum publice prostituamini, quoniam inpressi sunt ad vos, quas stameretrices e Rabbi David: Dixi de vetula inueterata in adulteriis,nunc, idest non sornicabitur amplius, sed modo cessabunt fornicationes eiu , postquam eiecta tuerit de terra sua. ali se: lamiani autem sententia intelligenda est in sequenti lege adulterarum. cum alia non explicetur. atque ex Ioanne ita esse conuincitur, ubi de adultera Plia. iisaei ad Christum aiunt: In lige man2asu nobis Molosa is οὐ Iu dare. sed haec omnia metaphorice dicta scimus. illud sine tropo, FAD obj aso
de in libris regum rem gestam, huius prophetiae 4. ,s.commentatium: l D . oram sciatis de terra, O docens
333쪽
sco/-ms Aeres. n/ s. ηι frandam fretis ea- m. scholiasset,& Theodoretus: Haec illis castinentibus, lapidibu que, di gladio,atque igni con- si amplis,omnis ciuitas pereipiet utilitatem,discens in alieno capite, qualia snt impietatis praemia . nam hie versus persistit in tropo . mulieres vocat ciuitates. ac si dicat, reliquae ciuitates hoe doc
Et alaban fretus in B - βμν vos, operem id lora- - 'foram poν Iab ras, o sitim, quia ego DomLaus Deus. Polychronitu, de Theodoretus impietatis vestrae, inquit. fiuctiis seretis. non enim coaeti ipsam suscepistis, sed voluntate, atque cupia i A, ἡ te . sed ex ipso supplicio maximam colligetis vU- mi
litatem . quia me Dominum agnoscetis. quam totiemissu utinam agnitionem nos assequamur, non malo- cum.
rum experientia docti, sed diuina beneseia sentientes, & ingratum animum abominantes , ob Dei memoriam in singulos dies tenouati, di sanctissimi spiritus virtute. Dei caritate inssamma ti, di Domini nostri Iesu Christi iudicis aduenium expectantes.
MRGUMENTUM.sub metaphora lebetis pleni earnibus,appostique ad ignem obsidionem Hierusalem,& sub figura uxoris mortuae urbis excidium vaticinatur. 1 τ factum es vertum D, B
mense a cimo , decima demensis,a cense Fili hominii ineriti tibi nomen διι Mius, in qua, eonfirmartis ea rex Babyloma aduersum Hierus iam hodie. Et taces per prouerbiam ad domum irritatria Ccem parabolam, in loqueris ad eos: His dieit Dominus Deus: Pesre odam ,poue, ιnquam, in
, cogere fisa eius in eam, omnem partem bonam,femur,in armum, elee M. Osplus ple
Pinguissimum Iecua a Me om ne quoquas es ossium sub ea: Usrbuit eomo estis, o dias myunt ossa tibus in mea o eius. Propterea haec dicit Dominus Deas Vae Huntati anguinum, elia, cuius rubigo in ea es, rubuo eius non ex uir de eae per partes, in per partes suas etpe eam e non cecidit super eam sera. Sanguis euim eiul in me go eius ea, super limpidissimam perrum est aes ilium : n u-ἀt ictam super terram, it possit operiri pu mre. Vt Iuperis .cerem an lignaι ouem meam im pinditia vicis stere deae sanguinem eius a. perpetram timidissimum,ne operiretur. Pripterea haec aerit 'Dominus Deus: Vaecia uitati sanguinum , cuius ego grana m faciam rara a
334쪽
cra, reos οὐ iresiueondam et Uumem A Et dixit ad me ρ ιtur . euare non indicar taliatur carne . coquetur mursa est risitio, ω nobis, M. disias fera, quae tu facis e Et duxit ad eos: Sermo DdMini tam est ad me, ducens e Loquere domui I uel di me deis Devinus Ditis o Ecce ego polytiam faustauraum metim, superbiam imperi riseri, in desidera e octilo
Pone quoque eam super pranas Nacuam, ut ea escar , cs' hqrifiat aes e us d confietur in
me .seerus In urnumendum erus, O conse naturrtiligo eius e
a titio laborasti latum est , m non exiuis de ea n mia rubigo eius, neque per ignem. XXI. XII. Ivistin t a tua execrabrtis: qusa mundare B As , gladio cad nt.
XVI. XVII. xVIII. re motii, in non es Utin ara a sorditis tu s :sed nee mundaberis prius , donec quiescere faciam indignarienem meum m se. Ego Dominus Iocutus sum e Veniet, in faciam e non transeam , nee parcam, nec placabore
iuxta evias tuas, . iuxta a uentrones tuas
iti rabo I , deit Dominus. Et iacio est verium Doniam ad me aerens rriti fouinis, ecce ego tono a te de Pruliti oculorum itiorum iis plaga o G non planies, ne- Cque plorabis, neque suent lacrymae tuae .
In Myce tacens , mortuorum iactum non facies: corona tuu cir MVIσμ DA, CD OAceamenta tua erunt in ped bus tuas, nee umι-e u ora velatis , nee cibos lugens um comedes.
Lottittissum ergo ad popuItim mas in mortua es Oxor mea vespere: fecique Mane, cui
Et facietis, sicut jecie ora amitta non vetiis litis , O cibos I duritim Mu comedelis. coronas haleb tis is cap tιbus vesris, o calceuuenta is pedibus: non angeris, nequefieLris , sed Iabessetis in rn quitur,ltis vegris,s Ninussu Due gemet ad fratrem suum . Eritq. Edecties vobis in porten tim j itiita XXIIIIomma, quae scit, Doriis,cum veneras suae cr
Et tu siti hominisseeιὸ indis, qua tollim ab XXV.
eis fortitia nem eorum, gaud tim dignitatis, in d si ritim oculorum eorum, super quo re quiestini ammae eorum, filios , o, phas eorum: In de alia ram veneris fugiens ad te, ut am ravL
In dicis uam,iri aperieturos ratim cum eo, rara. qui fugit eo loqueris in non Aebis vitrarer .ms mior I tum G scietis, quia ego Domnus.
N anno nono, a migratione a DIoachin, ut primo capti e n tauimus, is mense δυ-s, hoc
est Chaldaeorum Thebeth, qui decimus est a Nisan ,r spondetque ex parte Decembri nostro, d cima mensis suta audi die. acriti tibi nomen δ/i halas . Hebraice: Nomen dies tarticulum diei huius, In qua consimius est IM Babi ιι, in articulo diei huius, iasoseis Io M alem. Vnde seimus non lum diem, sed etiam diei horam prophetae reuelatam, in qua ciuitas vallati repta est. hoc eodem anno, mense, di dicoepit Nahueho sonosor obsidere Hierusalem, ut constat ex libris Regum. & Ieremiae. Ergo eam 4. Ret x diem solenni ieiunio postea celebrarunt Iudaei, ut in eorum Kalendario videre licet reuelata itaque iuris F. est eodem die, in qua ei uitas vallari coepta eli, Eaeehieli in Babylone degenti, res gesta Hieros lymis,ae praeceptum,ut eam sub aena rate conca ptiuis referret die ipso notato, ut & ipsi, de obsessi .
tum extempore, tum ex rerum euentu diiceren
non casui, neque Babyloniorum potentiae Visis excidium esse adscribendum, sed eius voluntat L qui multo ante praedixerat ob ciuium impietatem urbem
335쪽
proponunt prophetae,m leuritia
urbem esse igni eomburendam i Erechielem quo- Aque prophetam esse veridicum,quippe qui Hier Iolymae statum e Babylone tam longe di sta nosse potuit,& palam facere Sed hic Polychronius adiecit: Quoniam inquit pueriles erant mente di cum
eadem audirent,ridicula putabant; necessario v rietate distinxit orationis narrationem ad terrendos auditores. Theodoretus vero: Per an igma iubetur propheta. quae ciuitati euentura essent ed cere, ut propter eorum, quae dicerentur, obscuri . tatem studiosiores ad interrogandum effecti auditores, exploratius oracula diuina percipiant. scholiastes autem se habet: Babylonius copiis suis adductis ad Vibelli oppugnandam accesserat. hoc vero agebat Deus, ut etipugnationis dilatione ilia
racta, o iubas a. septuaginta: Carnibu et separatis ab ossibus. Hebraice,electione ossi uni imple . quae quidem sententia cocordavit versionem Septuaginta cum vuleata nostraeetenim illi lignificare voluerunt ossa solidiora separata a carnibus, congerenda quoque in ollam; idemque vulgatus intellexit, nimirum implendam ollam electissimis Ossibus . neuter Ossa proijcienda extra ollam vel ditiit, vel credidit . quod ne nos crederemus, Id braea litera nos admonuit. atque ex huius versus intelligentia pendet eius,qui subsequitur, sensus.
Compone Psotietura ossis ab ea. Septuaginta: Succende ossa sub eis. Hebraeam littera plane reddidit Hieronymus. nam 'm,dor, seriem significat, ordinemve,& quicquid ordinate collocatur.Qu
Ios ad poenitentiam incitaret. verum non modo B resumitur pro generatione,saeculo,uita,aetate lim
nihil profecerunt, sed potius prophetis exprobrabant tamquam mentientibus. Deus igitur iubet prophetam expugnationis parabolam in illos
dicere III. Dires per prouersium is domum is tutinicem p.
rasolum. Hebraicet Parabolabis parabolam, vel transferendo transferes sermonem. de qua phrasi supra dictum est i de translatione autem lebetis
Ad quae verba nune videtur allulisse vates, atque MIe.3. y. 3 etiam Micheas, ut infra explanabimus: His ab is Dominus Deus: pone ollam, dicere iubetur, deinde sacere, ut rebus verba iuuentur. gesta enim magis mouent ι praesertim si sint insolita . sane prophetis mel annotatum est in superioribus. In hac autem metaphora, ut bene obteruarunt Polychronius, 5Theodoretus,olim,vel lebetem vocat Erechiel
Vrbem ipsam: per aquam infusam intelligit obs-dionem, di omnis generis calamitates, quae vallum comitantur,ut apud Isaiam: Adrieti Domitus Passumim ornes,reg m es lorum.Et in Apoc lys. Aqua malia papulistini. Bene ergo dieentur Aquae populi vallantes vitam propter multitudinem, siagorem, tumultum, atque ingens periculum, quod ex eorum vallo non secus, atque ex inundatione vehementi creabatur ciuitati. Pe
cus pingue est respublica lasciuiens , quasi vitulus indomitus qui in crassatus recalcitrat Bestiis enim
itistiti, His similiare est rebus,& verbis vaticinari; ut non se- C cit;quique effugerunt famis impetum ad summum
Homo Deiope propter peccata de
Brixelua coisseruntur. Sophon r.
ta m , medura,significa pyram,rogum, in hoe ipse capiter Coras ego magnam satia syram. idque propter seriem lignorum congestorum in pyra a. quoniam vero pyra nonnisi ad ignem ordinatum. Septuaginta sensu retinentes,verterum Succende olla sub eis; cum reucra littera sonet,struem ostium
fac sub te,illis earnibus scilicet, vel partibus pecoris etenim penitus ossa subter carnibus intra ollam consessa erant,non subtus olla proiecta ob ignem: vi praeter iam dicta probant,quae sequuntur. urenti eo I a dias. 0 cocta s Q. HI His mediae . . Theodoretus: igne,inquit iniecto,ossa succen The Horisa consumpta sunt; rames enim consumptionem se malorum peruenerunt. Obsidentium oppugnat imnes sustinentes. Rabbi David,Loeo, inquit. ligno- RDavis. rum combures ossa: quas innocentium intericei rum in Hierusalem ossa accenderint hune ignem, tot ue mala urbi attulerint sanguinariae. praeci re illi quidem,si certum esset quod praemittunt, loco lignorum ossa subiecta ollae. verum nobis id vi detur improbabile,tum ex supra allatis,tum etiam quia ossa neque per se sola ignem accendere possunt, neque eum lignis illum fouere, eum sint natura sicca.denique quoniam vates disse a dixit ossa,non consumpta. idq; sonat Hebraeum verbum . Sera bases,atque ita verterunt Septuaginta . se Metti Aa , ipstae laosta autis coeta sunt ossa il- illos e scit familes, inquit Seholiasses quippe , D li utipostremo e2 eo, quod addit si est in Hebraico, pristino honore spoliatos,hoc est Dei ope, di patrocinio. sed quid, s addas non modo bestiis com paratos , sed iues etiam, quae in macellum iam sub ductae sunt ad victimam destinatae 3 Carnes pecori, pinguissimi vocat indigenas, membra scilicet
reipublicae, utpote caput regem, cor pontificem, viscera Sacerdotes, armos magnates , dextrum
stilicet Leviticae tribus Sacerdotes , snistrum e re gio sanguine progenitos, se mora, quae musculosa sunt, viros bellatores. robur militiae,urbisque praesdium , crura infimos homines, hoc est artifices, ct Abros,&e. ossa robustissimos.atsue opulentissimos quosque,qui videbantur eonfidentiores,qui busque sufficiebant vires,& annona ad longam obsitioneni si istinendam: vel magistratu , qui susti- Enent onus populi proptereaque alias angati silent
appellari ignis fgniscat oppugnationemaeamem,
de pestem . frusta carnium extracta ex lebete, de temere proiecta in omnein ventum, desgnant citiues, qui vel excursionibus,pestrict f me perierunt circum Urbis moenia, vel profugos,quidi ruciati sunt, seu captiuitate oppressi. rubigo est peccatum obstinationi quod perleuerauit in Iudaeorum cordibus.
,raeco,& Latino codice, m medio eras,quod manifeste significat intra ollam,non sub olla.Sane Poly mdibrichronius aptius philosophaturae s dicat,inquit, attigit quidem illos calamitas. de inutiles ad omnia
redditi sunt. illud enim , exerasen , efferbuit, posuit,pro abiecta esti cx metaphora enim illud actepit aquae exaestuantis, de ebullietis,quae ad stulti interitum diffunditur.R.Dauid metaphoram R. Dousimul & Hyperbolem agnouit in verbo cocta:Tam grandem, inquit, accende pyram, ut ossa quoque tametsi durisIima,& ad codrionem inepta,coquantur: quod dictum est per metaphoram de sertiis mis, de robustissimis Israel; omnes enim perierunt gladio in urbe.
Vae eis rati gur estis,taris oleto in uo, o Hribeto eius no exis, de ea. Per silens in allegoria veritatem simul detegit, ciuitatem appestasse se ollam , sanguinem vero innocentium , atque impietatem rubiginem vocasse . est autem rim,ri, chelathali, pro qua voce Hieronymus vertit m- ui a
biginem , adustio, scoria, immunditia , sorde Due, quae ob nimiam adustionem de carnibus,ceteterisue esculentis ollae adhaerescunt. non bene ita P ique vertit R. David spumam pro rubigine; neque
336쪽
enim vitio daretur Ollae, quod carnibus plena, ad ignemque apposita, adhuc retinui siet sputaram ;cum ipta spuma ex decoctione carnium coales at, neq; spunia ita tenaciter ad hanere soleat aer vi vel igne indigeat, vel igni non cedat . ad hunc locum Prophetae videtur respexisse Paulus, cum dicit:
Π D. H. De nemo erro omne pondus . c corami os nosperias. i. tutam, vel tenaciter inhaerens nobis peccatum .
1 eeexi seria ollae enim comparasse vitus est corpora nostra; tu- a Gm bistini autem, uel sordibus peccata quae vix ita de-b. . quin ma si cantur; quin aliquatenus eorum reliquiae ma neant uana neant cordibus nostris impressa. rum GP trepisses,qpὸν panes suas edice eam; non cecidus seper eam so . vel non cadet. praeterit irin pro suturo. id est evacua ollam si ustatim, ut impleueras, situstaque extracta dis hee quoquoversum . thoe est annuncia illos in omnem ventum esse venistilandos ; idque temere, dicitra delectum. non enim cecidit super illos sors vi alii perirent, ait ut M. Hieron 'mus, alis saluarentur: sed cunctis commu 0 nis venit interitus. Apollinaris declarat neminem illatas effugisse calamitates, neque alij interitum , alijs salutem obtigisse, ut in prioribus o sitionibus: sed omnes penitus partim fame, partim pestilentia consumptos . eos vero, qui haec e sugerint, aut pugnantes intersectos , aut urbe ex sibescit pugnata mancipatos. Scholiastes: Nulla, inquit,
occasio est, nulla Opportunitas ad cam conseruandam inuenta . sortem itaque cccasionem exponit ; sed melius ex Apollinari , ct Hieronymo sors valet, quod sonat. similis dicendi ratio extat set iLεν in psalmo: Si d. mutis o mia os cleras i sor- tes ) ρ κὰ cola bis Hurg Iara , oc idea s iaciantur de vobis sortes ad vitam, vel interitum inter milites Babylonios, qui pro vexillo gestant columbam, die. Vterque autem versus illustratur Ierii 1.ς. . mirum in modum ex illo terentiae: S, serois M. es,
, Ium. exosos illos habeo, ebee Eos a facie mea, o
radianor, amanda illos extra aedes meas,ne amplius faciem meam videant. huic supplicio oppo- Mari . 1 f. nitur illud Euangelij: Intra MDu - Dominι Iai. adest recipio te in meum palatium, quod vos gaudium merito nuncupare soletis. si diseria ad
aeum, qui ad famem ad famem , cse qus ad captiu rarem ais e narrare coiia insupere quar νβ De calamitates ta uis vim naso glisitim aά occisi e, o curis a9 L erandum is olus uis ea ET L asse νου ad Petierando, o aes pandam σdabo eos infra. νem, vagationem, mersis regnis serra. idem argu mentum persequitur in sequentibus Ieremias, Ieriis p. et quod in praesenti Ezechiel: Dιν Iam, inquit,rest ira tetrae iens fuso inponis roris . hoc est ita fines terrae,nam
re porta, uia terminus est urbis, fines region si signifiiti . cat, vel in urbes longinquas spaciosae terrae. arg τ . xv. mentum persequitur psaltes . Diat uno tamquam i . oes e curtim, O in gentilas diapersi nos, venae δει Deus reo populum sua' sine pracio, gratis, es nonsu hun. cante nihili as , itanus, m eam fui endas eorum. id est non Εmodo non magni illos aestimasti, vel precia auxia stilicitantibus sed neque precium postulassi ullum, neque permutationem pro tuis popularibus;ut qui
pro nihilo illos ducebas, pro nihilo damnasti, de VII. tradidisti hostibus.
santuis in D sis enim eos in medu eris es. Diximus
supra non semel , in medio, significat e palam , feci: biis publice, non in angulis, sed in niedijs plateis. rubriati su- Sanguinem vero significare facinora quaeque tru- A eulenta, di insignia. hoc autem loco, proprie sumi potest pro innocentium prophetarum, vel in iantium D ijs immolatorum cruore; vel translati,tie pro idololatria, atque sceleribus, quae illam comitari solent . ut sanguis in medio urbis idem sit, quod in psalmo: . Misium vita istis issem, o I 's D
an radici one , violentiam, Ze lites, in esuriale Lear nocte ειν - rs I eum supremaras eias in quiras, o
Ias --Horius, 'ria. quid autem si, iis Medo, explicat o non defuis is plateis eras usura, ct Hl. atque ea sit diuinae indignationis causa, quam Ieremias significauit: Atienti fereunt lora
t fert m H, αβδε- . Manasis lautem gesta in libris regum describuntur in hae verba : In vero L
bem facit ollam, vel lebetem, quam plenam dixit cruore usque ad os . hoc est large manantem sanguini rivis. Talionis itaque sententia in ciues sertur, ut quam innoxio sanguine replerunt Ollam, sacrilego iterum impleant languine, idest sto ipsorum . Verum locum illum eleganter cxplanat Micheas, dicensr Auinte trino pes D eb, HY es Micis. e.
nam te cum poena talionis multati, atque intra urbis mania quasi victimae in lebetem contrusi Babylonii furoris igne elixabuntur, coquentur, ardebunt, & contabescent. atque haec quidem ad priorem sensum accommodata sunt. Verum ait rum etiam assignat Apollinaris non ingratum textui, nec nobis iniucundum. ita enim habet: Docet malorum causam,& ait: Haec patiuntur nimiae caedis poenas luentes. Quod si ad Christum reseratur; frequens est vox sanguinis, & ostendit ins-gnem ob eius effusionem vindictam.pertingit enimi propheta & ad ea, quae sui temporis erant, de ad ea, quae posserioribus saeculis erant euentura . Rabbi David ad san uinem Zachariae inter tem- I. a d. plum . & altare e lusum restri haec verba: Sed grandiora sunt, quam ut unius prophetae cruore impleantur . nam amplecti etiam possunt sim j-cri multorum millium innocentium cruorem per summam iniustitiam prolutum, ut supra dixi mus . ad prophetiam autem accommodatum est, sin
Christi Domini nostri sangtiinem innoxium reprae 2 'sentari, ut sentit Apollinaras luem e sederunt lu- tu usione. daei in medio Lierusalem, in plateis in viis publi. eu noccis, in compitis, in praetorio, palatio. Iudaei inquit Π effuderunt in medio Haetu talem, hoc est palam impudenter, de per summam crudelitatem, itemq; in plateis .ct publicis xi s non enim tantum mons caluariae ipsius sanguine cruentatus est, sed praetoria. num palatium, Herod:s Regia,arria basilicae, sora, platea, mn .ra, ct viae urbis Publicae conspersae. vi merito de proprio Redemptotis cruore illud
psalmi cantatum sit: D/ r unde in abibis, bobere Pst, .mpos et, ν operara exultatiu e put. Quoniam vere riui d. diuini cruoris cx monte Caluariae in omnem tetram circumiacentem effusi sunt. Eius montis sortasse memor propheta subiecit.
337쪽
AZECHIEL Is C A P. X X I ta I.
svo limpidis mam ρerrum effudis . Hebraice 3 A luti elixae carnes exurantur , multaque ignis vi
tem rupis, idest in rupe limpida,nitida,arenti minime herbida, ut in psalmor Σοι sal tosissipata chris. licet in locis arentibus, aridis, quales eliguntur ad sepulchra excidenda, in rupibus. quas dicat psaltes Desertores Dei in rupibus glabris liabitabunt extorres, exulesque ab humano conuictu. quae nominis etymologia mirum in modum congruit monti Colgotha, ubi cruci assi xus est Dominus, cuius tametsi decliuia manu plantatis arboribus non omnino essent incommoda hortus enim in eius latere virescebat, in quo depositus est Christusta summitas tamen illius nudam rupem ostendcbat, arentemque canitiem; sed ista etiam ius esculent uni absumatur,quicquid videlicet ad refrigerandum usui esse possit,animoque solatium asterre. C. era ossa, qua uni satiendum. Septuaginta: Multiplicabo ligna, & incendam ignem. Hebraice verba infinitivi modi sunt: multiplicare ligna,
succendere ignem, concoquere carnes, condire condimentum, ut & ossa ipsa comburantur. vla
pantur autem insititi ui pro suturis, multiplicabo, succendamque,ac. vel pro gerundi js, grandem saciam pyram, multiplicando ligna, succendendo ignem,&c.quod autem Hieronymus verteritoga, ivbi Septuae inta legerunt mi , ta xyla, idest liona occasio fuit assinitas duoru nominum ci ueta iprophetice, illa secundum historiam . Idolola- B gliat sanaim, ossa, ct rexI, ghet sim, ligna, quorum tras innocentium insantium sanguinem in rupe nitida essundere solitos, quales plurimi visuntur colles in monte ossensionis supra vallem Hin non, ubi filios mactabant idolo Moloch, supra dictum est. vel si figurata sit dictio, translationem usurpat hominis sanguinarii,truculenti, te qua egimus susurae pra aesdicat: No operuit Acinora. non dissimulauit,quae designabat scelerased pari audacia, atque crudelitate, & aduersus Deum se impiam, & contra ciues se profitebatur iniuriosam. Idem sere conia tinet,quod subditur: Non os tum siveνιιrram, utpossit operira puluere. Hieronymus: Naturale est enim, vi si sanguis essundatur in terram,combibat humus humorem sanguinis, vel paulatim terra
tius prouocari vindictam publiei .qua occultis peccatis Ηιeum
prius legisse videtur Hieronymus, posterius Septuaginta. Equidem in codicibus Hebraicis,quos videre licuit d Yν, ghetlim, idest ligna inuenio,sed
utrumlibet cohaeret cum sententia vatis . praeter ea ubi Hieronymus vertit: Uccla I umtiosa rem
positis, Et Septuaginta legerunt Et minuatur ius; Hebraice dicitur condi condimentum , di verbum quidem npn, racach, pigmentariis tribuitur, qui multas,& varias species aromatum componunt,&condiunt. in Exodo: vere Penta', di in Par
ditura; de qua in Canticis: Dala tibi poeiatim ex
operiatur, di puluere: cum autem super limpidissi- C quod hic usurpat vates, condimentum,conditura, Genes 4. y,vIII. mam petram, & nullam habentem foveam sannuis fuerit inlisus:labitur. I latam obtinet sedem. 1ioc autem indicat, quod non occulta, sed publica secerit homicidia secundum illud: Vox sunt inis foris tui elamas ad me de uria. Itaque sanguis in terram eis itis, statimque absorptus crimen denotat graue, sed occultum; atque adeo venia dignius,quam Eagitium publice patratum; unde subiecit.
Vssapo indateram in sinationem meam , O vis E eram Meseo . Ur, valet ita vi: neque enim in
eum finem peccabant, sed eum merebantiat euentum tam nefaria crimina. Septuaginta: Vt ascenderet perueniret sutor in ultionem ac si dicat, composito; eo usus est Iob: Fera sidera faci/ι Dasi ris a. i. ouam profundum mare, σponet, quasi tum v sensa bartians: Vel di ponet tamquam cocturam. atque hae de vivorum . quod vero attinet ad sensum
Rabbi David ipsam metaphoram pigmentarii,
quam verba praeseserunt, retinens, sic interpreta tur versum.condimentum, hoc est carnes, ossaque ipsa cocta condi & speciebus diuersis, vi comedentes delectet cibus, hoe est Hierusalem tot: tantisq; tribulationibus coquetur, tamque aduerss eas bus conficietur, ut carnes solent, postquam deco ista sunt,speciebus eondiri,ut sapiant: tantamque delectationem capient hostes iugulando ciues, quantam conuiuae ex cibo per se sapido,&bene
re eas, quae aduersus illam deserebantur crimina- test: Vιmma Demons emn Roda, ct intersectuma tiones; si ipsa quoque dissimulasset se sacere, quae sea in t seu FZm. Vbi hinstitim eae sem υinimam crificia an audebat. perinde enim esset peccatum celatum, atque sanguis inlisus in terram, ab eaque abso plus. nunc autem crimina palam admissa non secus sutorem iudicis ad ultionem excitant, ac san suis innoxius in petra nitenti sparsus, qui vehementer clamat, vindictamque suo iure postulat
aduersus homicidam. obserua hic publica, de ins Pgnia populorum supplicia, nonnisi ob publica, &inuerecunde admissa delicta a Deo insigi solere. sed de hac re supra nonnihil.
dem faciam Dram. Septuaginta: Magnificabo torrem , vel titionem. quini se enarrat Scholiastes: Cum torre comparat Assyrium . ex ipso vero ait illum habete vim. vi ne quis ad Babylonium reserat, quae sebant , quali sua saceret potestate. Magnificabo, inquit. titionem, hoc eii augebo mal rum principium, vel imperium, & multiplicabo ligna, hoc est mnitas occasiones, veluti materiam igni, praebebo malorum, ut hanc quidem comburam, elixas vero carnes, hoc est vi bis incolas t bescete iaciam, ita ut alio vari s calamitat:bus,vera in urra Edom. Vbi hostium caedem victimam, . est conuiuium Deo gratissimum appellat vates. quid enim aliud est sacrificium. quam conuiuium, in quo panis, vinum, sal, carnes, oleumque apponitur Deo,& ministris eius 3 Sed de utraque metaphora supra egimus susus. nunc institutum nostru persequamur. non displicet Dauidis explanatio, sed neque video esse necessariam, in nomeillud nna d, mercachali, pro quo ipse legit condiamentum speciosum, significare possit compositi
nem, aut commissionem diuersarum rerum in Ollam cogestarum ad cocturam, ipsumque ius e se cis conditorum commistum,& consectum. quo re-: spexerunt Septuaginta. cum verterunt: Minuaturius . nam cum ius ollae imminuitur, carnesque etiaxantur , ct excoquuntur; ex utrisque consectio quaedam , & condimentum coalescit, quod Iob capite paulo ante citato cocturam vocavit, Hieronymus compostum.
Aque I aes eias . Hebraice ponere, idest pone, ut supra monuimus . significat autem urbem ciuibus vacuam igni tradendam, & redigendam in
338쪽
cineres; ut ignis vi excoquatur immunditia illius, expurgeturque vrbs sanguinaria a sordibus idolorum, cruoreque innocentium, vel redacia in savit Tri ibri Iam. Theodoretus: Vt ipsum per aes igni ad in tum liquefiat, ct cum rubigine simul absumatur. victis enim ijs, qui propugnabant, capta urbs,deinde euersa est, di incendio conlumpta . verumtamen quamuis tot eam Oppresserint mala, non esta rubigine liberata, sed in ea remansi ad peccandum propensio propterea subijeit. XII. Mulso lass=e riti datam est, sir no exiuis de eo nimia notet oe- ligo eius. Similia horum tractauit vates capite u3iar iam ui estino taundo sub metaphora metalli impuri,
filii. ipsi e decocti in tornace , nosque ibidem quae a m exti ara istuten Ieremia adduximus ad eius loci illuurationem,
. quae huic versui nihilominus aptari possunt. addeti . i. v. . ex eodem Ieremia: Oloravi rogan vel fatigatus . sum puniendo in refeci , o Eripe ἐῶ popsum
st iee duriora sculpere nitor, hebetaui serramenta' omnia, ministros scilicet verbi defatigaui, immo constet, diuersis ad eos factis reuelationibus, quae magno ipsis stabat; oportuit enim illos saepius cum sermone bona omnia, & vitam ipsam fmul est . nete . sed obduruerunt marmora, caelari recusant, nihil pro fieimus tanto cum labore, nolunt e singi ad imaginem Dei sui homines ipsius figmenta,&e. non secus de eisdem in praesenti conqueritur Deus: , Matiis Iasiis sudaia , M. Cuius orationis vis adiam uni crescit; si prophetia ista,quod placet Hie.
Hieron. ronymo, atque alias,reseratur ad tempus Domini- eae passionis,atque ad postremum Vrbis excidium. tune enim non solum prophetae, ut antea, lab rarunt, ut Vrbem a peccatorum rubigine purga. rent , sed ipse ei uitatis auctor. de conditor Deus defatigatus est. aestuavit, singuinemque sudauit: Vt alti/νet μνῶs Hiarum Mon iis Oima Ἀδιὸ θ risti aia, s. sed quod ad eorum maximam partem attinet, retiacuam Iaboratiis, sine causa, ct et aae νιiod nem suam consim t. nodum enim ex au de ea ciuitate mmsa νubigo euas,neqae per ignem quidem
allusonem hie supicor iaciam ad legis praescriptum, in Leuitico, atque Numerorum libro repe- IOLLisI. titum: Vas immundum fictile frangetur, ligneum
32. vero aquis mundabitur, aeneum autem, quod potest ignem sustinere, igne lustrabitur . cuius legis ea videtur esse sententia ad mores accommodata, neque eniin de utensilibus domus cura est Deo)siquis popularis delictum admiserit , capite luat, quod patrauit. neque enim tam preciosa est unius ciuis vita,vt reipublicae offensone debeat redimi. s quis autem sacerdos , vel princeps deliquerit, quem non expediat occidi, supplicium sustinebit aquae seruentis nomine significatum . si autem Respublica uniuersa peccauerit, quae vas aeneo solido,& sonoro ob illius durationem, atque nominis celebritatem non immerito comparatur; lustrationem meretur, sustinereque potest poenam acerbiorem . nam eis fames, pestis, bellumque in
ciuitate grassetur, multique ciues extinguantur,
respublica lustratur quidem di excoquitur, non tamen absumitur; supersunt enim ex quantumuis foeda pes lue. quantumque sanguinario bello ciues aliquot, Reipublieae nomen, gentisque spes. itaque ciuitati expurgandae solet Deus eiusmodi supplicium adlubere, quae igni comparantur praedictis loci, a Moyse, cum ob nimiam l eueritatem, , tum etiam ob esseaeitatem . nam vix tam impiam inuenias rempublicam, quae same, peste, belloque appetita non respiscat ut merito eam legis sententiam considerans Deus, ipse admiretur, excandescat. de indignabundus clamet: Uria exitiis
ab ea nim a rub Io eius neque perienem.
Immund Ira uetia execrabitis. Hieronymus: Per- XIII manet. inquit, adhuc in ea immunditia execrabi- Die omlis,&scelesta. hoe enimnda, χimali, fgnificat. potest etiam conuerti: Immunditia obstinationis eius. tale quiddam legimus in Ieremia: Si mutare Ictem. II.pstis Ethiops pellem suam,oc ae si dicat: Obstinata ami. est in seelere: non magis exuet impietatem Hi rusalem, quam pellis nigredinem Et inops,vel excoriata retinet turpitudinem nativam Ethiopissaliaee in lix. uia mundare te volat, o nati' m. scholiasteti Ostendit oratio beneficii loco inserti calamitates. Alius Seholi iste, Incredibilis Iudaeorum demen- Arias LM.tia . cum ex beneficentia manaret correptio, eos
ne ipsa quidem beneficentia corrigi, sed in scelere, ac malitia, etiam dum punirentur, permanere. En scopus aduersitatum a Deo immissarum, de viseera miseri rdiae Dei explicata vel in ipsa to m sone. mundare voluit, cum aquam seruere serit: in im lustrare de excoquere, eum ignem vehementi ti' rem incendit; non perdere,non diruere urbem sed -
quid facias piissime iudex obstinatae, quae obs malo animo sordibus inueteratis adhaeret vnum illud, quod subiicitur remedium superest.
Sia neque mundaberis prius donec quiessere faria in taurionem meum m Ie . idest, donec Milo furore
te perdam, & tua morte deseruescat indignatio. Septuaginta r Et quid erit, s non fueris munda- Tim an h. ta ultra ρ insignis loeut aduersus procrastinan- qui scies poenitentiam usque ad mortis horam . iaquid, inquit,si tum res non succedat ξ Ita ne tanti rara moti a momenti negocium committetur sortiὸ de quae domentia ista estὸ Facit ad hoc institutum illud Iere-
γη,sadgari idest, vae tibi quandoquidem non co- M. imgnouisti tempus visitationis tuae . iam non reue teris amplius ad me, respondens: postea mundabor, & sapiam. Vsquequo a se disseres penitentiam, vel ego differana ultionem vel post Duando adhue mundaberist quando tandem respiste ae s dicat Non prius id erit,quam adducaris in captiuitatem.
aes Domuntis Io Iassem. Praedixi vobis, ut re- VII. spiseatis, se lenis, iam est in soribus dies decreta, ostiam, quemadmodum comminatus sum, aestu
ιranseam. Septuaginta Nee paream, nee platasor,
omnes praecludit aditus, quibus elabi possent peccatores nam similes comminationes solent illi d rudere, meliora sibi promittentes de diuina mis ricordia, quam iustitiae rigor intentat. modo eat lantes prophetam de suo cerebro fingere,quae comminatur mala, modo in longum disterendam ulutionem, modo comminatoriam esse prophetiam, modo Deum quantumuis iratum facile flectendum vel una lachrimula, ut veniam donet, vel saltem differat supplicium. denique si minus poenitentia reorum, precibus certe amicorum placandum furorem diuinum;ne ita seueras poenas a peecatoribus exigat. verum omnes latebras,& diue escula praesens obstruit sententia i Non Erechiellire vobis, sed ego Dommus praedixi, non longe abest dies interitus: iam iam impendet malum . nec ira percitus ista intentaui, ut comminarer, sed tu stitia stimulante,vt punirem; nullus est locus pro
339쪽
crastinandi, neque parcendi, nee precibus vllis Aaures dabo. re ipsa exequar, quod semel statui,totiesque me facturum praedixi.
dunt hoc loco septuaginta : Immunda , atque samosa,& nimia ad irritandum.' sed versum illum, neque Hebraea legunt,nec vulgata biblia: videtur ex capite vigesimo huc per errorem librariorum astitus. utcunque sit, praedi. io capite est a nobis explicatus . atque haec de priori translatione.pri rique parte capitis dicti sint. nunc pergamus ad
pra. inquit,ollae, lebetisque succensio obsidionem ibis ostenderat: nune captam eam, atque dele. Biam, ' omnem populum,uel intersectum gladio, vel ductum in eaptiuitatem prophetalis sermo testatur Scholiastes: Alia similitudine docet tanto eos timore pereellendos, atque ita magnis opprimendos esse calamitatibus, ut natura ipsa vineatur, id est ut ne lachrimas quidem sindere sinatur, aut lugere mortuos, vel ulla eis iusta sun ebria persoluere. Sumpta vero est similitudo ab vestire prophetae,quae ita obijsset, ut ipse eam fere non si neretur , neque lugere, ne dum quidqua in agere, quod moestum prophetae animum deceret . ut vel eo fgno ostenderet ita euenturum populo. Alius scholiastes. Dicit de uxore: Quoniam erat ei laborum domesticarum leuamen,collocutionis & conia uictus consor ς. ciuitatem autem loco uxoris po- Cniti habebat enim in ea splendidum templum, illustre sacerdotium. & proprias leges: propterea eam similem uxori facit. uxorem vocat desiderium oculorum,quasi dicat gratiosam,& amabilem.quia oculos conij cimus in rem, seu personam nobis carissimam. nihil autem viro est, ait Hieronymus, uxore bona amabilius, quae a Deo homini prouidetur,& cui Domini lege coniungitur,& unum cum ea corpus escitur. Visi inquit Apostolus γd Agite uxores vobis , si to Chrsus ditivis Getisse. Illud veroo plaga, Septuaginta verterunt ἐν in 'πιφα, en parata xi, quae vox hoc loco non tam significat aciem, ut vertit Complutensis, aut praeparationem, seu expeditionem, vi translatum legimus in noua editione ex Hieronymi com D mentario ; quam violentam manum, aut violentam plagam, vi bene interpretatus est Seholia-ses,dicens Illud vero ἰ, πα- ξti, parat axi,r ω positum est . nam Babyloniorum manu haeerant facienda vulneribus, ae violenta morte . atque idem prorsus libi vult nomen Hebraeum Mau, magephan, scilicet consternationem , quae fit cum impetu, di impulsione; quam apte reddidit Hieronymus nomine plagae. tamets amplius,& signiscantius est nomen Hebraeum,quam Latinum.ita que uxor prophetae tollenda de medio praedicitur morte violenta,aduersis aliquo ea , vel tepentino dolore: Elaan planges, neque ploralis, neque οι
Graeei Nihil inquiunt eorum, quae lugentes solent facere,sustineas, ut neque caput detondea neque pedibus nudit incedas, sed neque sun ebribus epulis,quae parentalia vocantur,conseiationem ullam accipias,& quod acerbius est, ne gemitibus quid Evini moeroris testeris. Humanum est carissimorum iactura in lachrimis,& lamentis proleo ut, virile parcendo lach: linis, cordis moerorem suspitiis testari, a quibus temperate omnino acerbissimum.etenim
cor ipsum vi doloris constringitur , atque angitur vehementer,& nisi pateat spiraculum oris,quo libera essundat si spiria: vix gemitibus conceptum moerorem exhalat. quod si ne gemendo quidem exaestuare datur, angustiis obruitur, di suffocatur, vel atra tristitiae fuligine denigratur,non secus atque caminus, cum non habet spiramentum sumi. Plenus--omon stis,ait Eliu apud Iob. Misi Deo Iob I a. m
assi; iraculo, as la 'gliari novis E sompu, loquari ' o reti raso mololam. Quod si conceptis rationibus arctabat Eliu . quid pateretur, retento dolore, mCeroreque compresso propheta noster silui, inquit, Dauid a vel bis J o dolor meus νensna- Wal. 33.y. rus es Aconcaluis ere meam infra me, o in mediusione 3, s η, mea Maia rei arsat, ignis i is ignitae. necesse est igitur vatem acerbissimo dolore, ingentique moerore amictatum sitisse; eum lachrimari, suspirare, miti quania&sngultire prohiberetur. sed tanti stat hominum stet propi
Corona rea e nam letati s sis , He. Septuagin- μ' ta. Erunt crines tui colligati super te. Hebraice: usa, Peerecha, eorona, vel mitra tua. nam ut diximus supra est, Pear, fasciain sacerdotalem s- supra c. at .gnificat, qua illi pileiam capiti aptabant. Septuaginta pro ea voce caesariem, vel crines veri runt, sensum potius . quam nominis vim expendentes.
quoniam in luctu moris suit veteribus non solum pileos, omnemque addititium capitis ornatum
ponere, sed etiam comam naturae ornamentum
detondere. solebant, inquit Rabbi David, lugen- Davi tes denudare, seu aperire caput suum, di auferre mitram, galerum, de tiaram de capite suo . cuius consuetudinis illa est ratio, quod ut coma, &pileus caput exornat, & tuetur ; ita ingenuitatis, libertatis, lignitatis est symbolum. ergo in saturnalibus ad libertatem indieandam pileata erat
Romana turba, ut auctor est Seneca contra vero seneca, Lapertum,& detonsum caput subiectionis,captiui- epia talis,demiserrimae sorti, habet sigmficationem. In
pitis, id est seruitute miserrima, qualem ostendit 4 a. caput nudatum. Idcii eo serui cum donabantur libertate, pileum accipiebant. vnde est illa dicendi forma:Ad pileum vocari, idest ad libertatem inuitati testis est Liuius. de Gracchus, inquit, ita per' ti . mist, ut publice epulatentur omnes ante sua S - Decia. res pileati, aut lana alba velatis capitibus . t quebatur autem de seruis manumissis, qui ideo volones dicebantur, quasi velones , aut velati. Et iterum Postera, inquit, die serui ad pileum v cati ; ad quam consuetudinem alludit Sosia seruus
Idest, ut fiam liber.& Macrobius: Dicet, inquit,ali A. rs. qui, Me nune dominos de fastigio suo deijcere, de i. saris'. quodammodo ad pileum seruos vocare. Plutaria 'mutari inelius item: Quemadmodum, inquit,consueuerunt serui, ubi manumissi fuerint, rasis capitibus pileiam gerere, dec. Apyianus quoque de Prusia lo- , hquens , eiusdem consuetudinis mentionem facit La Mithri dicens: Prusias obuiam processit Romanorum Imperatoribus togatus,& italico more calceatus, capite raso,&pileatus; quomodo ornati nonnulli prodeunt in publicum eorum, qui testainentis liabertate donati sunt. Idem agens de nece Casaris, 13 - Ω Lex ijs qui Caesarem interfecerant quidam pileiam nil citi L proferebant in hasta libertatis signum, uniuersos. que ad libertatem patriam vocabant . eadem sere
340쪽
ibit Dionysii . Lambinus quoque, ac Latius A tur proo MN, Pliauerat. Qua autem re sp
testantur se vidisse nummos, in quorum altera parte expreta erat Bruti cifigies, in altera pileus oblongus cum duobus pugionibus . videlicet Bri tus ipse, Caesare interfecto, cudi monetam curauerat cum partae Iibertatis symbolo . Aurelius etiam Victor in Nerone Ceterum, inquit,adeo cunctae prouinciae,omni sque Roma interitu eius exurutauit, ut plebs induta pileis manumissorum, tamquam seuo exempta Domino, triumpharet. Idem repetit Suetonius in eiusdem vitactantumque, inquit gaudium publice praebuitivi plebs pileata tota urbe discurreret. Et quemadmodum pileus libertatis erat insigne, ita etiam comat contra vero seruitutis signum caluities. radebantur enim ser-liatus esset, seu vacaret populus, declarat Moses
diademata, seu coronulas, quas capitibus suis imposuerant in monte Oreb in signum foedetis,cum Deo initi, atque immunitatis, qua prae aliis populis gaudebant, ut populus Dei dicerentur, &e sent. ex quo loeo constat quid sibi velit Moses e pite praecedenti, cum dimi , quod nudus esset sv lus, hoc est e sartatus, spoliatus, priuatus immunitate illa, quod vacasset a Deo, a lege, ab obedientia, atque adeo quod vacassent, ociosa essent in eis libertatis insignia, nimirum coronae e capilui ad cutem usque, viminc solent remiges. unde B latura, vel ex alia materia implexa diademata; . in h. prouerbium , quod Aristophanes in Auibus usu pat: seruus cum sis, comam geris ξ Et illud ait rum: Seruilis capillus. Eius rei meminere etiam
vates sacri .lsaias: Deeal hir Dominus temtem fharum Suis . o Dominus cranem earum nudatu, oem P. crispanu rei, calamin, r. Describit enim I 3,e ii uerbi, is aia, habitum captiuatum, itemque : ab , o b labeas. Decalva Gotonae e versitio aluia, mi nia,.- , d Iasa calismum ruam, caraqu a. quae scilicet non pluma capitis modo, sed totius corporis excutit consecta i nio. atque huc referri potest
Narareo in Narat eorum Caesaries, nunquam ferro tacta omni
t tempore consecrationis, ut legimus in Numeris.
is M. completo autem die voti,detonsa, videlicet quo. quae idcirco potiero sie auferri mandauit Deus.
constat praeterea, verbi signifieatio mystica qualis site videlicet vacuum esse a libertate vacare irriuiti legio, spoliari immunitatis signo. nempe caesarie, pileo, aut initra. ad quam signiscandi rationem absque dubio alludit Apostolus dicens: Num retra
quod est ociosum facere quasi dicati omanis:Num eorum perfidia Dei constantiam irritam, de ociosam reddet Θ de Calatis, qui iustitiam a legis sacri-scijs quaeritis spoliati, vacantes estis a Christo,vacant in vobis Christi insignia, nomen ,& dignitas
Gula. t rima. e.f. nia in illi comam nutriebant, ut ingenui liberti- C Christiani. vel ista ponite. si legem obseruati vel que Domini, postea radebant, quasi in pristinam icondicionem seruilem plebeiorum hominum re- S, d adii Quare ibi habetur in nostiis bibliis : - i, cula nou af endris,per raput eius, Chaldaeus vertit Terror non ascendet ,hoc est imperium alicuius. nam imperium est homini terrori, atque in sacris terror dicitur dominus, vel dominatus. in hune sensum Isaias usurpat vocem, diceris: Dem --s- Terror acci- stas , ips/ δε ιονον et Gyre. Seruorum itaque signapi u prva' sunt capitis nuditas, atque capillorum abratio, . quorum condicio cum miserrima st , di sordidisti ina; apte usurpant seruorum liabitum, qui se miseros prosteri volunt, quales sunt lugentes, atque si retinere vultis, valedicite legi. alterutrum enim vacet necesse est. Ergo ad rem ; in praesenti l co Levitici : Capita me Da mitti nιδνου , sensus est Ne vos spolictis caesarie signo libertatis,& immunitatis vestrae. Idem habetur in eodem Levitico: Capussistim non d se periri, licet non liberabit.& in numeris . Camo, sereris m,her in eo specu Domini, discooperara capsi vos. licet spoliet caput ipsus fascia, vel potestate . nam vi ornatus capitis in viro insigne est dignitatis, ita velamen mulieris est signum alienae potestatis; propridi vero subiectionis.vnde ab Apostolo appellatur εξομα, exusta, hoc est potestas i Misisses 5ὸν salere pote,
poenitentes. quos ii Arco sciis tura solet vocare vatem velamen inpercvulsuum, Ezechiel etiam mi M'i' polluto ς,& Bididos in Leuitico: μ maminetur D ait : Cam suum non radem reque comam nutrum, .sacerdos m moridus ramum uerum , nec ν adat evis, potestate demittent,videlicet nutrient promitten
quando exaequabunt. Iob item audita filiorum
D/eatam fer pro eis. Erechiel etiam, ruina 'ν re talauiam . cre. Ex allatis testimoniis sacraescripturae , non solum colligitur motis suisse vel ribus in luctu capita nudare, atque radere; sed etiam quale genus vitae eiusmodi habitu aemulari vellent lugentes, nimirum seruile, quod est omnium miserrimum. sed adiungamus in eandem rem profana. Achilles, ut Homerus testatur, in exequiis Patrocli comam abstillam in defuncti nee bis,sum , oc idest ne seneribus eorum intersi, quae sordidae sunt, sordido habitu celebrantur aedecent seruilia principem. cuius rei testimonia, atque exempla,cum in sacris, tum in profanis scriptoribus videre licet. vi in Leuito; ait M ses Aaroni, di filijs eius: ira vesia norare κώδυ, truit. io a n.hies Peri . Loquitur de sinere fratrum Nadab, & Abiu, qui coelesti igne deflagrauerant. Vbi Hebraice legitur tamen ', , at ty- pranshu . Verbum autem hoc arat,Paragh, symbo-lieatii habet signiscandi rationem, quam vix Latino verbo explanare possumus, nisi sorte verbis liberandi, & vacandi: tamets latius pateat Hebraicum; valet enim liberum, otiosum, vacuum E amici inanibus potuit, non sino assantium lachri. esse, spoliari, nudari, caesarie scilicet, vel pileo. nam ab eodem prosectum esse nomen ama,Parasti, caesaries, libertas, insigne, scilicet libertatis,quae est coma,ut iam diximus vel pileus, aut corona in P s. v. s. numerorum libro: co sense Cissune, libertate, Cor MI '- ρ,n ὸ M. Sed vi, verbi detegitur a Mole in F xodo: i' ridos Moses, uel aeno artis esses paras; t hau rat
hostes ridam eo quo rui. 1 bi vel bum hoc bis legirutilis . idem factu dignum apud Sophoclem chorus canit in Aiaee pro inor te Tectaressae. atque iterum in eodem reseruntur coniux, ct filius coram demortuo procumbentes, comas illi sacrasse dicen tes : Thesaurus est hic supplicantium, tene hunc
citrum, is pater apud eadem in Electra Accedo.
inquit, Claro themis,tumulum propius,extremo loco pyrae resectas conspicor recens comas. atque huius consuetudinis etiam nunc ae: nulla Romanae