Philippi Trenta IC. nobilis asculani Limon sive Urbanarum quaestionum libri tres

발행: 1782년

분량: 221페이지

출처: archive.org

분류: 로마

111쪽

y6 URBANARUM QUAESTIONUM.

tym panum aeque , ac Cereri, aptatur : Terrae Ogiem , ait (i) Subdas , mulierem format Hestem , tamquam Terram, tympavum praeferentem , quoniam ventos intra se concludit: jure igitur vesta. et mulier, et virgo est, si Terram, ignemque uno in hoc numine diversa rati

ne spectemus .

I 6. Templum habuit Vesta inter Capitolium, et Palatium (ut

cultioris observant (a notae homines ) eoque proprie loco assulagebat , ubi nunc sanctae Mariae Liberatricis aedicula visitur: nullo vero parietum, scd columnarum subsidio . in rotundam formam erigebatur, qualem exhibent Neronis . Vespasiani, ac Faustinae nummi, optime omnium vero maximi moduli numisma Lucillae, in quo conventus Vestalium universus exprimitur(3) Quare Tholum recte Naso appellavit ; tectum nempe . non parietibus, sed chlumnis innixum . quod . altius crescens. in fastigiatum desinebat cacumen , et cum nummorum effigie perbelle concordat s . IT. A templo ad sacrificia transeuntes advertimus celeberrima fuisse virginum vota, et sacra, diu, noctuque Vestae porrecta; unde seneca (s : Quid porro non est iniquum nobilissimas virgines ad sacra facienda noctibus excitari Divam Vestaeles farre placabant, et vino; solemniori vero sacrificio vitulos Vestalis maxima concrem

Cum farre , ac vino , Vestam, Ianumque rogabant

Igne cremat vitulos, quae natu maxima virgo est:

Homines denique in publicis epulis universi, primam , postremamque dicabant Vestae libationem , ut his tradit Ilomerus verbis: Ut ibi primae et tillimae Vestae incipiens libet suave vinum (T . I S. A Vesta ad Vestales veniamus. Rheam Silviam Romuli m trem , perpetuae ab Amulio continentiae addictam , primam tradit (8) Livius fuisse Vest em . Verum Numa Vestalium quatuor cob legium instituit, carumque eligendarum jus regibus (y adsignavit: Primas a Numa sacratas (sunt Plutarchi (Ivi verba Geganiam, et Vesreniam perhibent, inde Canulejam , et Tarpebam: his geminas Tarquinius addidit si i) Priscus, haec tiente Dionis io : Sacris virginibtis a

quibus inextinctus servatur ignis cum quamor essent, duas Priscus adlegit alias; min enim plura jam a civitate peragerentur sacrifia , quibus opoerat latereue Vestales virgines, non videbantur quatuor sincere : hoc im

112쪽

LIBER II. DISSERTATIO IV. set

stitvmin Tarqvinii secuti sunt reges caeteri , et usque ad hanc vostram a ratem sex designantur ministrae Vestales.

I S. De senario hoc numero verba facit et Festus (i . dum tradit: Ut topulus pro sua quisque parte haberet ministrum sacrorum . quia cisitas Romana in sex est distributa partes: Cur ergo Faustinae nummus septem exhibet virgines 3 Cur Gallus auctor, ejusdemque Lucillae nummi relator vicenas usque (M Vestales assignat 3 Cur Gallo Politus (3 adstipulatur 3 Brevibus me expediam . Gallus auctor , ac Politus errant, quia male . ut inferius dicam , Gellium nostrum intelligunt; nummus Faustinae non errat . Sex erant Vest les , septem , si maximam addas, ut plures tradunt is . inter quos haec habentur Ambrosii verba, cujus aevo finem habuere Vestales:

Vix septem Hestales capiuntur puellae et en totus numerus , quem si laevitiati capitis , purpuratarum vestium murices , pompa lecticae , ministrorum circumfusa comitam , privilegia maxima , lucra ingentia , praescripta denique pudicitiae tempora coegerunt: Iv. Pulsis regibus pontilax maximus in jus regale successit, non libera tamen electione , sed suis adstrica legibus , Papia scilicet quae vetabat, ut vidimus, ne debiles , mutilae , servilis conditionis , et similes in Vestalium collegium admitterentur. Io. Ex viginti itaque puellarum sortitione id agebatur, ut sors nempe levius patres tangeret sic sparsa per plures; et hinc male Gellium intelligunt, qui ad vicenarium usque numerum vestales austumant pervenisse . virgines autem e populo (s capiebantur. a patriciis nempe , ac plebeiis, verum ingenuis. Dio tamen Ca

sius ait captas e libertinis , hoc est ex patre liberti filio : Quoniam haud prompte ii , qui plane nobiles erant, sitias suas ad Vestale sacerdotium darent, lege statutum est, etiam a libertinis natas (6) posse capi: quam sane parentum aegrimoniam etiam Suetonius per haec (n verba i statur : Ambirentque multi, ne filias in sortem clarent. a I. Cum ergo offerrentur, sortitio ommittebatur. Optime ad rem (8J Tacitus : Pontifex maximus retulit capiendam virginem in Io- cum Occiae, quae septem et quinquaginta pem annos summa sanctimonia Vestalibus sacris praesederat; egitque grates Fonte' Aerippae, et Domitio

Polliani, quod , asserendo filias , de ossicio in rem publicam certarent: et praelatam Pollionis filiam non ob aliud, quam quod mater ejus in eodem

113쪽

ss URBANARUM QUAESTIONUM.

conjugio maneret: uxor igitur Polli ionis univira ; univiratus autem et apud Romanos in honore habitus: id nobis Tertullianus egregie testatur a Lipsio (r relatus: Di qtiibusdam solemnibus, et auspiciis

prior est univirae Iocus et certe Flaminia non nisi univira est.2a. Virgines autem eas esse praestabat; quia cum diu , n ctuque sacris invigilare deberent, maritalibus eas curis solutas esse

oportebat; quare ait (2 Cicero: Vestae colendae virgines praesunt, ut advigiletur facilius ad custodiam ignis et facilius vero dixit, quia exemptae a viro, a sobole , a cura familiari. Quid Z quod virgo erat vesta, atque a nuptialibus, nedum a nuptiis abhorrebat; ideoque sponsae ductae limen Vestae non tangebant . ne res Vestae Calchrent . Virgo igitur virgines amabat comites, unde merito ducit

Virgo est, et comites virginitatis amar. 23. Statim ac initiarentur, initiatarum capillus virginum detondebatur , et ad arborem Lothon , inter faustos receptum d vectus , humo de hinc obruebatur: a quo ritu apud nostras sanctimoniales heminas comae tondendae morem eruditissimus Gallus asserit (s derivatum , quam vere, alii judicent. Nos vero memianisse eorum juvat , quae de hoc comae tondendae more superi ri (6 oratione adnotavimus ; hinc sane nostra mirum in modum confirmatur sententia; et clarius patet a sacris, ab initiatione, a steriis, sere numquam detonsionem aliquam abfuisse .a . Vestaeles ita captae atque initiatae, in atrium Vestae d ducebantur , de ritibus, et ceremoniis a senioribus instruendae.

Omnes Eutem in tres erant discentium, exercentium, docentium classes distributae: Tempus tricennale , ait Dionisius, manere eas vo tet castas, et a nuptiis vacuas, Iura ex more facientes: quo tempore decem annos discere debent, decem sacris operari , decem docere (T .as. Itaque trigesimo septimo aetatis anno fas virum qua rere ; et quandoque nubebant , ita (8 mente Prudentio: Nubit antis veterana , sacro perfuncta labore . Dionisius tamen observatum refert nupsisse paucissimas , idque parum laeto , ac Prospero sp) eventu. Ante id tempus nubere nefas omnino; ac proinde Symmacus, cum pontificatu fungeretur, sic (ivi ad Vestoem scribit: Diceris ante armos, legibus demini, v

114쪽

LIBER II. DISSERTATIO IT sy

stati secreto Telle decedere . Nondum credo rumori, sed assertionem maevocis expecto.

26. Vestalis maxima dicebatur , quae omnibus praeerat , quaeque ita colebatur : ut Iulius Caesar, legum licet pene omnium contemptor: Testamentum (I virgini Vestali maximae demandaverit . Perbellam maximae Vestalis antistitis inscriptionem habemus, quam hic referre (a operae praetium duximus

ciet. Trina erant munia Vestalium: vigilare, adservare, sacrificare. Vigilia ad ignem spectat alendum , ac reparandUm: Ui Anes (3 stales in Urbe custodiunto ignem foci publici sempiternum : hic autem ignis, non in lampade aliqua, ut quidam putant, suspensus , nec oleo, aut simili materia enutritus, sed lignis ardebat su, stratis: Ex frigido cinere sinquit ( 3 Dionis ius multa per carbasum emicuit fammae vasis autem fictilibus continebatur seciuiori usque aevo Maximi (s ita dicentis : Eterea e Vestae focos stilibus etiamnum vasis contentos. Extincto autem igne, servili virgines castigatione plectebantur , nempe flagris quae poena (6 erat servilis: Ignis in aede Vestae, ait ( ) Livius rat extinctus, caesaque flagro Vestalii: tunc vero novum ignem instaurari, parari, elicique a Sole oportebat, prout per haec nobis verba Plutarchus (8J indigitat: Hasculis, quae

parantur ex latere trigone rectanguli , ut radii Solis in centrum cogantur, fomenta levissima opponunt, quae facillime per reflexionem accensum ignem concipiunt . 28. Singulis annis solemni ritu novus ignis instaurabatur :Prima die Martii, ait (y Macrobius , ignem novum Vestae aris soIent accendere tit, incipiente anno cura denuo servandi novari Unis inciperet: et Iulianus Augustus: nomam, et aeternam ecce flammam de Sole conceptam, sacrae apud nos virgines (io servant. Aliquam inter hunc , et

e tuum ab Ilebraeis asservatum ignem, notat Gallus auctor (i I giam: aliquam videre quis posset in annali nostra illa ignis re-

115쪽

ioo URBANARUM QUAESTIONUM.

novatione, quam Paschalibus solemnibus celebramus. Verum , ut nihil dicam de discrimine quod ex intima ritus natura ducitur, Hebraei , ut et nos, in cereis, ac lampadibus ignem lavemus: contra Vestales substratis lignis, fomentis que levissimis , flammam a Sole mutuabantur, quamquam et in aliquibus ecclesiis olim novus ignis collectis crystallo Solis radiis accendi consueverit .a v. Diximus de primo Vestalium munere, nempe vigilia et at non vigilare tantum, sed asservare secundum erat munus Vestalium virginum , quippe quibus arcanum erat traditum pignus imperii. Quare ait (i) Livius: Vestae aedem petitam, et aeternos eues, et condim

ium in penetrati fatale imperii pignus: et Ovidius (a :

Vidimus Illiacae transferri pignora Vestae. Quidam, ultra pignus Ilio advectum, alia credidere condita in Vestalium aede mysteria. Ita enim scribit (3 Dionisius: sint qui asserunt praeter ignem , arcana , et multur dini non esserenda , in Deae templo esse deposita , quorum ponti es notitiam ha ant, itemque ipsae virgines ;alii servari sacrortim partem, e Samothracia ; alii coeli delapsum Palladium . Tacitus de incendio Neroniano verba faciens ta credit fuis

se penates; Livius adservatum putat Palladium (s cui favet Luctanus (o dum scribit:

Nullique aspecta virorum Pallas in abstruso pignus memorabile templo . 3 o. Munus virginum vestalium tertium erat sacrificare, de quo dictum est supra. Ne igitur actum agam haec tantum fas erit adjicere : armatam nempe dici virginem sacrificantem , cui erat gladius in dextera, et rejecta post humerum togae lacinia , ut Festus observat in verbo sussbtilam . Quid autem hoc proprie fuerit, idem per haec docet (et verba: S btilam est vestimetim in album , praetextum quadrangulum ; oblongum , quod in capite virgines Vestales , cum sacriscant, semper habere solent, idque stila comprehenditur: hoc vestim euti genus in Faustinae, ac Lucillae nummis egregie (8) exhibetur, et a pluribus exornatur cultioris notae scriptoribus sp . 3 i. A muniis Vestalium virginum ad honores descendamus :Vivo igitur patre virgines testabantur a patria omnino solutae po

testate (iM . Item: juris trium liberorum privilegio pollebant, non

Dicit iroes by Coosse

116쪽

LIBER II. DISSERTATIO IT IOI

a Numa (ut male Plutarchus (i); non enim hoc jus adhuc extabat, sed ut bene advertit Dio (I ab Augusto concesso. Decus additum (3 et tutela lictoris . Tantus vero erat erga virgines Vestales cultus, ut Livius narret Albinum, cum in Vestalem peditem incidisset, statim curru desiluisse, ut Vestalis ascenderet. Non immerito igitur (s ait Seneca : Tibi magistratus fasces submittunt, tibi consules , praetoresque via cedunt; numquid exigua mercede virgo es Inde est,

quod testamentum fuerit Augusti (6 apud Vestales depositum: hinc solis Vestalibus locus in theatro sepositus, et contra praetoris (T tribunal adsignatus: hinc per virgines Vestales (8 veniam reis impetratam : hinc fratrem quandoque Vestalis (y injussu populi triumphantem usque in Capitolium prosecuta est ne vetare, aut interdicere , si cuiqtiam tribunorum esset: hinc suasit tandem senatui Vitellius (io)ut legatos tam virginibtis Vestalibus mitterent, pacem, aut certe tempus ad consultandum petituros ; sed licet obviam Vestales fuere virgianes, Tacitus (II) testatur eas fuisse cum honore dimissas. 32. Quo sane loco notatu puto dignissimum, tanto majorem militum reverentiam meruisse Vestales, quanto viliori ludibrio tradunt historici philosophos, dignioris etiam notae fuisse affectos , inter quos maxime florebat Musonius Rufus 1 scriptoribus Flavianorum temporum pene in coelum (Ia) elatus: Miscuerat se legatis(1it (i 33 Tacitus Musonius Rufus equestris ordinis, studium philosophiae, et placita Stoicorum aemulattis, plerisque Iudibrio, pluribus tedio ; nec de rant qui propellerent, proculcarentque, ni ommisisset intempestimam Iapientiam . 33. Idem Tacitus dum de instaurando a Flavianis loquitur Capitolio, haec ait: (i milites, quibtis fausta nomina, et virgines Vestales: et alio loco ait (Is , quoties Augusta theatrum intraret, sedes inter Vestalium consedisse; utque Agrippinae fastum insectaretur haec scripsit (I6 : Agrippina carpento Capitolium in gredi: qui mos sacerdotibus et sacris virginibus concessus ; contra vero dum veniam tentaret, velletque Messalina a Claudio impetrare: Vbbidiam (i virginum Vestalium vetustissimam oravit pontifris maximi aures adire, clementiam expetere . Narcissus Vibidiam depellere neqvidit.

117쪽

roa URBANARUM QUAESTIONUM.

3 . His denique aliis erant vestales virgines donatae privit giis, quod, si reo, ad supplicium ituro, factae essent obviae, is poena liberaretur; jurare tamen ( virgo debebat a casu, non a consilio, fuisse occursum. Item praetor debita erga Vestales revinrentia ita edicebat: De edicto praetoris perpetuo virginem Vestalem in omni jurisdictione mea (a jurare non cogam et morte item plectebantur, qui lecticam, aut sellam, qua Vestiaes veherent, subirent (3 , desuperbo quarum vehiculo, haec notat Prudentius is Fertur per medias, ut publica pompa, plateat Pilento residens molli sedet ilia verendis Uittarum insignis phaleris

cingunt

Tempora Theniolis . et Licia crinibus addunt. Stipendium tandem de publico trahebant, ut large in sua relati ne (s Symmacus; commoda vero , et dignitatem virginum , praem

cipue auxit (6) Augustus . Nec Tiberius illiberalior ; quippe qui,

teste ( Tacito : Corneliae virgini , quae in locum Scantiae capiebaturAES. vicies dedit, hoc est aurea quindecim millia. Haec erant vidi ginitatis praemia, non levi sane mercede conductae.3s. A praemiis aequum est ad poenas corruptae virginitatis descendere. vetus lex est : Probrum virginis Vestalis ut capite punir turi vir, qui eam incestavisset verberitas necaretur (8 . Vestalem itaque stupro corruptam , specu subterraneo oblongo excavato , atque ibi Iectulo composito , mensa cibo referta, adpositaque lucerna, d ducentes multi vivam includebant, remeaculo prorsus obstructo (s ;

unde optime Iuvenalis (io ;

Sanguine adhuc vivo terram rubitura sacerdos.

36. Legis rigor ad postrema usque Vestalium tempora pedi duravit : Symmachiano enim aevo , quo fuere a Theodosio seniore sublatae , haec maxima poena vigebat , teste ipsomet Symmaco , qui haec (II scripsit et More , institutoque majorum incestum Prime viae , dudum apud Albam Vestalis antistitis , collesii nostri disquisitio deprehendit . Restat, tit in eos, qui ceremonias publicas abominando scelere solluerant, legum severitas exeratur ; et ideo dignaberis, reipublicae utimitatem , legesque considerant , facinus cunctis ad hunc usque diem saeculis

Simmae. l. v. v. Lis

118쪽

LIBER II. DISSERTATIO IV. io 3

severissime vindicatum , competenter ulcisci: et de Maximo , virginis

corruptore , sequenti idem epistola haec habet (i): Ut in Prime

niam , quae publicarum ceremoniarum maculavit arcana, corruptoremque

ejus Maximum, qui quidem flagitium non negavit , severitas super his adhibita exeratur . Dignaberis igitur, consideratis confessionibus , qui nefandi tragoediam prodiderunt, injuriam castissimi saeculi reorum suppliciis vindicare: in qua sane re illud notandum censeo, ad aevum usque

Symmachianum hujus criminis disquisitionem ad collegium pertianuisse pontificum; idque a Christianis permissum Augustis , ut observavit Iuretus (a).3T. Symmacchiano saeculo virgines hae , fatente ipsomet

Symmaco, a veteri disciplina visae sunt aberasse . Praetextato enim Agorio statuam (3 censuere locandam . Praetextato nostro , ait Symmacus , monumentum statuae dicare destinant virgines sacri Vestalis ant, stites . Consulti pontifices, priusquam reverentiam sublimis sacerdotii, avt Iongae aetatis usum , vel conditionem temporis praesentis expenderet, absque paucis, qui me secuti sunt, ut ejus avspicium stamerent adnuerunt. Ego , qui adterterem neque honestati virginum talia in viros obsequia convenire, neque more feri, quod Numa auctor , Metellas conserDator religionum , omnesque pontifices maximi mim quam antea meruerunt, haec quidem si-

Ivi , ne sacrorum aemulis enunciata noxam crearent. Inusitanιm censent,

bus exemplum modo vitandum esse rescripsi; ne res , justo orta principio, brevi, ad indignos per ambitum deveniret: haec igitur eo laxiorem

quamdam ostendunt virginum disciplinam , quo de Symmachi in Praetextatum invidia nefas sit dubitare ; quippe qui . defuncto vix Agorio , statuam ei a sacris locaudam principibus procuraverit (U. 38. Finem habuere Vestales decimo , ac septimo Theodosii senioris anno , de quibus haec (s) Zosimus : Theodosiis major, me

fa Eugenii tyrannide , Romam venit, et contemptum religionis in animis omnium excitavit, publicum sumptum ultra dare ad sacrificia abnuens. Pellebantur utriusque sexus sacerdotes ; et fana , sacrificiis abolitis, desedita relinquebantur : cum quo sane plerique (G consonant melioris noetae scriptores.sq. Ita finem h1buere Vestales, de quibus, ne vestra videar abuti benignitate , pauca haec dixisse sussiciat. Idibus Iun. II S. Philippus Trenta pro S. R. Ecclesia Bononiae praetor. DID

119쪽

URBANARUM QUAESTIONUM.

DISSERTATIO V.

In qua queritur quid proprie sint Moechae Bustuariae . Credo ego vos nimium, Collegae, mirari quid sit, quod post habitam de Vesta, et Vestalibus, anteacto collegio, orationem, eum hodie sermonem instituam , quem ne Lmps lici quidem ferri publice posse vestrum quispiam fortasse arbitretur . De Moechis enim acturus, iisque praesertim Bustuariis, ea quidem agere videor , quae nec res inter serias nominari fas esse quis putet . Verum non ignoscentes tantum spero me vos habiturum auditores, sed et benevolos , si finem potius spectetis, quo meus tendit sermo, quam spurcam illam , et invenustam viam, quam hodie nostra declinare nequit oratio . Equidem de Moechis dum loquor , iisque praese tim Bustuariis, is mihi scopus est sane propositus, ut nedum quem-dsim clarissimorum hominum errorem detegam , quem humana Phrum cavit incuria , verum etiam corrigam , germanumque sensum

pandam una , et restituam . Nihil autem prohibet, quin bonos et nos imitemur medicos , qui vel ex herbis persaepe graveolentibus,

et quandoque etiam venenatis, utilia conficiunt pharmaca . Itaque vos ego auditores, quippe quos cultioris notae viros agnosco, pos quam aliquandiu per scrupos asperos , et saxorum eminentium fragmenta traxero, in eam hodie vim adducam , ubi veritas, a, mixta nitori, doctorum hominum animos certa quadam jucundit te permulcet. a. Cum meum ego Plautum, immo vestrum , immo jam omnium , assidua in dies manu, ac lectione versaverim , licet varia, ac plurima nostris meretricularum nomina objecta sint oculis, Bustuarias Moechas nusquam gentium a me reperisse fateor . idemque apud Terentium , caeterosque occurrit morum Romanorum scriptores , qui Bustuarias non agnovere gallinas . Unum excipio Ma tialis locum eas exhibentem , ut non levem nobis Plauti nostri stulentium stuporem attulerit; nec tralaticiam nobis dederit causam, cur filo quodam velut indice, veram Moechae Bustuariae indolem,

detecto aliorum errore , iussequeremur .

3. Non ingratam interim me vobis rem esse facturum puto . si varia illa scortillarum, et meretricularum, quae servavit antiqui

120쪽

LIBER II. DISSERT TIO U. Ios

quitas, reseram nomina et non enim haec a proposito nobis scopo aberrabunt. Ηas igitur meretriculas prosedas, reliquias alicarias.servilicolas , sordidas . diobolares , vel diabolarias , miraculas , strateas, strativolaes, scrupedas , bliteas, luteas , scheno delibutas, sive schenicolas , limaces , gallinas , lupas , lividas, nonarias . prostibulas, sellarias, ignes , uxores, puellas denique dictas i

vento .

. Prosedas quidem , ac reliquias alicarias a sedendo pro foribus, ab errando circa pistrina, in quibus alica conficeretur, ubia vilioribus premerentur alicae confectoribus , quae potionis vilius erat genus ex spelta, vino, pomisque compositum . de quo Maditialis , ut vilitatem exprimeret ait (I): Nos alicam , poterit dives tibi mittere mulium . Inde igitur istas Plautus noster appellat (a , Prosedas , pistortim amicas , reliquias alicarias . s. A lupaenari lupae dictae ; sellariae vero a sella, et sessimbuto ; astando ante stabulum appellatae postribulae, meretricibus longe ino estiores, unde Plautus (3 : quae tibi olant stabulam Statumque , et sellam , et sessibulum merum

et alio loco h):

Ibo ad bonam meretricem et adstat ea in via Sola : prostribula sane est. 6. Servilicolae dicebantur , quia suos, ut ait (S Petronius amplextis mittebant in crucem; item bliteae, luteae, ac schenicolae , seu scheno delibutae , hoc est, unguento, vino consecto (6 : Blitea, et Iulea est meretrix, nisi quae sapit in vino ad rem tuam. Bliteae vero, luteae , limaces, ac lividae , nedum ob cretatam ita seciem, ut parietem nimbo laborare dixisses, verum ob maciem , qua suffundebantur , limi colori quam similem . Miraculae tandem quasi monstra , et diobolares, quia binis cuique vel obesis obsequerentur; unde Plautus ( : Non quasi, tit hae sunt hie , limaces , timidae

Diobolares , schenicolae , miraculae .

Monstrum mulieris i tanta verba funditat, cujus ego vel nebniae cyato septem noctes non emam . O q. Gab

c Plaut. in Cistellar.ta 3 Petron. in Sat.de Criside, et PoIieno.

SEARCH

MENU NAVIGATION