장음표시 사용
81쪽
st . . ' timuerisis , quiasionaeias , focm o tramis eis ista e exustuar, o cras nouissenisse, quoa es eoasis ιΛteria, suum, iste salis Has ρυγι, &c. Theodore-Homo alam tus. Idonea causa est , ut eos contemnamus, Qui i tentant ; legis enim violatores etiam a di i ration se uina ope vacui sunt, non sunt ergo metuendi. um daa. Quorsum timeas formicarum, aut inuicarum agmen at homo a Deo destitutus debilior est se mica r & quamuis agglomerentur & vineiantur, forinicae sunt homines istiusnodi, aut certe vespae r. Ne paveas, inquit Sapiens, repentina terrore, o irem
generis gloria, Mallisthias consertans filios suox A etiam rebus: quas dicat, non a te ipso es Ioram oratione Pontifice digna: A Gisia sis, per auri, ne rus, sed mea gratia dignatus , & animosior effectus
.d. L .... ----- mea intelligentia. Origenes: Aperi vasa animae
tuae ad excipienda eloquia mea, tale est & illud psalmi. Os meam aperui , se auraxi spiritum , &e. Alius Scholiastes. Accipe quae a me dicuntur , id est: eorum veritas maximam tibi praebebit fiduciam: quare omni timore deposto cum libertate
loquere Uid seo retemuras missa ad me, in qua rearino aras
I seri Septuagintae caput libri. Hebraice habetur,
volumen libri nam Antiqui in corticibus arborum contortis, ut sunt, scribere caeperunt, deinde in membranis, haedinisve chartis, quas pergamenas vocant, credentes Pergami Urbe Troadis primum
vii Loραινῶ ogo vota mea ad eos. sisne audians, o B inuentas ab Athalo Rege, qui cum Eumene Qi
Vecturam , subtrahas, quantumuis eorum iniurijs, vel taedio II., ' prouocatus, siue audiant, siue respuant, ouod de Bioni eius eorum duritia, & pervicacia potius timen tum est. dem x de- Ha e repetitio videtur facta cum stomacho, di tae-ix, o Q dio, sue audierint, sue audire detrectent. Cuii su Ahi proxima est derelictio, de verbi diuini caritas. Vn vicima pro- de posthac tempora, in quibus prophetabant tere.
naias, Daniel, ct Ezechiel, tres tantum surrexere Vates, Zacharias , Aggaeus, ct Malachias; quibus munere defunctis, nunquam amplius est auditum in Israel; meditu D M AH.Septuaginta si tor- Theodori te audiant, aut timeant. Theodoretus: Par est enim illos suppliciorum comminatione expauesce- succe re celebrem illam bibliothecam exemploribus undique conquistis hoedinis cliariis construxisse dicitur. Verum chartae haedinae antiquiores sunt Troade &Pergamo: nam illis usus est Moyses, quare & volumina vocavit, quod membranae proprium est in spiras sponte conuolui. mos autem erat, ut seruarentur illaesae, eas conuoluere circa virgam cedrinam, vel alterius pretiose materiae. cui extremum membranae colligatum erv. Memianit Ouid. eius consuetudinis:
Eum autem morem conuoluendi librum GHimo obseruatum in instrumentis magni momenti rorid. re, di minarum euentum vereri, quando mitior, C alioqui literas familiares Lacedaemoniorum ad Iu-
bus verbis cedere recusant. aurem M. f. misis audi quaeu 3cie ego Iortior I re,
o noti e exasperans sicut a mus , ista, exasperatrix ea. Tu saltem meis praeceptis esto obsequens , ne scut alter Ionas detrectes obire sinctionem ; ne
. . I ij auitam & i raternam imiteris duritiem . ne me irrimi, ε ν tes , ut illa sedit domus: quandoquidem ex eorum sithoo m . Pege electus es maiore lumine illustratus, de ad -- sublimius ministerium euectus. Prouocantur E iu. Uesastici homines honestati a Deo abundantiori-hintiui. bus benese ijs, vi illius partes tueantur, etiamsi Gra. . seculares desipientes mundi sectentur pompam: si . fornicarii iti IsraeI,κon desin uas fahem Iuda. paries Adoniae ambientis regnum secuti sunt Ioab prin-daeos quadrangula Qrma complicatai testatur I sephus: Portitor literarum Dimo tales epistolas vobis desert quadrangulo scriptas, figmentum habentes aquilam , die. Vnde cognoscimus , alios atque alios complicandarum chartarum modos apud hos , vel illos eutitiae. Meminit voluminis D. Lucas dicens: vi retiolautis se est eadem phras s etiam in psalmo. In cupire libri se pro eu δε me ita enim verterunt Septuaginta Hebraice etiam legimus: in volumine libri, hoe est, in pentat - , seu quinque libris Loegis, qui antonomaticas appellantur, volumen, a Dauide, quod exarati essent oblonga , & continenti charta, ex multis membranis consuta, quae duabus columellis hineros P. I,
petateucus amon m tice voeatur
ceps militiae, & quod deterius est, Abiatar Ponti- D inde astantibus alligata conuoluebatur,& reuolue. ,. ' sex. Veruntamen Sadoc sacerdos, ct Nathan pr Hane tolli. pheta non erant cum Adonia. Hine fit, prophetam , sicerdotem, &ministrum Wibi esse populo tactila 4. excellentiorem, & de quo sibi merito Deus prolem tui ME nsitat suturum sibi obsequentem , etiams ceterire possit in iugum eius subire detrectenti Alioqui quomodos uti . ,Δ valcbit popularium corripere in silentiam, stillii batur. quem ritum hodie obseruant ludaei in Synagogis , legis volumen eo, quo diximus, appar tu custod ntesi di ceteri quidem libri sacri , ut psalmi, vel prophetae membranis scripti erant: quae
conuolutae claudebantur, reuolutae explicabantur, ut vidimus ex Luca. Verum lex siue explicanda esset, siue complicanda semper voluebatur in spiras circa unum, vel alterum cylindrum. Sunt qui velint volumine isto sacram scripturam intelligi, sed constat eos allegorice locum istum tractasse , cum haee scripserunt, non historicer etenim ex sequenti eo x st. capite certum est, quid sibi velit voluminis nomi- In ne Propheta in praesenti e omnes, anquis, sermomes
n Explicatur hic versus initio capitis tertii. Rabbi liasses ostendit, non ale prophetam loqui, sed di-tidia audiis io sit illis melior 3 I a mihi, elamabat Isaias , quia
, ... ., i ha eniis ego habito. id est i Miletum me qui nihilo sum ciuibus sanctior, cum ipsi sint mere prinsani. Segra sum se iocat Anostolus, quod scilia 3 D cet minister Dei eo praestare debet vulgaribus, quo gregem uniuersum pastor excellit.
ae ἡν Λ ε. David Chimhi: metaphorice dictum, id est,audi
stilo ver- verba prophetiea, manda memoriae , ae ictine.
ii tib u io Q; metaphora est, quasi diceret: i κ. ti bino. ς'in aurem tuam; percipe, di delectabit te, non m , s. secus ac si qPid sua uisimum comederes. Poly-c e .. citronius . Videbatur retardarifortasse audies illos 1 sotiastri esse impudentes, ideo dicitur illi, veri os tuo: azas. non enim selum verbis vult illum confirmare, sed gnatum Dei gratia. Alius, caput libri vocat volomen, in quo veteres sua Obseruabant scripta , ut nune ludaei. Origenes. Diuina eloquia sunt breuis. sina, s comparentur cum diuina sapientia, ideo dicitur caput libri. Polychr. Humana natura non poterat vorare tantum librum, ideo porrigitur illi caput, atque id non nis manu Dei. Coaltu
rem , ecce exu a motis contra me inaruis. Aoue
82쪽
ira, M Hebroos idem sum ficat quod intra
sum omen videretur manus protensa, qua exerun- Atur vires, de exercentur sup nlicia, nisi alius esset gestus sursum tendentis manum ad percutiendum,
alius deorsum demittentis ad porrigendum quidpiam, qualem se Vati exhibuit Deus in praesenti .
expandii,stum coram me. id est, me vidente
reuoluit. Polyclitonius. Significat necessitatem sibi impositam esse praedieandi ver morigenes. ignificat intelligentiam se aecepisse,ut per illam expliacationem voluminis assequeretur singula in illo
conscriptae & mandurans volumen , de explicationem eius, omnia spirituali suo ventre complecteretur scripta non modo ante , sed etiam retro.
ut eras scriptus oras, o foris. In facie, de in tergo. Solent enim Hebraei peregrina nobis phras, sed illis similiari, quot interiora sunt anteriora v. Brare, de quae exteriora, posteriora dicere, ut ibi: o
heram perticam υτ facie ma oris ponitas. id est, intra:
de ab Erectilete oraculum dicitur esse ante faciem templi, hoe est, intra templum: quae dicendi ratio a voluminis dispositione tracta est: quod dum complicatur in orbem, anterior facies intus manet; te sus exterius relinquitur. Significat itaque cha tam undequaque exaratam. Cuius rei gratia obseruandum est apud Veteres diuersa genera extitisse chartarum. Nam quaedam erant syngrapha,quaedam opistographa 1etipta. Syngrapha uno tantum , opistographa viroque exarabantur latere.
Vnde Vlpianus de bonorum possessione secundum tabulas ubi ait, chartae appellationem etiam ad nouam chartam referri, de ad deletitiam 4 Proinde Cs opis grapho quispiam testatus si posse hinc peti bonorum possessionem, d e. intellige s testatus est non in lacte chartae, sed a tergo. Plinius etiam
iunior alto electorum commentarios centum sex
ginta mihi relinquit opistographos, hoe est, etiam a tergo scriptos. erat itaque volumen Erechieli ostensum opistographon, id est, in secie, de in tergo
scriptum. rigenes. Existimo per ea,quae erant an
te scripta, fgnificari potissima dogmata, de quae ad sanctos pertinent, & ad promissa, & in summa ad
beatos, ct ad eorum vitam: per posteriora vero , quae spectant ad illos, qui pereunt. Item rationem punitionis, vel ea , quae in rebus ereatis cons quuntur ad primaria illat anteriora per canticum, posteriora per lamentum, di vaer carmen pro san- Dctis, lamentum peccatoribus non desperatis, vae puniendis.
Usνipsa erans ira eo la-emuriones , o Gνmen, O. Theodoretus: Merito supra dixit dissone --δ-t , aut timeant, terroris enim plena, quae Pr phetae mandantur, timensurro, ramo, , in t to capite scrinia intus, ct foris: caput autem vorat volumen Nilcorum more.Hebraice. 'n' nam i p,
qui nim velleget, vehi, vertere liceret, lamentum, gemitum, & planctum: nam vox prima significat orationem querulam, & lugubrem sermonem, quo testa inur animi dolorem , quale est illud Ieremiae deplorantis immaturam Iosae mortem: atque Davidi, dolentis filii Absalonis miserum interitum. Altera vero est deducta a verbo mn, hagali, quod as Esectum, de motum quemcunque animi vehementem corporis gestu declaratum significat; ut meditationem intentam oculis fixis testatam psalmo M iurasti ν dis ae num . significat etiam rebellionem civium in tumultu , ut in psalmo : Eιρο- puti meaeuii sum inaniae vel, quid populi frustra moliunt ut ' praeterea seniseat etiam fremitum serae prae sanae. ut apud Isaiam: Sι νώ ut leo, ct rarata leonis sepopra. . significat item, loqui ve bum ex eorde, & cum affectu, ut in psalmo. m actim/ά tus υνδε pientium,id est, meditabundus erum pet in verbum cordatum i dein signifieat ululare prae tristitia, ut apud Isaiam) VIutilis Mo s. deniq; gemitu testari dolorem, de animi sensum significat
apud eundem Isaiam. Meduasor,gemam, et I colu L. inde est e undi, mi, ghim. stridentes, qvi PN2ent in meamur on ius sis , qui mussitantes oracula Pythonica proserunt. Ab eodem ergo sonte est mn, hegeli, id est, gemitus, suspiriuiti ab imo pectore
tractum, soloris intens de acerbi in ditium. Septu ginta pro hae voce vertere,mel .Hieronyrnus,carment non quidem intelligentes laetam , di iucundam cantilenam, quae minime conueniens esset hasuneribus,tristique tragoediae: M Ea enim in iacta ponam, intempestiua, narratio est, teste Salomo ne sed uel orationem moduJatamaugubrem tamc, qua solebant cantores, de cantatrices prosequi defunctum: cuius mentio est in libro Paralipomenon, d. apud Lucam: vet,quod magis credo,quodque s. gnificationi vocis Latinae, carmen, nihilominus conueniens est, usurpatur hoc loco pro formula qua dam conceptis verbis ad sollemnitatem funeralem composta, qua uti solebant, qui lamentabantur depostum, quae Hebraice meditatio,inretorigemitus dicitur, quod esset iam ante praemeditata: vel quoniam nunquam sine sensu moeroris proferri s lebat, vel poterat. Postrema vocula 'm, vehi, vae, interiectio est lamentantis, de videtur index esse planctus, hoc est, non tantum vocem de genii tum inuoluere , sed etiam addere tunsionem pectoris cum querimonia r eius mentio est apud Ieremiam.
Non plangent eum: vafratra, ct vae Ierore non
pubias ei; va Dora oe, , vis inel ι . Vbi verba , plansere, di concrepare, a Hieronymo posta satis significant illa vocula, non sbium inuolui a fleetum eiulantis cum querimonia , sed etiam seneralem caeriinoniam tundendi pectora. Ergo tria isthaec nomina coniuncta sunt non simplici enumeratione , sed exaggeratione per incrementum; quibus significatur vaticinio icto contineri suprema inso tunia non querulis modo vocibus, sed gemitibus, ct planctu prosequenda. Constat enim ex dictis librum Prophetae ostensum, ipsum esse vaticinium illi reuelatum, cuius maxima pars in denuntiandis calamitatibus Iudaeorum insumitur: & quemadmodum huius gentis mala in dies incrementum accipiebant vique ad supremum excidium; se seneralis pompae, qua illam prosequitur, caeremoniae, de genus maiorem per gradus signiscant moerorem iacerbiorem luctum, di vehementiorem planctum . Talia continebat liber ille alter Ioanni ostensus signatus sigillis septem: quae ubi reuulsa sunt, multa &milerandae emerserunt calamitates, atque coacerbiores, quo setius immittebantur. Nam primo Ggillo aperto equus albus visus est cum equite victore: secundo vero vistur equus rusus, de sestar gladium distringens: tertio aperto apparet equus niger , quo vehebatur iustitia: quarto videtur equus pallidus, qui mortem gestabat,ducebatque sequentem infernum: quinto conspiciuntur anima in te sectorum: sexto motus caelorum , de terrae ob Dei indignationem: septimo plagae innumerae esibis super terram. In quibus refulget primo Dei potentia in corona, arcu , de equo significata, quam c mitabatur benignitas, de candor pectoris, quam color albus equi indicabat . in secundo nitet indignatio diuina, quam portendit color equi sanguineus , di districtus gladius. in tertio splendet ii stitia vindex scelerum nigritanti equo repraesent ta, quod
83쪽
ss EXPLANATIO IN EZECHIELIS CAPRII.
ta, quod supplicia tenebris ogundant pectora n A est, ratio petita de regno, examinatum, transi xiorum . in quarto mors , quae pallentes reddit tum. Simile quid continere videntur haec tria n vultus, I eius assecla infernus, vel sepulclarum , mina e fabrica enim significat urbem de Templum , aut orcus. quinto vindicta sanguinis innoxii, quae atque adeo politiam & religionem. regnum de si- multo horribilior est morte pr1ma, minaturque seia cerdotium a Deo conditat exemplar, haec omnia cundam, corporis scilicet de animae eruciatus aeter non de nouo inventa, sed ad instar veterum restianos. sexto mundi ordinem perturbatum, quo non tuta ; translatam scilicet politiam omnem a Iu- unius, aut alterius significatur interitus, sed viri- daeis ad Gentes: erit, irrevocabilem sententiam, deuersi totius consumatio. denique malorum col- aeternitatem regni, & sacerdotis in Christiano po-luuies omnium, de catachlysmus non immissus, sed pulor nihil enim aliud continet Erechielis vatici- pro elix potius effusus super terram consequitur, quo nihil nium, nisi comminationes de eversione urbis, & y hi potest excogitari deterius. Templi promissione, de eorundem restitutione: ' '' Atque haec secundum literam vulgatae editio. atque utrasque verbo Dei interueniente ratas &nis, & Hebraicum codicem di inter Graecos autem irrevocabiles sore. Aquila se vertit praetentem locum: scriptum erat ubi aduertenduin est, translationes Reipublicae in ,---: mctisscae antilatas B appellasse exemplar, ut 'nificaret Dominus non Nem alia vec . a P cit creatio,aut sebricatio, de exemplar, nouam Ecclesiarii condi, aut nouum regnum insti- ς-ra . vel collati e cuit. Et quidem Aquila videtur um tui, nouumve sacerdor tum creati; sedIn eandem ncem prunam derivata a verbo nep, canali, quod Ecclesiam, idem regnum, di eandem religionem eerdo tum est condere, creare,iabricare, & possidere; alteram introduci gentes expuJlis Iudaeis. Etenim unica L an ut accepi se secundum primam, de germanam verbi suit semper sponsa Cluisti, unicum eius regnum , ςh usignificationem, quae est intentum esse in rem ali- unicum sacerdotium , cuius tamen ordo mutatus introdue quain toto animo, affectu, de viribus totis, quod δε- est ex Leuitico in Melehisedechicum: de te i s riar Gentesciunt piciores, de architecti, qui vel commentan- cies conuersa ex temporali in spirituale; atque Ec- tur se in quidquam, vel exprimunt ex archetypo Hesiae trunco manente rami oleaginei amputati ' in antigraphum: quare apte verti potest cum Aqui sunt, de inserti oleastrini. la, exemplar. tertia etiam vocula, quam vulgatus Chaldaeus se vertit, vel potius interpretatur ver crimia. deriuauit anna, nahah, lamentari,plangere. potcst sus hoste. Et scriptum erat in secie, de retro quod etiam aptissime deduci a n)n, haiah, quod est sum, suit ab initio, di quod futurum est in fine: scriptum es, fui, eritque formae nominis 'n Aha ij, vivens,vi- erat in eo, quod si transgressi fuerint domus Is aesuum, signincabitque in fallibilem veritatem, con- C legem, dominarentur eis populi, de si facerent i gem, deliceret ab eis lamentatio , & gemitus de
Rabbi autem Selomo, hoe modo intellexit ver- K Miso sum .Lamentationes, sunt tormenta, ct dolores iustorum, quos sustinent in praesenti saeculo. carmen, est praemium, de merces iustorum in suturo saeuio, qua delectabuntur, de cantabunt. vae , sunt to menta nequam ac sceleratorum hominum in s tuto iaculo. Paulus: Alan sis ιn , o,non; eis, est In udos I, id est, certissma veritas . Potest itaque sensus huiusmodi esse praesentis versus Et erant in eo libro scripta tria hac abrica, exemplar, Ze erit : quae tres voces symbola erant,
de quas hieroglyphica totius historiae populi Israelitici, atque adeo totius vaticinii summat qualia verba illa in pariete scripta Gram Baltassare: Atine, Neces, Phares, numerus, pondus, diuisio, id
84쪽
volito libro Militur ad sitos istael: ubi iterum, monstrata visone Gloriae Domini, exstimulatur ad csseium . T D ad m/ Fili hemia Anis quedcunque inueneris coia mede e cimeae volumen istis,
radens loquere ad Isbos Israel.
Et apertii os metio, o c bauit me voLmine siti res diit ad me o F la heminis venter tuus rem δι , o, visera tua complebuntur mota
mine isto, quod ego do tibi. Et eomeda ιIudeo, factum est in ore meo fietit mel dulce. Et iuxit ad me o Fili hominis vade ad domum Israel, cr loqueris versa mea ad eos. sis en enim ad sepulum profundi fermenis, o ignotae linguae tu mitteris ad domam Israel: Neque ad populos multos Uunae sermonis , in ignotae singuae , quoram nonpossis avid re se mones e o, si ad ι Pos mittereris , i 7 aud
Domus autem Grael nolunt audire ter quia nolunt a tare me. omnis quippe domus Israel aurita fronte est , in duro corde. Ecce dedi fatrem tuam virent orem faciebus ιoram , c frontem tuam duriorem frontibias
luam ne timeas eos , neque metuas a facie
eorum e quia domus exasserans est. D Lxit ad me r Fili hominis omnes sem xes meos , quos ego loquor ad te, assume in eo dae tuo, cr auribus itiis aude Et vade, ingredere ad transnigranorum, ad filios populi tui, loqueris ad eos, dices eis: Hie δι ι Dominus Decisos forte audant, e
qui sant. Et a su sit me spiritus , c audiaι post me
Di m L loco suo, Et vocem alarum animaliam per Hentiam
Spiritus quoque timuit me, c asse fit me ino, alij amarus in ina gnatione Pristis me r
manus enim Domina erat mecum, confrianane
Et meia ad transn grationem , aὰ Acertium nouarum frugum, ad eos, qvi hal talum iurita stamen chao, O- sed ubi id. sed sunt: o mansi ιbi septem aeuus maerens an med o e
Sa disrare me ad impium: orte morieris enon annuntiaueris vi , neque loeutus seris ut auertatur a via sua impia, er vitiate ipse impius in iniquiture sua morietur , Ianguinem utilem ejus de manu tua requiram. Si avium tu annuntiaueris impio, siti non
fuerit conuerjus ab impietate sua, avia sua impiae ipse quidem in iniquitate sua morreor ,
tu autem an mam tuam Iiserissi.
o- secerit aniquitatem: ponam ossen e Ium c ram eo, ipse morietur, quia non annuntias ei: in peccato suo morietur, c non erunt in memoria ius ae eius, quas fecit: sanguinem vero eius de munia tua rePIram. Si dur/m tu annuntiaueris iusso, ut non peccet iustus, O, ille non peccauerat e umens umet, ura annuncias, et , o ammam sciam 5
85쪽
Ee surgens egressus sum in campum: in ecce ibiae oriato im sabat quasi oria, quam uidi iuxta murum s recida in Dei
XXIV. Et ingressus es in me siritus ,'saluit me
tuae .cuti, in tu istini se in eis e G non egrederis de Medo eorum.
Et tinguara tuam is rere faciam Iuro ruri XXVIO eris muttis , nee quasi r obiurgans e quia domus e Deros es.ctim avitiis Iocutus sero risi , aperium ι, rara. . tuum, , dices ad eos: Haec Ercit Dominus Deusdudui audit, audat: qui quiescit, quiescat squia doretis exasperans est.
sibo iactes. T dixit a me. Dominu vide-B lim id est, promet os sapientis verba ex cor- Iicet auriga eurrus . Scholia- dis thetauro,non vlpsittacus alienum fietis,chaere.
- septuaginta: aperuit os meam,
Dominus scilicet , qui cibando Erechielem
pi tantasti cum esse quod sebat, non solum facit, sed etiam lo- uitur,ut intelligeret Erechieli uitio iussu lixe omnia reprae
ouia uneae in ear νὼ ramia . Id , quod tibi of ro , comede, ne cuncteris: manu mea porrectumeli, non erit venenum, sed cibus salutaris. Polychronius, & Tlieodoretus. Nemo autem opinetur
eiusmodi cibum suisse, qui aut tensu percipi posset,
aut corpore constaret: quemadmodum enini vis rem illam spiritu eontemplatus est; ita hunc qum
ditur libre quia meditatas prosera in anima es.sectas eos. quos cibus in diu te. Matis. 13.
Comede istamen tuis. Quale sit quod offertur volumen , & quomodo manaucetur, declarauit pauro inserius, dicens: Om,es sex dines meos, quos ego loquar ad e, a sti eis coxis ιaa. Est ergo volumen
symbolum legationis , quam sustipit, & traditio eius infuso spiritus prophetiae. Sed quorsum v
randum proponitur volumen e nonne i itis esset os serri legendum , aut audiendum lectitar qu: a lingua, non oculis, vel auribus exei end. in erat m
nus , quod obibat . Solet autem sacra Scriptura in illa faeultate, vel siniti spiritum supernaturalem, ct naturalem constituere, quo exercetur, vel det fit . exempli gratia , is ruati in s rem , Heiaraice, nares, eias oriritu a, animam cordiantudit, non vero naribus , sed naribus tribuitur tqui aspiratio, quae est lignum p lentiae animae, in naribus sentitur. Eodem modo librum Oiseri volandum Ore Eaechielis, quoniam ore intimanda erat legatio, tuam suscipiebat. Praeterea quia quod auditur , aut legitur in sinu memoria recondituri quod vero comeditur traducitur in ventriculum , unde calorem natiuum excitat, cor inclammat , sanguinem accendit , ct linguam sicit diseriam. Tiguratur itaque libri comellione , non tantum communicatam esse Vati functionem, sed spiritum, de calorem interiorem , ut ex animo, &cmailuctu loqueretur, quae audierat, di viderat, di quas
aperiebat o creabatque prophetam, ut docet nos Ecclesiasticu c si tam panetiri, o inret is, o a'aa sipientiae talis aris is aQι Alum. In med o G. Hegia vovit Meri , aae Dust eum Dam nus o risu sp entia , o inretiectas. id est, cibavit illum libro, quo saturatus est, di confirmatus, ae s panem , vel cibum arboris vitae comedisset: quo re-
ereatus est ae s aqua sapidissima potatus suisset: &quo edoctus est verba fari lapientia, & intellectus
plena. Et edasu Iamine ED. id est, visis sum mihi
C librum vorasse. Polychronius . Quemadmodum l. 3ε
mbandi uini, de incantatores ad dementiam usque procedunt. Daemone stuporem illis ingenerante; ita econtrario prophetis sensus a citur , dum anima spiritus ei iraei a collustratur . Ei divis is rue: Fati s ins aenreν Intis remiae , ct O cera itia rem δεί κιών. Rabbi Dauid Chimhi. Videtur impropto locutio, os enim, & non venter medit: sed si scare voluit memoriam per ven-' trem, atque illum admonere, ne fatae obliuisce- . retur verba reuelationis: nam ventrem comedere, est retinere. non euomere. Futura videntur posta esse pro imperativis, comedat, compleantur, retine in stomacho cibum, noli euomere, sed sae con-
coquatur, & digeratur per membra omnia, id est, sed naribus tribuitur D reconde in memoriae inelauro , ct meditatione assidua reuolue, atque visum mentis tuae pasce sermonibus, quoi audisti,*rebus, quas contemplatus est alioqui non satisfacies muneri tibi iniuncto, si tantum auribuq haurias, vel memoria reti,neas verbum. Docentur Euangelistae verba Dei assidua meditatione decoquere, di cordi suo imprimere antequam loquantur. Rucium solet vocare. Scriptura doctrinam prophetarum: quia ut ructus ex cocio cibo est a latur ; sc Dei verbum ex corde pleno alimonia caelesti depromi debet. apud Ma thaum erae so eM. ndita, dcc. & in psalino, βω-
s Hia Σί - ν Ins e D. - ferael de this G s. E pronuntiabunt ore sita uisiima verba laudis , res decreta Dei, se Mura, nempe conciuium du- lcntia dulcedinem bonitatis tuae, qua pastus est e ritiam. Solent in sacris literis v ciba, quae ad ania rum animus. mum pertinent, lingua tribui, quia prophetarum alti uae non his excoide loquuntur: ut in psalmor qua ino misiis sis iustitiam raram id est, tuam onitatem celabrabit verbis, quae suggesserit anim a medit ab dus, & lienam: Os uiar mium ιν Iι eam 'I 1 o factam es in ore meo si eis messule . Apollinarisi Ualde suauis in deliciorum la
86쪽
1, 1. ρ. Θ Ahiara sper melos um . quasi Vates senserit A iam enim multa aguntur saecula, ex quo patres em . Oiti dulcedinem audiens supplicia peccatoribus immianentia, quod ijs vindicaretur diuinus honos. Idem aer es. inuenio Ioanni contigisse inApocalyps,& Ieremis r o. Inaenii fiant, inquit, sermones ιai, o comedi eos, o
hisper me. id est, quia de tuo nomine , vel tuus v cabar 1 appellabant enim me virum Dei,hominem Dei: en unde dulcedinis sensum percepit Erechiel iucundum est enim, ut ille ait, Digiis mons uri, cr dicio siti s. magnus scilicet propheta, Dei familiaris, intrepudus concionator, &c. Verum postmodum quid ait
a Leant mis .Et Apostolus. qui episcopatum d la ris,sonam opus desiderat,id est,honum calicem: cuius haustus tametsi faucibus duleis, in stomacho amatior est absyntllio. Praestis bibere eaticem ξ rogantur Apostoli: respondentque incunctanter, pop-mas: nimirum obire munus Apostolicum facile est:
sed baptismo Christi baptirati, ingurgitari scilicet aquarum , & tribulationum Oceano, quae id muneris consequuntur, dissicile. Simile est Dei tes ψε tam verbm Medicorum pillulis , quae soris aurataedia tis deglutiuntur eum suauitate; ceterum postea coctae dicor m sumant , exhalant tetram nebulam, cor angunt,
viseera torvent, dilacerant, spiritum arctant: C sonat quod sequitur. D. ii. '. o quasi mo HOIIo , quia laguncula. nouas aes Domiasissem Israel rum selegi eti illa eois usone linguarum Babylonica in populum mihi peculiarem,& saepe cum eisimi
esse faciliorem, quam Iudaeorum e nam qui sexcentis utebantur dialectis , di moribus , ae legibus inter se contrariis, in meliorem frugem redi runt edocti ab Apostolis ; at ij, quibus effrenis ille populus commissus est, magnum laborem pertu terunt , neque dignos perceperunt laboribus fructus: culpa autem filii non agricolarum segnities; sed eorum, qui colerentur dissicultas: quamobrem
Es p ad Hus mitioreis, ipsi aiauens e . Hebraice . Si non, id est, alioqui, quin potius si ad illo, mittereris, ipsi audirent te a tamets alia lingua loquentem libenter auscultassent, & per interpretem admoniti, vel nutus tuos, & sellus videntes commouetentur ad poenitentia licui olim contigit Niniuitis,lona,&Nahum praedicantibus.Sch liastes . Praedictio Gentium obedientiae , & fidei. Rabbi Dauid Chimhi. Hebraice dicitur, si non mit o=smum terem te ad illos: estque iurantis sorina , quas di--tecat: iuro equidem, quod s non mitterem ego te, ips audirent te, id est, nolunt audire te, quia meo bi Eo,. nomine loqueris, non te oderunt, sed me.Cui con- ramis. Si tacet Vates, uritur: sn loquitur , o, uium habet Manassem, aut Sedeciam , aut eerte Hemdein . illud unicum solamen restat, Ego misso tus, quare sequitur. N. Diuxu ad m/: Dii hominis vadi ad domum fra cristis volu o loqueris versa mea ad eos. Opportune mittitur ad ne mitti- resciendos ceteros, qui bene pastus erat alimonia zzz - propheta. δε- emm ad popalam tro anssi sermonis, o sin V. ra tingua D misiens ad domum Israel. In voce duo profundua sundus est commissa metalepsis, qualis illaiar 'ia -Speluncisque ald HI areis.
eilii. id est,profundis, via quod profundum est , obse
audire me . Non tam desiderantur linguae, quam aures ; nouit, tuam linguam Israel, sed me ignorat. IseMI oram me non eo suis, se populas meus non muli xis, subaudi linguam meam i sum illis barbarus, grauis linguae, tardiloquus, importunus. Sequitur hoc argumentum Dominus iterum verbis admirandis In loquela enim las, , Iis . IAM'.M. altera si ti/ον ad pultim j -3 aeae t. Ime es P es mea, reficiu lusum, osoe est metim ν seu ritimeo nolae M ista re. Id est , ac si lilijs blelis , de lin- sua peregrina loquerer, grauis, di molesta videatur mea oratio, cum eos exhortabar ad misericordiae Opera in proximos exercenda, noluerunt-rum est, quod obiciarum est, nigrum apparet. n- D que me audiret cum irrisone excipiebant verba
tracia ratione Propheta vocat sermonem prosundum eum , qui est dissicilis intellectu: quia, quae
profunda sunt, obscura sunt: quae vero obseura disi fiet lia aditu. Protexesae lingua Septuaginta legunt, tardae linguae, Chaldaeus, grauis linguae, scut &Hebraeus eodex. Significant autem omnes hae v ces sermonem alienum, barbarum, qui grauis, de molestus est auribus ob sonum insuetum verbo rem . Seholiastes. Tardae lingua, vel grauis lin- suae vocat, qui non facile emittere possunt vocem.
Alius. Israel leuis linguae est, non grauis, id est, uorum cor per profunditatem sensuum esset vox totum. Gentes contra prosundi labii, quod non seeundum siperficiem diuinas literas essent acce pluri, sed protunde credituri diuinae legis prosun- Editati. Vbi habemus, ad domu, Israel, Chaldaeus addidit aduersaliuam sed) Ἀδ rimam Mori, &merito: hic est enim contextus. Non potes ea
sari tibi esse dissicilem eorum, ad quos destinatis, dialectum: non enim te mitto ad aliquem populum ignotum, nedum plures; ne ardua tibi prouincia videatur, quod olim lonae contigiti sed pstius ad domum Israel, cuius linguam probe tenes, quaeque tuam, di meam dictionem non ignorat.
prophetarum,repetentes eum mimes manda, ν man9s,eIecta revectis id est,quorsum nos obruitis tot manclatis I auis Domistis, saeιu iudicium prope ii. ea,Christus mora dictis evecta Etam, &c. Vnde Ilaba. t. Isaias ait. Populas Oim ad Gonaeam V orans es re p. 3. Νιθ mendaces,adisterint,vel perfidi, qui distim Visa ' ruus,hol se videre, deci Auferre a me viam, δelisare amese usu ad est,hos tritos, de crebro usurpatos se mones, cesses a facie ne a sanctus Israel: iam nos tridet toties audiisse haec dicit sanctus Israel,&c Theo Nisa ridoretus: Per hac interpretatus illud, si fine amd anI , aperte docens non ignorare se, sed optime nosse ipsorum pervicaciam. Sed hic rogare Dominum fas esti Cur Domine proi cis sanctum canibus, margaritas porcis cur
contra auidis mercatoribus eas negas scilicet quia illi etiams auditent ut nouum nuntium, indigne postea tractarent,& tolerabilius est audire nolle , quam postea retrocedere ab eo, quod traditum est illis sancto mandato, testante Petro . ct in Evange- a.παν. a. lio filius obsequens quantumuis obloquatur, & p. at .m tet, alteri praesertur, qui simulat se velle pate 'si . re,&reuera detrectat imperium. X. F. Omnis Dippe domas Israel ait ita fronti O, duras cori.
87쪽
niere' m. roiae. Hebraice sortes fronte ro quo Hieronymus. A vertit dura sacie. Septuaginta, contentios.Theodorctus interpretatur voluntatem contentiosam, cor
supra sucru aduersandi eupidum , mentisque temeritatem; sed uu' de hac phtali latius supra i .
, sit a. 4 Ecce tuam valenti νς ω fari fas eorum si te luan. o frontem laam duriorem non bla, /ι m. Facies duia dum bona. ra, vel sortis est, quae non mutatur in diuersos vul-- Hi risu autem vel vitii est, vel virtutis . vitii oui-
malui. dem, cum non rubescit pudore ob turpiter inta, quod signum est in uerecundiae: vel non cedit dehortanti, quae non decent, quod fignum est contentiolae voluntatis . est ' virtutis, cum non palle scit ob inanes terrores, neque verecundatur subrustico,vel puerili pudore. Atque haec facies promittitur Vati in praesenti quas dicat inest timere, a Bgue, obsecra, increpa etiam illos,qui a veritate auditum auertunt ; ego tibi & animos facio, de ingenuam increpandi libertatem praesto. Idem legimus
', a r iam Mema a iterum in murum oeu .le apudi , . ., is iam . ' Mi faciem mea, τι perram dis immam. quibuς smilitudini tuis declaratur constantia prophetarum in proposto, prosecta a diuino auxilio
nam cuti signum est firmitatis, mismtio urbis si curitatis indicium, isti tis Has insuperabile prinsdium innuit, rra duris inis constantiam aeternam significat unde autem proueniat tanta Vatum firmitas declaratur ab eodem Isaia. ut autem ma- sis confirmetur Prophetae animus,addit Dominus. Dc. re adamantem, o G stiem d. vi farim Mam. Cvati, con. Hebraice,& Chaldaice. Vt adamantem duriorem
' sile vel qui stice durior est . quas adamas in dii ritia praeseratur silici; facies autem, id est, eonstantia Vatis, praeponatur adamantis soliditati. Ad mas lapillus est indomabili duritia,qui malleos franit, incudem findit, di ignem superat. Eiusmodicies decet praeeonem Verbi diuini, quae ncque exalbescat timore, neque rubes eat pudore rustico; quin immo libera confidentia, &, ut loquitur Te tullianus, honesta in uerecundia veritatem annun-Mic' tiet nullius faciem reueritus. Is fuit Michaeas , qui de se ipsis ait: Verantum meto replestisse ori Iad
En quo pacto duresur fions instar aeris, robore spi- Iudicium ritus, qui animum confirmat. Sed adhibendum est D-- ι. ζ, cita udicium in increpando magnates,alioqui nimis in . s condiatur veritas, non sapiet, neque prosciet. hoc excelluit Nathan redarguens Dauidem. Vistus quoque necessaria est, quae non cedat minis, aut sectatur promissis Limmo quas adamas malleum , de incudem stangat, di quasi silex ferro i , a. cius vibret stam illas . Talis Elias fuit, qui inci v. ir. litus ab impio Rege. σώ ne es uti, ραι eoniurias Imre AE ego, inquit Israel, hedra , crae 33 mas paIns tas. de iterum: fluid mjhι, cst riM 3 ἀ- de ad prophetas parris ta . dixit Elii rus ad Regem Ioram: Ze ad Ducem: M homo Do ham , ducendae, i. ignis de caelo, o deuores te, o quinquat Ia utias, o Maesias.t. Talis Stephanus , de Ioannes Baptista aduersiis M. Herodem. EX. Somano Meos, quos eis loqvi ad te, assa e iis eo
ἀ res, o sanius rati a. Detesit libri vorati significationem: hoc est, quod dixi tibi, coinede libi unuscrmoncs, quos auditu, assume in corde. I auri- choriast. bus percipe. Scholiasses. Inueniendum est discrimen eorum, quae corde, de eorum , quae aure excipiuntur. Diiscite hoe Scholiasti visum, sed illud diis cilius, quod pi ius in corde reponere praecipia ta sermones, deinde aud:re. Vitique respoude-
mu ,sermones, seu verba hoc Ioco esse communia, ut solent od res visus, ct ad verba audita; primum que iubetur in cor reponere, id est, phantasia figurare , deinde vero attente audire, quo scilicet haereret me norix. D vade, is ede ad Dansem tot onem, id est, ad XL tribules, qui tecum.hue trans nigrarunt. Abstra- Abilium c a pro concretis sunt Hebraeis nequentissima , . Circuncisionem vocat Paulus Iudaeos , Gentes iapraeputium, quas circuncisos, vel praeputiato, . Ius ρὸ uti rei. Quas non iam mei: ne- . que enim de meo nomine eos appellare dignor, qui tam scede a me defecerunt. Vade, deueniae,
peccauis populas Itias, quem edaxicti H terris P ex
pti, dicit Dominus ad Moiem. Vbi est, o Deus, ris illa antiqua appellatio honoris plena, populus po- p., . inculiaris, peculium eleeium, &c. Israel me non cognouit, & eso non agnoscam eos 'generatio peruersa est,infideles filii, id est, adultera proles, di s lii qegeneres.
D Heri eur me dieis Dominus. id est, ut Eris exordio prophetis consueto, quo tibi meo nomine auctoritatem sacias e D sene audians. o θῶ se ι, fortasse cessabunt a contentione mihi repugnandi ; sue autem audiant, sue secus, tu non d iis meo nomine nuntiare, quae vidisti, &quae a
dista. otam si me s ritas. Dubium de quo spiritu
sermo iit, humano, an Angelico . Hieronymus λ humanum interpretari videtur,nilio aliorum mente loquitur: verum ex sequentibus constat angelico spiritu raptum, sequitur enim . spinos stis uel auu me , crasiti fit me, dec. Recte ergo Polychronius. Quoniam videbat illum cunctantem rapuit quas per vim ab eo loco, ubi erat, & per aEfa iiii
latum tradi it in mediam captiuitatem. Et The doretus. ljs enim acceptis mandatis, inquit, pro Th perabam munus hoc ob re, neque pedum sungi stinebar ossicio, verum a diuina virtute ad quos misi sus sui, transferebar , &c. quibus verbis ab alio actum vatem testatur, atque re ipsa, &non tantum' spiritu mutasse lorem: quod etiam Hieronymus testatur, dicens: Transferturque Propheta
non , ut quidam existimant, in spiritu, sed in corpore , quod & de Habacue iuxta Theodotionem legimus, dic. Itaque intelligimus ex iis, tame s Erechiel moraretur eum transmigratis ad si men Chobar, non suille inter eos, quando viso haec illi communicata est, sed, illis in pagis vicis nis dormientibus, ipsum, , t supra diximus, recessisse noestu de medio eorum, atque prope aquas sese dedisse contemplationi rerum diuinarum. Ex hoc ergo loco ubi orabat, Re ubi visionem intuitus est, raptus est ab Angelo, de translatus in medium
pagum transmigrantium. Et audias poti me morem e motionis magna: M-neaecia gloria D.--tia Deo os . Sensit aera com- menti ieee
moueri venti illius procellos, qui praecedebat nu- e re beni , impetu; audiuit stagorem alarum Cheru Pi bim , stridoreinque rotarum currus, cum, bene dicta glotia Domitii e loco , ubi eum suerat al- locutus, auriga secessit. Neque enim, quod quidam existimarunt, ea vox audita est, vel a Vate prolata , Boedian sit si, a nnielias Γιmini δε in luto stio, id est, in caelo iuxta illud. Domuum Templo sacto sis, Dominus in caelo secies eos. quia sequens versus declarat gloriam cum quadriga e loco istolam, procedentibus animalibus, sequentibusque totis. Praeterea non dixit: gloria D
mini in loco tuo ι sed potius, de loco suo, subaudi,
88쪽
stota est. per gloriam vero,aream testamenti Cho A s siequenter utitur Nehem s. Iaae a Minum Dei Nebem. a.
rubinis stipatam intelligi diximus initio capitis se cundi, atque in commentario de prima visione. Illud probatille est, quod Rabbi Dauid Chim hi hiescribit, non solum auditum esse eonfusum sonum, quem diesimus, sed etiam vocem formatam rab allia quo Cherubinorum, quae diceret: benedicta gloria Domini secedit e loco suo. Sicut olim Moses canere solebat: mr e et ure aranis, dicens ars e su se D mine, . ergo vox commotionis erit velocis- sine loquens. Memorat hoe loco Origenes,&Hieronymus, commotionem eam a tergo Prophetae factam, ignificare Dei praesidium, quas in extremo agmine positum : quod hostes detineati quale suit illud Exomet lonam sertim, id est, magnum Dei auxilium. Hieronymus. Manus, id est,uirtus Domini mecum uinis . erat consortans me. Hebraice sic legimus. Et manus Domini super me sortis. quod Chaldaeus se explicuit. Et prophetia a facie Domini super me con tiata est, id est, spiritus interior prophetiae me vehementius urgebat: sertior me sui te inualuit super me. Est enim similis phrasis illis eonsue- mrusi. tis in sacra Scriptura. Arripuit me spiritas nu I, - nis in me actus es=s,perme: quibus signifieatur alio spiritu actum prophetam,quam solebat antea,ali que desgnare, quae humanas vires si perarent. Inhoe autem sensu, qui mihi valde probatur, pari,cula senim propriam retinet fgnificationem caudi, cum Angelus, qui praeedere solebat castra,ve- B se. Signifieat enim, propterea abijise amarum, &XIII.
nit post tergum, &tota nocte suit inter utrunque imbraeorum, L Aegyptiorum exercitum: sed alio respexit Vates.
Et vocem alaram animul am praeutis oriam alte ram ad alteram, cruorem rorarum sequemitam anima
lia , o morem eo orionis magal. Theodoretus. Iis enim mihi dictis, animalia mouebantur alas concutientia,&rotae insequeb intur, maximusque crepitus sebat, necessario commotionem sensu percipit, ut motu stimulatus exequatur mandatum,
item Polychronius . Non fiebant ii strepitu; ad iracundiam, sed ad utilitate n. vi scilicet veritus Dei maiestatem cum libertate loqueretur ad populares maestitia plenum, quia prophetiae spiritus, quem corde perceperat sub specie libri, illum in varias distrahebat curas, di discruciabat diuersis rerum imminentium sellicitudinibus, quibus ex parte prouidere sua interesse videbat. Origenes. Escitur origere. speculator sorti manu super illum facta, non manu tantum . sed serti manu, &ci Apollinar s. Eo sciliis Apellia. cet deserebar diuina virtute,quo venire iussus ante nolebam. apud Matthaeum. dataetim mψὰ Istis. Matu. io Graece mandauit, legauit, exmist, egit, quas ς' nolentes ad praedicandum verbum Dei, &c.
frugum, ad eos qui sabitatim tuae a stimo Ctilis. Pro eo, quod nos legimus, ad aceruum nouarum
titio praedictorum . quas dicat. Interim me raptumia sublime vis illa superior traducebat per aerem medium usque in suburbia: neque enim bis raptus est vates, ut signiscat aliorum versor iterum me sustulit spiritus, dic. atque nobiscum sensit Theod retus, qui se elucidat versum. Diuini Spiritus gratia, quae mihi ac iit, id esseeit, ut interiectum in ter caelum di terram aerem vehiti quidam volucer alatus secarem. Et alius Seholiastes. A gratia deserebar tanquam a quodam vento pulsus,&c.Vte
queenim ad primum raptum haec refert quas per
tepetitioncm. Et a r a rus iis iMignatione spiritas meι. Septuaginta. Abij sublimis in ippe tu spiritus mei. Cet
quorum primum nomen signiscat cumulum, tu
mulum in sublime elatum, & quidquid a pauimen
to eminet, tolliturve a terra: alterum vero sgnia scat spicam e culmo , vel vagina prodeuntem. compositum ergo ssii scabit cumulum nouae spiacae, seu aceruum manipulorum messis primae, quae ad suturam sementem rerendi selet Hoc nomia ne quidam intelli unt areas stumentarias, in quia bus detinerentur lilii Israel triturantes: quod tempori prophetiae congruere putant, nimirum mens quarto, qui respondet nostro Iunio,&Iulio, in quibus congregari solent acerui nouarum frugum. Verum multo aliter se res habet: nam mense qua
to, in quolire viso Vati ostensa est non tritutum Hebrogis consentiunt Latina ct illud pronome D rantur messes in Syria, sed potius primo mense , mei non patitur vocem, sublimis, neque enim aspiritu suo potuit rapi R in sublime serti sed ab Anselle vel Dominico Cum ergo dicat abiisse in in petu spiritus sui, consequens est, ut tristis abierit, noti sublimis quare e Biblijs Septua tinta eorrectis sublata est vox μ- stat, moteoros, sublimis, & legitur. Abii in impetu spiritus mei. Signiscat ergo Vates, ubi eum deposuit Angelus, coepisse ambulare
lento gradu meditabundum: nam mente reuolumbat Dei indignationem aduersus populares, secesi sum gloriae aTemplo, Urbis vastitatem, & commu nem fratrum calamitatem, aliunde vero ipsorum duritiam D pervicaciam. Sollicitabat praetereari- comesti I. tem iniunctum a tam praepotenti maiestate munus,
di secundo, id est, nostro Aprili, di Malo. Vnde mensis primus, qui a Chaldaeis dicitur Nissan is,
ab Hebraeis vocatur, didit, Abib: quo nomine utitur Propheta in praesenti, ut videre est in illo loco Exodi. II die egressi, ni in mense nouaram mea. ia. fatum. Hebraice Abib: dixerat autem paulo an- te. M sis Me tuis prine iam mensium: Mimas ou 2οι. Q.
in mea issas anni. Neque fingi potest ad quartum usque mensem durasse trituram, quon iam ab altero die paschatis, in quo primus manipulus meti tur id est, decima sexta luna. vi suo loco dic mus ) numeratis septem hebdomadis indicitur e lebrandum sessum Pentecostes in gratiarum acti nem pro abseluta messe, ut constat. Plinius quo-
h V quod neque poterat detrectare neque audebat obi E que auctor est, mense Maio peragi messem in Aepy Ut
te. Videlicet coctus cibus libri coeperat iam sumare nebulam tristitiae in cor, di torminibus lacerare praecordia.
Manus enim Domini eras mertim ransmas me.
Noe loei enim o non est causalis, sed aduersa tua,
hoc sensu. At vero manus Domini consortabat me, id est, diuinum auti ilium me interius solaba Man ius, ct roborabat, nam manus fgnificare solet au
xilium, quod manu praestare solemus, qua phr pto, cui vicina est Syria; eodem ergo mense H braei tonsecerant messem, nam festo die mens Maij celebrant festum Pentecostes , atque adeo Babylonii, nam eadem est totius Siriae temportes , vel parum diuersa , . Non igitur triturabant Istaelitae Babylone mense quarto : nequc Thel Abib fgnificare potest hoc loco aceruos nouarum fiugum, quae triturarentur . Est ergo tammen proprium, pagi, in quo morabantur lira
89쪽
quod inte pretatur Mertius nouarusiugum
nit saepe Hieron ut loco propriorum
litae prope quuium : quare Chaldaeus non conuertit vocem Thel Abib . Aquila etiam, Symmachus , atque Theodotio, teste Hieronymo, ipsa verba posuere Hebraica . Septuaginta autem vertEte r sublimis & circuivi. Hieronymus autem pro eis conuertit: aceruum nouarum frugum: quoniam ea erat etymologia vocabuli, pagi, in quo morabantur Israelitae. quod alias iaeetes let, appellativa nomina ponens loco p priorum non sine elegantia, quae tamen obscuritatem parere possit minus doetis. se in Psalmo . Factis, H is De Deus rivis, Hebraice in Salem, o has, arioriti, iis suis. Et in Isaia . mea nomen Gas, νel quia contiera Iar, pro scar iasib : Et apud Oseam non populus meas, proloami. Appellatiuum itaque ii men , acemus nouorum , est loco nominis proprij
Thel Abib Neque sine mysterio traduxit Hier nymus id voeabulum, quod ipse detegit dicens . Nos autem ab Hebraeis didicimus Hel Abib signi-
sese quando noua frumenta vel hordea congregantur, & post famem,& penuriam, antequam terantur in area, spem ciborum aliquam promittunt i ita & Israel paruus, & tenuis, qui habitabat in ripis Chobar iliaminis, quas reuiuiicens, ortusque de terra sementem Iudaici populi promiti bat, die. Quibus verbis fgnificat se vocem retu-lige ad ipsos liraelitas, qui quas salce praecis dura,& in manipulos ligati tradu es erant in Babylonis
aream terendi a Chaldaeis . Diuina vero ni ouidentia incolumes conseruabantur in seminarium
suturi populi,& spem gentis olim propagandae: quod nobis vehementer placet ; praeter in si dic mus , id cognomentum additum tiraesitis ab ipso
Vate ex occasione loci, in quo degebant. Qiran uis ergo proprium nomen si pagi, potest Israelitarum cognomentum a Vate impositum ex loci occasione quam opportuna: nam qui ob calamitatem segetis lsraeliticae diseruciabatur , ijs manipulis nouarum frugum moerorem poterat lenire. Huc respexit illud Psalmi. sim uans in
to gradu, quippe moesti, o sesam . mitiores s mina sua, nam pedetentim gradiuntur qui semina
terrae mandant. V e res aviem to ens, alacres redibunt, eum exultatione ponantes manipatis nouarum frugum , quae captiuitatis rigida hyeme succreuerant in aceruos ingentes . Hoc ipsimoseas canit verbis illis obseuris. sed O DL ρ e
id est: Tu, o Iuda , praepata segetes tuas, nam &illa metendae sunt a Chaldaeis, sicut & Israelitiacae . Verum non sunt tradendae igni sciit & illae assertia tibi spicas aliquot in suturam seinentem,
quae facienda est cum conuertero captiuitatem,se. Idem argumentum tractat Psalmus sexages-mus quartus. Te decer honti c. D stae es, tui sed lant. Sedere est, manere, in Deuteronomio. Sed ais ιn Cades Ba e . Hiis spanice dicimus, agemr rear. item alibi saepe In praesenti autem loco inuoluit etiam moerorem v hementem 1 nam ut homo laetus gestit, exultat,
di substit, quod laetitiae effectus est,& proprium nil
aliud enim est laetitia, quam animi vehemens commotio cordis dilatationem iaciens; ita contra, qui moerore Aeetiis est, haeret, stupet, immobilis per-sstit, di tandem deficientibus viribus sedet, aut se inclinat alicubi.in Threnis . ni ist in terra . Et iterum . feris is sol raritis, O Meetis. Hi ne tribuitur viduis ab Isaia, quae in obscuro cubiculi angulo sedent prae moerore. Non stabo vidua. Ad quam sora,c r. Facta ela quasi et duo. M. Et Italas. D , . t. Et os s. Diri mcit u sed . di 3 χαρ
buri si, INA D. Re , id est, manebunt quas vi- dua in squalore iacentes . Sintili plitas usus est Esdras . o sae, o flatii, o Lxi. Eadem utitur a.UD. i.
Vates noster. sia, ubi Eti sed Lai, id est, man- ν. .s magno cum moerore: nam habitus sedentis eum affectum solet significarer ut in Psalmo. Super fu- κ .i, ε.mma Labylonti istic sedimus, o freti cis: quctii tamen deinde ipse declarat, dicens.
pens, stupidus , adm:rabundus . Theodotio habet , admirans. Aquila, quiescens. Chaldaeus, tacitus. Septuaginta , . conuersans: quae versiones tametsi diuersae eundem Vatis a Tecium, atque gestum,& habitum, qui ex animi oriebatur act-etione , tignificant, videlicet. Sedebat Prepheta quietus, stupens, admirabundus, animo versans, quae audierat, & viderat, tacitusque premebat acerbum dolorem , di tristitiam vehementem, quam ex communi fratrum calamitate, & pertinacia animo perceperat. Porro numerus lepi s meridirimnarius cum apud sacros, tum apud Ethnicos seria uti uersiari,ptores celebratissimus est, & pro uniuersitate po- nummis
situs. Quia enim septem diebus definiuit Deus temC poris cursum,ultra quos non est inuenire diem. sed exacta in hebdomadam iterum atque iterum instaurare : vsu receptum est Hebraeis , ut septenarius notet absolutum tempus, & consummatum: ideo Letalitae septem diebus iusta persoluunt Iacob pa' Gh sso. trii ideo octauo die circunciditur Puer, quas no- ...uum ingressus saeculum regenerationis post exa- Quare octactum septenarium natiuitatis ex Adamo transgres sole. Obseruat hic Hieronymus. Dcculatcr Dei hin christia, multo tempore debet quiescere, & dolere ad ea , Hirrimo. quae videat, nilque habere eorum in conscientia, quae in alijs correpturus est. Cam aurem porro paet septem dies, Ριrum ea U. verbum D istis me diros: Fili somnis stetisti
D chronius. Veritus circulsam volens exequi mandata, sed timebam eorum crudelitatem: deinde ad me Dominus Nil tibi magnum imperatum est, sed silum denuntiare futuras populo calamitates. Theodoretus. Locum, inquit, obtine speculatoris, Nidd. ., qui in vertice prophetiae quas in specula constitutus es, quae praeuides populo praedicito, di verba mea ad ipsos vi internunctus praeserto. Origenes. oportebat autem non esse similem captiuis spc- ih - ocii latorem, sed aliquid istis stiperius ; neque a se- mira tii eium esse, sevi di illi, sed separatum, eleuatum ti veluti de specula contemplantem singulorum proprietates. Gregorius. Speculator in altitudine mentis, sedeat. & nomen ex actione trahat: in alto debet esse per vitam, ut prosit per prouiden- .E tia mih est enim illud Canticorum. Na πιι πυ- cunt. ν. p.
sum,qui odores discernitae: scretio speculatoris desisnatur,quae ct alta est,' munita ut 1 itia virtutibus superet, atque incursiis malignotu spirituum auer
90쪽
sunt intendens, superspeculans, ct c. Hebrate edi-A alteram parabolice intelligi vult, quae vere mors est , di cuius vitandae gratia tot ac tanta facit iti citur nax, Pi lieli, a verbo, nau, is phali , quod ca
y.is. , rarum, id est, ded: tipsum Cain pignus, astrinxit fidem, quod non omnis, qui inuenisset eum satim inretimeret: neque enim necesse est, ad tre moris signum incertum confugere, ut eum locum iniri ii interpretemur. Speculatoris est, in loco eminen--ium .itia ii interdiu attentum , noetu pervigilem prospectare, an hostes incurrant, ne repente opprimant imparatos ciues: id muneris commissum est Vati.
Idem Praelatis omnibus, ct praeconibus verbi diuit agema a 4 A annuntiaue se . Hebraice . Non expolieris
ei. Septuaginta. Si non distinxeris, seu diserte inomueris. Significat enim verbum 'n ,rahar, expolire, limare,crudire, admonere. quod qui admonet Non re ideatium, quas rubiginem ab eius intellectu lima ad--h monitionis aufert. In Leuitico praecipitur. Doces
polietis filios Israel ab immunditiis suis. Sisniseat sint in n-
etiam verbum eandem sententiam repetere,inculcare, iterumque iterare dicendo,quod serrum expoliri solet non semel adhibita lima, ted tracta, Re r tracta septias, vi concionatoris munus esse sciamus ni eorum nomine praeuidere , & admonere ρο- B eadem s a pe repetere, Ze aperi atque dolucide,papulum aduentus illius repentini omnium Iudicis, qui quasi sur venturus est, qua hora non putamus, ne opprimat malecautos peccatores: quia non faciet Dominus verbum, quod non revelet seruis suis prophetis, sicut reuelauri Not ante diluuium , Abrahamo ante sodomae cxcidium, Ieremiae Ze Erechieli ante Hierosolymae subue ditis is di. sonem . Hinc illud Michaeae . Dus spe latrari
v. . suae v firatio tua venu, id est, non te cepi incautum , tametsi male paratus eras: praemonueram per speculatores tuos a longe videntes: Dies enim ., spe lationis est praedicta a speculatore. de iterum. ει Ilus super vos speculatores, uuaeue vocem l La, M. Haec est illa tuba Amos. Mesa es sum
y. o. rare, o ponitis non expauescet ξ H es. Qui fi C scilicet tam sibi esset norrori huius interitus, quam ri potest, ut classicum personante tubae specula, hostesque irruere nuntiante, populus se non reci
piat in praesidia vel accingat ad pugnam e Respondit Paulus . M incenam vocem det tusa, quis DG se ad letum p incertae voces tubarum sunt phaleratae conciones , & tepidae exhorta
Excubatores strenui vocantur in sacris literia Leones . CVos quid de nocte e o clamati a leo si per
is is noctibus, cre. ubi diserte custos ipse leo dici
tur quidquid alii tergiversentur quod peruigil
traducat noctes insemnes similis lebni oui quod ax, ah, breuissimas habeat palpebras, de splencescentes
lamque admonere aberrate periculi impendentis. In inquitaressa monetur. I d est, propter iniquitatem suam, Hebraica phras.
guinis estuso horrorem incutit, maxime s sit innocui,&innocetis.Vnde in incris literi; fgnifieat mor s tem atrocem, de violentam, atque adeo quodcun que immane fiagitium . Hinc facinoros dicuntur viri sanguinum, de propterea ait Abigail ad Daui- dat 3 3 .dem: Izain istiis te hodie nec non in favusnem, id est, ne hoc cruentum sacinus perpetrares. 'niam igitur loquebatur de morte peccatoris a Da - 'mone interempti, sub parabola ciuis ab hoste iugulati, eam vocat sanauinem, non mortem. quia stitieet tam sibi esset norrori huius interitu solet ciuibus esse vitius incauti iugulatio . propterea comminatur examirum Ioenas mortis illius ab speculatore. Nam id signineat, δε Λ n m Nns ass :nde mou tua requiram, id est , vleiscar necem eius xxpimu' in tuo capite . nam requirere est,uindicare, vindi clam sumere, ulcisci, ev analogia. nam opa, ba
qas, proprie significat inquirere,insequi ut a simu ris, de obtineas fugientem. quod quia solebat sacere proximus, vel consanguineus eccis ad sumendam ex illo vindictam sanguini, innocui; meπplaba inde requirere usurpatur pro ulcisci, ut in psal
rus est. id est, Deus , qui locum habet consanguinei innocentium, non tradet obliuioni. ci mite, an uigi pupillas , etiam dormiens videtur vigilare,de a v D serua quam bene impleat Dominus, quod susce-
teribus creditus est nunquam dormire. Quare in aluis templorum depingere solebat binos teones Aegyptii, de Graeci. inolevitque apud alias nati nes ea consuetudo sculpendi leones pro templorum, vibium, de palatiorum insignium soribus, Phinis intie quas custodes perpetuos loci. Ideo discipulis om-ratur dor- nibus dormientibus solus increpatur Peta us: Simon 'sti dormis Θ quas dicat . ne excubitor e tu ne specu- Eiu . lator e quomodo ergo dormis, neque inuisitas p
pulo tibi commisso est aerense meis impium: Mone morieris .id est cer has, hic tissime morieris ut Genes, secundo capite: nam moere morie hae repetitiones factae per adverbium, gerundium,pit,ubi dixit: mibit indictam ego res ritiam. Et Rem. ta. . illud. Sangasnem an martim soraram , in quibus Τ' consistit vita vestra, re ram δε - , h. bi , , id c η '
Sed hie obserua sententiam horrore plenam in Dei eommi- praesules, Ze quae aperte declarat viscera misericordiae Dei in peccatorem: cuius mortem tam tenere dolet, de tam seuere ulciscitur, atque sangui serieti . neni innocentis potuisset ; de vindictam quidem ita non de sanguinario occisore sumendam cominia participium, vel nomen verbale, exaggerant esse-
elumin auget significatum verbi primatij exempli E natur, sici de ipso doctore quod non monuerit oly
' 3 portune impendentis discriminis . regotius. Sihoe loco sanguinis nomine mors corporis designatur, valde nobis timendum est de nostro silentio. quia si praelatus de morte corporis quandoque in rituri tam grauiter reus tenetur ; quo reatu de morte animae subiecti constringetur, quae potui ubi semper v iuere, s verba correctionis audisset Nos ergo sacerdotes hic commonemur, qui tot occidimus, quot ad mortem ire quotidie tepidi de tacea
i. Ret , s. gratia- Et g idem facies facies, pures reris, idem p. as. est, accertissime pr alebis, ac regnabis. Et it abis a rum. Aedificans ad cavi domum, id est, aedificium P ' qui, leoeperam,absolui de consummaui. Mone. De qua autem morte hie serino si,dubitari posset cor poris ne, an anunae, an potius utriusque. Verum de corpo ea loqui Deum constat ex capite trigesimo tertio sequemi, , di dicitur. Decutior cam i diras alta ve Mentim,dcc. Nihilominus sub hac morte