장음표시 사용
71쪽
3 COMM ENTARII DE PRIMA UIsIONE
siae potentiae in Christo: ideo Iaeob regnum pro- A infima Deiri es sine ipsis Minoisil,s 'vim servi
Aquilinas pena, ascendi, in editu Chii sui deleait. b. q. .s.
id mittit Iudae progenitori Christi dicens fori 6ν Iceptrum de IuL. Constat ita ue G dictis merito per leonis pectus, Ze armos iubatos in quibus leo vim habet totam) fgnificatum esse Christi regnum , quod obtinuit resurgens a mortuis: nam in resurrectione potentia virtutis eius eluxit, ut Apitiolus variis locis notauit. Denique Aquilinas pennas, diuinam, inquaminaturam in ca uni prinpria virtute conscendens detexit: num qui ascendi ait Apostolus, iis Z est ρ-i s 2 tW tim. I, emoeni ira ait Christus, Urendis iis ML .m se is destem aer P s isqvi est iis caelo. Dicamus ergo humana facie Christi incarnati nem, vitulina mortem, leonina resurrectionem, accipiens, in sim titiam is hamina factus 'has ruinaemus τι homo, sum tanti semetipsum et que ad
erat istis Agris Anauis Elim n, quod est super a re nomen. Cernis quattuor sacies Paulina hypotypos signatas Θ diuinam ibi, tim in fisma Dere sese humanam ibi has τυ ιχυ M it ho s: Ponti sciam ibi, hum Dum semer sim que iam rem e postremo regiam illis verbis, nutiν Do Deus exultarus utam, dic. Ea leni videas ab eodem Apostolo iterum, ubi triumphum Christi depinxit, e figiatas: nam praeter humanam, te qua constabat, diuinam notauit dicens: Cum is pliadis, ria, deci Pontia
atque aquilina ascensionem esse signifieatam i B Dunique regiam, quam sacerdotio con Gutus essidque non s ensu accommodatitio, sed germano eu declarat, dicens: ne es ad deae eram Mauritus,excimeritis verborum, quae ipsae imagines iactae sunt, Eadem praclara Chrissi trophaea celebrat re o gius Psaltes nam principio illum inducit hominem qui rem habeat cum hostibus, Deique indigeat
protectione: dicit enim: sed a Pexur meo: a reponam re uas iura talem perim suo . Deinde regem eum sub ait: Vissum et Irons Iua emistra m minus eae si , Lminare iam aera mimicarum tuorum. Postmodo Deum, ad ijciens: Teram priae jam iis duc ,rs u ita in splendoribus sanctoram ex mera ante
lari extim id est Tuus est principatus tibi reddetur imperium mundi in die potentiae tuae, cum resurges splendore gloriae vestitus, qualis debetur filio meo. nain ex iii bstantia mea ante Luci contentum, & repraesentatum Depinxit has quattuor faeies Isaias totidem n minibus Saluatoris , quae enumerat in haee verba r se bira nomen estis admirabilis co Barias, nam binae voces nectenda sunt, Deus Ionis. Paro juraris creti, roreps saris . nan; per admirabilem comstiarium, intellexit Patris sapientiain, quae de se ait e Cum eo erum etincta componens: per Deum io tem , domitorem mortis e per Patrem futuri laeculi, secundum Adamum auctorem vitae aetern quae est seculum suturum: per principem pacis, sequestrem nostrae reconciliationis cum patre O enso r ut i soris ut in die palmata se reo it hominem Deli, o mi sacerdotem,nem homine, aquilam, leonem re intu
nominibus ii niseatae fuerint saete, aquilina Dei, C stri ortum te genui Deum mihi aequalem, vi du-
leonina Iebs victoris , humana si j hominis ,
atq ue vitulina sacerdotis. Quoniam vero, quas praediximus, formas ostentare solebat Pater cum sese visendum extribebat hominibus, de pro trophetis partae victoriae de Aegyptiis caelo , terraque circumferre triumphans;
non se x se gessit Christus morti vicinu : nam celebrem decreuit sibi parare triumphum, in quo Cherubinos protulit quattuor vehiculi sui stipato res eisdem faciebus insignes . Etenim quid aliud est Christum Dominum ante sex dies Paschae Hierosolymam in redi asello, de asina in equitantem, quam currum humilem sibi parasse ad triumphum Qv d sibi volunt turbae praeeuntes, & insequentes, nisi pompam ouantis ducis Quid spuifieant Dspatulae palmarum 2 olivarum rami, nisi pacem post victoriam Quid vero infantum acclamati nes, nisi Cherubinorum laudesὸ Sed audiamus voces gratulantiumr mannamo Lumd concinebant, aedestis qui venis in nem ne Domi , Osona in em. Us . hoc est: Fer opem obsecro tu, ut in excessis habitas, salua nos de caelis, Dei fili. Obse nemus deinde agnorum, & haedorurn turmas gregatim si beuntes, eadem porta urbis, eodem tempore, atque ad idem ministerium cum Christo, scilicet vi decima quarta deinde luna immolaretur . Nam decima die actus est triumphu, Christi, de quo scriptum est: Decima dis mosis halas ιὸ Lι uasque agκum . Quis iam non videat qua
Doetorum consensus recepit tam Erechielis animalibus , quam Ioannis significari quattuor Christi Euangelia , vel Euangelistas corum scriptores Ita habet D. Irenaeus, Athanasus, Hieronymus, Augustinus, is lorus, Creg rius, Ambrosus, & Beda, at oue alii posteriorum temporum scriptores: qui quidem omnes recte mihi sensile , identur: nana cum quattuor anima libus repraesentati sint totidem Archangeli praecones triumphi Redemptoris, quaternisque singui tum faciebus totidein & trophaea, de excelsentiae signiseentur; merito' accommodarunt praecones
Euatigesistis & Christi periectiones Euangelijstatque tam diligenter, quam pie in singulis Euangeliis inuestigarunt singulas animalium iacies ot
ternas facies Cherubinorum, totidemque Christi E de personarum cum personis,sensum quoque legitii pysteria praesenti actione repraesentata Agni seunt istum filium David, utpote hominem : Fatentur Regem in nomine Domini sibi missum p stulant ab eo salutem de caelis, utpote a Deo: ipse vero tanquam agnus portatur ad victimam, immo vero ascendit exultans, de serio triumphans, ut se victimam sinui, di lacerdotem ostendat. Declarauit hoc factum D.Paulus,& quattuor sor
mas Christi quali digito sanauit diceno: Δαγ cum
mum utriusque vaticinia in Christi reconomia in uenirent. Patrum ergo commendamus pietatem, reueremur sentcntiam, & sequimur interpret tionem . sed illud non ignorare lectorem volumus, hune non esse sensum priorem, immo neque secundarium, sed spiritualem , de mysticum, atque accommodatitium, Quod ita esse praeter ea, quae supra notata sunt, multa alia firmissime probant. Primum Ioannes raptus in spiritu videt quattuor anima-
72쪽
EZECHIELIS PROPHETAE PARS II. SECT. XI. ues
an;malia in eaelo Dei solium et rcunstantia, ' cIa- , 5 mantiar sanctus, sancitus, sanetiis. Si igitur anianibus,sones malibus repraesentantur Euangelistae, seipsum via ditiam carnis exutum nexibus, ct cum Matthaeo,
Marco, & Luca Christo fruentem atqui haee viso
falsum contineret: nam in vivis agebat Ioannes tune temporis , & eminus spectabat visionem . Dicit quidam, visionem eam pertinere ad tempus futurum, quo stilicet Ioannes iam vita iuncius poterat eum ceteris Euangelistis laudes canere. Sed contra ipsos est, quod infra quattuor animalia lo-- .s. si quuntur cum Ioanne, dicuntque singular Vcia, sin . oruueri Ioannes ergo beatus Ioanni mortali loqueretur, de visionem declararet sed respondent eum esse sensum verborum quarti animalis, quali dicat. Cum tu, b Ioannes, quartum antinal eris, id est,
cum Euangelium seripseris, id fiet, quod in huius sigilli apertione significatur, sed quis non videat
quam distorta sint tua multo consultiui fecere in os, Patres, Ambrosius, de Anselmus, qui disticultate Masta. huius quaestionis deterriti aliter intelleesere animalium s niscatus quarto capite Apocalyps aliter capite texto utpote qui videbant in sensu spiritu si libere se vagari posse: reserunt itaque animalia capite sexto ad Doctores Eeesesiae. Rupertus Alta bas eo nuictus hae obiectione nobiscum sensit: nam de quattuor Christi mysteriis, incarnatione,
mori resurrectione, & alcensione interpretatur
animalium facies pijssime ille quidem de aptissine.
se Eda ra- Potest & alterum argumentum non infirmius
M. ' Priore ex eodem capite quarto depromi : nam vieintiquattuor seniores simul cum quattuor animalibus videntur a Ioanne gratias Deo,& Christo agentes. Seniores autem illi reserebant duodeeim Apostolos,& totidem primogenitos Israel, qui nomine utriusque populi, atque adeo Ecclesae vice
procuratores agunt coram tribunali Dei, ut omnes inersus. et sere interpretantur,praesertim Arethas,2 Andreas
Andrimat. Episcopi Cappadociae, a quibus stat cum Hierony. I per PM mo Glossa. Atqui es Apostolorum numero sunt duo Euangelistae Matthaeu in Ioannes: non igitur possunt animalibus, di senioribus simul repraesentari sine fictione. Reliquum est ergo, ut sensus iste de Euangelistis si mere allegoricus, & accomm duit ius , atque talis a Patribus ipsis, a quibus
Denaeus p in inuentus est, aestimatus: nam Irenaeus, apud quem primum legitur haec interpretatio, multo aliter exsti, interpre ponit quattuor antinaliu m lacies: quas tamen d inus e8. inde accommodat Euangeliis potius, quam Euan-- selictis: se enim habet. Ex quibus manifestum est,' ' Quoniam qui est omnium artifex Verbum, qui s ' det super Cherubim, de continet omnia , declaratus hominibus, dedit nobis quadriforme Euangelium , quod in uno spiritu continetur: quemad-ν m. τρ. modum & Dauid postulans eius aduentum altem - 2 νι βώ μνὸν Chorabim appare . Etenim Cherubim quadri tormia,& sormae ipsorum imagines sunt dispositioni, filii Deir primum enim animal, inquit , smile leoni ellicabile eius , de principale ,®ale sgnificanti secundum vero smile vitulo sacrificalem, de sacerdotalem ordinationem fgnificans e tertium vero an mal habens faciem quas humanam, eum qui est secundum hominem, ad-Nentum eius mani teste describens: quartum vero
simile aquilae volanti , spiritus in Ecclesiam aduolitantis gratiam manis stans ect Euangelia his consonantia, in quibus inlidet Dominus Iesus. Aliud enim illam, quae eii a patre principalem, &eficabilem ' gloriosam generationem eius ena
dotaris characteris est, Zaeharia sacerdote sacris cante Deo inchoauit. Iam enim saginatus parabatur vitulus, qui pro inuentione minoris filii inciperet mactari. Matthaeus vero eam, quae est se- Maurea G. cundum hominem , generationem eius enarrat;
Asrusa 1 de iterum: Cirilai uviem generatro se erati Numanae sorinae igitur hoc Euangelium: propter hoc de per totum Euangelium humiliter sentiens, ct mitis homo separatus est . Marcus vero a pro- Marcus. phetico spiritu ex alto adueniete hominibus initium fecit: uisitim, dicens, nanosy quem morim scriptum sis Isaia ρνθ cla a volatilem de penna-B tam imaginem euangelii monstrans, propter hoc dicompendiosam, & praeeurrentem annuntiati
nem fecit. Propheticus enim character est hie & ipsum autem Verbum Dei illis quidem qui ante Mosem suerunt, patriarchis secundum diuinit tem , di gloriam colloquebatur: his vero, qui in lege, saeerdotalem de ministerialem actum prael, bat post deinde nobis homo factus munus cael stis spii it ut in omne misi terram proteges nos alis suis.Qualis igitur dis,3stio fili Dei,talis &animal tu serina, de qualis animalisi serma,talis & character euagelij. Quadriseimia aute aninialia,& qua mamine tedri me euangeliu,' quadrisormis diis ostio Do timetiomini :&propter hoe quattuor data sunt testamPta 2 si 4-- humano generi. Vnu quidem ante catachlysmum vj diu fulC sub Adam. Secundum vero post catachlysmum Adis. sub Noe . Tertium vero legislatio sub Moyse . secundi sib
artum vero, quod renouat hominem, de reca- Noe.
pitulat in se omnia, quod est per Euangelium ele- μuans , de pennigerans homines in caeleste regnum , die. Haec ipse . Quibus verbis ii incat quattuor animalibus, seu Cherubinis, atque qua ternis eorum faciebus nam se habet, quadriso
mia Cherubim, de Κ, ae ipserum tepraesentari quattuor filii Dei dispositiones. Prima, Regiar
Secunda , Pontificiar Tertia, Humanae Quarta, Diuina . Quattuorque apparitiones eiusdem . Quattuor apPrima Regia coram patriarchis. Secunda Ponti seia eoram Israelitis. Tertia Humana coram Iu- turii laete,
dat s. Quarta Diuina coram Apostolis in die pen. reperiatam. D tecostes. Quattuor denique Redera eius eum lim mminibus. Primum eum Adam. Secundum eum Noe. Tertium cum Moyse. Quartum cum Apin te isti tisicilis. Euan elia autem quattuor ijs mysterijs con- M. Grasinantia nihilominus significata esse faciebus Che disti. rubim . De euangelistis autem nullum verbum Diuiara A- Irenaeus. Verum in promptu est, sua ratione fa p u. Hes accommodauit Euangeliis,eadem etiam sub animalibus Euangelistas intellexisse, ut praecones iani Euangeliorum, atque adeo dispostionum multiformium filii Dei. Ex quibus omnibus multo magis confirmatur nostra sententia de quattuor fgni Matibus acierum tam primaria, quam secundaria r atque Patrum expolitio mystica firmissimis
esse nixa sundamentis declaratur . euangeli
E Sed illud hie adnotandum videtur , multo ali
ter accommodasse animalibus Euangelia irenaeu, his atque communis habet sententia: nanque leonem .do ita comparauit euangelio Ioannis , aquilam Marci; Mareo. cum ceteri Patres Marco leonem, Ioanni vero AugU. M laquilam conserant. sed neque in hac analogia ita ratem . consentiunt inter se Patres . Nam D. Augustinus 2 Matthaeum significat per leonem , Marcum per hominem: contra Hieronymus,quem sere senuun- , Thori tur interp*tes, in homine Matthaeum, in leone . . Lee o Marcum,
73쪽
Marat . -- Mareum, In vitulo Lucam, atque in aquila Ioan- raria rara. nemintelligit. Sed nil mirum variare interpre- γ ιμ ηι te, in sensu mystico, qui ex analogia totus pendet, μιι- μη eum Variae inuem ri possint in Evangelistis anal giae, quibus consormantur cum Clierubinis.
rotarum, totidem Ecclesia Ammata significentur . Metio XII. YpEDITIS saeiebusChe
rubinorum oportet rotarum etiam facies explicare: nam ex Prophetae vobis videtur, coli ci rotas, atque adeo currum si
milibus figuris esse depictiam, quibus animalia insgnita visebantur: Cumque aspicerem, inquit, an malia, appaνuII ora una ovo terram, haιens quatiare fatus.
Hebraice: cum quattuor faciebus eius, vel suis, id est, qua suas etiam habebat figuras, quales & ani-Qgarriant si malia. Verum haec ex praediolis non erit dificile
eira maru s . nam in promptu est, facies rotarum esse
tacitata quaterna stemmata nobilitatis Eces ae commu
ttophaea ur- nicata ad instar quattuor insignium Redemptoris,
uu ti decebat enim sponsam eisdem gloriari spons tr phais, atque eisdem gaudere manubi js, quae sponsus commistb certamine eius liberandae gratia, partaque victoria e bello reuertens retulisset. N rue enim minus gloriosa sutura erant sibi hostium Ulia, quam sponso, tametsi magis utilia extitirusent. Haec sunt illa donaria, quae carmine trium- ad . εν. phali celebrat Vates: Dommas dab I De cim etian. getiransitis in linare maha, dabit hoc egregio socinore materiam amplam componendi carmina poetis, & cantoribus exercitus magni, Rex πιν -
, α δυμ aetim, imperator exercitus dilectissimi sui Israelis dabit spe ira d. 0, sponsae suae speci sissim prae familiaribui puellis se usurpatur spe
Iia s. p., . cies apud Iob: visitans speciem tuam, id est, uxorem.
non pereaιιι) ἀαιῶν polia, id est, partiri cum d mesticis manubias hostiles, & in serius: Carnis Dei
ta eis: equitabat in Sina & insuam templo. Ascen- ά si is aliam montis sinat ceγlis evnti Iaum, liberasti tuos, qui detinebantur captiui crepasti dona ιΛhoministi diripuisti manubias, ut dona hominibus dares. Vides spolia esse trophaea Redemptoris , atque Ecclesiae donaria ξ D. Paulus haec omnia, vi par est ad Christi Domini in caelum asstendentis triumphum refert: hoc enim redemptoris nostri facinus impleuit chartas Prophetarum, & Sibyllarum ; Euangelistarum, & Apostolorum linguas socii disertas i Doctorum Ecclesiae facundiam exha st, atque ipsi,m mundum , s seriberentur libris, compleret: neque sibi soli tantam ex eo facto comparauit gloriam, sed nobis acquisiuit manubias : . . tis, ascendcns in altum, caelorum caelum, misit inde,sii adoptio. Spiritum sanctum. Qui quattuor potissimum d libertas, ta- nariis pretiose sponsam Christi honestauit, di imcerdotia, N cupierauit, qualia sunt adoptio, libertas , sacer-22, ρ,- dotium, di regnum: quorum figurae, vel umbraelis praerogari potius collatae sunt veteri populo ex Aesypto , esse Dei egresso. De singulis suo ordine differemus, ita ut ii iisti. praecedat umbra, veritas subsequatur. quadam diui Donaria itaque quattuor sunt praerogatiuae, de m M os immunitates, qua populo veteri pronussae legun-
cta,&e.Prima est esse Dei peculiii Secsida Respubl.
libera. Tertia sacerdotii . Quarta regnia Et prima quide donat si Israelem Dominus testatur in Deuteron. dicens: I elegia Dominas Deus Iaas, insises populas peratians de cancris populis, qui sunt sopogdoum,dec. Esse autem Dei peculium est, quandam participationem diuinitatis obtinuisse ligni se tam areano illo scedere,quod inter Deum Israelem sanguine percussum est ; ut sellicet ipsi el-sent Dei populus, Dominus vero illorum Deus . Quam etiam ipsἡ Dominus commendat: Ia D
alibi: Suus aria et Iamsan ad iambos tari Gu an B linavi misi λmum Israed, is esses m si in Iaudem cris Nona,&e. id est, in uxorem, qua est gloria misi. Hie obserua in foedere communionem bonorum, de virium fieri; in matrimonio autem unionem substantia, di carnis conglutinationem: erant enim duo in eis evna. id est, una caro, Hebraea phrasis: in ev ijs similitudinibus coniecteris quanta se rit praerogativa, esse peculium Deir sed quid si eum priuilegio Christiani populi conserature nam diuinae naturae participatio Israeli quadan tenus, de quasi in typo communicata est, videlicet quat nus a Deo electus erat pro populo sbi caro , de praeceteris electo: at vero magna nolis, os mos /ν misa ianua ι, ait D. Petrus, ιι ditiina esstia νe sones MIMar neque nomine tenus , ut olim I.
C srael, quem primogenitum s ua vocavit Dominus, cum tamen ad honorem filii non peruenerit, nolis
autem ratem ea susem dedit Parre, v I Dei nam xemur . o si vir non enim arreps mus ore Iam noua tu iIerum , ut illi, urimore, qui seruorum est, staspi-ν sum isopsiono sitionis, tenere dilectorum, In quo clamamussicutii infantes teneri cariis imum parentem balbutientes blandula, & iterata vocula compellare solent, sc nos repetimus multoties, abba , Alba, Pater, Pater; prae dulcedine, & teneritudine amoris aduersus Patrem nostrum nostri amantissimum. Ista praerosatiua merito in alis aquilae intelligitur: nam, vi supra diximus, aquila sublime volat, & in caelum contendere videtur, cum se a nostris oculis abducit.
D Secunda iacies,& praerogatiua titialis suit Re Dpublica libera, & sanctissimis legibus constituta,
qualis decebat homines rationis capaces, & vere ingenuos. Hanc enim repraesentat humana es- sies, & habitus. De ea seriptum est: Ena enim es a gens scites tu, τι haseat coemamus, stipaque I dicia, o mersam letem, Dum ego reponam is ante oratisve, ras 3 gentem inclytam secerat Israelem legislatio, qua politia eius nobilissima constituta fuerat, atque liberi iuris Respubliea. Verum libertas illa corporum erat, non animorum: nam
illa lex in Sina data atque adeo m Agar ancilia si scara se aiore tenerasi , Apostolo testante, hoc est, a Sinim seruorum, timorem scilicet. Illa autem Hre fatim tigera, quis es malo noso, Ecclesat Christi in Sara repraesentata Isaacum parit, nimirum filios generat liberos, quia constituta est in libertate per legem spiritu uitae, quae in Christo I su liberat a lege peccati, & mortis. immo ab ipsius legis diuinae omine quia Daemus noestresa, quoad omen scilicet, neque enim legem implet promer
metsi menae, sed quia id grat si esse nouit Deo: lege ergo ipsa superior est iustus.Uere liber est qui nil ti
met,nil amat, Deum solumodo,quem amat,timet;
immo neque Deu timet ut seruus, &ideo liber est, quia
Israeli in um Eevadantenus diuinitaris partic pario conisen et, Ecclis uero quasi proprie. 1.veni r. . Is unis 3. Meuniti per
74쪽
EZECHIELIS PROPHETAE PARSII. SECT. XII. 1
quia perfecta cantas, quae est lex libertatis, fo- A litvaeo similis est rhinuentis: Gmlunt gentes ba
ras metuit i moram. Haec est libertas , qua Clii stas nos liberauit, non quam semiaiarum Haereti ixes Q a. ci, Epicurei, Vetamen facientes mahlia I seriarem, 9.is. vi habet Petrus.
Teresa p ' Tertia facies vitulina scilicet erat sacerdotium ciues a gentis a Deo institutum, de quo extat illud Ee
m, oci & in serius r sis exuritu, o salo titilis, o sim cara populom suam in nomine eius, ct in id est, ut ministraret Deo, ct sacrificaret, a tis iteri sue que Dei nomine populo eiu benediceret. Huie si chri- suctessit in Ecclesia Christi sacerdotium spirita-ves lios , suos, o saque eoram eos regent , operforatuni δε ιιι 1 accabans ἀναμι/ as Ira o qua si Iona , qtiam fi citare nutus audeb/ι , m. Signi- νε tim Oscant haee in Ecelesia Christi regnum spiritale mile Mil suturum, quod situm est in animo liberali, sponta sae, quotaneo, munifico, magnifico, inuicto,& vere re 'gio i qui scilicet non se sinit a malo vinci , sea , ,
ire is o sono malam . qui scilicet bonum reddit ν. . pro malo, esurientem inimicum cibat, stientem potat , atque iis armis superat verecundantem J4M est enim carbones ignis congerere in caput eius, verecundae,& ruboris gaminis eius faciem
operire . Qui dat, nihil inde speratis: tribuit in hilaritate: Deo seruit ips non spe praemii, nedum te . quod sic commendat Diuus Petrus . Vos istium B timore supplicij, sed quia hoc postulatius, di sis.
Hune affectuin postulabat David i histris ρmeia Naiso. r. pati confirma me, id est, munisco, spontaneo, re gio . Tales vocantur in Evangelio pauperes spiritu , qui nil ex corde amant. De iis Iacobus. Di i. a.
Nonne Deas Aegis pavora m loe mando , dia res
in fri , o h Hedes regni, quod repromis Ditis δι- Iuralitas se concordat cum Christo Iacobus uterque promittit regnum caelorum pauperibus in temporalibus, sed duutibus fide ij enim sunt regio , de excesse animo i nam regio animo nil pauperius, nil dithis, cum nil habeat in votis, nil desideret: omnibus tamen abundet. Sed hie obseruandum est, virilisque legis re- n rnum Ecgnum esse sacerdotio annesum . di ab eo depen- metipsos Patri ossicite, vos sacerdotes suturi estis, C dens : hoe est enim quod Dominus dixit : En- .
gentis electum, regale fateritiam, gens Haesu, ρ palus acquisirunis , Oci non dixit regnum sacerdotale, ne aliquid temporale cogitaremus , sed sacerdotium, quod spiritale ministerium est asiungit autem regale , ne Levitico munere put remus gaudere Christianos e cum multo subli- .mius sacerdotium acceperint, scilieet osset respirituales hostias Deo per Iesum Christum, ut pa lo superius dixerat Apostolus . Quales autem sui hostiae nostrae Diuus Paulus declarauit. c
fecis iraque vos fratres, vi extis istis corpora mea aho Dum vorarem , sanaum , Des platentem , ra noris te opsequium etearum, dici exemplo , inquit,
vos item victima. Sed nolo vos ipsos interimatis .nam viventem hostiam desiderat a vobis Deus, non ut olim iugulatorum pecudum carnes . At
dices inui potest esse victima, & vivens nam
Vni ma, quae e litat dextra mance, vocatur.
ait Ouidius a rationis cultro iugulanda est, non ferro . rationabiti omega se Deo 'gratius , quam carnale: non postulat Deus carnes vestraseusangues, sed carnem cum sanguine, id est, ac sectus vestros carnales . Mori crae me fra me Bra , qua sant super serram , &c. Hoe facto via elima moritur, sacerdos vivite Aries immolatur, Isaae vero superest . In omna oblatione, mea, ait
Dominus, ost res sal. Quid ita ρ sal vita artificialis est carnium exsanguium : nam eas corro- Ddendo, & exsiccando praeseruat a cor ruptione 3,sgnificatque aptissime vitam spiritus , qua respectu vitae animalis est aduentitia . Hane des-derat, di postulat Deus in omni sacrificio, quas dicit Nolo victimas mortuas, sed viventes non vita animali, quae praecedere solet oblati nem, sed rationali, hoc est spirituali. Volo, i quam, ut idem si homo sacerdos, de ictima , de ipse vi spiritus iugulet quidquid in se anima- male est , ut vivat quod spirituale est . Quodn m. ι. p. Apostolus nobis elucidauit amplius dicens . ira
Imperitim Quarta facies, leonina scilicet, est principatus iis cum Moy iis de Iudicum successorum, qui Dei nomine populum iudicabant, regebant, ct tuebantur . unde tantam sertitudinem , di vim aeciapiebat populus , ut leoni truculentissimo, atque οὐ- , . rhin croci, bestiae inuictae, illum comparauerit y , Balaam. Dos caea et a Lao de Aelio, cuias fisi dolum: quas dicat: In hae Republica eoo D ii nt. minus suturus sum: meo nomine eam guberna- x' bit sacerdos: cuius erit munus, ea, quae ad meum s ah t, cultum pertinent, procurare, legem docere, & i, Diai .epopulum mihi reconciliare . Quoniam vero hoe sam: di de munus spirituale est, aderit dux a me electus, vel iudex . aut consul , qui bella traetet, cum opus erit, qui tamen a sacerdotis pendebit nutur aget cum consilio suo secularia negocia, dicet ius p putor eum tamen sese grauiores obtulerint causae, os sacerdotis consulet ,& eius oraculum exspectabit. Talis fili status Reipublieae Israeliticus a Deo institutus, proptereaque dicitur regnum sacerdotale. Talis est & spiritualis status regum,
quos euehit D.Petrus r Vos autem genus electam, re r. Fet. a.
sale sauia ι um: nam regius ille animus a sacer- ν. s. dotio pendet, de medio sacrificio comparatur, &conseruatur. Quemadmodum enim Cliristus Iam stetit morieminus mediante morte obtinuit imperium orbis, Christus obhoe est , hominum ciuedientiam spontaneam hoe enim erat regnum sbi carum, quod expu- Δ.semotii. gnare volebat se nos per carnis mortificationem ficatuine fi obtinemus regium animum despiciendi omnia , atque adeo omnibus fruendi. Eris opus resutis pax, has mitia si AH u . Quare opus vocat in sacerdocultum quia opus sacerdotale eu, ministeriumque religionis, di pietatis aduersus Deum , iustitiae gladio iugulare veterem Adamum cum acti- Lia lati, A. bus suis . Hunc aetum sacrificiale sequitur pax, tificationia.& flentium, concordia, obedientia, quae cum in republica sunt, testantur regem esse non paeni
Ob eandem rationem Christo Domino regi pia dicta iitribuit sacra Scriptura munus docendi populum, quod est sacerdotale . Ego orem comi uutus sum desa. is e. θρον Sio montem sanctum eius , pra2 - praeiari. eos prae ram eius . Et alibi ipse Christui dixit Psa r. ν. s. Pilato . Tu d crs quia ν δε- ego . Ego hoe nata ro. 13.R3 .E IM
75쪽
ges. Iad Ars o naiumstis, M. Quid hoc rei est3 quae metamorphosis munerum γ Rex ne docet log .m e sacerdos praeliatur nimirum quia regnum hoc spurcitae est, non temporale, sacerdotioquetra non est meri nominis principatus , gladium Pr habet, auctoritate pollet, ius omnino possidet ; ellabaei, dis unde in regiam dignitatem emanat auctoritas . Hoc iure potitur se nnius Ecclesiae Pontifex Chimsi vicarius, cuiu, potestas in Machabatis deligna- leum misa iacita est, qui natura sacerdotes erant, atque eodem rexetcbaa
76쪽
riae Domini. in missi, in e ei di in faciem meam, in au dui vocem loquentis. Et dis
xit ad me: Fili hominis flaseper pedes mox, in loquar
Et ingressus es in me stiritus 'LIquam i
eutus eae mibi , in statuit me Hpra pedes meos: in aud ulloquentem ad me, Et iurentem Fili bominis , mitto ego te ad Fllas Israel, ad Gentes apostatrices, quae recesse runt a me: is in patres eorum praeuaricati sum patarum meum usique ad diem banc.
Et silii dura facie , in indomabili tarde sunt,
ad quos ego mitto te ro' dices ad eos r H e diae, Dominus Deus:
Si serra mel jsi audiant, in si forte qui A sane, quoniam domus exasserans es: o Heu
quia prophta fuerit ιn medio es m. Tu ergo siti hominis ne timeas eos, neque fer mones eorum metuas e quoniam increduis: o subuersor sunt tecum, in cum seor'omlus h
litas . Nerba eorum ne timeas, in Vultus eorum
ne formides quia domus exasserans ea. Loqueris ergo verba mea ad eos, si forte a diant , ω qui sane: quoniam irratatores sunt. Tia autem siti hominis audι quaecunque loquor ad te noti esse exasserans sicut domus e asperatrix es e vera os tuum, in comede quae 2 nque ego do tibi. Et rinae, in ecce manus missa ad me , in qua erat inuolutus liber e in expantat altam coram me, ροι erat scriptus intus , inseris: O Friptae erant meo lamentiones, . carmes a
77쪽
EXPLANAT IOEIVsDEM CAPITIS SECUNDI.
Ag c Ust, si E fugais gloria A etiam possi, voeem loci Domin . id est: Haec viso,quam Et ab is ad m/: MI, Livi descripsi Verbi ima o erat expressa gloriae Domini . His verbis diuinus Vates explicauit prototypum , di primum exemplar huius imaginis,quam viderat, fuisse faciem Domini sedentis super Cherubim in Oraculo templi. Nam arca Testamenticum suo propitiatorio hoc tam insigni appellabatur nomine, gloria Dei . Et iure optimo, quinniam gloria Hebraice 'vaci, chabod, Graecedoxa Latinis fgnificat excellentiam, praestantiam, quidquid egregium est, unde quis potest gloriari. Vnde usurpatur pro Regis corona, hominis lin-
Et dura ad m/: F δε ιι in s . Hebraice . pili Adam, d 9, Adam, quod nomen proprium est pia primi parentis tractum ab humo rubra, ex qua corpus eius compactum suit, quas dicat, tubeus: nam n es , adamali, dicitur humus resa: deinde coi munieatum est omnibus eius si ijs, odiumque a P
de, fili hominis, perinde est ac s dicas, homo: ut
patet in Psalmo. Imd o homo, quod memor es Na. 39. s. eius Ius semors quoniam uiseras importat autem nomen hoc fragilitatem, vilitatem, &d speeti, mi Vnde Paulus. Nonne homines isti non a cori, sine I tandum his inhm amsularis3 Et in Psalmo. cin 3.- si i/ Dom ne legis asorem supeν eos, at sic avi genus τss. y. M. sua, & ratione: qua caeteris praestat animantibus, B quoniam homines sent. hoe est: Immitte illis ain atque eadem analogia pro facie sanctuarij, pr sentia Dei in terris contestata responsis, quae dabat inter Chelubim. atque ignea nube, quae ob umbrabat sanctuarium . Nam tae erat gloria, Deas. . . . excellentia di praestantia Israelis . Ma satia nasio ram granaes , quae suleas Deos appropinquantes i, est. Et iterum ais en alia gens sie in lyra. qua haseat caramonias , o iudera, di tiniae am I gem , quam ego prureum lia e ιὸ Malos vestras λ M. , Sie sumitur in psalmo. D lexi inroram domus tua,.. o litum salitatunis stiri. H. . Et in libro Re- ''' ' gum. Tramllati s stiri. Des. Et in Psalmo. D ι
Ξι viae , ese retia iis fariem m/am. hoe est: Vi- . . dens hoc spectrum cecidi; vel, ut vidi concidi. 7z,4 animo prae magnitudine, &nouita m raritam te admirandae visionis. Scholiastest Terrifica vi- pruinx Male se Propheta viderat . ut ipse territus discederet, D liraeli nunciaret, quae illi imperabat Deus,&tam eii maior ex rebus visis timor oriatur, eoquod prim&besian pter Israelis saeuitiam erat affectus r itaque es uum clauo trudere nititur Deus . Tale quippiam Daa. c.'. γ Danieli accidit : Viai, inquit, visionem grandem sane, CT non remansit in me fora turi. Et iterum. Domine in tioone itia dissolaia sunt compages mea, est nihil in me remansis uiritim . Atque Isai s ea-1D.ε s. s. dem visone stupefactus clamauit: Vis m si Diaparitorem, & exactorem tuum, infirmitatem sei licet, calamitatem, aut insertunium aliquod, ut nouerint se mortales esse, lutea vasa, di tragilia.
Sequitur in Psalmo n,d, selach, id est, sente
tia meditatione digna, qua admonemur, ut ri
bis eum commentemur, quid homost; bulla, stili
nium, vanitas, & nihil. Hoc autem nomine vi ν. 3. videtur Hieronymo in illud Danielis octavo. Imrelige Isti hemia s, atque Theodoreto admonet Cp Deu Frechielem conditionis suae vilissima , ne γζba. M . deinde ad propheticiam munus assumptus insolestat. Rabbi Dauid Chimhi. Vocat eum tr inra, benAdam, filium hominis, ne superbiat, ac seipsum C Angelis comparet, coquod viderit visi nem grandem,quam superius narrauit: nisi malasa ominem, hoc loco ex vulgari via signiscare potius speciem litanianam, quam tragilitatem. quo modo di Christus Dominus se vocat filium hominus , id est non
vi alij interpretantur filium Virginis , sed lim
Sia supra φιδι ιου , Θ Dθνουν serum . Hoc dieit ad depellendum timorem: quas dicat ut notat Polychronius ne timeas, non enim ad Pol ebrivltionem venio , sed ut te eligam prophetam populi. Apollinaris. Stantis enim est diuinorum Arti. auditio , non resupini . Hieronymus. Nullum Dieroum peccatorem stantem legimus, sed ad sanctos dia Epheso.
racas. id est. Heu me perii, occidit nam id signia D autem: Non ενιι subire a stigium tiara. & in Psal- . .. -
scat tacere hoc loco, silentium videlicet descien 1 p. 11'. i. tium prae stupore, ut idem Isaias alibi . e si ιιι em. 47. Moas: & Ieremias. coruuti Asiativi. Neque seeus . I, Balaamo euenit, de quo legimus i a si cad ι, o Na se aperitiae υν o isti estis, id est , qui defecit post- Theodori quam aperti sunt oculi eius in vitione . Theod retus. M critissime cadit: s enim Seraphim tel brantia velant ora, quid non sustinuisset & limmo mortali corpore indutiis , veram visonem contemplans e Quod vero addit, in saciem se commisse, indicat gestum reuerentis, & adorantis, ut Ruth cap. a. Da cados iapo farsem si , se ad
rarus ver terram, sec. Et apud Matiliaeum. Aad ea ' rod si puti e riderans is fatum stiam.
Es ingressus es in me Dirius . hoc est , animus, vires,& sortitudo cordis , quae timor ademerat , mihi reddita sunt: rediit ad me vigor excusso timore. Septuaginta efficacius inerunt. Venit in me spiritus, ct assumpsi me , & et uauit me , & statuit super pedes meos, M. Theodoretus. Diuina quaedam virtus cum tetia raedom nia. sisset me veluti solutum metu collegit, & ita comparauit; ut consilens verba , quae serebantur . audire possem. Eodem modo interpretantur Hieronymus, de Gregorius , scilicet de Spiritu san- Itie o. .
78쪽
m. n odiat in remem aes me es dise-π: Fili ho- A quae rebellarunt in me . Verbum idem est Uriri em misu mitto ego te ad sus Israel. Praesens ter
pus seu irarticipium praeteriti temporis in sacris literis significat animae propos tum , seu stabile
timum πω decretum . do mobis paleas, id est, decreui disium s- non amplius dare . Ecce δα duum sonorum me
G, do pauper bin , o si quia aliquem defraudavi, ridi quassivlum . Hoc est , constitui deineeps dare: neque enim ante Christi hospitum vel liaberalis erat in pauperes Zachaeus, vel in foene ratores iustus; alioqui nee peccator appellaretur a Pharisaeis, nee Christus dixisset: His e6M E
mis stile facta s . Ergo do non sgnificat s leo dare, sed honstituo dare . Eiusmodi usurpa-
ama. ,s. tur verbum praesens a Christo domino. A dιὸsmarad , deficere , desciscere . abalienari a legi timo domino, item, irritare, quoniam subditi 1 ritati deficere silenta Domino. Septuaginta ver-tόre t in amaritudinem eonvertunt, hoc est, bilem amaram excitant , de qua phras latius capite octauo tractabimus. Ira o paινes e se pri =itari fias fransgressi Npactum metim usae id Hem sane . Hebraice: vs V .uque ad ipsam hanc diem , emphaticῶs; quas nun- tentiantur quam intermiserint Deum irritate , neque om in acria literreis captiuitate respuerint aliquando. Pactum extat in Exodor transgressio in Psalmo. Exul. et
v ra. O pastha atque Virgo sanctissura . Virum non B uam. vel, retroacti sunt vi arcus dolorosus, sal o 3-κ cognosco , ex qua phras vehementer confirmatur 3 Beatae Mariae non propositum modo, sed decre- probat viti tum voto confirmatum de seruando virginitatis ratem -- in p-rpetuum inon secus usurpatur in praesenti , muto te , quasi mittere destinaui, di de-
Detiimu, Sed vide quam apte eadat fides publica , demuti' munus propheticum, de quam suauiter disponat sterium dit omnia diuina prouidentia,communicans ministris Verbi gratia , deinde Apsolaia de iterum. Ivir . i. is eos nos fecιι noui te mensi minis ros. Et apud'. I. Ioannem: Sicut misis me vivens Piso, o ego misso
a. c . s. i. r his eum diae isti insis lauit Arripite Spiriι,-s, ita . Et ad Ananiam ait Dominus : Vade, a iam lax, qui non petit scopum, quo minabatur, sed inuersus percutit sagittantem , aut etiam alio transmittit telum . se gens Hebraea , relicto v
ro Dei cultu, de pacto; quod quasi scopum promiserat collimare a sesellit exspectationem , ad Idola sese conuertens . Et Iraias ait: Trans ref 3'. 4s.sorem exutos motos te . atque Ieremias. A faculo ν 8. confregiari iugam metim. rapia, sin uti mea , disia Iere. a P.
I', non serviam, quas iuuencus indomitus naitta - ' tus, qui recalcitrat , de iugum a ceruice excutit stactis vinculis.
textum versus declarat se Polychronius . Non De ob in quod nesciam malitiam eorum, quia impudentes' ι ' ' - . Em is aridi i . id est, creaui illum insi-C sunt ad reprehensiones,&c. te ad illos nutiere de- neotilanum . de instrumentum electum Euange- Geui. Hune versum negat Hieronymus reperiri u , h, creui . Hune versum negat Hieronymus reperiri H iri, mapud Septuaginta: verumTheodoretia di Polychro mat hunet
nius illum interpretantur: nihilominus Bibliorum bae
Septuaginta correctores eum expunxisse dicimus, pitia lata. nixi Hieronymi auctoritate. Filius, in sacris litetis latissime patet: non enim solum fgnificat natum, sed hominem, virum, personam,iinino rem qua lemcunque, ut suis locis dicemus. Oratio illa aura facis, Hebraice sonat, pertinaces iaciebus, vel stontibus: illa vero cindomabiti . νῶ, valet, firmato, obdurino animo a quarumvis explicatur ex Isaia. ID. a.
novitis feraeas emiax tua, o fons Itia Mea. ubi det
οῦ gne organum, & instrumentum electum Euange
e ilis mei. Id latebatur Ieremias: Antequam ex rei deuo. I,ν. v vatia .sam cavi se, ideri elegi, di consecrauite, o prophetam ιn gentilis δἰ se, di iterum. Posi uos meiam quasi gladjam attiIum.
Comparis Et quid mirum ad tantum munus electo comministi mimicatuin diuinum spiritum cum diuina pro- uidetitia Beseleel uocauerit ex nomine, vel elege Fata. D. rit, di repleuerit eum viri a Dra,si, otia, Θι La. ι Pige,sia , ut digne fabricaretur tabernaculum, cuius exemplar ipse Dominus Movsi ostendebat.' Nunquid dissicilius est ex cedro formare colum nas, quam lignum aridum carie exesum renouare, atque ita roborare. ut templum Dei fulciatΘ laboriosus ex hiacyntho, cocco, de auro con-D cat ergo eos esse rigidos, impoenitentes, & προ texere aulaea, vel opere Phrygionico acu pinge- tinaces in proposto, qui nee promissis, nec mire . de gemmis distinguere sacra vestimenta ; quam Adami filios vetustis motibus exuere ,& ita uer bo Dei informare, ut dignae fiant Christi vestes, decus , atque gloria domus suae ξ eum ergo ad ea Opiseia communicarit Dominus sapientiam is intem evita artificibus a multo maiore iure ad hoe diuinum munus prophetis spiritum uberem
elargitur. . . . At Genus . Mittebatur vates ad filios Israel concapta uos suos , qui gentes vocantur ignomicantur niose, quod non siccus atque ceterae gente4 , Dei
religione posthabita, solent dediti Idolorum cui tui. Rabbi Dauid Chimhi. Eo quod essent intergitur metaphora sumnia a iuuenco petulante, qui nescit retrocedere vel in fronte stimulatus ; signifinis, neque vero flagellis vel emolliri potuerunt, vel deterreri. origenes. Hoc simile est illi pro- orirem
Ereris rans, recessem, o abierunt. Theodoretus, τM,1 τι Polyclitonius, de Scholiastes e Dura farie, fgnia hel .s bes.seat impudentes ; secundum illud : FFons -- tirem La Lι ι - raritis Iacta ea risit quia scilicet non eru- stebant, neque illos pudebat scelerum , qu rum conuincebantur . Inamabiti corde appessat, ait Scholiastes, contra Deum impios, de superbia
se religione divisi: nam quidam eorum colebant E totos milatos. Theodoretus. Qua neque supplici idola Ammonitarum , alij Mohabitarum , dic. rum necessitate mutantur. Alioqui nomen gentis non eompetit Hebraeis, ut ιαν. is. Diuus Paulus docet . NM nasura uvis, cr no emibus peccatores. Et in Psalmo Iudaei ρου-r Ia. . i. I. dicuntur, Ethnici vero genus : Euaxe frema rua gemes , o papali med I ιι sin inania. Eademis i.' ro. figura apud Isaiam dicuntur dipoli Souum, o G moraba, de apud Ezechielem Am: rahat. 'I' A P. G, i messeram amcves, rebelles,
Sed hic obserua Dei longanimitatem ina ti
di tam , & inextiaustae bonitatis petasus. Ac Q- splecersit eos . & patres eorum violati foederis, dii quod voposthabitae legis, pessundatae religionis, nouit z:
certo parum profuturas exhortationes Obdu sutia ici iuratis ; de tamen non deserit foedi tragos , non Hli' iis ij. .
si1btrahit auxilium obstinatis ; sed matris iustar plenusianae pharmacum steneticis porrigit,
79쪽
insanabili laborantes morbo ad poenitentiam re- A saltem prouidentiam non arment in aliquo delu; . pro tintiar. . . , s. uocat, di ad sanitatem inuitat; claniatque ad Ie-O remiam . Mos Ariarae volam , sisne avid am, o e cieri ιαν - -AM . ita sua malis, o si resim eoniti niurat irae Mati, eQuo fue e eis. Si uero umniare, seruos cem, filius, in primaria signifieatione accipies, --Σι vi certe potes inuitante contextu ; est quod adini-Ioi, D ibo reris, atque suspicias non solum Dei bonitatem, nitru ai. sed benignitatem, & suauitatem: nam contumaces seruos non dedignatur nomine filiorum hinc stare etiam lacessitus, de ad iram prouocatus: Ae Mara sti, inquit Abraham Dei vice, quis r opim bona in vim Itia. O viscera milericordia Dei nostri.
peccatum iit inexcusabile, quod prophetam inter
eos veri intem non audierint. Scholiasses Ex ipsis R s i. o. rebus intelligent, te non loqui ex propria auctori- scarii late vel sensu, sed meis cedentem praeceptis: atque me non derelinquere illos in captiuitate positos, sed utilem procurationem illorum obire. Obserua auxiliorum superabundantiam obduratis quandoque pra stari ad iustificationem diuini iudicio.
curi'. Theodoretus: Nostra enim iniquitas cum di- .uinis beneficiis collata, iure nos truppliciis subijcit, τι od rict ipse nistus iudex etiam ab ijs, qui uniuntur, ut vicior accipit sistagium, ut is, qua nullum huma- minus Deus . Hebraice. Ego te mitto ad eos,& B nitatis genus reliquerit, neque ullam rationem, dices , die. : nihilominus ego te legare voloia iustii pis ad eos. prophetam,utque praefatione xatibus usta-phetii. ta eaordiaris praecipio, scilicet, Maeraecis Dominiari rerem. I s. hoc est, verbum es ore Domini loqui, hoc est, esset, ,- si Wi Dci . Contra pseudoprophetae limam h sau dicentes, sommati , somniatis: non leuata γὸ . ,1 URgua eorum Deus, sed ipsi pro arbitratu suo: , . , s. cum prophetarum Deus assumat linguas,ut
per os eorum loquatur. Assumpta parat a sua vaticinantur pseudoprophetaer contra vero prophe i. tar dicunt, Ontis, vel assumptio , aut exoraeum,
Hae aeris Domimis . Oratio si avis, ct vere Euangelio digna,& vi aiebat ille alter, Euangelii
qua posset de hominibus bene mereri, intactam praetermiserit. Exemplum in Pharao, cuius contumaciam praenoscens Deus Noaι- - ego, inquit, rao . i.
uina sua erga illum lenitate uti perseuerauit: nam, si supplicia intulisset Dominus, ct iam inde eum praenouisset, qua ex re cognosci potuisset diuina iustitia ab ijs , qui praecognitionis haud cernerent euentum e idcirco finem expectu, di tunc infigit
Praedicit Vati illorum ingratitudinem, ne, si imChristi praeludium, oui frequente sermone vi ur C sperato incidisset in calamitatem, animum abi prose ε pabat , Ego aurem duo isto . non reboant proia ceret. Sic etiam Apostolis Dominus praedicit per , , t Apollinis sectifici; non stri- Metilio. dentibus , ut arreptilii Pythonis ; sed di ques; sti titie iems verbis Dei legationem propalant, Hacaecis
abiti ad is proxime allato loco, atque apud Matthaeum. Forte rem filium meum. Origenes. Hoc autem audit ne videretur illos, cum essent ante praeiciti, D
. , , , non posse aliter agere: nam ex aequo in nobis est Naith. ai. audire, ' non audire ex libero arbitrio, ae si Deu p.3j. mi praesciuisci. Giescere, est cessare , desistere.
hori tot ME 11: Ipanice: p si ρο seriari . no aera se modo sue ludi ni, ue audire negligant,desistant; siue audiat siue secus, quod magis credo futurum, quia donisi ii deii, t-xores, at lue rcbelles: sunt enim estis suis , verua traicentis similia, laetant quod volent siue di multi pareant, siue secus. Chaldaeus aliquanto aliter m-
vertit: Si serte ipsi suseipiant diicipitia
nam, & delinant peccare. Septuaginta: ii sorte audiam, aut timeant, in eundem sensum cum Gaal-
secutiones, tribunalia, &c. duabus ex causis, ut s- ς naui praeparentur ad se ira mala ; itcni ut cucii tu , ilos virerum obstupestant, praedictionis vita veritate. dx.t ut .ras Ilia particula, noniam, potest esse causalis . ct re- surri ad orationem subauditam lioc sentur Bono animo te cile iubeo, oportet te esse virum in hoc belli uti munere gerendo: si baudit deinde nam male te ς accipiciat tribules, proscindent conuitijs, intentabunt minas, sunt enim increduli, & su, meminis 5 uersores. Vel respicit orationem proximam: Ne- 4
que sermone; eorum metuas ; tametsi cum contu
macibus verseris. Et in hoc sensu accepit Sch liastes Graecus . Non ad insilentiam illorum re spiciens, fugias illorum consuetia linem perueriniam, etsi videas illos sirentes insanire, & contra te conspirantes, dic. Nam particula quia )aliquando est aduersaliua,& non rationalis ut ibi. Ab a. Redi. 14. Aaquam, quia III us eo, quem Legu Dιmi s. id est, y. . s.
sed potius illius ero, &e. quod Septuaganta secterunt: Quia insanient, ct congregabuntur contra te in circuitu. Recentiores vertunt, urticae, di spinae tecum sunt. Hebraice pro, incredulis,est 2 Indi, ia-rabim, cuius nec singulare, nee verbum extat in si-cris literis . Verum Chaldaiis paraphrastes froquenter illo utitur, ut supra, ZMus Mineruas tu, De re illo-iple ait: quonia in populus halbam ipsi: & iterum atque iterum eodem capiter in praetenti etiam verita pro, tarabim nomine, posuit particivium mi-
P. Aialonemur autem haesententia, quod ob IIuraum scruauit Haeronymus, non esse cessitidum a miris racionibus, etiamsi sana reli uatur doctrina: senectenim fit ut audientes verbum moleste succipiant Duma ole, de aratro verbi proscistis terra. bertate proserat fiugum iustitiae.
te si aud reici partae .cabis tuti no ear, meam
daeis, atque Hebrans , ut ex versone Hieronymi vulgata colligimus , idem quod eius cognatum Hebraeum MI, serar, id est, renuere, deest-nar rebellare, aueriere se, peruersum esse. Os eas csse. η enim ait i S eas macra Isso os deri nou OGA. p. io. Hebraice r scut vacca rebellis rebellauit: inde nomen participiale ' V, sorer, contumax , per uersus, inobediens, immorigerus, induciplina
bilis, qui non vult regi disciplina, sed pro arbitratu
80쪽
α, . quolibet scrtur, ut in Deutem nomo: si reis Ay ii ' homo filiam tonsamarem: hoc vitiem a IJ. Paulo v I bes, .p. catur Graece apithia. id est, Quasibilitas ea xc cap. s. voce utitur Paulus dicens: ara Drι Eus digia mi, O. ι α & iterum atque iterum repetit dicens; cum ιτι, - ώα oeradu in , id est , inobedientes , intractabiles. Idem ex opposito verbo, de nomine collisi potest: quia, credere , quandoque parere significat ibi sita. tia. quia manditis suu oed L: & ibi: ο κ est ιν aestis y.. s. cum Deus risas erus, id est , obaudiens, dicto in 1 . r. '. rem gerens. Eandem vim habet vox Graeca παρα- - ς μωσιν, nat restres usin, insanient na testante The doreto, significat multa rabie, de insania efferari, translatione sumpta a bobus,quas cestrum paseentes impellit, de saepe per praecipitia serri cogit. Est autem oestrum mulcae genus quolibet stimulo vehe B
Mosores. Hebraice . mari , si lonim , pro re .i a. quo Hieronymus infra vertit, offendiculum. Se- cap. 3.ν. 1 o. ptuaginta : palus terrae fixus non erit vltra domui Israel, offendiculum amaritudinis, vel, palus ruinae, de amaritudinis oecaso. de cuius fgnifieatione ibi a semus: interim ex Septuaginta interpretum versione, de ex Hieronymo nam alibi non reperitur in sacris literis,ut ex locorum collatione sisegnificationem vocis indagare liceat videtur signi-ncare, exemplar impietatis, ut interpretatus est ne a de Theodoretus, videlicet, homines corruptis mori
... iiij α - , qui alijs sunt scandalo, de suo exemplo prouocant ad impietatem, qui praeclare vocantur subire fores, nam vi aedificare in sacris literis est, verbo, Cvel exemplo prouimum in fide, di pietate cons mare; se subuertere est,doctrina malesana, vel namribus corruptis alios a recta vivendi ratione ad impietatem deturbare,exempla in sacris literis obviar
y. d in m & apud Isaiam haec metaphora diluci
nis, o pareaturis sisse is sis, id est, restitues aedia feta eollapsa a seculis antiquis , quorum substructiones vix reliqua suerant, o moraberi. 2ά caro epiam , auertem tem Ias in quietem, id est, redemptor D. rupturae , dissipator semitarum , quibus subibant Artim , ,. Maiae, atque auctor pacis, de quietis i iis opposita . . ii l. omnia iacit euersor: de quo Paulus: Mobsuris .
betis aculeum in cauda aduncum , & fistulatum ,
do vivitur . quo arcuato vulnere serit. ' rupta fistula venenum cauda ieria . diffundit. Eius mentio est in Deuteronomio : in Meui. r. 3, sin ista a , in otia eris serpens fata aGrens, o scor-3. m.
i, pio. at vero in libro Regum transfertur ad signi- ρ. , i. ricandum genus fiagelli aculeati reserentis ungues scorpionum. Ego vos caedam scorpionibH. Hoe au- Etem loco Pagninus vertit tribulos; alis spinae acerrimae genus interpretantur, quae recurvos habeat aculeos, videlicet sicut superiores voces de spinis, di sentibus fuerant interpretati. Verum Hieronymus disertis verbis de animalaulo accepit, dem rito , quando ea nominis primaria est imposito. detextui optime quadrat : nam pseudoprophetas , quos iam appellauerat contumaces, ct aliorum pG
item, bene est, ut scurpionibus comparet, qui ore
blandiuntur, de cauda seriunt: ore gestant De dAGI Demium: vi alliciant, de male cautos lethaliter vulnerant instollantes impietatis veneni prae M.Lii sum lex manes eius opes olom, iuus uacuti . Si autem lubet per scorpionem spinam accipere , poteris libere utraque consentiente voce, Hebraica, di Latina, neque sine elegantia translationis factae a senticeto ad homines sanguinarios, pestilentes: etenim hi quas in uno vepriceto coeuntes inuidiae aculeis armati horrorem incutiebant, minas intentabant prophetis Dei; qui ea letali ρο- des euangelio pacis, de nuncio sausto Verbi Dei animati spinas, de tribulos conculcabant: quam uis non impune r omnes enim vates munere isto defungebantur excarnificati, exulcerati, de lac rati , teste Apostolo , Iistias . sensuissas, in ore
sone glady mortui s r. Porro istorum felix erat exitus; rebellium autem in selieissimus; de quibus Nahum propheta: q,ia si is nisi item comis-
ιι ν fora , o tigno Ianuaro, igneque secense com renu, . Nihil est ergo quod nobis timeamus ab eis, sed est cur caueamus, ne illis implicati communem experiamur ultionem . Aduersus eiusmodi ergo scorpionum ungulas,vel aculeos Deus Vatem con firmat dicens:
Verba eorim ne si eas, o utitius eorum ne formiades, quia domus exesperum o . Polychronius: Ne propter verborum contumelias fugias. neque illos cum furore, de impetu ad caedem venientes resormides e cogita quod etiam contra me tales fuerunt non in breui tempore , sed diutissime e &cum vis deas te esse meum in loc re socium, hcc una te consolatio sustentet, dee. En quales erant scorpionum ungulae, ves tribulorum aculei; verba iniuriosa, de vultus minaces, vel torui . nam id significare s Iet vultus cum absolute ponitur, ut ibi. ritim autem Dum ni sivὸν sejores L. δ: iterum: use s-νevatim sui. quibus locis, vultus, ponitur mel
nymice pro ira.de indignatione quae in vultu ostenditur: hie pro indignatione, dedignatione, ves dio eodem tropo. Ab ijs vultibus cone tonatores non minus sibi timent, quam a conu tijs, quia vultus indignabundus minatur interitum ; cedigna-hundus autem contemptum smigcat; utrunque ministris Dei molestissimum: propterea exhor: tur Deus Vatem, vi verba despiciat, de vultus non vereatur. Simili fere oratione roborat Deus Iere
rtim aereum . sed illa aetiologia, causae, inquam, redditio, quare nil sit formidandum Vati, quaesti nem habet: ne form des, inquit, quia domas ex perans e a. videbatur enim potius oppositum inserendum , videlicet: time tibi ab his, quia domvis exul is rans s. hoc est, non solum per se ipsi sunt scelera
ti,sed Uij pessimorum: quod de illis prodidit Isaias:
Va genii peccatrici, popolo gravi, obdurato, is ouisure, se ni ne vim, vel impiorum: atque hi quidem non dispers sed coniurati aduersus Dominum et nim haec omnia ample stitur oratio illa, Pomas eri perunt eu . quomodo igitur non est formidanduc populus rebel is, sanguinarius, quorum patres occiderunt prophetas, ct lapidauerunt eos , de quorum filii impleuerunt mensuram impietatis paren
tumi Respondet quallioni Heros ille, Levitici generis