장음표시 사용
41쪽
GRAMMATICA.ctens: Illud vero interim praeterire non possum Guod ab initio debueram, tuas mibi literas multo gratisimas exstitise , quae tamen aliquanto plus jucunditatis attutissent,
si ingenii lui felicitatem ad meliora tertisses, Me es , s
te Ciceronis, aut ejus aetatis Scriptorum siminorem esse maluisses, qua in re nee judicium tibi deesse, nec ιngenium plane iideo, nisifortase Ni res bumanae sunt tu tuo, ego meo gustui plus faveo. En Quintiani praemonum.
Quod potius ad utilitatem, quam ad ostentationem hoc opus compositum , ct primo hie se Auctor excusat. Conclamati desunctorum Manes, sacrosanctae viventium
Academiae , litteratissimi , ac famigeratiores gymnasiarchae, erustitionis plena iuventus , denudato Capite, sub. millisve genibus, & admotis labro digitis supplex deprecor, ut erroribus, quos aliorum sparsim, fartim, agminatim, & iugiter enotavi , vestrae non ossendantur aures, et
Videndo non succrescat nausea. Non enim fuit mei inst,tuis tum cum larvis luctari, aut in mortuos insurgere , aut eo rum, qui ingenii sui tot reliquerunt monimenta nomen obis fuscare , neque Synchronorum anthracino colore famam candicantem obtenebrare . Indignum namque censeo altis oppressis se extamere, ast astra evehere. Me non cogit osten. tatio, sed utilitas, non Uirulenta rabies , sed conferens Led.
ulitas . An aliquibus haec adulabitur opinio P Quintianum scilicet, qui doctos diligit , nulli detrahit , syn re IVit , has, ut livorem expuat, edidisse Epographia . t QRITI
di qua norunt, confitebuntur, me nunquam alienos asse talisse , aut labores Iancinasse. Vita eassos, & fato una muω tunctos. Nam illi meis laudibus minime laudantur , neque V euperio nostro vituperantur. Coae vos, sed longe majores natu, di auctoritate me correxisse quis succenseat λ Quod Baprma Pio non haeream, id vitio non dandum esse persuadeo. Quem magis miror, quam Pium 3 Pium, inquam, meum eXtollo, quo typi meandros, & Autorum supero cyaneas . Hudus,il ν' lum non tantum laudo. sed & etiam aemulari contcnd. ,
42쪽
quem profani non admittunt, o duras cervices , ubi est e ruditio, nisi in meo Pio y Hic me efformat , me fabricat . An ergo virosis incessam hunc acuIeisy Quod Iani Parrhasii penitus non admittam sententias, vel ipti ii Iaudatum non
adseribet. Ianum amo, Velut litterarum examens .ac et
quentiae vastissimum pelagus. Quod Ioannem Britannicum arguam, nulli infandum diaudico , quem si odii causa con. sederem , ac mucrone literario dissecarem , veI Persis ad nuentibus grave plecterer, eo quod in ingratitudinis vitium
incurrerem. Fuit edim praeceptor meus , & municipalis est noster. Quod Aldum , utriusque Linguae reparatorem ali. quando minus teneam, quis vituperet y Certe nullus, cum in eo omnium Autorum effulgeant manes . Franciscus Mais urantius, Feretus, Crucius, ct Hispani illi, caeterive a me districti conqueri poterunt, quos veluti antesignanos semper habeo, quorum non tantum damnavi, sed affatim reieci senistentias. Boni igitur, Leetor, consules, si in hos consurgam. Quid enim e Iuvenis acyros,& vix litterarum rudimenta eis ruditus minervalibus nocuerit vexillariis λ Et hoc unum scias indubitanter velim, me vigesimum annum, cum istud opus effigiavi , mox in scriniis deIituit, donec multis stimulanticius in publicum ediderim ; quod nova aliquando intesseram non dubites. Hoc namque secit recens recognitio , ac nuper imposita extrema manus. Igitur , humanissime Lector , utilitati potius , quam ostentationi hosce qualescunque labores nostros adscribes.
Quam acriter in Sacerdotum etiam, & Conesonat
tum imperitiam Quintianus exarserit, plura sunt i ea , quae demonstrent. In Epogr. I. is erroribus sin
quit Sacerdotes indoctos sepius invenio obnoxios. Hui, quid mirum y Ui namque Sacerdotes eruditos excipio
doctiorum obtundunt aures, quod quia verba nesciunt e*primere , ne dum bene eloqui , literas contemnunt, secra
nsidio babent. Hisum quia es studium 3 lenociniis im
cumbere, crine1 coaptare , aleas pertractare, Bacisanabi-
43쪽
hus mdulgere. Hem si jure nostro sacris initiarentur, nouam indoctos divinis miseriis adycriberem : mr suapte barbari . Et in Epogr. 4. Errant aliqui longantes Origenes, O praesertim si idiotae Contionatores , qui vibil utiunt pr.eter barbariem. Prob supreme Juppiter, no ne sibilo mulctandi essent' Malunt enim bi barbaras Babere duces, quam bonos sequi auctores . Ac non multo post: Hie m Sacerdotes, non possum , quin inmebar iner-ditos . Letitur autem in funebri Evangelio, Tu videris, remporis futuri in subjunctivo, scilicet media breii, binamque media longa proferunt. Dis boni l ut disertiem tam faciam, omnino excandesiens cogit vebementia. MAM bonos, ut multi sent, excipio quod ineruditi Ium y quid quod rudimenta fere percipiant i oe vix legendo dictiones exprimant' quid quod coenis indulgeant ' mPropona , tou-srinas quaeritenti calamistro cincinnos coaptenti Demum in Epogr. 4. Ecce iterum, ecie ignari adhunt mihi saepe vocandi, risum eliciunt Sacerdotes ineptismi, liter aruis expertes, qui in Evangelis, Nolite timere, Iesum quaeritis, proferunt Nolite media brevi. Ita precor, ut de res exerreno bonos excipio per medium rumpantur. Quintianum inviso adeo dente omnes Carpentem , nil mirum , aliorum & ipsum morsibus patuisse, ii Lque admodum vulnificis, ut Epographiae quartae Proce mium, quod assero, declarabit. Io. Francisti Quintiani Suae Poetae laureati de ΘIIabarum
quantitate Epographia quarta. Prooemium. Cogitaram, humantisimiliterarum cultores, ac Apollineae Sectatores Academiae, auspiciis nostris umbilicum adponere , & absque latratorum nihil pendenda rabie , ac sine Iavernarum obtusis aculeis coronidem attingere. Sed praeter opim
44쪽
opinionem nostram aliqui non defuerunt nugivenduli, qui stimulante livore . lancinantique cordolio exciti in tenebris exputant, me scilicet in hoc scribendi negotio in suadere, ut
caeteris antistare videar , consuetum rati aliquos doctioribus reclamare, ut nomen adipiscantur famigeratius. Pro supremum nephas λ Quid disseminant φ Quid implanant Quid
leviora noeeis dispergunt λ Hoc exant laverim 4 ut aliorum resutem sententias, ct apud omnes sim plausibilior e Id non me c ut in operis dixi vestibulo P impellit. non stimulat. Quis enim est tam insanus , & meracae indigens anticyrae , rui doctis detrahendo , se doctum adpellitari persuadeat pciant velim hi alieni nominis turpatores, alienarum vigili Tum hamiotae enotasse hoc nostrum fuisse institutum erudit rum enotasse labeculas , non ut eorum candidum obfuscarem ingenium, sed ut eorum devio itinere in camaenali penario veritatis excussor fierem , quod legentes proculdubio adseverabunt Invidia, ut oblatrent, Cogit Parco: non eis Parcunt tamen interculanei, & m dulitus circumfusi suspiritus. & intima tormenta, quae caeteri potiuntur invidi, m- surgant, gaudeo, dispereant , laetor . Nam ut ait ingeniosus Naso, Summa perit livor. Si essem diobolaris , ac sellularius juvenis, abessent invidi ; sed quia c citra iactantiam I inter litterarum milites adnumeror , ct seliciter audeam , non possunt quin spumosis detrahant singultibus. Taceant , precor, & quartam recto lumine rimentur Epographiam . ita qua quoad multiiugam observationem , α ad multa plicem fiugem . prioribus non rantum conferenda , sed & praeponenda vicierint adnotamenta & primo quot modis mediae Cognoscantur videamus syllabae
Antequam Quintianum hoc loco nam alibi de eo recurret sermo) dimittamus, Lectorem monemus, i ter Epistolas Ioannis Planerii superius allegati unam exstare, qua ille Paulo Manutio significat, Quintiani Sto e obitum ex quinanthiae morbo contigisse an. i snonis Octobris, quum ipse septuagesianum tertium aera-ἐis suae ageret. In eadem testatur Planerius, eam fuis
45쪽
se Quintiani nominis famam, ut ad hunc videndum,& cognoscendum ex ultimis Galliae finibus venerint olim Brixiam Viri doctissimi; atque his verbis Epistolam clauditi Felicissima fuit illa aetas, in qua pater tuus Aldus, Iuintianus Stoa, Egnatius, Bembus , Sabellicus, Politianus, Hermolaus Barbarus , Joannes Picus Mirandiaunus una foruere. Haec Planerii verba incuriose te gerunt, qui Pico Mirandulano Quintianum Sinam comparatum fuisse tradiderunt a Planerici, Egnatio, Aldo, Bembo, Sabellico, Politiano, & Barbaro, ut in Histor
Gymn. Patav. T. 2. l. 2. p. 2 6.
Contra Grammatica Ioannis Tortellii Aretini Commentaria scripsisse Quintianum Sisam Annotationes, docemur ex c., 3I. Epogr. I. Opus illud Tortellius Nicolao V. Pontifici Maximo dedicaverat , in Vaticana
Bibliotheca reponendum , non quidem inquit ut i situtionibus Grammaticis , Poetarumque bisoriunculis tua Beatitudo indigeat, qui caeteros in doctrinis omnibus etiam minutis ex jumma ingenii, memoriaeque felicitate praecellis, sed ut in tua ilia Bibliotheca, quam omnium, quae fuerum, praestantissimam comparas, aliquo pacto cog- locare possis. Nam licet ex magnificentia animi tui , qui nonus clarisma in liseris, ae elisique, oe rebus aggrederis , Viros utriusque linguae eruditi mos ex omnibus fere terris, veluti ad virtutis quoddam assum convocaveris, quos ut suum psint excolere ingenium, laudemque sibi parare, oe aliquia, eonficere, quod posteritati prodesse possis, maximis praemiis a isereris , non tamen deterrebor ego aliquid pro mea parmitute tu.e Bibliotbreae ostierre. Prosequitur Tortellius in ea Epistola munificentiam. Disitigod by Corale
46쪽
Nicolat V. erga literas commendare; deinde ad Gram maticam facuJtatem commendandam accedit, & in cal-ee Epistolae testem adhibet Quintilianum , quod ea necessatia sit pueris, jucunda senibus, dulcis secret tum comes, & quae Vel sola plus habet operis, quam
V. Paulus Suardus inter Brixianos Grammaticos quinis tum modo occupet locum, principe quidem dignus ex Joannis Antonii Cathanei suffragio. Hoc mihi occurrit ad calcem operum Marini Becichemi datum Ferrariae anno IIo . atque hujusmodi est: Naturae aetatem notam plurimum debere, nemo is qui neget, erudite
me Praeceptor , quae fulgent simum Grammaticae Odus Paulum produxit. Id ex nitidi simo opere in lucem edito perspicue es conspicere, quod laudibus extollere superfluum eje eensto, quia ex se quale sic, satis superque patet .
Pauli Suardi Brixiani mentionem injicit, ut mox videbimus, ta suo Mercurio Augustinus Saturnius, eumque insignem Grammaticum appellat. Quoniam vero hujuscemodi opus Pauli Suardi nancisci, nondum mihi contigit, ne omnino cursim, di breviter ejus nomen attigido Mydear , exhibendam hoc loco puto partem quandam Epistolae ab ipso datae ad Petrum pedericum, & ex eo ipso volumine , unde Calbanei testimonium recitavimus, desumptae I partem inquam, posteriorem
scilicet, in qua , post celebratas in priore Beci chemilaudes, argumentum tractat, haud profecto alienum a Grammaticae facultatis Professore , alienum tamen , ut verum fatear , a doctiorum Grammaticorum sententia . Gratificatus fuisse videtur ia eo argumento
47쪽
tractando Suardus Becichemo, cui, ut ex ejus in Pli. nium Praelectione constat , a Raphaele Regio datum vitio fuerat, quod Graecas literas ignoraret. Ex Dissa Pasi Suar di ad Petrum Federisi generosum, ct magnificum Virum. NUllum enim hominum genus stultius, aut insolentius
Graeculis video , qui quum in legendis Erotematis ,
aE sopique Fabulis multum temporis conlumpserint, se hominum primos existimant, & neminem citra Graecarum liti rarum cognitionem doctum fieri posse garriunt, quoniam eruditionis Latinae Graeci auctores fuerunt. Ergo nec Graeci sine Barbarorum institutionibus boni efficiebantur , quia ominnis serme doctrina ab his ad illos emanaverat. O insaniam Democriti risu dignam i Romani Graecis litteris olim ope. ram dabant, ut res, non verba discerent , quoniam latinitas ita rerum, & disciplinarum inops erat, ut in doctos sine Graecis evadere non possent. lam diu autem ingeniis omnibusque
disciplinis adeo est aucta, ut polyhi stores , summique viri sine Graecis effici possimus: quales facti sunt Pomponius Laetus , Christophorus Bartitius. Pamphilus Saxus, multique alii homines elarissimi. Quid Μ. Antonius Sabel Iicus , &Philippus Beroaldus Viri antiquos praeclaris operibus suis
Provocantes λ ipsos , quaeso, icitarrogent, eone fastigii per Grae-Cam eruditionem venerunt λ Nonne Diomedes , Priscianus,
ct alii Grammatici . Salustius, Livius, & alii Historiau, vi gilius, Ovidius, & abi Poetae, Cicero. Quintilianus, di sit oratores, sive Rhetores, Seneea, Plinius, aliique Auctores, undequaque docti , quidquid boni Graecia habuit, ad nos
transtulerunt, in meliusque redegerunt λ Nemini sanae mentis dubium. Hos si habuissent veteres Romani, nunquam ad Graecos confugissent, sed carebant iis, quos vel in stilo imitarentur . Utinam nunc tantum ingenio , atque studio consequeremur, quantum in omni dicendi genere habemus . Sed Vl e Ciceronis sententiam de Graecis , & Latinis , meum iu 'dictum sic enim ait in principio Tusculanarum Quaestionurro semper fuit, Omnia nostros aut invenise per se sapientis , qμ m
48쪽
G .eos, aut accepta ab illis fecisse meliora . Bona insuper sere omnia Graecorum opera latina facta sunt , quorum multa aoud illos des derantur . olim ut uno concludam verbo I floruere Barbari, subinde Graeci, nunc Latitu florent. ealce Di D legitur rHaee ad te scribere volui, magnifice Vir, quem novi Romanarum litterarum pariter, & bonorum litteratorum amicum, uuemque scio non mediocriter gaVisurum, quod praestantem, α rarissimum habeamus virum, qui Iuvenes bonis & litteris,& moribus instituturus est , ac civitatI nostrae Inclytis litem Tarum monumentis non parum decoris allaturus, id enunsenus homines plurimo di usui, & honori ci talibus . vale Federicorum gentis antiquissimae decus . Brixiae tertio
Kal. Iul. MDUILInter opuscula Bemardini Macii Bornati Brixiani duae milii ejus occurrunt Epistolae ad Paulum Suardum data: an. I s I. in quarum una se perlegisse scribit Macius Opusculum Pauli, quod quam siu novum, VarIum, emunctum, utile, ac iucundum, viderint docti , ait Macius, modo absit invidia. In alia vero haec Macu sunt verba: Prodis in medium ornatu mentiae praeditus, meluti equus robusus eampum quatiens robuso pede, ar
mis insignitus, a sessore suo exsente malido . Hugus propositi mens laudatur, sed tamen danda est opera, ut frons
nostra toti populo conmentat, oe in Rura communa maneat ut ne quid nimis . Hujuscemodi monitum Maiad Suardum aliquam suspicionem ingerit , quam Pa li Suardi nomen semel, & iterum in Volumine Operum Marini Becichemi atramento, ut mihi observare contigit, deletum adauget, Paulum scil1cet In causa Religionis aliquid sensisse, quod cum communi Ecclesii e sententia minime conveniret. Pravas quasdam
49쪽
opiniones ea tempestate Brixiae apud aliquos invaluisse, fidem nobis facere videtur alia ipsius Bernardini ad Ludovicum Nassinum Epistola, seu brevis Tractatus de Animae immortalitate , M a Dertius adhuc ejusdem ad Thomam Lambertum Epistola, cujus hujusmodi est initium t Ubi domum perventum est, babita, ut his , concertatione in tuo praediali fundo amoenissimo , e sito arbore multa , oe perpetuae frondis bonore virente, VAd Turritellam, ita dicitur, non potui non subridere ineptias amici tui, qui tam obstinate induruit in opinione evidenter
falsia, quod essent plures Dii.
VI. Post quinque usque adhuc recensitos GrammatiCarum Institutionum conditores, quos una aetate Brixiana literatura progenuit, adeo haec te minime sensit ef- foetam, ut in extrema velut paritura foetum emiserit, in quo vires suas potissimum experiretur Grammatica, quique inter praecipuos ejus Artis Scriptores poneretur,& a quo reliqui, qui ante scripserant, plus splendoris
recepisse , quam illi tribuisse viderentur . Hujulcem di elogiis Augustiarum. Saturnium Lazaroneum dec ravit Ioannes Pincius Poeta laureatus in Epistola, quam ejusdem Mercurio Majori, seu Grammaticarum Iristia tutionum libris decem editis Basileae an. I 346. M Lugduni an. I s 36. praepotuit. Ea data est ad ipsum Saturnium anno I s 3 I. hortaturque, ut Opus suum auspicato in lucem prodire permitteret, cui venienti Occu Irerent gratissimi adolescentes, illudque amplecterentur. Buennum Vallis Camunicae oppidum Saturnii nostri patria fuit, ut ipse testatur Mercur. l. s. c. I 6. his Ver
50쪽
dulum sane illustre Oreola in Valle, quam nune vulgo Caia monicam dictitant,supra lacum Sebinum xliv. millibus passivum ad Orientem situm a flumine Ollio , quod oppidulum Civitate Praeterfluit, fere plus, aut minus mille passuum
dis ins, Vulcano facΥum. Ioannem Taberium Brixianum, de quo plura in prima hujus Speciminis parte, sibi institutorem contigisse fatetur Saturnius, & quantum illi debeat ad Operis calcem declarat in hunc modum i Secundum Deum non parvam nobis docendis partem, felicis memoriae institutor meus, Joannes Taberius 'vitensis, sibi υindicat: Vir unus post bomines natos, simul inter doctos longe optimus , simul inter bonos utriusque linguae longe doctissimus . Cujus optimis auspiciis annum ipsi circiter vigesimum jam agentes nam tum rudes actue eramus doctas literas primoribus labellis degustare coepimus . durique felici ductu , sudio nostro septem annis eo Honem addid mus . nuem condentibus bH nobis, ut erat in pensitandis, aestimandi 1ue omnibus scriptis emunctismae naris , ae prorsum Lydius ut 0-ν Iustis , quo tu Brixia caput Cenomanum , civitas per te inclytisma , luculentigia
mi oderis iustar, jueundo splendore fulgebas, si supersi
rem babuissemus, divi boni, quanto eonsultior, Mercurimi, quanto limatior in publicum prodisses. Quapropter apud bominem excellentismum quum tam liberaliter inqsituti simus, sane quam mercedem T bases ille Mosius a Mandrastro coelesia studia a se edocto, sibi perpetim reddi
voluit, banc nos propriam, ae perpetuam praeceptori nostro
perseivemus, nempe quiquid es in Me libelgo politioris δε-ctrinae, id unisersum post Deum illi acceptum referente .E , Haec