장음표시 사용
91쪽
tes videmus. eaerto quid faciat sacerdos,ut etiam moriente subdito se liberum reddat. Fie qasd diaco tibi. quia in Isti in minum proximi im, aesta re , finna, fissilia amidam suam, O. Vide totuin
caput. si aurem Ia annuntiati νδε λαis, Erc. Theodo-
retus.1nsons, inquit , cris, si qua te decent, sec ris . nam s illius morbus manserit insanabilis, illeselus suae pervicaciae poenas dabit. Scholiastes addit , suturum illum innocentem, si nil dicendo pro- secerit . Sta risi eonversis lassus a is Bria suasseris, osteris ini iratim. scholiastes. Iustum hie sacerdotem appellat habentem do toris dignitatem, de qui videatur amare virtutem, pessima tamen, designet. Multi tales erant apud Iudaeos. ergo si eiusmodi doctor peruet iis suetit, nil istum iuuabit dignitas sacerdotalis. Hinc elicitur posse etiam probos ea dete a virtute. Origenes. primum dicitur posse iustum cadere, secundo opus ese illi speculatorem mitti Fide in Dauidis adulterio de quo redargu
tus eli a Nathan ) tertio de iniusto simpliciter di
citur. I ius in impserate si a m rutar. at vero de iusto lapso, antequam ipse moriatur, ponetur essenis. LM teram ea, seu probatio. nam os ad catam eorum eo. Ponam, Hebraice. Eis posuero. nam modus indicativus seriti tu braeis pro ceteris.Pro voce Hebraica H M. mie sol. Septuaginta verterunt tormentum, Theodotio infirmitatem , Hieronymus infra, eius loco posuit ruinam. Tui h p ras Minor Et in Ieremia . Leee ego dato in 'param stim νυinas. rtient se eis
patres, o f*. Ex quibus locis inferre licet per
offendiculum intelligere Vatem occasiones mortis spiritualis, vel quodcunque aduersum vitae, de incolumitati. quod sic interpretatur Hieron; mus. Iullus autem si fecerit iniquitatem non statim in rietur, sed ponetur O gendiculum coram eo , seu tormentum, di, ut Theodotio dimi, infirmitas, ut torqueatur,& planam viam non inueniat,& intel
ligat se languidum. De quibus & Apostolus dicit r
ues sntdν vos multi in limro Hsee Ilo , o dormior multi . Prodest enim iusto intelligere deli Crum suum, conscientiaeque tormentum,& dicere cum Psalmistat mirimos stim su aera a mea, Am milii e ncti γ oia.. hoc est illud Oneae. Sepram iram suam spinis, cte. Theodoretu simpliciissime intelligit uersum. Si itaque iustus, inquit, relicta se avia contrariam persequatur, tuque hoc cognito non argueris illius errorem, neque in pristinam
viam redueere studueris, ille quidem alterius uiae exitum se dignum inueniet, eum omnis pristinus labor frustra susceptus perierit, quia in alteram viam desesit. contrarii autem sunt editius, di viis oppositis conuenientes . alterius quippe vita, alterius mors est igitur necessario priorum laborum lucrum amittet in improbae viae lapsus exitium, &e. Oisen die ulum itaque vocat Theodoretus ipsum barathrum,in quod ancidunt,qui decliuis, di spatiosae viae sectantur diristum. Quare ponere os ductita
eorum osti erit, in mentem reuocare exitium,quod
man terrantes. ac si dieat Ego quidem illum interius admonebo, ob oculos eius ponens miserum exiturn sagitiosae vitae. Nihilominus nisi tu etiam admonueris dabis poenas ipsus praeeipitii. Obserua peccatorem citius conuerti cum accedit docto-1 is, vel amici dehortatio interioribus conscientiae stimulis, vel inspirationibus diuinis. Item nota 1, Ecclesiae doctores esse vere eooperatores Dei in animarum ad ipsum reduci: e, ut loquitur Di A nysiis. quandoquid in obligantur suam adhibete operam admonendo illum exterius, quem Deus interius urget. Tertio, quam si Deo preciosa anima iussi. Siquidem nullum lapidem intactum telinquit, quo eam ad viam reducat vitae. Diuus Ctegorius se versum hunc interpretatus est. Peccatori non redeunti ,' contemnenti ponit Deus,via grauius impingat. peccatum quippe,quod per poenitentiam citius non deletur, aut peccatum est, de causa peccati; aut peccatum est , di pix na peccati; aut peccatum simul, de causa, ct pix na peccati.
Ponere autem interpretatur permittere, non re mouere. Fortasse est is culum pon re est,illam peculiarem curam, di prouidentiam, quam erga iustum olim exercebat, deponere. de qua in Prouerbiis. B Non auri Har regus Itii, circa rens non has sis offenVisaltim . Et iterum . Iter impurum quasi spes θλκaνΛm vra ravortimus ne essenta cuti. Et apud Iob. Cum lapa obus reg/-om patram ratim. id est, inos
sensi, pede curres, ac si cum lapidibus iiiijsse e diis, non erunt t)bi molesti. Rabbi Dauid Chimhi ex sententia patris sui, se interpretatur. Prosperari eum faciam in omnibus vijs suis in hoc is culo, ita ut fructus honorum operum, quibus debebat frui in futuro saeculo, medat in praesenti de se non recordabuntur iustitiae eius in futuro saeeu-lo, idem seribit Rabbi Selom inobserua bona temporalia esse ruinae occasiones, ut ibi : verant menpν prodo 'posuisti eis, id est, iuxta eos posuisti d los et oin eos dam alti a/diar, id est,in fusi ipsorum C fastum offendunt S eadunt, qua exaltari se putant. Chaldaeus vero se habet. Eos qui iusti videri volunt , permittam in publicum peccatum labi, vi agnoscantur iniqui.
Aon eram in memorra is tria eias, quassetis. sievocat opera bona ex ea dicendi ratione, qua iudicium vocant Hebraei, recedere a malo,& iustitiam, sacere bonum. Sic Matthaeus. Nelarinum i μου
faciatis coram hom Belus. at avium Λώκriatiens os, τι non pectu Allifae BD n peeraueris: Huens aura, omnino vivet, securus erit a morte, quia an nera n ει, dr tu animam iam Iis ram. The oretus. Duplicem lucratus es
vitam tibi in illi. Gregorius. Vobisin nobis parciatis,si a prauo opere cessatis. Vobis, di nobis parcia D musi quando hoc, quod displicet, non tacemus. Is Iacta es fuere me Mantis D m is , o disti ad
Seholiasses. Quoniam persistebat Propheta cunctabundiis ob populi metum, etsi minatus erat illi poenam silentit Dominus, rursum tamen illum educit in campum, timorem illi incutiens. ut scilicet ibi quasi diuinum tribunal, stipatores, de sedentem iudicem,intuens abiiciat humanum timorem, conspectu iudieis maiore timore concepto , quas clauum clauo. Polychronius. Quia adhue inobediens erat, edueitur iterum in campum quas ad diuinum tribunal,vbi parabantur supplieia impijs. Theodoretus. Quies enim diuinarum rerum contemplationi apta est, cum mens libera ab externis E curis, quae eam huc illuc distrahunt, in seipiam conuersa accuratius sVatest diuina percipere, dic. Hie autem quies iere in agro homini contingit, ubi vacantet a laeculi tumultibus liberius nos damus diuinarum rerum contemplationi. Notum in illud Clieae. Doeam eam in sortiada , d Isimraάc eras. id est, strauia verba illi communicabo , t quar ad eius voluntatem. Et si res sus 'um m rare m. Polychronius,
de Scholiastes . Hoc fecit libenter, non enim tan quam
cium quid iustitiam vocem Neheli. Maria. o.
tes vel timore concutiendus, vel vis titivi eo templetur
92쪽
E Z E C H I E L I S C. A P. III.
quam inobediens non audierat Ied tanqliam com-Α iam passis , iam complicatis , interdum compo-
munem naturae circunferens passonem timoris .
Theodoretu Crebrius visionem assequitur, ut adverbi ministerium studiosor reddatur. cnu. Et recti gloria D in M. Apollinaris, id est, paratum vidi iudicium. Facies Dei curru Cherubinorum vecta. mbus qua gloria , quam arae iuxtas Am Chobis: supra capitulo primo. Et cecida Insuriem meam e consternatus, de adorabundus .
XXIV. Et i resus in me θιω- animalis virtus , si litui vii- quae mihi des crat) o Iair me super peris meos , labantes firmauit pedes, o disi ad mer Tribueres si '' videtur vires spiritui diuino, quia de eodem consequenter ait : craexu ad me, & merito quidem quia speciali auxilio Dei vires corporeas, quas metus abstulerat, recuperauit. D redditio incudera o med a domus Iaa: Ne ro
r di ad fratre tuos, sed intra domum tuam abscon
Mur no- dere. Apollinaris. Per res ipsas iubet fieri propherberatiam; & ante declarare in te ipso Vatem, quod Hieroselymis implendum erat. Hieronymus. Quo modo Isaias di alciatus, δὲ nudus trium annorum captiuitatem, & nuditatem nuncia uite ita tu esausus domo opcre ipso propheta vicinam obfdione nxibis. ει ostis inis, audi, rete dura, posta, siunt δε- ν te iuncati, c Iussam uis eis. Pro,eis, Hebrai MNI, 3 mus. D Leati mea ιν sies, id est, baculo meo. in P idcta tibi puta vincula a familiaribus. qui te amentem iudicantes vincient. Sustine patienter, o non
xxv. stis , totiusque corporis habitu , di pectu ignem
diuinum, quo accensus erat , exterius mani&--, stantem , neque enim potest capere breuitas cordis humani, sxuberantiam diuini Spiritus, quin exaestuet quandoque; unde alienatus a mente vates merito videri posset. nam, ut ait Plato, quidam et lura in
diuino beneficio lunt insani , ut prophetae de Sibyl- TMaio. Iani di iterum, pulcherrimae arti, quae futura praedicit, haec nomenclatura immitia est , cum si omni sapientia sapientior,&sanior, quod non segcratiuxta prudentiam humanam, &e. Sed de apud Dei culto res etiam id nomen impositum est prophetis. dixit enim quidam dux de filio prophetarum. et id st, nenii issent se adra γ Itaque vicini, de familiares st, i i B Erechielis eius gestus considerantes quasi anicia
tem vinculis col4igarunt. Quae tamen vincula suere aliorum prognostica, qualia illa Ieremiae. Fueri, a L uintula, o caunus, ebl e eas in eos o tuo, o mis- res eas aὰ Regem visu , dic. EI Iugulam Itium adha=oesi patria iis, o eris XXVI mutus. Septuaginta. Linguam tuam colligabo. in- riopho
Prophetae impositum sui se . sed etiam ademptum id egit. linguae usum, consentientibus Hieronymo, Polychronio, de Theodoreto. Apollinaris D Theod retus. Pedotribae instat Dominus veluti athletam quendain Prophetam ungit, futuras illi calamitates , de molestias praedicens, alias ei exhibiturus est populus. sustinere tamen iubet, atque silere quo. γιά eris tae messio eorum, id est, non versaberis cum C ad ipsi loquendi facultatem conces erit. Polyelit Israelitis foris. Hieronymus. Ligatum dicit Euchielem, ut repraesentaret circundata urbe a Chaldaeis neminem egredi potuisse foras. neque explicat a quibus nam ligatus fuerit. Chaldaiis legit., Verbum meum seper te scut vinculum, &c. in vi sone ligatum, non reuera signi seans. Favent illi
Ma . non sequentia, liuiram tuam adhaerere fetam palato ιMo. vinculta eo nam Deo adscribitur flentium , de linguae vincvita linia. quare par est, ut & compedes ipsi adscribaniatur non ferrei, sed diuini mandati. ut patet capiteri, quarto, Ecce eis Πῶδ seu notas, &e. Verum coniaria tibi in uenientius est ut materialibus vinculis si ligatus
ba ιν- Propheta, ut rebus ipsis obsidionem, & captauita ' L M, ' tem portenderet. A quibus autem , di quorsum imnius. Cum quidem non vis eloqui verba mea, sed uiescere cum abundantia,explebo studium tuum; cce enim flentio te condemno, ut ne, si velis quidem, loqui possis a vi statem hae ratione timorem deponas. Idem Polychronius. Si vincula ab hominibus accidissent, non sane ipse ob silentium ad Glentium damnaretur. Perspicuum igitur quod omnia sunt diuino permissu: vi intelligas vatem melius esse cum libertate dicentem a multitudine as sigi, quam domi sedentem violare diuina mandata Dei prouidentiam, pariter &iustitiam, qui flentio Prophetae, de ipsus timorem di illorum puniat pervicaciam. Quare addit. Me quasi suo regans nec in virum obiurgan- atus si, iacile est ex eontextu inferre , nimirum a D tem; quia domus exasperam es. Quas dicat, non
iamiliaribus. de vicinis . nam vero simillimum est, vatem ab illis iudicatum mentis inopem . Nam ut Batias si rasou, si plos reparas, ν ; se sapiens mirabundus , de stupens amens reputari potest. Vidimus autem versu quinto Vatem sentem dies inaniisse eodem loco sedentem mirabundum , supidum , attonitum , secum versantem diuina iudicia , & , ut credimus, quando'ue mussitantem verba conelsa , trunca , grandiaque significantem vultu demisse , fixo obtutu , manibus vultis audire non audietis igitur. Tale est illud Isaiae. Si non eria deritis, non creduia , ut ex Hebraeo'r, ρ' verti posse ibi latius docuimus. cum auIem Io Ius fuero id operiam os tua . Poly x Vi chronius. Quas probatio haec erat cum autem re ip tisa iudiectis,quam utile si meis Obedire mandatis, arisaei . l. tune terram os suum, dic. Nota, Deum dicendo,ia- 1endo sacere, loquendo sacere eloquentes: sapi nna ς' ις xos mauram , is linguas infantiam fata disraras . Ce, o tera patent ex superioribus.
93쪽
ARGV M ENT V M. Prophetatur obsdici, & pressura Ierusalem non tantum verbis, sed signis, & operibus.
ter in describes in eo esuri rem Ierusalem. Et ordinabis aduersus eam. Tun m,in ad casas m nitiones, o comportabis aggerem, in datis com
tra eam castra, ct penes arietes Ingyro.
Et tu sume tibi sartaginem ferream, Op
nes eam in murum ferretim inter te, in inter ciauitutem r in elirmabis faciem tuam ad eum .
in erit in o donem , ω circundita eam : Agnum es domui Israel. Et tu dormies seuper latus tuum fram, O pones ιniquitates domus Isiues super eo numero Hertim , quitas dorm es super laud. in assumes
in quitatem eorum . Ego autem deiu tibi annos iniquitatis eorum , numero dierum trecentos edi nonaginta des: O
portabis iniquitatem domus Israel. Et cum completieris Me , dormies super tu statim dexterum secundo: assumes in quota rem domus Iuda quadraginta duebus. dem pro anno , diem, inquam, pro anno ded tibi. Et da ob Ierusatim conuertes faciem
tuam, in brachium tuum erat eatentum: in prophetabιs aduersus eam. Ecce circundeae te vinculis: O no te conuerites a Dure tuo ιn latus aliud, donec compleas dira os 2:ors tuae.
Et tu sume tibi frumentum, oe hordeum, O A fabam , O lentem , in milium, O viciam rem mittes ea in vas unum, in facres tibipanes numero Aertim , quibus dormies super latus tuum e trecentis cm nonaginta diebus comedesit d. cibus autem tuus, quo mescens , erit in pondere viginti sateres in die e a tempore urique auremptis comedes illud. Se aquam in mensura biles , sextam partem hine a tempore usique ad rempus lites his. Et qυ subcinericium horLutetim comedes EDd serrare, quod egredivir de homine, optah nes illud in oculis eorum. Gai t Dournus: De remia ut filij I rael vim suumpestatum inter Gentes , ad quas esse
E Hii: Ab ab ab, Domine zeu ecce anima mea non est Iuta, in morticinum, in lacer ram a lest,us non remedi ab infantia mea Uque nunc, in non eti ingressa in os meum omnis curo immunda.
Ei dxit ad m/e gere Lai tibi fimum boum pro Hereorabas human se facies panem tuum in
g Hii ad mὸ es Fil, hominis: Ecce ego conte C ram tu Iura panis in Ierusalem : in comedent panem in pondere , in fiscitudine: aquam in mensura, in m angussa bibent: Vt a cientibus pane in aqua , corruat unusquissue ad fratrem sciam e in contalesant minuetuitatibus suus.
94쪽
si linas ad Tae d. x Iaterem noti idem tu belui assa
T G Mis m,isti tis e risitis rem. AInstabat iam Vrbis obsidio, quae sexto postea anno contigit , id est anno decimon ono Sedeciae, cum Propheta iubetur eam vaticinari non tantum verbis, scilpotissimum signis, & factis in lentibus,quae admirationem excitarent, de fidem sacerent etiam rebellibus, qualia sunt arte Ceometrica delineare murum Hiem talem , & exercitum e regione castrametantem, machinasque ad in uentem contra munitiones, &c. Terribilia, ait Polychronius,p arcipitur nunciare populo, ciuitatis euersionem , templi desolationem, di quae inde e. Buentura erant mala.
mensi L eν-. sic etiam verterunt Septuaginta, plinthon, id est, latercin. Simmachus, teste Hieronymo, plinthion posuit, id est, laterculum, vel abacum, in cuius puluere solent Geometra lineas radio describere . atque id opus scenographiam ipss vocari putat Hieronymus. additque ex hoc loco viros graues intulisse non esse absurdum, ut mathematicas dileiplinan addi cantinui sacram scripturam versant. Mimesim commitisse videtur
Hieronymus. nam EZechielis commentarius monstrabit non solum non absurduin esse legentibus Scripturam, ut mathes instructi sint ; sed etiam n cedarium este prosesibribus non mediocriter in illa Cesie versatos . nam matheseos ignorantia inaccessum iacit Ere luelena per tot laeula. Sed ad rem. addaeus pro latere vertit lapidem . Ceterum non exacte, sed paraphrasilee. Etenim nra , lebanaia uerbo ra ,laban,quod est albicare,natum signiscat laterem, qui in fornace coctus albescit, neque aliud signifieat in sacris literis: nam, uti habetur, in Exodo: o Ab pia tam eius sanquam opis lapsis Sapphirim. lapidem pro latere posuit Hieronymus, quod estet splendidus, colorisque sapphiri. alioqui later habetur in Hebraeo, laterisque tiguram habebat. erat nimirum propitiatorii aurei exemplar , quod stimus ad instar lateris Abricatum, ut capitulo primo late tractauimus. Laterem itaque pMrare sibi praecipitur Vates, non lapidem , .in quo Dn exarantur lineae tam apte, quam in lateri uti puluere,ut hoc loeo notauit Rabbi Dauid Chimhi dicens, ea de causa laterem, non lapidem electum ;tum etiam quia urbes ex lateribus aedificari solent, uarum primaria nunc delineabatur. Orig. latersunt ineruditae animae. Theodoretus. In latere fit descriptio propter incolarum debilitatem, qui non issearunt domum suam supra petram, ted super arenam. quare venerunt sunt: na, descenilit pluuia, di fauerunt venti, de irruerunt in domum ipsorum, de cecidit, de suit ruina illius magna.
Ioica eisi stilo se ilicet serreo lineas ducens. P lychronius. Memorat exercitus multitudinem c Epiae quidem secunduin ordinem militarem procedunt: hoc enim dicit, castra, id est, agmina militaria i adsunt ijs reliqui non modo armis instructi sed etiam machinas a uerente, , quibus demoliantur moenia, quale, sunt arietes. mirandum in modum indicat multitudinem Obsidentium, vi ingentiumniatorum metu perculsos auertat a talere. Esaia nasssarios, eum ossi V anem . Id est. exercitum per gyrum obsidentem, per turmas suas, at que phalanges certis lignis notabis .
Gad rabia misitiones, e comportabo aggerem, o Pasis contra eam eas iis pones arietes m eso. Septuaginta. Haec explicatius vertere.Et aedificabis super eam propugnacula, de circumiacies super eam vallum, de dabis super eam castra, de ordinabis machinas missilium in gyro. Chaldaeus eodem sere in do. Aedificabis super eam machinam, & compCrtabis aduersus eam aggerem, & collocabis contra
eam castra e constitues contra eam Duces perci cultum, Sc.ergo permunitione auctore etiamRabbi
Dauid minini, intelligimus turres ambulatorias, ita dictas, quia dissolutae ab exercitu cireunserti si
Iebant,auctore Vitruvio erant enim ex materia,altae ad cubitos centum viginti,aliae ad sexaginta,&c. latae cubitos viginti minimum, distinctae in tabulata vicena, vel dena, di supra medium tecti fastigium eminebat turricula tabulatorum non minus quattuor: in quorum si immo statuebantur seorpi nes, catapultae, balistae, onagri, arietaria testudo, atque eius generis aliae machinae bellatrices, instrumentaque muralia. Meminit saepius turtium obsidionali u Iosephus, atque haec machina Hebraice dicitur pra, deicq a uerbo p , diq quod est, cominuere,cuius usus suit olim in oppugnaticine Vibis Hie
dem repetit Erechiel contra Jyrum a Babylonio
ps rasis aggerem taure, dec Aggerem appellant He-hni n V, soletan a verbo Uro, salal,quod est strauit, fgniscatque terrae suggestae cumulum, item lapidum , caespitum, siluarum congestionem, Ze coaceruationem . qua sessae de valles implentur,in qua acceptione usurpari videtur in praesenti auctore Rabbi Dauid Chiuili qui se habet: comportabis aggerem. id est, implebis fossas, qua circum moenia iunt,
terra ; ita ut quasi e monte excedente moenia impugnetur ciuitas,&propugnantes arceantur . nam in prima, eius usus est apud Ieremiam. Eice OA non , m,Si . soletolli extrue a sem ariemus crura aram, to caprasur. & iterum: ois A riones, o adstidiam temeris um, τι dio eo . - ulriis. Vbi
Septuaginta,ad domos, quae destructae sunt in Val. la di propugnacula ad pugnandum aduersus Chaldaeos, te. valla posuerunt loco vocis i lebretae, le-loth, significare volentes machinas intra Vrbem extructas iupra terrae cumulum congestum, &e. Quibus locis non significat aggerationem vallis, sed cumulum terrae in modum turris congestum unde displodebantur balistae, & rae machinae bellatrices. Ario Hebraice dicitur 'a, cari a pascendo dictus,
quasi pascualis, vel a secando, quod pascua abscin
Mat etiam inarumentum bellicum, quo portae ciuitatuita. de muti diruuntur, fabricatum ad arietissimilitudinem, unde de nomen habet. Vsus est ea voce Ereehiel in praetenti,M capite vigesmoprimo.
nomine Duces, Herous. Quare hoc loco Clialdaeus
95쪽
Duces le it pro arietibus, sed rectus est, ut mantia A sontium ergastulum: ne scilicet audiret miserorumnas ligni licet,& usitatius. quom o verterunt Septuaginta de Hieronimus. Quibus aceedri Rabbibauid Chim hi dicens. mra, carirn, Rabbini nostri interpretantur principes, di duces exercitus. Patet autem meus dixit, hoc loco arietes. terreos viro. I b. significare. Porro arietum fgutam descripsere vias. Archar, truvius, Ammiantis Marcellinus, Vegetius : sed ψp omnium apetitus Iosedilius . Immensa, inest materia malo nauis a milia, cuius summum grauiis liari. serro solidatum est, arietis eisgie fabricato, vn-νu i tibia de nomen accepit. dependet autem senibus me de re mili . dius ex trabealia velut eκ trutina palis undi MurUt b. lib. sulta. retrorsis autem magna virorum multitu-x ς KE. ditie repulsu , in stonte prominente terro moenia
temitus, videretve planctus . nam si talia re isset, dolore cordis lai geretur vehementi, protinusque exclamas Et pater clementissimus,ut olim. uom do dabo se Ephoro, pro Cum te, potius, Israeli quo
non patiar me abduci a selita elementia, τι d sic
dam Ephrasm, qa iam Deus eteri qui pol sun continere iram, de non homo e iurore ebriu , a medio ni u. I. s, a vobis hucusque sit pectus, ct cultus, e
tem Siehem idolorum se utinam ingredi, quando quidem decreui eius ciues seruare. sustinet enim percutit, M. H ee machina Aries dicta est, aucto- B Deus personam ludicis,qui aduertere animum non
re Vegetio, quod habeat durissimini frontem qua subruat muros, vel quod mori' at icturn retrocedit, ut cum impetu vehementius fetiat. Eius inuent Uia. lib. di. rem iacit Plinius Epeum ad Troiam: sed ex praesen ii testimonio Prophetae constat, ingenium eis: an liquisitium, quo Nabuchodonolor usus est in oppugnatione Hieiusalem, de Tyri. Et tu sine risi fora irim Ioicam, vel patellam
ginein magnitudinem suppliciorum indicari. vel etiam secundum historiam,quia in sartagine Regis filios barbarus frixit. Polychronius. sartago est m- ditium immanitatis hostium, atque ciues minime
AFortiis. vult ad ea, quae plectere recusat. Atque hoc factum misericordiae est,& iustitiae sisnum.nam ideo renuit aspicere iniquos,quod sciat suam iustitiam sceleri bus irritandam, Maduersus eos animaduersurum seuere. Illud vero opus est iustitiae , et audere scilicet oculos, & aures ad d. innatorum querimonias, di verum misericordiae indicium. Videlicet quoniam tanta eli eius pietas ut auditis gemitibus miserorum non possit non misereri, a parcere. Oculos aueriit, clauditque aures, terreo interstitio in te lecto, ne flecti cogatur ad miserendum cum plectere oporteat. Hoc igitur Imrtendit sartago serrea. Sed cur potissimum sartaginem eleuare iubetur Vates potius quam tabellam, aut latetem alium 'posse elabis iscat.Theodoretus, Apollinaris Dei Canut ostendat omnem multitudinem breui stan r gendam, atque redigendam ad nihilum, ut Hieronymus innuitὸ an potius igni comburendam ciuitatem, ac tanquam in olla tradendam igni,vt s ensi holiastes an quia sartagine cruciatus immanes fgnificantur) ut Origenes ex Ieremia auctor est. Po
gine. quasi lide sacra non tantum interclusum esse aditum misericordiae indicetur, sed etiam torquendos esse obtestos ab hostibus crudelissime. Quod Ieremias sub specie ollae accensae indicauerat. an ut signiscaret Israelitarum corda serro duriora,& fuligine turpiora, quod Rabbi Dauid eommentus est D Atismplicior est Prophetae sententia, obiicereque sibi praecipitur patellam, aut sartaginem, parabile scilicet instrumentum, quod ad manum erat domi nam homini vinculis detenti, vagari non licebat, ut reline in acciret, vel Geometram. quonian pera urbis obsidionein ad viuum repraesentaret ;sed domestica supellectile vius est ad id praestat dum, quam potuit significanter. Sed haee historia est, illa,veritas significata. L ob simila, tutum Itiuis ad eam. Hebraice: stabilies, desses, quod est seueritatis signum, ges que Iudicis eonstantis in decreto, qui nullius auctoritate, precibus,aut sietibus commoueatur adveniam.
. Similis dicendi ratio crestat in Prouerbiis. Vis
praealti Asir I Latiuis satim; θω auum rectus E .st, orauis missuam. id est. Impius non mutat ultum, non commouetur omnipotentis castigatione, non erubescit. Huic oppositum est, 1 ultum niti tare. atiasque Er iis, Annae, mn sunt a lim a diauema mura . hoc est, non et libuit amplius, con se
uauit pec tuam faciei Genitatem, & lucem. Atque ita in praeienti vultus obfirnutus est obtutus fixus, immobilis sententidi signum, qui scilicet non annuat deprecanti. Potest etiam Obi iuratio vultus significare indis nationcm se tu alio detectam, scit
ibi mam continere iubetur , quapropter sartagine inter se, &Vrbem interiecta docetur, ut praesens Deus, & quae contra Hiero lymam fierent, in t Os omnia,nulla eos prouidentia dignetur, sed quas muro quodam serreo coercitus neque cernere quae fiant, neque sibi si applicantes audire videatur. m re, st. Hieron mus.Sartago serrea, qui interProphetam, mut. faria. xvrbem ponitur, grandem iram demonstrat Dei, a nem scr- quae nullis precibus fatigetur, &c Necesse erat, ut ream et contumaces Israelitae, qui Dei clementia abus su ob a rant, rebus ad voluntatem cadentibus, viceversa M. Mil. hostibus oppressi, eius miscricordiam praeibuinaria. implorarent. nam vexatio dare solet intelleelam, ct tum senium votorum, & precum locus est, cum spei nullus est . Verum hoc refugium miseris praeduluin fore vaticinatur Propheta, obiecta inter se, atque delineatam in latere Urbem ferrea sartagiisne, vel patella, qua significabatur chaos magnum, di quas ferreum murum interi viti eos inter &Deum, cuius personam Vates gerebat. hoc est , Deum insensum nullatenus exauditurum Obsessirum preces, de querimonias. Tale quid habemus visja. i. in threnicon Gisi nubem sis ne Iranseas oratirili est,ut vertit Chaldaeus operuisti coelos nubibus gloriae tuae ne transirent ad te oratione; nostrae. Hi iussique translationis explicatior sententia est apud Isa. 39. . a. Isaiam. Sed rei uisares veso dissemus iis eroo . o Deum Pirrum, operosa vetira ab οὐ os fariem Atrocia esis e tu a et bis, ne axaudires. Hic obserua quam ait mi ra Drum eia viderint Iudaeorum crimina, cum Deum natu, 'iri ramitem, & clementem reddiderint inexorabi-rri ai ted leui . nam oportet vehementet esse laces tum, si d tot precibus non commouetur, qui vel una lacry-
mura Meesiae , immo impiissimi Aeliabi ieiunio,
vel demissione . tam Deile sexus sit ad miserico diam.Secundo obterua Dei viscera tam esse blanda . di ad misericordiam prona, ut quo iustitiae seueritatem Gerceat, opus fuerit vel sei reo muro,vel atris
nubibus interpolitis inter glotiae suae tribunal, de
gnificanturatiocis in tormenta
96쪽
stilicet vultu toruo ad humerum verse,ut obfirma re non sit defigere obtutum, sed conuertere laevorsum iaciem indignabundam,' minacem,ut in psalmo. Oeati Dominis , iuris, id est, facies recta, de
Polychronius.Vt non videaris, inquit, respicere eruuitatem . Ei eris in as Anem , o ejHindusis eum: Signum
.a d si Moes. hoc est, figuratam Vrbem sepiens, significabis veram Ierusalem concludendam ab hostibus veraciter. Scholiastes. Doctrina sitit audientibus , quae sunt . Ei Is d mussa ν Iarm tuam oram, sepones
re A positos, non secus grauaberis poena,quani eorum gratia sustinebis, decubitu scilicet dierum trecentorum nonaginta. apud Isaiam est eadem phrasis. ει ι λη, 'ε.
iterum. IV onerara matiorum tulis, hoe est, luit poenas multorum, id est,omnium peccatis debitas ipse
sibi imposuit onus hoc, id es, sponte suscepit.
Numera E eram, qu/bus dormies seperistis. secundum numeruin dierum, se enim vertere Septuaginta, tot dies eorum nomine iacebis catenis graua tus,quot annis illi deliquerunt. Hanc phrasin versu quinto apertius expressit, atque vellu sexto di
G assumes inisatiatem raram. Hoc est,sustinebis , lues pcenas eorum peccatis debitas. Explicabimus
dieram Iretentos, ct uana nia Lese θρον alia se quiam is Milo ratem Pomas orae In codicibus non paucis septuano de me ginta interpretum,ubi nos legimus versu quarto,nus iis, iis m Q dierum, additur, uinquaginta & centum,dde. υἱ- ,. quo modo legit Theodoretus, atque Biblia Graeca collecta Sixti v. In aliis vero codicibus Graecis desunt: desunt de in Complutens. In Versu autem quinto, ubi nos legimus trecentos nonaginta;mul ii Graeci eodices habent:nonaginta di centum.quomodo legit Theodoretus. Alis vero trecentos n naginta, vi Complutenss. Scholiastes Bibliotum si ti eandem lectionem tribuit Polychronio. sor-
dis,um. Hebraice de Graece, in numerum dierum , id est, consero annos peccatorum in dies decubitus tui, atque adeo supplicii eorum, &obsidionia Vrbis , trecenses nonaginta dies, qui se spondent trocentis nonaginta diebus secundae obsidionis: atque trecentis nonaginta annis peccatorum , quibus Dei legem transgressi sunt, te Vrbem sanctam pol luerunt . De horum dierum, de annorum numero satis in Commentario quaestione secunda tractabimus insta. Es eam compleueris hac, mandata, quae tibi iniungo, dormies δερον laus Itiam dexseram te δ: cta
rit.nam Polychronius interpretatur centum nonaginta annos consectos ex centum quinquaginta
Israel, de quadraginta Iuda, quomodo legit, &explanat etiam Theodoretus . Addit quidem Polyehronius. Alia editio habet eentu in nona sinta dies. sed non propterea legit ipse trecentos nonaginta, sed centum quinquaginta, in s 1- periori stilicet numero . Origenes se habet de manuscripto codice Vaticano loquor Non iasnoramus quaedam exemplaria , habere centum quinquaginta dies , alia vero centum nonaginta , de plura quidem centum nonaginta dies. Sed consideratis ceteris editionibus , inuenimus esse mero . trecentos nonaginta dies. Hieronymus. Satis mi
dem ratione, tua Samaria, vel Israelitae inde oriundi, tamets Iudae aggregati in latere sinistro ponuntur : debet Iuda in dextro collocari, ut suo loco dia
Diem pro anno, Lem , inquam, pro ases diar L mi pum i oli. Non caret tanta repetitio mysterio : quod vi- misericordetur attigisse Scholiastes. Quoniam, inquit, non solum pectabant Iudaei, sed querebantur se iniuste eo , in ιγ- puniri, propterea docet Deus per ea , quae Vates agit, non modo illos non iniuste puniri, sed etiam quantilit suae clementiae magnitudo: unumque nisque enim diem dormitionis pro annuo tempore numerat. Itaque post descripta mala. quae ventura erant Ierosolymis, iis verbis monstrat illis suam ror cur vulgata exemplaria centu in nonaginta an- D Hemcntiam.Polychronius.Non modo de quadra-' nos habeant, de in quibusdam scriptum si, centum quinquaginta: cum perspicue 3e Hebraicum , de A qityla, bymmachusque, de Theodotio trecentos nonaginta annos teneant: di apud ipsos Septua- sint a i qui tamen non sunt criptorum vitio deprouati) idem numerus reperiatur , dic. Miraletam nulli varietas: sed aliam adhue repeti spud Theo-Υ joti . u dore tum super primum Oseae , scilicet trecentos Fero ea. i quinquaginta dies, ut dicet ut in quaestione ultima commenta4 ij. Verum vulgati Codices nostri conia si ter legunt trecentos nonaginta cum Hebraicis: quam lectionem sequimur, ut par est, di interpretabimur infra in Commentatio capitis huius. Ei a d mira, vel iacebis, decumbes: Ia facis,
enim hoc significat, ut in Commentatio dicemus. 350, latrissa streis. Quod Israel habitaret ad si nistrum respeetii Iudae, in sinistro latere Prophetae, sui Dei sustinet vices, collocatur, de qua re instadicturi sumus sistis.
Poeti, pcte, o pors inquitares domus Israel βρον eo. Hoe est, torum a pro peccata, quae patrarunt Israelitae socii Iuda, di ci- mi Mn- ue; Ierusalem, ut plenius tractabimus quaestione Diti iucunda Commentarii Notat ili octauo: ves potiusti t. annos peccatorum, net, id tib quasi onus tibi uti-ginta diebuς id escit, sed etiam de centum quinquaginta.Obserua Polyclironi uiri,constanter legis se, centum quinquaginta. Sed hic consideranda venit Dei nostri clementia, qui anni integri errata, id est, trecentorum quinquaginta quattuor dierum, unius diei supplicio compensat . quam pie illud promissum est, de quam fideliter praestitum in psalmo. Qui si inique aliquid gesserit ea ligabo Gutas.
eum in virga virorum,& in gagellis filiorum nominum. non inquam virga Dei, inaniive robusta, sed virga humana. fiagili, inualida manu, & ssagello blando, nempe filiorum Adam apud Lucam mi a Laea. ro. scuit Samaritanus oleum cum vino, ut vulneribus mederetur pene interempti HierosUymitani. D ad basiaeonem I rusalem conuertes farsim iram. VILHebraice firmabis,stabilies,de qua phrasi supra versu tertio. praecipitur in decubitu faciem conueriete ad Vibem,quam ab hostibus obsessam in latere delineauerat, ut intelligeretur in quem sinem tendorent illa vincula, oppresso, de fames: videlicet portentum eue obsidionis albissinae Vrbis. Et brachom tuam eris exienum . Rabbi David vertit nudatum, habitumque pugnantis esse vult des ilio B aiae. udauit Domnus brachiu suum, &c. cis ,
97쪽
quasi dicat, brachium tuum nudatum ostendesines Avelles acriter sortiterque pugnare . Extrium legunt manu scripta quaedam exemplaria, atque Hieronymus in codice ita quoque inter pietatur.Praeparatione, inquit, vultus opus est, ac robore, de con-srmatione exerti brachij, atque nudati, ut non si sum voce, sed de gestu, de habitu prophetantis vrbis obs dio demonstretur.exertum brachium est detectum, & nudatum . nam haec iisniscat verbum
Isa. sa.'. Nn,chasiph,quo etiam usus est Isaias. Purauis D o. meatu brachom sanetam sis is scalis omnia gen- M M ita, . id est, exeruit illud, nudavit, retexit, ut abripestile. omnibus cerni posset. quare sequitur. O TH AH omnes fines terea satirare Des noθM. Parare, posuit
vulgatus pro expedire , quod idem valet: sicut ibi.
ai. lupo M sine dubio ad Isaiae praedictum locum. V tum Biblia Vatieana Sixti, de Clementis Pontificum auctoritate correcti legunt, extentam. Septuaginta. Obstinatuiti, quod idem sere sonat. Atque hane esistimamus lectionem magis germanam , quam etiam admittit verbum Hebraicum . nam Turieu ma perinde est brachium extendi,atque nudati, si quis nacatae anti- aduertat olim non sui se in usu viris tunicas manicatas, sed quae per medium orificium capiti insertae in peetiis, 3d dorsu ni sibinde demissae, baltheoque
praecincta vix summa tegerent brachiae secus treminis ob decorem datum. nam oblongas, atque prolixas vltra brachia, de usque in ptimores manus, ac prope in digitos cestabant vestes, quas viros induere probrosum erat.Vnde Virgilius eas crimina- C
D t irae munieas, ct halens νώ micula misso. atque Ennius Cartilaginensum tunicatam iuuentutem non sire probro memorat . atque Publius
Asrieanus Publio Sulpieio Gallo id inter alia probra dedit, quod tunicis v retur manus totas Op c Ei.,I s. rientibus. Vide Gellium ergo bene interpretatur . e. Q. Theodoretus Braesui confirmatio, disciplinam, uae vis. . et s. adhisetur , significat. Vnde est illud Isaiae . Adhae
mutus, sed factis: se ipso scilicet reserens Deum oppugnantem ierusalem, ut diximus. re cis Medite vinciais. Feci ut semiliares tui Die vinculis constringant quas amentem. Sustineaequo animo, de decumbe super altero latere, donee impleus Hes os levis itii, quibus clausus teneberis in parabolam obsidionis Vibis. Et seme tisi Menram, G hordeam, o fabam, O timem, c mitium, o tam . Hieronymus. Iubetur Propheta 1 imem suturam, de inopiam populi Israel opere demonstrare. Sicut enim in rerum Omnium penuria non quaeruntur ciborum diuersiates, & delitiae, sed quomodo venter impleatur: sic nunc propheta, frumentum, hordeum, fabam,lentem de milium, auenamque mittit in unum vas,iacit trecentos nonaginta panes, quos per singulos dies comedat. Quam nos interpretati sumus viciam, pro qua in Hebrao dicitur σα cusinii Se- Eptuaginta,Theodotioque posterunt erat ore,Olyran, quam alis auenam,alis secalem putant. Aqitylae autem prima editio , & Symmachus bra, reas, siuel, M, Tias, interpretati sunt: quas nos vel sar, vel gentili Italiae Pannoniaeque sermone, spicam, spel- tamque dicimus dec. Iu tus --. Septuaginta addidere, fictile, ut morem gentis indicarent. Sole
haut enim panes singulis diebus coquete pro similia ratione, atque adeo eos subigere breuiore vale,
fictili scilicet concha, quem morem hodie seruant Agarent omnes, &Mauritani Hebraeis ut lingua, ita etiam habitu,& litibus admodum sinites.
aeis. Videtur de sinistro latere tantummodo loqui , quandoquidem dierum trecentorum nonaginta meminit, non item quadraginta. Ceterum de utroque intellectum voluisse constat. neque enim
quadrasinta diebus postremis ieiunare debuisset,
aut posset Vates. numerat autem priores dies quod plures essent, de fere uniuersa suinina. Praeterea
quia in ipsus obsidionis postremis diebus etiam illi rustiei panes, de immundi erant desecturi, ut in fine capitis dicitur. D fcum impari, o aqua, &c.
de qua re nos insta in extremo Commentaris. Cistis avidis ratis, Psu fibris, erit in pondere stimristas νει in aed. Hieronymus. Siclus, id est, stater habet drachmas quattuor drachma autem octo Latinam vneiam iaciunt: ita ut 1nus panis decem uncias habere dicatur, quo trahitur magis anima, quam sustentatur. Idem fere scribit de selo Iosephus: comparat enim illum Attico tetradrachmo. At vero Polychronius, de Theodoreius se habent. Viginti enim scit tres uncias essciunt, de paulo amplius, ut aiunt, qui pondera lixe , de mensuras accurate persequuntur: de quibus susus disseremus in Commentatio, de ponderibus de mensuris. A tempore Qque ad tempus remedes Quae Hieronymus . A vespere usque ad vesperam significat. licet quidam ab anno usque ad annum intelligi putent. quibus verbis taxat Apollinarem, qui sc interpretatus est, teste scholiaste nostro manuscripto, qui ita habet. A tempore usque ad tempus, ab anno usque ad annum vult Apollinarius: Polychronius vero . A vespera usque ad vesperam. Haee ille. Alii Neoterici explicari posse putant, a mane ad meridiem, de a mcridie ad vesperam . quas ditiis. sit, a tempore prandii ad tempus coenae. Verum repugnat illis tetitus ipse: cibus, inquit. quo ues Ars eris is diisere .gisti ea eres in dis. Quod ergo sequitur. A sempora asique is impas, idem significare necesse est . at illi oppost uin indicant, sellieet
quadraginta stateres in die, singulis prandi s ubsinit .Es aquam in mensera L s sextim panem sis. Hieronymus. Sterilitatem cibi aquae auget sterilitas rsextam enim partem mensurae Hebraicae , quaea' pellatur hin, iubetur per singulos dies bibere. Porro hin duos estoas Atticos facit, quos nos appellare possumus duos sextarios italicos. ita ut hin mensura sit Iudaici sextarij, nostrique castrenss; cuius sexta pars icit tertiam panem sextarii Italici. qui cibus, & potus iuxta inclytum Oratorem non vires
tribuit, sed mortem prohibet. Adde quod Isaias
Drae . Idem scribit de hin Josephus. Hin mensura Hebraeorum antiqua , choas Atticos recipit duos. Sed de ea nos in praedicto Commentario latius disseremus. Ei q.as suberae eum Lia utram reme es Blud.
Apollinaris i Significat de lignorum, de fruticum inopiam, quod nil importarum haberent. In orbginali non est particula, quasi, sed a septuaginta
addita est, quos imitatus est Hieronymus inuitatus a contextu. Sed Neoterici volunt legere secundum Hebraeum codicem, Salcinoiciam Ioiara eum: pi
tantque additos eiusmodi panes illis prioribus. Ceterum saliuntur egreaiei quia pronomen illud s tib inicat resciri aliquid antecedens. redundaretque
Hieronymiti aliorum sententiae cie mensuratia
98쪽
que omnino si nouus cibus coram moraretur. satis A demum tiram, n/fis ana gema , stat es II es. ο, 2
des. Sensus ergo versus est. Comedes praedictos pa-Sube n - nes non coctos in clibano, ut selent parari delic tu, tiores, sed sub cinere. ut moris est, rusticos di ho deaceos facere. Hoe sacro putant quidam signifi-
M. Verum ego existimo, instantiam potius famis signifieari ea sorina coquendi panes , ut patet in
se , osae sube neruias , O. Vt scilicet statim
succurreret fami hospitum. & iterum. Veran a
sinae salom nationι sub Is, quia anauema es. Idem alibi repetitur. Inso Gentes is quas Astium eos. Septuaginta . Ei ciunmt
Sie comedent fJii Israel immunda in gentibus. Hebraiee autem legitur sicut in Latinis codicibus . tue iis media Verbum autemn , danah, pro quo Hieronymus se M ' : vertit, ei eram, proprie significat impellere, com- T.
pellere. ut patet in Psalmo. Eleuans a Pisuri me tot. vel impellendo impulisti me. & iterum. Et rige- ia. Ius comini pers a m eos, vel impcllens eos. de apud
Ieremia ira. Impellenor coralem, oc. Idem s- Ierem. za.
Discat hoe loco. nam in praesenti non est sermo de dispersione Israelis, sed potius de eius congre-3. vi tr. men mus primis fac de ipsa fari L si iam iam B gatione quas gregis in Vibem ad victimam. unde fila, panem. Premebatur enim Elias graui sanie. Signi- statur etiam ipsorum leguminum vitium , ex quibus consectus panis. s parum duruerit,eomedi non potest . quare necesse cst recentem manducari, atque adeo ad horam prandii sub cinere coqui.
hoe est cm Hebraice est,coques.Sed non est quod iuniores vul ingaturia incusent . nam idem prorsus est in hoc secto coquere, di operire. Scimus enim stercus siccum boum a rusticis adlubera si litum igni pro nutrimento cum lignis carent . qua quidem materia panis LMinerieius & operitur, de coquitur. Septuaginta ideo verterunt. Abscondes ea. Vt ergo significat tur etiam stercora boum defutura in obsidione Ie- sensus erit: Inter gentes, inter quas compellam eos, congregabo cos. Atque ita respondent lixe praecedentibus, in quibus sermo creber habitus est, de obsidione Ierusalem , atque sequentibus , in
versu decimo sexto. Ecce ego conteram larulam pa-ms in Io salem . qui secus versum hunc accepe
runt, se ilicet de dispersone Isiastis in gentibus,
laborant satis,ut contextum sequantur prophetiae, o sorte non cum emolumento.
n os poliata. Aquylam secutus est Hieronymus in interpretatione particulae Hebraicae n κ, ahali, i. rotet e. pro qua Dinmachus, ct Septuaginta posuere μὴ. lnd : nos δαμαι, medamos, id est, nequaquam. Theodotio XIV.
rusalem,praecipitur Vates panes operire,vel coque-C vero, o Domine Deus. Est apud Hebraeos interie- hilaritii ea are sub prunis factis ex humano fimo, ctio unica dolentis, auersantis, di deprecantis, Mi nIn Matis essem. Id est, ipiis cernentibus haee omnia facies. Vide quam longe sit a visione imagina ' . ria praetens mandatum: palam di coram testibus Ioe stratagema peragi iubet Deus,quo circunstantes rei novitatem admirati rogent causam, dedistant impendentem cladem. XIII. Sic cimedent My Israel panem IIuram ias ν
ratii, pollu- Gentes ad vas e cratis eos. Pollutum panem inter
tu hoc est pretatur Apollinaris & Theodoretus, qui non soauri uori cundum legis ritus esset sactus. Sic enim habent. sinu . Necesse erat, cum essent inter alienigenas permisti Appollin. captiui, non ex legibus vitam agere, sed multas ad Neo r. leges Iudaicas violandas occasiones capere es con-- οπιθι, . sortio. Polychronius se habet. Hoc est turba. D quippe contra munditiam legis, quam ipse ab in-
d me. Sed cur Symmachus, quem sequitur Hieronymus, tres particulas positit In promptu ra- εχηιλ Io.tio est, quia illa interiectio tres literas habet.&s singuli, subiicias puncta, totidem saeie interie ctiones, hoc modo rines, ah, ah, as . Hoe videtur focisse syminachus di ideo triplici detestatione ut loquitur Hieronymus, particulam unicam reddidit, quibus vehementius indicatur dolor animi, & anfectus auersantis. Ergo signiscat Piopheta cum sensu animi, grauissimum esse, quod iubebatur,
tum, quippe non purum. Existimant quidam panem ex varijs seminibus conitatum, esse lege veti tum, atque ideo appellari pollutum, seu immundum . quod colligunt ex eo loco Levitici. δε--rtium non se res diuerso sim ne , e. Ideo enim hoe prohibetur,ne commista nascanturΠana, qua impuram sarinam reddant. Ceterum s lire esset immunditia , commutata suisses materia panum ad Prophetae religios iustani querimoniam quod non es lactum. Ergo immunditiam contracturos panes dicendum est ex stercore liuinano, quod per se immundum est, di in lege abominabile . Vnde in
Deuteronomio praeceptum legimus. Ha bisticam exrra castu, is quem e reaeans is rata sita πισαν
geros paxiatam in balthro , cumae sederi, sides ν E laceratum a bestia fantia sua sancte coluisset. Tale est illud Petri.
mane , ct --undum . deprecatusque Dominum exauditur, temperata sentcntiae austei itate miti re mandato. D monicinam, o luterium a leses non remeae. Abriminata proh ibentur ista duo in Leuitico . Mori elatim, ct lia sunt haec, espuma tota non comedem, nec politio ν In eis.Contrahebatur autem immunditia huiusmodi escis, suessetis .ie quod essent paries animalium necatorum abs- sie Disiony-que effusone sanguinis . morticinum est , ut ait Hieronymus, in quo moritur anima: nam sanguis a 'anima dicitur, quippe animae vehiculum propterea 'immundum aestimatur in leger eademque ratione
seri , his dere culpae qualitati, scilicet idololatriae, qua comiti . luntur idola, id est, seides, se enim appellantur
in faciis literis. Ieconerans ei, o Bora si ratis in s. 'c p. . craebas . Et iterum. Nee inferas iniuis itasti o
Is maeis ad me: Fera δεδ ι ἶι Imum boam pro sese XV. eonsas hamanis. Hieronymus . Quod autem pro vacillime humano stercore boum conceditur fimus, leuiora significantur mala. Nota. Bonus Dominus est, & hi ethes, ac qui supplieum precibus facile fectatur . Videt quie it Amos Propheta locustam agros vastantem , sup- Amos 7. plicat Domino. Domine Deas propuos esto, is ero. st a. Moenus es Demonus supra Le. Non reis, ἀπιι D. Misas. Deinde audit Deum nimiis aestibus adurere
99쪽
Deua non patitur suo, diu , n ratione tinia
sentam 3e sustentacula it, si is fulcitientum
si EXPLANATIO IN PROPH. EZECH. CAP. IV.
velle segetes. Et dicit. Dι- ae Deus qMese osse reo, A eadet prae fame, ad quem scilicet se receperat men
dic. m. ieνIaseti Domu soperiae, M. secundo obserua , Dominum potius tempe rare voluisse sententiae seuerat alcin, quam inn centem teruum contristare . nouerat hoc eius in-rnium lolite, cum pronus in terra orationem pro iacebat vique ad vesperam deprecans pro populo lsrael . Ad quem Dominus, se te, cur races pro si rara quali dicat, ne mihi sis molestus: gravor enim nimium videns te tandiu defatigari: peperci populo,dummodo sceleris auctor pleetatur.ldem strata gema animaduerte in Moyse, in Elia, in Elisae cum preces sindebanti nec minus felicem uu- ctum afflictionis sponte susceptae.1i duxu ad Ur I ce . conseram laetitim pisis indicaturus panis fragmentum . nam, ut bene notat Hieronimus, naturae hominum est vi prementibus inalis,& a naulliarum pondere in proximo magis , quam in se habeant iidueiam. Tale est illudi satae : qui postquam dixit. Demotis exercituum auferet a Ieru Iem omne rosaν pan s. subdit. ει ι
II eram m. 1 remem btis malis in proximo ma
ιuere me principem popul quasi dicat. Eo miseriae deuentum est , vi frater non dedignetur quod
Ioaserim. Baculus subnam iam, sustentationem ve B ali ua molestissimum esse solet fiatri suo dese signiscat hoe loco nam utrunque valet vox nud, niate h. Septuaginta vertEre firmamentum. Simili modo Symmachus, & Theodotio. Chaldaeus si emaculum: nec sensus est , quem quidam putarunt: tollam panis nutrimentum & substantiam, sed tollam panem nutrientem: nam Hebraea phr si sustentatio panis, est panis sustentans. Epitheton itaque perpetuum panis istud est, panis sustentans. vi in Psalmo. ει ρ ιι cor hominu confirmet. Et iterum . Es omne firmamentam panis co risu. Et tertio . Eru f -amearum is υννώ - δε mis
sntiam, id est, frumentum, quod sustentat. Habet & aliud epitheton panis amne priori, stilicet diu , masghan. quasi dicat sustentaculum , sul re principatum, neque vero fiatri aliunde adue tanti cum honore, sed educato in domo paterna secuin, id est, nihilo se excellentiori, eo tantum quod stat et honestum habeat pallium . persuade bit ubi ille alter, panes quoque ct annonam apud se abstonsam habere. Ille vero contra tergiversabitur , dicens. Desperata res est, quorsum creatis ducem, nisi praenoscatis esse medieum, de ditissimum : pesti iurenti primum , atque fami prouiadendum erat; postea ciuium paei consulendum. Ego.vero nee medicus sum , neque frumentum habeo: non sum ergo aptus regno. Ex hac par bola Isaiae colligimus, quid sibi velit illa sententiaecvir I una ui se ad ρυπι-- suis . scilicet, ad crum, id cui innitimur, de fidimus. apud I sitam. C aedes diuitum, pauperes, premente fame, congre-
vide quam belle haec nomina conueniant sacropani Eueharistico, dic. de praesens sentcntra nitieris Haereticis quadret. νι deesse emis s pane r aqua, erraual et squirique ad sturrem suam . Polychronius. Vir ad fialtem suum, id est, omnes simul: cum nullus alteri Opem serre queat a nam una, communisque calamitas concludet uniuersos . Chalda . Interibit vir &srater eius. vel . Vnusquisque apud fratrem suum satos , dum panem expectant, pestis veneno i Icriora paseente, ruituros. Idem fere est quod sequitur. Ει ramis secum in iniquiras Assis. Hoc est. secundum iniquitatum suarum meritum,vel in ipss inuquitatibus obstinati, same urente extenuentur, marcescant, & conficiantur: pesteque consecti putrescant, corrumpantur, de sistrant: nam hae Omnia amplectitur utrunque verbum, Hebraicum scialicet ppu, maqaq, de, tabesco, Latinum.
100쪽
dormire super latus suum praeripitur Vates. t IR C A versum quartum,quin- An tum 2 sextum in quibus legimus vati iniunctum, vi superlatus snistrum dormiret cies trecentos nonaginta, ob inii quitates domus Istaei, deinde super latus deestrum dies quadraginta, Ob iniquitatςs domus Iuda: duo potissimum se Osserunt examinanda. Primum, utrum anni iniquitatis intelligendi sint , quibus in peccatis perseuerauit Israel vel Iuda, an potius quibus poenas dederunt admissorum criminum . Secun-inum , an eiusmodi decubitum reuera expleuerit Propheta, an potius per visum illum spectauerit.
RIOREM quaestionem de annis iniquitatum domus Israel&luda ,significatis in diebus deeubitus Vatis, disse item inter alia reddidit ambiguitas nominis iv, ghalion, iniquitas, quod tam pro culpa viurpari solet in saetis literis, quam pro poena. Vnde Ω-ctum est, ut huius capitis interpretes in duas L eiones diuis snti aliis reserentibus eos annos ad tempus praeuaricationis virtusque domus, aliis autem ad tempus supplicii. Accessit varia acie. Cptio nominum Israel es Iuda: quibus iam duo regna diuisa, iam regnum uniuersum, iam regnum Iuda, iam denique domus regia signiscari solet. Contulit de symbolum augendae dissicultati nil merorum varietas in annis decubitus Vatis, codicumque maxime Graecorum, quibus superiora laeula ante Hieronymi aeditionem usa sunt, diue in lecto , vi vidimus in explanatione textus. Proeterea Chronesosorum descrepantia in computandis annis regum pabyloniorum,' Persi rum,ad quorum regna anni praedicti, s supplicii sunt, pertinere videntur. Itemque regum Iud di Israel, in quorum regnis comprobandus est praedictus annorum numerus, si eos ad culpam reterre velimus. Itaque ex tot capitibus aucta diis euitas non immerito viris doctis visa est insuperabilis. Ceterum non propterea despondemus animum, sed Dei auxili s innixi, atque magnitudine opera' pr iij adducti, implicati Vaticinii mentem explanare conabimur. Expendamus itaque initio seripi rum sententias, deinde nostrain alijs examinandam proponamus. Graeci, Polychronius stilicet, & Theodoretus, legentes in codice Septuaginta, annos iniquita tis Israhi sentum quinquaginta, facile sese expodierunt ab istis tricisi id enim tempus retulerunt ad afflictionem decem tribuum: tanteis diuersam computandi rationem inierint . sic enim habet Polychronius, videlicet: centum quinquaginta diebus, quas ante sumpserat, addit etiam quadraginta separatim . ae si dicat. Prius illud facito, deinde hoc: quia prius decem tribus abductae suerunt, deinde duae. Subdit de centum quinquaginta annis iniquitatis seu asilictionis Israelis. Inuenietisitur quispiam, ut dixi, a tempore, quo v ct alis Assyrii iactus est Osee, centum quinqua ginta annos colligi. Si reputet Erechiae quidem viginti nouem,Manasse quinquaginta quinque , Amon duodecim se enim legunt Septuaginta, quos ille sequebatur ) Iosae triginta unuiu , cum sui bux Ioachar menses tres , Eliacin annos undecim, Ieconiae menses tres , de Sedeciae annos decem: quoniam, ut ostensum est modo, instante undecimo anno eapta est ciuitas , qui numeri conficiunt annos centum quadraginta octo , de addendo tempus quo subiectus nait Assyrio Clee sunt autem anni non expleri duo , nam secundo anno & expeditionem secit , & cum ex sententia res successissent, domum reuertit