Specimen varae literatuae quae in urbe Brixia ejusque ditione paulo post typographiae incunabula florebat scilicet vergente ad finem sæculo 15. usque ad medietatem sæculi 16. Unde præter Brixiani ingenii gloriam, tam annalium typographicorum series,

발행: 1739년

분량: 365페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

211쪽

Me nunquam bonitas desituet tua, Profususque bonis perpetuo favor: Et non sollicitae longa domi tuae Vitae tempora transigam.

Iovitae Rapicii Parapb. in PDI. CXXXVII. Super flumina Babylonis die.

Superba muris qua Babion novis Labentis inter murmura fluminis Miratur, atque fortis amoena Pensilibus reboare recta, Captiva pubes luximus e ct genas Corrupit instar fluminis exiens Vis lacomarum et te Sion , te Patria, vos Sobmi penate1, Dum flemus: eheu non cithara, aut brin, Non nabla dulces ediderunt sonos

Afectae humi, aut Iuspensa passim Arboribus , si di oluta. Ludebat boli , qui a patrio lare In servitutem traxerat asperam, SMutare nos fetum superbus Pieriis Mibus Dbebat: Ceu fas si, inter Ictutam deum

Tot monsera, O imis, aut 'ariam Hvem, Ast Ee ν, aut latrantem A bim Carminibus celebrare sacris. Vigον rigentem desiluat manum,

Et livua siccis faucibus haereat,

Si barbito tentem, aut canora Voce deos cecinise mutos. Non terror atrox nou manus insolens, Non ulla vis e pectoris intimo Asellet tinquam altam Dona, Atque Dei patrios honores.

Nos sve eoa Iucifer e domo, Nos, sive Iberis besperus e vadis

212쪽

POETICA. I

Surget, nigrantes seu quadrigas Nox trahet humida, te canemuy. Tti saevam Idumen in Sobmis malis, Atque asperantem vocibus impiis

Flendas vel boli ipsi ruinas,

Percuties memori flagello. Heu quantus horror te Bablon manet: Heu quot tuorum corpora civium Euphrate inundans sanguine , heu quot Scuta virum , galeasque volves pCam Joa siritor supplicia exiget, Longis prehensas qui riserias comis Matres, ct infantes, ab ipsis Iberibus sine more raptos, Alidet ad saxa , at rapidus domos Et templa diuum depopulabitur jehus ignis: ct parentum Ante oculos pavitans juventus, Conso a duris Oulnerssus cadet: Servata Levo odere in haec mala Flebit senectus : nec dolores Alloquiis aliquis levabit. Poscet severa olim bas Nemesis vises, Laudetur ut qui diruerit rogos ,

Atque ossa ludens dis parit,

Insliens cineri superbo. M. Antonii Flaminii Parapb. in eundem PDImum. Dum nos ferarum gentium crudelitarne fide ratae patriae dulci solo Exterminatos detinet , iuvat procu A civitatis barbara frequentia Sedere solor sola propter littora Euphratis. rac comantium nostras bras Suspendimus ramis salicum , ct uberrimam Vim Iacomarum fundimus, tui Sion

Dulcis recordantes, tuamque maxime

Rex caelitum orantei opem ore supplisi.

213쪽

POETICA.

At isterim adiens pastor errantis gregis, Cantate nobis, ait, aliqua de canticis

Vesris , quid sae pendulae tacent brae esui nos queamus, obsecro, animum inducere,

Ut canticum sanctis imum nostri Dei Cantemus sis exutantes in locis λSi oblitus unquam fuero sancta ciuitasTui, mea quoque oblita dextra Hallere

Amabiles nunquam bra eliciat Ionos. Adhaereat lingua mea faucibus meis, Ne canere post , ni se ego meminero tui, Nis cuncta acerba erunt mihi, ct amaris o Amariora felle , donec moenia ,

Tuumque templum restituta videro .

At tu, nefanda facta qui moriasium Ultrice punis dextera, teterrimi Idumeorum sceleris usque μι memor, qui, dum periret civitas tua , impios Boses furentes vocibus nefariis Sie incitabant, Pergite age sim, o omnia state, ferro, oe igne cuncta evertire.

Bablon superba, oe omnium miserrima. Beatus is , qsti talibus pro injuriis Te digna solvet praemia, atque idem tibi

Large reponet, parvulos a pectore

Ad saxa frangens, teque funditus eruens. Georgii Buchanani Paraph. in eundem Psalmum. Dum procuI a patria marsi Bablonis in oris, Fluminis ad liquidas forte sedemus aquasi Ilia animum subiit I cies miseranda Sionis, Et nunquam patrii tecta videnda soli. Flevimus, ct gemitus luctantia Derba repressi straque Mus liquidae decidit imbeν aquae. Mura super Oirides pendebant naisia ramos, Et salices racitas sustinuere Irras. Eece Diuitired by

214쪽

Ecce ferox dominus Sobmae populator opimae Exigit in mediis carmina Leta malis: Qui patriam exilio nobis mutavit acerbo, Nos Dbet ad patrios verba referre modos.

uale canebamus , fleterat dum celsa Monis Regia, finitimis invidiosa . locis. Siccine divinos Bablon rrideat Omnos 'Audiat oe sanctos terra profana modos ἐο Sobma , o addita, ct sacri penetralia Iempli, Ullane vos animo deleat hora meo λComprecor, ante meae capiant me oblivia dextrae , Nec memor argutae sit mea dextra brae:

in mihi destituat vox, arescente palato, Haereat ad fauces aspera lingua meas: Prima mihi vestrae nisi Int praeconia laudis: Hine nisi laetitiae jurgat origo meae. At tu squae nostrae insultavit laeta rapinae)Gentis Idumaeae tu memor esto, Pater. Diripite, ex imis evertite fundamentis, A quaque cclamabant θ reddite tecta solo . Tu quoque crudeles Bablon dabis impia poenas: Et rerum instabiles experiere vices. Felix, qui nostris accedet eladibus ultor: Reddet o ad temptam qui tibi damna istam. Felix, qui tenero consperget saxa cerebro ,

Eripiens gremio pignora cara tuo.

Suam, ut diximus, Paraphrasin Rapicius Reginaldo Polo nuncupavit ; at suam M. Antonius Flaminius Alexandro Cardinali Farnesio, huncque magna ex parte occasionem dedisse, ut ea a se essiceretur, ipsemet testatur in Epistola opusculo illi praemissa, ne verbum quidem in ea habens de Reginaldo Polo , cui tamen rem totam defert Thuanus . Flaminius enim ibi narrat , sibi non semel in mentem venisse tentare , possent ne Davidis carmina Latinis versibus illustrari; sed

215쪽

2oo POETICA

negotii primum magnitudine, dein valetudinis imbecillitate, ac pollea gravioribus studiis vetitum se fuisse, ne cogitationem illam perficeret; demum quum superioribus diebus Elegiam quandam scripsisset, &ad ipsum Cardinalem Farnesium , quem sibi alieniorem factum verebatur, misisset, Aloysium Privium, Virum summa sibi necessitudine conjunctum, ea Elegia perlecta auctorem sibi fuisse , ut eadem illa scribendi ratione

Davidis hymnos exornaret. Subdit ibidem Flaminius, se triginta tantum Psalmorum Paraphrasin confecisse ,

plurium certe confecturum, si per valetudinem sibi licuisset: Ut enim inquit ad Farnesium ) tecum pro tua singulari humanitate loquam familiariter, illud scire debes , ita raticinem ingenii mei comparatam esse , ut nonnisi de nocte in tenebris versus ego facere possim, ut mibi aut buc exercitatione penitus absinendum sit, aut certe vigia landum . Ex qua quidem re etiam factum es, ut breviores quoque Psalmos oratione ilis trandos siusceperim, quippe qui longo uo doctus exploratismum baberem quae in genii mei es intemperantia ) quemcumque Valmum aggressius Drem , non intermissi rum , quoad iraum adflnem que perducerem, id quod profecto siue magno vitae periculo in Psalmis longioribus facere non potuissem y lux enim meditantem fere semper v 4sset. Haec a Flaminio in

Epistola Nuncupatoria suae Paraphrasis narrata Thuani dictum nulla ex parte confirmant, sed ei potius resi gantur ; unde iacile quis adduci posset ad credendum, Jovitam potius nostrum , quam Flaminium a Reginaldo Polo monitum fuisse, ut divinam Davidicorum Psalmorum majestatem Latinis versibus exprimeret .

216쪽

Arctam tamen amicitiam, ut restatur Thuanus, cum

Reginaldo Polo Flaminium coluisse, demonstrant versus lepidissimi, quibus Poli catellam querentem inducit Flaminius, se a domino desertam , & Romam secumire prohibitam , de alii etiam, qui leguntur in eo ipso libello , qui Paraphrasin complectitur , Venetiis edi to an. Is 4 8. cui titulus, Quinque illustrium Poetarum carmina , eandemque multo magis testatur

Cardinalis Reginaldi Poli Epistola ad Petrum Victo

rium inter illas Claror. Viror. an. II 68. Venetiis edi

ias , in qua M. Antonii Flaminii nomen sub PEmilii nomine delitescere , facile quivis dignoscet ex ipsius Victorii ad Polum Epistola, quam attulit Jo. Michael Brutus in sua Collectione Epist. Clar. Vir. an. I 16 I. Lugduni publicata.

Praeter metricam illam Paraphrasin, soluta etiam oratione Psalmos duos & triginta explanasse M. Animnium Flaminium , constat ex Veneta hujus explanationis Editione an. I 138. seque ad eam componendam hortatorem habuisse Matthaeum Gibertum Episcopum Ueronensem , ad evulgandam vero Reginaldum Polum, dum ex Gallica legatione revertens Veronae aliquantulum subsisteret, docet ipsemet Flaminius in Epistola ad Paulum III. et Paraphrasi praemissa . Prosaica haec itaque publicam lucem debet Poli hortationibus; metrica vero si ejus quoque conficiendae hortator accessi rit Polus non alia utique fuerit, quam Rapicii nostri illa, cujus occasione de aliis etiam plura diximus. Psalmorum numerus, quos versibus expressit Jovita , minor est illo, quem praefert seu metrica, seu prosai- P. II. Cc ca

217쪽

ea Paraphrasis Flaminii; at suae Iovita addidit praeterea sacros quosdam Hymnos, primum videlicet in laudem Sancti Bernardini, sex deinde in laudem S. Georgii,

atque ultimo loco Iustitiae Encomion . Cur Psalmos tantum breviores Flaminius versibus expresserit , vidimus supra ; non amplius autem, quam duos & triginta , prosa explanas , in causa fuit Hieronymi Fracastorii excellentissimi Medici monitum, qui Flaminio, si longius ire perrexisset, vitae periculum denuntiavit, ut fidem facit ipse Flaminius in ea ad Paulum III. Epistola. Tradit eodem loco Thuanus, Spinulam M. Antonii exemplo ad eandem laudem , condendae scilicet Psalmorum Paraphrasis, fuisse excitatum. Carmina Publii Francisci Spinulae Mediolanensis edita an . I 163. Vene tiis ad manus habeo, inter quae Paraphrasis illa minime comparet, sed plura aliorum afferuntur Epigrammata, quibus ea magnopere commendatur, scilicet a Paulo Mutio Brixiano, aliisque, qui incoeptum a Flaminio opus ad finem feliciter perductum a Spinula gratia

tantur . De Spinula, quem Brixianum aliqui faciunt,

sed Omnino perperam , nova aderit dicendi inferius occasio . Unum hic addimus, Flaminium Paraphrasin suam composuisse, dum Tridenti moraretur, ut fidem facit ejus Epistola ad Farnesium, eundemque ad Brixianas oras inde aliquando divertisse , docent ejus versus ad Ludovicum StroZZam, quorum initium,

Strouam Flaminius suus salutat Bevaci liquidam jacens ad undam

Sub myrto bene olen=e y

218쪽

suam vero Paraphrasin magna ex parte elucubrasse Ba-chananum, purissimi quidem eloquii, sed nequissimae doctrinae, ac vitae hominem , in Monasterio apud Lusitanos, in quod detrusus fuerat ipsius nequitiae suae

causa .

Ad Jovitam nostrum redeo , & Lectorem moneo, in opusculo ab eo conscripto, quod de Grammaticare agentes memoravimus, ita puerilem institutionem enucleari , ut plura in eo ad pueros etiam informa dos ad Poeticam disciplinam utilia contineantur. M neo insuper , opusculum illud editum an. xysi. Venetiis fuisse , omisso tamen Prooemio, quod ex libro manu exarato recitavimus. Typographus Francisco Donato Venetiarum Principi illud dicavit, hunc pluribus de causis collaudans , & inter caeteras , quod S.C. Viro optimo, & Reip. amantissimo referente, faciendum curaverat, ut in singulis Urbis regionibus, quos ex numero Sexterios vocant , Viri benoe literaticum suo quisque hypodidascalo ita publice conducerentur, ut universa totius Civitatis adolescentia sine ullo incommodo habere possit, unde bonis literis , &honestis disciplinis fideliter imbuatur . Iovitam Rapicium ejus opusculi Auctorem laudat Typographus, &illud plenum bonae frugis ad amicam sibi civitatem magno ingenio,& arte singulari scriptum assirmat, at ci-Vitatem illam non nominat, quam codex M4. quo usi sumus, declaravit. Rapicis non in oratoria tantum , sed in Poetica etiam disciplina praestantiam Thcimas Iunia Virgilii Maronis opera ad veterum exemplarium fidem casti-C e v gata

219쪽

gata ei dedicans an . t 111. his verbis testatus est: Tu igitur, qui non bisns modo Poetie elegantiam , ne doctrianam probe i tro perini , sed quicquid, aut in Oratoribus, aut in Poetis reconditum es, unus omnium optime intellia gis , oe adco cepissie cxplicas , ut vibit tibi non icctum, nihil non intelli Atim probes di nec Poetus solum, o Orat res suinima cum fatide enarres , illorumque virtutes, ac vitia unus omnium acerrimo judicio dignoscas, oe aequissima lance perscvdas, Ad stre inter primores nos ri aevirictas sis, oe quod mases es, alios, Poetas, atque Oratores Iubinde jacere nunquam dessas; tu, inquam , qui illius jamdudum elegantiam , ct doctrinam probe nosti, Virgilium, quasi cumque est, Cregiae meae erga te, tuosque voluntatis argumentum accipies.

IV. Iacobus Bonsedius, M. Antonii Flaminii , de quo modo dicebam , amicissimus, locum sibi vindicat

inter praestantes Poetas . Patria ei fuit Gazanum . VLcus amoenissimus ad Benacum prope Sal odium, nam Majores suos, ex Germania commigrantes, fixisse in eo sedes, testatur ipsemet in Epistola Italica ad Hieronymum Segalam an. 1 148. quae exstae inter Epistolas facetas clarorum ingeniorum a Francisco Turcho colle

chas . Quare mirari subit, certissimo hoc, aliisque do cumentis refragantibus, a quibusdam Bonsidium confidenter Veronensibus tribui, ab aliis vero rem in ancipiti adhuc loco positam censeri, num Brixianis potius sit adjudicandus . Vicum illum , ac Benacentem ipsam regionem quo amore dilexerit Boniadius, con- sat ex pluribus Italicis ejus Epistolis, quae in Manutiana, aliisque Collectionibus leguntur. Disertis limam

220쪽

nrofecto, atque elegantissimam quisque judicet, quam dedit ex eo ipso Ga Eani loco ad Plinium Tomacellum, ut nimirum cum ea ipsa loci amoenitate a Bonndio descripta hujus itylus certare quodammodo videatur. Narrat, die Sancto Battholomaeo sacra sibi Salodiu in ad visendos ludos, Arcadiis omnino pares, levi cymba advecto, ut primum Benaci lacus patuit, illico ex

ejus animo curas omnes graves, quibus, ut norat To- macellus, Patavii torquebatur, diffugisse , S: in ejus praecordia momento eam ipsam tranquillitatem illa 'sam, qua beatae mentes ex tenebroso demum , turba

loque mortalis hujus vitae pelago egressae perfruuntur, nihil amplius exoptantes, sed sempiterna luce perfusae; haud propterea mirandum , si Catullus postquam de nobilem Rhodum, S A1gaei maris miracula omnia, Poetica libidim ductus , phaselo suo conspexisset, redux ad Benacum , hujusque captus aspectu , vota de eo amplius non deserendo , Castori, atque Polluci nuncupaverit ; lacum illum ex horarum , aurarumque discrimine novas iubinde facies, easque intuentibus jucundissimas, essingere, quippe qui Adriatici, de Thyrreni maris furorem , & fremitum quandoque aemulatus assurgit, quandoque subsidit placidissmi stagni,&lenissimi fluvii instar, Soleque oriente, atque occidente ita aliquando splendescit , ut velut alterum Coelum planis porrectum spatiis videatur ; ejus lacus ripas amoenis oppidis distinctas perpetui veris speciem prae- feferre, camposque,& colles felicitatis domicilium via deri, fructus omnes ibi, longe quam alibi suaviores, viridaria haudquaquam inferiora Hesperidum , Alcinoi,

SEARCH

MENU NAVIGATION