Diui Petri Chrysologi archiepiscopi Rauennatis Sermones nunc primum in vulgus editi Agapitus Vicentinus

221쪽

SERMO

Hiena redhibmdo Abraliae adoptatur in filium. Ne quis in putet Zacchaeum offerendo dilaudiit vinosspersectionis non tenuissefastigiu,qui post oiam qieipsum sic dedit da ut Epatus honore fultus, a mesa publicani quaestuε ad mensam Dulci . curporis perueniret:& staudulentas saeculi diuitias derelinquens, in pauptate CHRISTI uetas saeculi diuitias luctati

IN ILLUD L AE. QUIS EX VOBIS PA, . TREM PETIT PANEM: ETC. DE Q. , PATRUM IN FILIOS CHA i

t Ostraqpraecepta legis dissula uolumi

t nibus congi sta libris , amorem nobist non suffecta utar comendare diuinum duris hominu praecordiis comparatio .

nibus exeptis,inseritur Dei,&insinuat. Luc. F lo affectus. Quis inquit ex uobis patre perit pane, nura

quid lapidem dabit illi aut pisce, nunquid pro piscescrpente dabit illi e aut si petierit ouu, nunquid por riget illi scorpione e Si ergo uos cum litis mali no , stis bona data dare filiis uestris quanto magis par .: is uester caelestis spum bonu dabir petentibus se r Quis ex uobis patre perit pane. iupud lapide dabit illic . Charitas dolu non habet:Daude pietas, affectio non recipit Histrare. Si pater est non potest non amareuia aniat nisi quoa bonu est dare nescit: taegat patrem, qui de patris suspectus est largitate: ignorat se filiu, que data paterna sonici ant:totum quod est pictatis excludit qui salutare non credit quicquid dederit parer:aut quomodo pater poterit filiis dare mala bo

222쪽

nis qui mala semper pro filus paratusaest sustinere equi pro filiis mortem nouacfiigit e pericula non de , elinar e idcol te Dcus patrem lacit: ideo a te uoluus . hominena procreari: qui urit Q re de terra secerasi poterat fecisse qplurimos sed egit it generando sci

res quanta cisti generantis affectio:et in te amorem tui tantum probares auctoris quantia ipse auctor pi ignoris ruo pignori conaris impedere. Certe non is tillii in re quid esset generantis a cito sentire te Dins uoluit sedan sciis et i pccudibus et auibus hoc Deus . e . l. CIuoluit te vidcte Rua: cii de terra produxerit sola iustsione postea labore sentire copulit generandi:murλ mo Vre patrias'. loca cubilibus apta conquirere:-tusl O ti ali difficultatibus comunire: gemitibus edere; ma . v anais laboribus enutrire:ac se morti, si natos suos c api uitarint non negarriunde si non hominis, uel se garum coparatione pecudum similitudine exenapita

viuium disce quanta sit in paterna charitate synceriscas.Si ergo Deu racis S colamus xs patre, quicquid dusserit quicquidin te elegerit crede tibi satis esse sa luriseruaerede satis esse uitale. Matris data discutere

non licet:patris monita Ictractare non conuenit: sit

licet paterni mandati species tristi m .aes tia ipsa filu.tifera Auitalis.Sic Abraham ubiDeu patre taedidit Gestar.

mandatoru fornias non attendit asperas, S acerbas: inircuncisioncrccipit uerecinda:&qiue caelestis pater iiubet nodiscutit scd iudicat gloriosa: parricidiu con siderat perscclestu. sed quia Deus imperar totu pietaui comittiti hinc Isaac patris sup se gladium cu uide . Gen. 22.

aer hostia se esse cu horreresudolere*oterat est garuistis:hinc Iephte filia pris munus,piis uora,sua mor Iud. li. te rota gratulatione pituit. Quare. ergo iam sciens

223쪽

i SERMO

. Deinde iurem disputardatis e cuparuulus,etua uux quaerit a pie,no nisi bora.&prorutura percipit. Sed ,, cur has silirudines Dus secerit pquiranius. Quis, in is quit ex uobis patre perit pane, nunqd lapide dabit illi e Potitit dicere. no zizania e nunqd loliu,quod ex uicinitate inc silitudine mentie pane,sed gnat angustias e Sed CHRISTUS uenerat filiis .idest, Iudaeis. Isa. l . quos genuisse tali clamore qrebatur u illos genui,

exaltauiapsi aut spreuerut me: uenerat ergo filiis, ueIOL6. nerat panis de caelo et dixit.Ego sum panis qui de caeIo descedi:sed Iudaeis est couersus in lapide offensio, Rom. s. nis δε petra stadali elicete di .Ecce pono in Sion la/Isa. s. N pide offensionis et perra scadali. Quare petra e quia 2 s. mordere perra,no pane a pre qrere gestiebat.CircunPsal. 2 l. dederur me insit,canes multi.Uenis postea qua illi ex hoibus in canes rbane esse couersi. caelestis illis inpetra couersus est panis,no dantis uitio sed accipietis neqtia:qui illos non reficerer,sed necaret: nec in sundanaeto positus ymoueret ad culme, sed eos qui sui pris tendebat ad nece an remia daret,& uolueret in

ruina. Adiecit alia silitudine. Nunqd pro pisce serpe te dabit illi e Erat & piscis CHRISTUS Iordanis le/uatus ex alueo:q carbonibus spositus passionu. post. resurrectione suis idest Discipulis escapbuit lucustale:sed Iuda is in serpente piscis iste comutat.dicente Ioa. Dno. Sicut Moyses exaltavit serpetem in eremo. ita exaltari Oportet filiu hois. Iudastis in serpete uidebatCHRISTUM, qa impius oculus Deu uidere nopsit: et a se no pol uidere pietate. Dixit & tertia sisitudinε. Nun is qd si petierit ouit, porriget illi scorpione e Coscetu. li est & solenne sem p paruulos Ouu petere, & parentes ouu pusillis peteribus non negare:scd qa xis uenerar

224쪽

LVI los cons 'egare scur gallina pullos suos, ouum protulit inti

uerbi, per quod Ecclesiae germina stacta nutriten diu:sed quia Iudaeus per inuidiam effundere magia. si sumere ovum id uolebat. repperit ibide Scorpi Mnemnit iuxta Apostolum .mandarum quod erat illis Rom. .

in uitam hoc illis esset ad morte. In comendatione pietatis tria protulit. A demonstrauit exempla, ut tribus testimoniis sicut tribus testibus, et pios ad fidem sui amoris animaret:et consularet impios, no patris,sed suo uitio charitatis gratia no cepisse. a

DE SYMBOLO APOSTOLORUM. SERMO. LVI.

Ollicitaret me acerbi partus subita. de c5fusa tempestas,& imatura germinu me pu lulamenta turbarent nisi crebro disruptis temporum moris rudi latrocinio,et fractis uiscerum elaustris repetina uiuedi Iuera quaererenr, & raperet nascituri.Hinc est quod homo saepe mensis decimi despiciens terminum.septi mo inest angustas primae domus et amas uteri abiicit et deserit mansiones, ut praeliator nouus ante se

tempus euicisse gaudear,si dependat ipse suam tem/poribus seruitutem. Et si hoc humanae licet naturae,

naturae caelesti quid obsi stere poterit, & diuinae e aut quid sanctus Spiritus non potest,si hoc potest caro eaut quomodo gratia superna non efficir, quod fragiti ias obtinet et implet humanae Nonne sic Paulus Aetim acerbo dolore uiam nostrae uexauit,et uiscera geni ruicis,ut caelesti rurbine,ac rota tempestate, Ecclesiae Praeveniret tempora Parisiatisrat subitost in uia na

225쪽

sceretur,qui erat ad fidem uiam gentibus praebi-LCOra rus:merito se abortivuna nucupat,et miratur se fuistis natum,qui nouis se nulla conceptus tempora per tulissemami cum adhuc hostis ipse caederet extrin .l secus sanctae matris uterum, et in ipso ortu pignora ueneranda collideret, repento sanctum mutatur in germen qui ipsius germinis fuerat ferocissinius per Aet. s. secutor.Eunuchus etia generatur in uiarur quem cM strauerat humana temeritas ad hominis seruirin et intra Regis aulanvanuita castitas collocarat uolutaria castitas,& uotiua ad caelestis aulae gloriam , ad aeterni Regii promouere dc transscsrct obsequium-Beatus iste cui dat uni est ut palatii insulas no amit/terer, sed mutaret.Haec dicit ratio filioli ut uos quos tristes suscepimus ad matris uterum laetissimos per ducamu&uno,eodemq; momento. Audite fide: ora tionc discue Sed quia impediente tempore nec nos uobis possumus aperire mysterrum , nec uΟS nobis potestis solennitcr reddere quae traduntur, agite ut

et nuc Symboli simpliciter uerba discatis:et Pastha li tempore quo plenius haec traduntur sacrameti irisus interiora possitis agnoscere, Accipite quod uul Hs:quod desideratis inuadire: quia rcgnum caeloruMat. M. uim pamuta et qui uim faciunt diripiunt illud:accipi quod uultis:& quod uis potest tollere, gratia lar giatur.Ingressus uitae, ianua salutis . introitus sidci,

singularis,innocens et pura eonfessio perdocetur,di Psal.ys. cente Propheta. Intrate portas eius in confessione.

Vnde ista, Prophera taliter admonitus Dei in scio PS. II, quentis adstum moru postulat dicens. Aperite mihi portas iustitiae, & igressus in eas costebor Domino.

Videtis quia non potest consitcri,qui non sucrit im

226쪽

ν LVII lo gressus hanc domum qua sicut instromittit consessio ira negatio ea indutuin

eludit:sed quomodo contendum audiamu . M Rom iode,inquit Apostolus,ercgitur ad iustitiam: Ore aut e conlassio fit ad salutein. Et quid crederetur ostedit. si credis inquit Dum IESUM in corde tuo et ore cofessus fueris illius eiis. rde creditur ad iustitianuore confessiost ad si utemuraunum filipli per huc fidei nostraei videmus esse compendium, quando inter cor,& linguant totum saturui .humanae uersatur, et geritur sacrametum. Habes homo unde credere

debeas,cordecreditur ad iustitiam: habes unde doticas cofiteri ore cofessio fit ad salute. Et quid dica Totum in se habet homo, qui se habet; ipse autem se trabet,qui Deum habet:Deum umo haber qui eu suu

credit 5 cofitetur auctorem. Signate ups. Fides quae xapitur nuditu .corde creditur ore promitur ad sali item,in .secreto mentis .est collocanda: a ipsis est no/viri pectoris conuitenda uitalibus,ne dum chartis,&auramento describitur incaute, non reseruetur cre

Eulis ad uitam sed prodatur perfidis ad ruinam. In te homo custodire debes,quod tibi extra te positum poterit deperire.

IN S Bin VM APOSTOLORUM.

SERMO. LVII. Earus Isaias Euangelista non minusa Propheta, immunda labia se habere, et in medio populi habentis labia ina munda se habitare deplorat: dicet S. Isa. 6. O miser ego,quoniacon puctus sum, iuxta. uita

227쪽

quis eum sm homo et ununda Iabia habea, in me aio quinu populi habentis labia imunda ego habite. regem Diim sabaoth uidi oculis meis. Superhuma no percellitur hic dolore, quia quod de Deo sentiet,

et uidet loqui non ualet: annuntiare non potestion potest confiteri. Quantum caro angusta est , animo suo arcta sunt labia latum:lingua tantum breuis est suae metis interpres.In carne ignis anhelat inclusus, uaporat uenas inflamat uiscera exaestuat in medul lis tota hominis interna semper incendit qa quod mentis conremplatur affectu re depromere, enim

dere labiis lingua distingueren in totum non sum est evaporare sermonem.Hinc est Q Isaias ubi uidit rege caeli hoc est CHRISTUM, ipsumcs esse Dominum sabaoth clara uisione conspexir, sua fuit populi labia immunda defleuit:qui a s cui illustrat cor da,purgat ora labia emundat C H R ISTI cofessa diuinitas ita CHRISTI polluit negata maiestas. Sed quid iste profecerit Prophetae gemitus audia

mus.Et missus est inquit ad me unus de Seraphim, qui in manu habebat carbonem quem forcipe acceperat de altari:et tetigit os meum. dicens. Ecce hoc tetigit labia tua:et abstulit iniquitares & peccata cla cupurgauit. Non est huius temporis dicere,cur unus mittitur:et quis sit iste qni mittitur: & quantus e qui carbonem superni ignis sic manu gestat intrepidus, immo sic suo temperat attactu ut Prophetae purget labia, non peruratised nunc nos etiam toto cordis, copungamur affectumoso in hac miseria carnis mi seros esse fateamur,imunda quo labia nos habere

piis gemitibus defleamus, ut unus iste de Scraphim legis gratiae forcipe acceptum de superno altari no his ignitu

228쪽

his ignitum fidei deserat sacramento, talis modera .

mine nostroru tangat ora labioru,ur iniquitates au . rserat eccata depurgata ora nostra sic in flama ple . nae cosessionis accendat, ut sit ista salutis adustio,no doloris.Petamus etia ut ad corda us3 nostra perue niat calor iste carbonis,ut de tanta suauitate myste

rii non solum labiis gustu,sed ipsis tota satietat. sensibus, dc mente capiamusta sicut Isaias post emundatione labioru ineffabile partum uirginis cst locutus, dicens. Ecce uirgo in utero accipiet,& parier filium: Isa.T. sic nos passionis sacrametu, et resurrectionis resera mus gloria. Credo in Deum patrem omnipotente. In Deum uos hodie meritoconfitemini credidisse quado deos, deah sexu dispares, numero confusos, rurba populares,uiles generesama turpes impietate maximos, primos scelere, crimine singulares, ipsis etia sepulchroru suorum uultibus accusatos aerami ni uos fugisse:quia miseriae,doloris,et iselicitatis est, tantosn rates habuisse seruulos quatos uos,& quales Mos hactenus pertulistis:sed ad unu uiuu,veru,solu,

sed no solitariu Deu uos peruenisse gaudete,dicedo. is Credo in Deu patrem. Iam confiteatur Filium, qui nominat Patre: quia qui uocari pater, pater dici uo

luit habere se filisi clementer ostendit:que non accepit ex tepore:non genuit in teporeato suscepit ad te pus .Diuitaras nec initiu capit,nec recipit finem, nec admittit posteru, quae non agnoscit occasum. Deus

filium no doloribus parturit,sed uirtutibus esse ma nifestat: nec praeter se facit ql ex se est, sed generat. dum quod i te est yrit,& reuelat.De Patre proces sit Filius, non recesucinec successurus Patri ydiuit ex patre, sed prodiuir mansurus semper in patre: audi

229쪽

I . l. Iohantiem' dicentem.Hoc erat inprincipio.Et alibi. l .los. l. Quod fuit ab initio. Quod erat util non accessit: stae Isa suir apparcet utit no ccepisse. Ego sum,iquit, primus.& ego nouissimus.Qui primus est.no est iste post ab reru:qui nouissi mus post se alterii non relinquit:sed ista cum dicit non excludit patrem,sed in se patre uniuersa concludit. Sed ad ea quae ante sunt acceda simus. Et in CHRISTUM IESUM filiu eius unicum.

dominu nostru. Sicut reges tritiphorusuoru titulis' nuncupantur,&subiectaru gentium nominibus conquirut numerosissima cognometa. ita CHRI STVS

bono' suope titulis nuncupatur:achrismate.n.uocatus estcHRISTUS qui Liluinitatis unguentu aridis iam mortaliu membris pius medicator illidit: & ut a Chrismate C l STUS,sic IESUS uocatus est a salute:et ob hoc nos diuino infudit unguento, ut aegris certam salutem perditis perpetuam rcdderet sanita,, tem. Et in CHRISTUM IESUM filium cius unicii. Quia et si sunt multi filii per gratia. iste unus, et sin

is gularis est per naturam. Dominum nostrum. nos de tantorum tam crudelium oram turpium lineratos seruitio dominorum, ut non ad conditioncm

pristinam uendicer, sed ut ad perpetuam liberraten cis manumittat, inquirit. Qui natus cst de Spiritu sat is cio. Ita,et taliter tibi nascitur C H R S T V S. do/nec tibi homo nascedi ordinem mulctait sit tibi no/uusUrtusi uita, cui uetustus semper in morte nilaneri bat occasus. natus est de Spiritu sancto ex MARIA uirgine. Vbi spiritus generat, uirgo parturit, totum diuinum geritur,nil humanum: nec ullus in

230쪽

firmitati locus est,ubi virtus est facista uirtutusopo ratus est Adam,ut G uiro uirgo sumereturruuc sto Gen.2.puit uirgo, ut uir repararetur ex uirgine. Qiud sibi Luc. ι .de tanto,de rati partu natura poterit uendicare, ubi dum uidet nouari ordinem suum,tota sua conspicit' iura murari uenisse in suam sobolem suum sentit, et miratur auciorem c videatur hoc persidis uile, in gnum est credentibus sacramentum. Qui sub Pon . ,, tio Pilato crucifixus est, et sepultus. Audis iudicis . nomen, ut tempus etiam pallionis agnoscas: audiscrucifixum .ut nobis salutem perditam per quod pe/a ierat repararam esse cognoicas:et ibi uideas pendere credentium uitam, ubi mors pependerat perfido rui . audis sepultum ne mors putetur illusa. Hoc est

diuinae uirtutis insigne, cu mors morte moritur:au ctor mortis proprio mucrone truncatur: praedo ca/pitur sua praeda: infernus uita dirumpitur deglutita. ., Tertia die resurrexit a mortuis. Tres dies sepultu rae suae tribus impendit CHRISTVS habitationi 'bus profuturos.inseris,terrae,caelis: Mauraturus quae in caelo sunt:et quae sunt reparaturus in terra: et quae

apud inferos redempturus: simul ut Trinitatis gra/'tiam tridui sacramento datam panderet hominibus,, ad salutora. A laendit in caelos. A scendit, non ut se referret in caelum qui semper mansit in caelo. sedulte perferret, quem taliter uinctum absoluit, et sub traxit inferno: intellige unde, ubi , homo rir De una sis leuatus, ut esses in caelestibus stabilis, qui eras lubricus, ac semper nutabundus in terra. Se

H dct ad dexteram patris . Sed suis patcr nil ha bet a sinistris. Consessio nostra non diuini coiisessus