장음표시 사용
181쪽
Iaribus tipulis hannonis punici, sententiae barbaricis marsi hieroglyphici apices , rerum nomina sciopodibus arietina oracula, ac demum observationes narthecophoris angeronae; sed Russis Helenae , Rhemniis prothymiae , Serviis martis vincula, porphyrionibus eunuchus terentiana . Accede, Lector, aeolii simplicis Ienitudinem complexus , lydio quaerulo consternatus, dorio bellicoso incitatus, phrygio religioso detentus, asci vario correptus floream hanc radicitus eXpriis mas ros demiam; nec mireris me satius Milonis voluisse esse hospitem, quam tyronis. patronum , nam & pastophori sacerdotis multis placuit mysterium. Ingredere igitur,&cana mente perlege, quae si penitus callum non habebunt: tamen inter attagenas phry ias, samiosque pavones, & censores adnumerabunt. Sed jam omissis nebulosis elariora aggredia
Parisienses typos non tantum Quintiani in Mariam Virginem Panegyricum , ejusque Christiana Dra mata superius laudata, sed & plura alia ejusdem Oper Revulgasse reperio, inter quae ad manus habeo Poema de laudibus Parisiorum Urbis , cui titulus Cleopolis,
nec non aliud de Orpheo . Utrumque recensuit, ed di que an. I si . Joannes Salmonius Maternus , pr*missaque ad Hieronymum Martium Patritium Parisieri se in Epistola Quintianum his verbis extollit T O leue, nobis, O mere beatum Vatis exirium t si modo exilium
dicendum H, quod beEico tumultu pressis, oe militari pe-iulantia , Gallias nostras una cum discipulis, oe amicis , quo liberius omnem musis operam impenderet, oe tranqui Italiterarum otio frueretur ,siecesserit. Quintiani in Gallias secessum Tullii exilio in Graeciam comparat Salmonius, qui scilicet factionibus inquit civium tumultuosis pMLIus , Philol biam Graecorum Romano vestiens amiculo , tantopere latinitatem ditavis, adauxitque, ut ipsius exi
182쪽
I is non injuria aureum, ac gemmeum dici mereatur. Tandem Quintiani Cleopolim perenniorem assirmans ipsis Patisinae Urbis magnificentiis , quae scilicet in fortunae manu sunt sitae, de eo Poemate hoc Distichum apponit: Viset, oe aeterni merito referentur bonores, Dum bi a lenis Sequana curret aqua. Gillos Stoae nostri visendi caula Brixiana, & Quintia. num accessisse, superius diximus teste Planerio in Epistolis. At neque apud Planerium, neque apud Veterem alium Scriptorem reperio testatum , fuisse Stoam Parisiensis Universitatis Rectorem , ac Francisci I. Princeptorem, quare hujus rei fides tota penes ejus conte
II. Faustus Sabaeus, de quo modo dicere aggredior, Clarii, Brixianorum municipio, natus, jactat augustos vi ipse, quemadmodum Quintianus Stoa , in Galliis
Meccenates, Reges nimirum Franciscum, & Henricum
hujus filium, quibus & carminum suorum libros, S Arnobii adversus gentes Disputationes a se primum editas nuncupavit, & praeterea jactat nil minus, quam septem Romanos Pontifices , penes quos Vaticanae Bibliothecae Custodis ossicio functus est, quique pro ea amplificanda, codicibus scilicet comparandis, imp sitam sibi ad extremas usque Septemtrionis plagas legationem obivit. FLec Lector dum accipis , aegre tibi persuadebis, Faustum nostrum , tot patrociniis, tot laboribus insignem , nil frequentius cecinisse, quam in piam suam , atque esuritionem , hanc qu eum adegisse, ut poetica prorsus libertate vel ipsos Mecoenates suos facetis quidem, sed acerbis querimoniis obtunderet.
183쪽
Fausti Sabaei Epigrammatum libros quinque ediderunt Romae an. I 1 3 6. Valerius, & Aloy sius Dorici fra tres Brixienses . Liber primus de Diis hanc praefert
nuncupationem. Ad Henricum Regem Galliae. Princeps optime temporum tuorum, Immo ut verius, altiusque dicam, Prieflantissme Dux, Imperator, Nostri o gloria, ct orbis ianiversi rsuem fortuna soror, parensque virtus Gytie ad odera de Bunt merentem. Hos nostros Proceres, Deos, De que, Quos iam concinimus, tibi er dicamus, Henrice, accipias manu benigna.
Isos er lege , fronte sed serena.
Admirabere, forfianque dices, Cur tot Numina, nomina atque Regum Excellentia , Principum, es Sopborum Nostro nomine publicas sub ἡ οἰsuod si ille vocatus Orbe ab omni, Divum Numina cui favent, parantque Claves ex Oriente, purpsramque, Ut sis unicus Orbis Imperator. Eidem Henrico Regi reliquos etiam Epigrammatum
libros Sabaeus dicatos Voluit. causamque hujusce facti reddit in secundo Epigrammate libri secundi.
Ad eundem. Dissidere bisee poteram nostri monimenta laboris, Et dare diversis munera Principibus. cui mibi pro merito potuissent tradere honores, Aut aurum, aut vestes, vel pretiosa magis. Sed qui usque ad cineres ulli se sacrat, ob illam Maxima lucra putat, grandia damna pari.
Liber tertius inscribitur de Amicis. Quartus de Α-
184쪽
POETICA. Is 'moribus, cui hoc praefigie Sabaeus Epiramina.
Pone sacros paulum cultus, rigidumque Catonem, Praesidium, o Phoebi, Pieridumque decur: Ecce tibi occurrunt , tenerique iocantur Amores, Nuda Cmberiacis mater ex orta vadis. Ad sua, Rex Regum, te invitant orna OIi, Iamdudum quae non displicuere tibi. Solve graves curas , dulces succendimus ignerms, quibur arserunt secta hominum, atque Deum. Et Mars depositis felicior extitit armis,Ntidus os in Dinchi invidiosus erat.
Quintus Miscellanea complectitur, clauditurque Epigrammate ad pium Lectorem , quem sibi propitium
Sabaeus exorat, namque, ait ipse,
Errare es hominis. veram indulgere Deorum, Solus enim mendis , qui tacet, ille caret.
In singulis iis libris Sabaeus Henricum, & Franciscum frequenter decantat, seque iis commendat. Quid ab utroque promeritus fuerit, satis aperte hendecasyllabis hisce declarat pag. 133
Ad Henricum Regem Galliae. Commendo tibi Rex meoy labore1,
Quos pro patre suo libens subisi, Et libentius obtuli, ct sacravi . Dices , qui fuerint tui labores e Et quid nam dederim tuo parentit Regi magnanimo , atque glorioso, Regi muni ico, atque liberali, Regi denique liberalitatis, ut donare solebat oppida , sera Exposcentibus, induenlibusque. Moror, quod tibi denegarit unquam quicquam promerito, atque postulanti. P. Π certe
185쪽
Cepte nu dedit: ego dedi, b dieaυἰ, Illum unum Arnobium , ct duos Bbellas,
Et me tergeminum suum Poetam, Suum mancipium , suum hortulanum. Sacra ob lilia, quae rigo, excoloque,
suis nam alter potuit dedisse majus δ duisve alter potuit minus referrest
Inter Epigrammata , quae Francisco Regi inscribit, valde argutum , quod legitur pag. 47 . de imagine ipsius Regis.
De Imagine Franei i Regis GaIlia. Guam spectatores ignari cernitis , icon Spiritu, ct artisci nobilitata manu, Illius est, qui euntia suo moderamine regna Allieit, ct gentes ingenio, atque manu. suod taceat, non est mirum, indignatur imago, Et pictam largas non habuisse manu .
Alio Epigrammate pag. 46 s. invectus in illos, qui Franciscum ipsum fidei non servatae accusabant, post Romam ab excidio , & flammis ereptam , supremum,
que Sacerdotem, & alios verendos Patres carcere liberatos, eidem hanc clausulam apponit: Si turpe es istud, sanctum es, D'--, semeque Excruciase homines , ct violast Deos.
At Epigrammata ad Romanos Pontifices ea sunt, quibus ita frequenter de sua egestate conqueritur Sabaeus, ut ad illos laribens, chorda eadem semper oberrare via deatur . Aliqua ex illis hic exscribam , postquam Lectorem monuero, Sabaeum patriam suam notam facere pluribus locis, inter quae in Epigrammate ad Brennum pag. 37α quod ita incipit:
Brenne resurgentis patriae pars incidita norae, A quo magni um Brixia nomen babet.
186쪽
POETICA. III Quin in Epigrammate p. 4o . quod incipit, uuid ressidum, o Clurium' fidem facit, se Brixiano illi insigni,
& vere claro municipio natales, studia , & mores debere.
Primus ex septem illis Romanis Pontificibus, quibus: in Vaticanat Bibliothecae custodia servitium impendisse diximus Sabaeum, Leo X. a quo praeterea ad redimendos e tenebris libros, Musasque in Latium reducendas missum se fuisse ad Reges Aquilonis non uno in loco
testatur, quemque immatura morte sibi raptum con- Ad Laeonem X. Pont. Max. T riueo , ct esurio , spes in te est tota I alutis, uum mihi sis Pastor, maximus oe Medicus.
Pascere oportet oves, ct ab illis pellere morbos, Et facies Medico, ct digna Leone Leo. Ad eundem. Praemia pro meritis, ct munera , maxime Princeps , Quum tribuas, cases quid meruere mei δIpse tuli pro te discrimina, damna, labores, Et Darios casus barbarie in media . Careere ut eriperem, oe vinclis, s funere libros, Qui te conspicerent, ct patriam reduces. Eripuis ante pedes acclamavere Iacentes, Vive, Leo , cHur vivimus adispiciis. Ergo mibi quid erat ' pro re nam cuncta reliquῖ, Memet, cognator. oe studia , oe patriam. Das cuncta, o cunctis, vini mihi dextera avara es, Me migerum, plui es aere , ct ore juvas. Ipse Vo, promerui, spero, peto; quattuor i Alcidae clavam detraherent manibu , Magna dedi minimu1, majus, Leo maxime, reddas,
187쪽
Quum dedisset Iulium Oratorem de Cosmographia.
Tot tibi quum dederim nostri monimenta laboris,
Largus adhuc nequeo parcere muneribus.
Multa dedi, nune plura fero tibi, scilicet orbis oppida cum populis, aequora cum fluviis.
Cosmographiam Julii Oratoris eam ipsam esse, quae sub nomine AEthici Istri, & Antonini Augusti saepius edita fuit, quaeque in quibusdam codicibus Antonio
Augustulo, vel Augustali tributa reperitur, in aliis v ro Iulio Honorio Oratori, sub cujus nomine liber hujuscemodi a Cassiodoro lib. de Di in. Lection. cap. 1 F. laudatur , res est apud Eruditos satis comperta. Ad Adrianum Pontificem, qur Leonem X. excepit, unicum Sabaei tetrastichon mihi occurrit scilicet p. 743. cujus argumentum Vina Cretica ad ipsum Adrianummissa . Ab Adriano vexatum Sabaeum , & in carcerem etiam detrusum, quo fundamento, seu quo teste assirmetur, prorsus ignoro . Equidem Sabaeum, qui adeo liberas, Ze crebras de sua inopia , & sorte mala querimonias effundit, si infortunium hoc praeterea passus fuisset , vix credi posset, nec illud deflendi, nec Adtiani memoriam vellicandi, locum ullam nancisci valuisse. Successit Adriano Clemens VII. eique se , suamque sortem Sabaeus commendavit his hendecasy llabis p. 3 o.
Ad Gementem VII. Pont. Max. Commendo tibi me, meamque sortem, Et dispendia, quae tuli, o labores, Romanae ob studium eruditionis, Iussu Principis incoli Leonis, Largi, magnanimi, undecunque docti,
188쪽
Multo tempore, sumptibus meisque. ea sum bactenus , hactenus tot orbiν Disum tis a regna , barbarosque Mores , ct populos truces , ferosque Lustrarim, peragraverim, fine ullo Unquam munere, ct absque praemio ullo, Ecquis crederet, is quis hoc putaret e Et tamen vacua manu r caesPost longas ego postulationes, Post unam miser esuritionem di uamvis vincere Γόeralitatem Dando si solitus Leo , o Leo M,
Hinc te proripis orbe derelicto, Ut longis lacomis meos ocellos Damnares smul, ct DuI necarra. to mors inuida, pesfimae ct sororest Ter mors poma, ct insidae sororer Hoc me perdidit , absulit, peremit. Bibliothecae Vaticanae tristissimas voces ad Clemen
tem VII. post Urbis direptionem essere his Elegis
pag. 846. Quae verba posset dicere piHlotheea Vaticana ad clementem VII.
Pont. Max. post direptam urbem. Ne t meas, quamvis veniam vultu ipsa timenda, Pauperie S gravior, turpior atque fame.
Thesiphone borridior, Tit mutilatior, ala Vilior, atque olido sulphure pallidior. Muta monstrum miraνise adbuc miraris , es usque, Non ego sum aspectu digna, sed auxilio. Ne me forte puter Stratis venisse tenebris, Aut a Cime iis, Antipodumque solo. Non externa ego sum, nec barbara, dicere πο-πErubeo, os quo plus me petis, erubeo. Sed postquam ipsa meo infandi ma crimine non sum, Ilia ego rint cum Bibliotheca vocor.
189쪽
Non dicam illa tua, hoc ne te re exulceret, hoc ne ora verecundis sint tua tincta rosis. Dicere non possum, quod sim tua, visere quam noπHomnus ipse velis, Septime , nec pateris. ne gemo, se illacomor, quod sim tibi vilior alga, Sordidior earno , Thesphone horridior. Hae ratione tuum perii ipsa coacta tribu I, Quamvis erubeam tam misera , oe lacera.
Ne me ne extrudas, oculos ne averte, nec aures,
Se praestare pium Principis ossicium est.
Ad te Pastorem tanti gregis illa recurro Una ovis, ad te litam Pontificem, ct Me Pam. Muae distenta habui spumanti jam ubera lacte, Nec deerat cunctis lac mihi temporibus. suo innumeros pavi illa agnos , multumque premebant Cayeon inde alii, post alii , atque alii. Pastores, servique etiam , tunc una vocabar, Cedere cui posent oe Latiae , ct Danaae . Atque aliae pecudes, nec non o tisilia etin ya, Et per me est celebris Tiorus , ct cidas. Per me formosae Galatea, Amaollis habentur , Pastoresque alii, MNbae aliae, atque aliae. His ego praebebam milesia vellera, lunam Quis potuit castram pellicere momionyNunc misera, infelix, nec lac, nec lana, nec agn; Sunt mihi; vix Galus Bis I repis, in- on. Ubera nunc palmis frustra exseccata premuntiar, Me nadam nuda hinc vix regit ossa cutis. Ossibus Osa Baerent vix, vulnera, oe ulcera cribrsim
Me fecere; mibi quo supero miserae,
Corrosit scabies, formicarum ut magis antrum Hes videar, me me ut noscere vix valeam. Semianimis, moribunda, pudens te postulo, Clemens , Te precor, o Pastor, re dicumque pero. φον ovem miseratus, opem, mitissime Clemens, Potae machaoniam sco ciGI porge manum.
Depereo, succurre, potes, debesque, quid inde Si assectam, Clemens, me mihi restituis δ
190쪽
Pasores tibi constituent solemnibus aris Sacra, tuamque manum, oe nomen ad astra ferent Gloria major erit, quam s deviceris In os, Hi sunt, qui Iaudem dantque , adimuntque viris.
Quod si ebara tibi curae est Florentia, sque
Mi extructa tua Bibliotheca manu. Ne tot fordescat mundi Regina, Tonantis aemula, quae implevit aethera Caesaribus. Et quae Ponti es tot mist ad astra bearos Roma, hominum, ac Superum, Pontificumque thronus. Plura ego dixissem, cor oe vox dest, imago bine Tam miseranda tibi , quae taceo , referat.
A Paulo III. Clementis successore sua sibi adaugeri stipendia magnopere cupiens Sabaeus, Epigramma habet ad Echo pag. 3 3. in quo dua haec Disticha haben
tur inter alias Nostra ne .adaugeri exposcam stipendia Paulum RPaulum . Num laetus, dic, dabit illae Dabir . Ergo ego , tuque audax Dominum Dea adibimus 3 Imus. Difaxint , compos se, princor, inris . Eris.
Paulum laudat, quod Censores in Urbem evocaverit ad gregis vitia emendanda p. 8.& p. 8 4. confert Paulum Pontificem cum Paulo Apostolo hoc Epigrammate:
Ad Paulum III. Pont. Max. Dicta mibi numeris ad te Converso Pauli, Paule, orbis columen, prodigiosa venit . Conuenit Ua dies tibi jam celebrata quotannis, vi athleta magis, rbetor oe alta tonanx. Nomine namque estis, patria, virtute, labore, in is, ct gemini redigione parex. Dissertis. quod Paulus inops, tu dives abundans, Ut pastas pastir jure teneris Ου 1.
Disoli optabat Paulus, tu vivere , quod sis, tilis ad pacem Regibus, ct populis. Quam
