장음표시 사용
121쪽
ribus, quae assumuntur in phantasmate; sed, sicut surrexit Dominus in corpore, quod apti l
nos in sancto sepulcro conditum iacuit, ita & nos in ipsis corporibus, quibus nunc circumdamur & sepelimur, in die iudicij resurrecturos. Et, ne hoc parum quis existimaret, addidit in extremo capitulo: Et unicuique reddet secundum quod egit in corpore, siue bonum, sue malum; scilicet aut comnandus in corpore , quod caste egit&iuste ; aut condemnandus, quod uoluptatibus iniquitatibusq. seruiuit. Hau audiens indoctum uulsus, in tanto mortuorum sepulti corporis resurrectionis sonitu, nullam stropham , nullas inlidias suspicatur ι credit esse, quod dicitur. sanctiores enim sunt aures populi, quam sacerdotis animus. Iterum atque iterum te , lector, commoneo , ut patientiam teneas ; & discas, quod ego quoque per patientiam didici :&tamen, antequam uultum draconis euoluam , didopina Origenis de resurrectione breuiter exponam, non enim poteris uim scire antidoti, nisi v liena perspexeris illud diligenter obserua, & caute relegens numera; quod novies resurrectionem nominans corporis, ne semel quidem earnis inseruit: suspectum q. tibi sit, Dodde industria praetermisit. Dicit ergo Origenes in pluribus locis, & maxime in libro de resu rectione quarto , dc in expositione primi psalmi, di in Stromatibus, duplicem errorem ue sari in Ecclesia, nostrorum, di haereticorum: nos simplices de philosarcas dicere, quod e dem ossa, & sanguis, & caro, id est, uultus, & membra, totiusq compago corporis resumgat in nouissima die; scilicet ut pedibus ambulemus, operemur manibus, uideamus oculis, auribus audiamus, circumseramus l. uentrem insatiabilem, &stoinachum cibos concoquentem: consequens autem esse, qui ista credamus, dicere nos, quod & comedendum.
nobis sit, & bibendum, digerenda stercora, effundendus humor, ducendae uxores, liueri procreandi. quo enim membra genitalia, si nuptiae non erunt Θ quo dentes, si cibi non mo.
ι lendi sunt quo uenter, & cibi, si, iuxta Apostolum, & hic, & illi destruentur λ ipso iterum
e clamante: Cato,&sanguis regnum Dei non possidebunt, neque corruptio incorrupti nem. Haec nos innocentes & rusticos asserit dicere. Haereticos uero, in quorum parte sunt Marcion, Apelles, Valentinus, Manes, nomen insan iae, penitus & carnis & corporis resurrectionem negare, de salutem tantum tribuere animae; frustraq. nos dicere ad exemplum Domini resurrecturos, cum ipse quoque Dominus in phantasmate resurrexerit; & non solum resurrectio eius , sed & ipsa nati ilitas τώ δεκειν, id est, putatiue, uisa magis sit, quam tuerit. Sibi autem iitramque displicere sententiam: fiagere se& nostroriam carnes, di h 1 corumphantasmata; quia utraque pars in contrarium nimia sit; aliis id uolentibus se esse, quod fuerunt aliis resurrectionem corporum omnino denegantibus. Quattuor, inquit, esementa sunt, philosophis quoque nota di medicis, de quibus omnes res & corpora humana compacta sunt , terra, aqua, aer ,& ignis: terram in carnibus, aerem in halitu, aquam in humore, ignem in calore intelligi. Cum ergo anima caducum hoc stigidum q. corpusculum Dei iussitone dimiserit, paulatim omnia redire ad matrices suas substantias: carnes in terram relabi, halitum in aera misceri, humorem reuerti ad abyssos, calorem ad aethera subvol re: et quo modo, si sextarium lactis & uini mittas in pelagus, uelisq. rursum separare quod mixtum est, uinum quidem & lac, quod miseras, non perire, non tamen posse, quod suis sum est , separari ; sic substantiam carnis & sanguinis non perire quidem in originalibus materiis, non tamen in antiquam redire compagem , nec posse ex toto eadem esse, quae si rint. Cum autem ista dicantur; soliditas carnium, sanguinis liquor , crassitudo nem rum, uenarum q. perplexio ossium durities denegatur. Alia ratione resurrection eporum confitentiar, eorum, quae in sepulcris posita sunt, dilapseq. in cineres, Pauli Pauli,& Petri Petri, & singula singulorum: ndiue enim fas est, ut in aliis corporibus animae pe cauerint, in aliis torqueantur; nec iusti iudicis alia corpora pro Chisto sanguinem fundere ,& alia coronari. Quis haec audiens, resurrectionem eam is cum negare putet Est, inquit, singulis seminibus ratio quaedam a Deo artifice insita, quae futuras materias in medullae principiis tenet. Et quo modo tanta arboris magnitudo, truncus, rami, poma, soliansn uidentur in semine, sunt tamen in ratione seminis, quam Graeci α ινο νυαν uocant; & in grano frumenti est intrinsecus uel medulla, uel uenula ; quaecum in terra fuerit dissoluta, trahit
ad se uicinas materias. & in stipulam, solia, aristasq. consurgit; aliudq. moritur, diiud resurgit; neque enim in grano tritici, radices, culmus, solia, aristae, paleae sunt dissolutae r sic & in ratione humanorum corporum manent quaedam sussiendi antiqua principia , &quasi ανθέων , id est, seminarium mortuorum , snu terrae con uetur. Cum autem iudieii dies aduenerit; & in uoce archangeli, & in nouissima tuba tremuerit terra ; mou buntur statim semina, &in puncto horae mortuos germinabunt: non tamen easdem ca
122쪽
AD IO AN . EPISCOPUM HIEROSO L. t 13
- ἰοῦτς rili, formis renituem, quae erunt. Vis scire uerum esse, quod dicimus : audi M TI . Sed dicit aliquis, quo modo resurgent mortui quo autem corpore uenient , quod tu seminas, non corpus, quod futurum est, seminas, sed nudum granum,& arboris. Et quia de grano tritici ac semente arborum ex parte iam . nunc de acino vinacii differamus. Granum paruum est, ita ut uix duobus digi- possit. ubi sunt radices ubi radicum, & trunci, & propaginum tortuosa per- ubi pampinorum umbracula, & uuarum pulchritudo, sutura uina parturiens i ariloco', Quod tenetur, & pene uix cernitur: sed in sicco illo grano, potentia Dei & occul
iacat Prie sementis, spumantia musta fundentur. Haec ligno tribuis, quod periturum est; sic ornatur, quod mansurum non est, nec pristinam recipiet uilitatem:&uis rursus ossa, sanguinem, moi bra ; ut crescentibus capillis tonsore egeas; nasus pituitas digerat; incrementa unguium secanda sint; ut per inferiores partes uel stercora, uel libidines esit uant Si affers istas ineptias rusticorum & carnis, in qua Deo placere non possumus, quasi inimici; obliuisceris resurrectionem mortuorum. Seminatur in corruptione ; surget in incomiptione. Seminatur in contumelia; surget in gloria. Seminatur in infirmitate; surget in ut tute. Seminatur corpus animale; surget corpus spirituale. Nunc oculis videmus. auribus' audimus, manibus agimus, pedibus ambulamus: in illo autem corpore spirituali toti uidebimus, toti audiemus, toti operabimur, toti ambulabimus; & transfigurabit Dominus corpus humilitatis nostrae, conforme corpori claritatis suae gloriae. Quando dixit, transfigurabit, id est,m i ustri τει, membrorum, quibus nunc utimur, diuersitas denegatur. Aliud nobis spirituale & aethereum promittitur; quod nec tactui subiacet, nec oculis cernitur, nec pondere praegrauatur,& pro locorum, in quibus futurum est. varietate mutabitur: ali qui , si eaedem carnes erunt, & corpora, quae tuerunt, rursum mares & seminae, rursum nuptiae , uiris hirsutum supercilium, barba prolixa, mulieribus leues genae, ct angusta pectora: ad concipiendos & pariendos fetus, uenter& seniora dilatanda sunt. resurgent etiam insintuli, resurgent&senes, illi nutriendi, hi baculis sustentandi. Nec uos, o simplices, resurrectio Domini decipiat, quod latus de manus monstrauerit. in litore stet crit, in itinere cum Cleopha ambulauerit, & carnes &ossa habere i e dixerit. illud corpus aliis pollet priuilegiis, quod de uiri semine de carnis uoluptate non natum est. Comedit post resurrectionem suam , dc bibit, & uestitus apparuit, tangendum se praebuit: ut dubitantibus apostolis fidem faceret resurrectionis. sed tamen non dissimulat naturam aerei corporis & spiritualis: clausis enim ingreditur ostiis,&in fractione panis ex oculis evanescit. Ergo & nobis post resurrectionem bibendum erit, de comedendum , de post cibum stercora egerenda λ- Et ubi erit illa promissior oportet mortale hoc induere immortalitatem e Haec est omnis causa, cur in expositione fidei tuae, ad decipiendas aures ignorantium, novies corpus, de ne semes quidem carnes nominas ; dum homines putant te carnes in corporibus confiteri, de idem carnem esse quod corpus. Si idem est, non diuersum significat. Scio enim te hoc esse dicturum. Putaui idem corpus esse, quod carnem : simpliciter sum locutus . Quare non carnem potius nominas, ut corpus significes ; de indifferenter nunc carnem, nunc corpus; ut corpus in carne, de caro in corpore demon stretur Sed, mihi crede, non est simplex silentium tuum. Alia enim carnis , alia corporis definitio est . Omnis caro est corpus, non omne corpus est caro. caro est proprie, quae sanguine, uenis, ossibus, neruisq. constringitur . corpus, quamquam de caro dicatur, interdum tamen aethereum, uel aereum n
minatur , quod tactui uisuiq. non subiacet, de plerumque uili bile est, atque tangibile. Paries corpus est, sed non caro. Vnde Apostolus corpora caelestia appellat, dc corpora terrestria. Caeleste corpus, solis, lunae, stellarum i terrestre, ignis, aeris, aquae, terrae, de reliquorum , quae absque anima his sentiuntur elementis. Vides nos intelligere subtilitates uestras, de arcana, quae in cubiculis δὶ inter perfectos loquimini; de , quae populus soris stans non meretur audire, proserre in medium Hoc est illud, quod, reducta ad auriculam manu de concrepantibus 4igitis, ridentes dicitis: Omnis gloria filiae regis intrinsecus. Et: Introduxit me rex in cubiculum suum. Patet, quare corporis, dc non carnis resurrectionem dixeris: scilicet, ut nos rudes carnem te dicere putaremus in corpore, de hi, qui persecti sunt. intelli, ferent carnem in corpore denegari. Denique Apostolus in epistola sua ad Colossenses, umens corpus Christi carneum , de non spirituale, aereum, tenue, demonstrare, significanter locutus est, dicens: Et uos, cum essetis aliquando alienati a Christo , de inimici sensus eius in operibus malis, reconciliauit in corpore carnis suae per mortem . Rursum q. in eadem epistola i In quo circumcisi estis circumcisone non manu a , in expoliatione L I a corpo i is
123쪽
Erech. 3 Iob, scorporis carnis. Si corpus carnem solum significat; & non est nomen ambiguum, nec ad diuersas intelligentias trahi potest i satis superflue corporeum S carneum dicit, quasi caro non intelligatur in corpore. In symbolo fidei & spei nostrae, quod ab apostolis traditum non
scribitur in charta, & atramento, sed in tabulis cordis carnalibus, post consessionem Trinitatis de unitatem Ecclesiae, omne Christiani dogmatis sacramentum, carnis resurrectione c6cluditur. Et tu in tantum in corporis, di iterum corporis, & tertio corporis, ct usque novies corporis, uel sermone, uel numero immoraris: nec semel nominas carnem : quod illi semper nominant carnem, corpus uero tacent. Sed de illud, quod argute subnectis, & pr denter praecauens dissimulas, scito nos intelligere. His enim testimoniis ueritatem resurrectionis probas, quibus Origenes negat ; & de dubiis incerta confirmans , certam fidei d mum subita tempestate subuertis. Seminatur, inquit, corpus animale: surget corpus spirituale . Neque enim nubent, neque nubentur, sed erunt sicut angeli in caelis. Quae alia exempla assumeres, si resurrectionem negares Θ Vis resurrectionem carnis ueritate, & non putau-ue, ut loqueris, confiteri. Post illa, quibus ignorantium blanditus es auribus, quod in ipsis corporibus, in quibus mortui sumus,& sepulti resurgamus, hoc potius adiunge,& dic: ciboniam spiritus carnem & ossa non habet, sicut me uidetis habere: & proprie ad Thomam rInser dicitum tuum in manus meas, & manum tuam in latus meum ,& noli esse incredu- Ius, sed iidelis. Sic & nos post resurrectionem eadem habebimus membra, quibus nunc utimur, easdem carnes& sanguinem & ossa: quorum in scripturis sanctis opera, non natura, damnantur. Denique in Genes scriptum est: Non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quia caro sunt. Et Paulus apostolus depraua doctrina& operibus Iudaorum, Non acquievi, ait, carni&sanguini. Et ad sanctos, qui utique in carne erant, dicit: Vos autem ineamenon estis, sed in spiritu i s tamen Dei spiritus habitat in uobis. Negans enim eos in carne, quos in carne esse constabat, non carnis substantiam, sed peccata damnabat. Haec est ii ra resurrectionis consessio ; quae sic gloriam carni tribuit, ut non auferat ueritatem. Quod uero dicit Apostolus, Corruptibile hoc,& mortale ; hoc ipsum corpus,idest, carnem quae tunc uidebatur, ostendit. Quod autem copulat, Induere incorruptionem, & immortalitatem ; illud indumentum, idest, uestimentum, non dicit corpus abolere, quod ornat in gloria; sed, quod ante inglorium fuit, cffcere gloriosum ; ut, mortalitatis& infirmitatis uiliore ueste deposita, immortalitatis auro,&, ut ita dicam, firmitatis atque uirtutis beatitudine induamur, uolentes non spoliari carne, sed superueniri in gloria, & domicilium nostrum, quod de ca lo est, superindui desderantes, ut deuoretur mortalea vita. Certe nemo superinduitur,nisi qui ante uestitus est. Sic & Dominus noster in monte transfiguratus est in gloria, non ut manus, ac pedes, ceteraq. membra perderet, & subito in rotunditate uel solis uel sphaerat uolueretur ; sed eadem membra solis fulgore rutilantia, apostolorum oculos praestringerent ; unde 'vestimenta eius mutata sunt in candorem, non in aerem; ne sorte& uestes eius asseras spirituales. Et facies eius, inquit, fulgebat sicut sol. Vbi autem facies nominatur, existimo qucru& cetera membra conspecta sint. Enoch translatus est in carne: Elias carneus raptus est in carium: nec dum mortui & paradisi iam coloni, habent quoque membra, cum quibus rapti sunt, atque translati. Quod nos imitamur ieiunio, illi possident dei consortio. Vescuntur caelesti pane, de saturantur omni uerbo Dei, eundem habentes Dominum, quem de cibum. Audi saluatorcm dicentem: Et caro mea requiescet in spe. Et in alio loco: Caro eius non uidit corruptioncm. Et rursum: Omnis caro uidebit salutare Dei. Et tu semper corpus ingeminas Profer magis Ezechielem,qui ossa iungens ossibus,& educens ea de sepulcris suis,&super pedes stare faciens, carnibus neruisq. constringit, & cute desuper tegit; donec Iob, tormentorum uictor, & testa radens putridae carnis saniem, miserias ruas resurrectionis spedi ueritate soletur ι Quis mihi det, inquit, ut scribatur sermones mei quis mihi det, ut exarentur in libro stylo serreo, & plumbi lamina, uel celte sculpantur in silice scio enim, uod redemptor meus uiuit a & in nouissimo die de terra surrecturus sum; de rursum circum abor pelle mea si & in carne mea uidebo Deum ; quem uisurus sum ego ipse, & oculi mei conspecturi sunt, & non alius . reposita est haec spes mea in sinu meo . Quid hac prophetia manifestius ρ nullus tam aperie post Christum, quam iste ante Christum de resurrecti ne loquitur. uult uerba sua in perpetuum durare ἱ & , ut nulla possint uetustate deleri, exarari uult in plumbi lamina, &sculpi in silice. Sperat resurrectionem, immo nouit, de uidit, quod uiuit Christus redemptor eius, & in nouissimo die de terra resurrecturiri sit. Nee dum mortuus erat Dominus, & athleta Ecclesiae redemptorem suum uidebat ab inseris resurgentem. Illud uero, quod infert: Et rursum circumdador pelle mea, de in carne
124쪽
ADVERSUS ERRORES IO AN HIEROSOL. 11s
o in L -Deum : Puto quod non loquatur quasi amator carnium , quas putridas se M Unerit; seaeκ fiducia resurgendi contemnit praesentia, solatio futurorum. Rur- 16 , vircumdabor pella mea. Vbi hic corpus aethereum λ ubi aereum, & spiritui & aurae ς te, ubi pellis, & caro, ubi ossa, & nerui, & sanguis, de uenae, ibi carnis structura. pristas. Et in carne, inquit, mea uidebo Deum. Quando omnis caro uidebit Die. i ei, idest Iesum Deum, tunc & ego uidebo redemptorem, & saluatorem , & Dea
Midebo autem in ista came, quae me nunc cruciat, suae nunc prae dolore distillat . I inco Deum in carne conspiciam, quia omnes infirmitates meas sua resurrectione sanauit.
tibi uidetur iam tunc Iob contra Origenem scribere; & pro carnis ueritate, in qualom enta sustinuit, alterum contra haereticos habere certamen e Dolet ei, si tanta sit seu stra perpessus . &, alia spiritualiter resurgente, ista carnaliter cruciata sit . unde inculcat, & exaggerat, & omnia lubricae confestionis arcana manifesta uoce concludit, dicens: Quem uisurus sum ego ipse, & oculi mei conspecturi sunt, & non alius. Is s non in sexu suo resurrectu rus est ; si non eisdem membris, quae iacuere in stercore; si non eosdem oculos aperiat ad uidendum Deum, quibus tunc uidebat uermiculos; ubi erit ergo Iob Tollis ea, in quibus iubstitit Iob . & donas mihi inane uocabulum resu gentis: quomodo, s naitim post nautagium restitutam uelis, ac neges singula, de quibus nauis construitur λ Ego libere dicam idi, quamquam toroueatis labia, trahatis capillum, applaudatis pede, Iudaeorum lapides inquiratis, fidem Ecclesiae apertissime confitebor. R urrectionis ueritas catholicae, sine ea ne &ossibus, sine sanguine dc membris intelligi non potest. Vbi caro,&ossa, Ac sanguis,& membra sunt, ibi necesse est ut sexus diuersitas st: ubi sexus diuersitas est, ibi Ioannes Ioannes, Maria Maria, Noli timere eorum nuptias, qui etiam ante mortem in sexu suo sne sexus opere uixerunt. Quando dicitur: In illa die neque nubent , neque nubentur: de iis Matth. x, dicitur, qui possunt nubere ,& tamen non nubent. nemo enim dicit de angelis , non nubent , neque nubentur . o numquam audiui, spiritualium uirtutum in caly nuptias celebrarii sed, ubi sexus est, ibi uir & femina. Vnde & tu, anuitus licet, cogente ueritate consessus es, & dixisti: aut coronandus in corpore, quod caste egit, & iuste ; aut condemnandus in corpore, quod uoluptatibus iniquitatiq. seruiuit. Tolle corpus, & pon carnem,&uirum ac frininam non negasti. quis enim uiuit cum gloria pudicitiae, qui non habet sexum, per quem committi potuit impudicitia quis enim umquam lapidem coronauit, 'quia uirgo permanserit Z Angelorum nobis similitudo promittitur, idest, beatitudo illa, in qua sine carne & sexu sunt angeli, nobis in carne & sexu nostro donabitur. Mea rusticitas Decredit,&sic intelligit sexum confiteri sine sexuum operibus, homines resurgere, &sic eos angelis adaequari. Nec statim superflua uidebitur membrorum resurrectio, quae caritura snt ossicio suo, cum adhuc in hac uita positi, nitamur opera non implere membrorum. Si in militudo autem ad angelos, non hominum in angelos demutatio, sed prosemis immortalitatis & gloria est. Argumenta uero illa puerorum, & infantium, & senum, & ciborum, &stercorum , quibus aduersum ecclesias uteris, non sunt tua, de gentilium sente manarunt. eadem enim opponunt nobis ethnici. Qui Christianum esse te dicis, gentilium arma depone. Discant illi magis a te resurrectionem carnis confiteri, quam tu ab illis negare: aut, si et tu de hostium numero es, ostende te libere aduersarium, ut ethnicorum suscipias uulnera. Dono tibi nutriculas tuas, ne vagiant infantes: dono decrepitos senes, ne hiberno frigore contrahantur. Frustra etiam tonsores artificia didicerunt, scientes Israeliticum p pulum per quadraginta annos nec unguium, nec capillorum incrementa sensisse i &, quod muti phis maius est, non sunt attrita uestimenta eorum, nec inueterauerunt calciamenta eorum. Enoch; & Elias, de quibus dudum diximus , tanto tempore in eadem permanent aetate, ua rapti sunt: habent dentes, uentrem, genitalia; & tamen nec cibis, nec uxoribus in-igent. Quid potentiam Dei calumniaris qui potest de medulla illa&de seminario u
stro interiori, non carnes tantum de carnibus, sed corpus educere,&aliud ex alio iacere.&de aqua, idest de uilitate carnium, pretiosa&aerii corporis uina mutare; potest utique eadem potentia, qua de nihilo cuncta labricatus est , reddere quae iuerunt: quia multo minus est, restituere quod fuerit, quam ficere quod non mit. 'Miraris , si de infintibus , de senibus in persecti uiri aetatem resurrectio fiat; cum de limo terrae, absqὐe ullis aetatum incrementis , consummatus homo iactus stὸ Costa mutatur se feminam :& tertio huma, Gen. anae condicionis modo uilia& pudenda nostrae natiuitatis elementa mutantur in carnes, lingantur membris, disturrunt in uenas , in ossa durantur. Vis & quartum genus humanae generationis audire Spiritu lanctus superueniet in te, de uirtus altissimi obumbrabit tibi. Luci iL 3 Propterea,
125쪽
Propterea, quod nascetur ex te sanctum, uocabitur filius Dei. Aliter Adam, aliter Eua, aliter Abel, aliter homo Iesus Christus. Et in omnibus diuersis exordiis una hominis natura non differt. Resurrectionem carnis, omniumq. membrorum si uelim probare, & ad singula testimonia explanationes adiungere; multis libris opus erit: sed praesens causa hoc non de sderat . proposui enim, non Origeni in omnibus respondere, sed staudulentae satisfacti
nis aperire mysteria. attamen, quia longus fili in assertione contraria; & uereor ne, dumstaudes pandere studeo, scandalum lectori reliquerim; aceruatim testimonia ponam, cur-M ε , in gain I in contra uenenatam argumentationem scripturarum pondere di Leest, micemus. Qui uestem non habet nuptialem, nec seruauit illud mandatum . Candida sint uestimenta tuai semper manibus pedibusq. constringitur: ne recumbat in conuiuio, sedeat in solio, stet ad dexteram Dei, mittitur in gehennam, ubi fletus oculorum & stridor den- Luc. ix tium est. Capilli capitis uestri numerati sunt. Si capilli, puto facilius dentes. Frustra autem Ioan. 1 numerati, si aliquando perituri. Veniet hora, in qua omnes, qui in monumentis sunt, a dient uocem filii Dei ,& procedent: audient auribus, procedent pedibus. hoc&Lazarus ante iam secerat. procedent autem de monumentis: idest, qui monumentis illati suerant, uenient mori ut, & resurgent de sepulcris suis. Ros enim, qui a Deo est, medulla est ossibus Esa. ,s ipsorum. Tunc implebitur, quod Dominus loquitur per prophetam: Populus meus intra in cellaria tua aliquantulum, donec ira mea transeat. Cellaria sepulcra significant, de quibus hoc utique profertur, quod conditum fuerat: Et exibunt de sepulcris suis ueluti hinnuli de uinculis soluti. Gaudebit cor eorum, & ossa eorum, sicut sol, orientur: ueniet omnis caro in conspectu Domini: & mandabit piscibus maris , & eructabunt ossa, quae comed rant: & faciet compagem ad compagem, & os ad os: & qui in terrae puluere dormierunt, resurgent, alii in uitam aeternam, alii in opprobrium & confiisionem aeternam. Tunc uid Es 66 bunt iusti impiorum poenas, atque cruciatus: quoniam uermis eorum non morietur , de ignis eorum eon ex ithguetur, deerunt in conspectu omnis carnis. Quotquot igitur hab Rom. ε mus hanc spem , scut exhibuimus membra nostra famulantia immunaitiae& iniquitati ad iniquitatem, ita exhibeamus ea famulantia iustitiae ad sanctificationem : ut resurgentes eaea.Cor. mortuis, in nouitate uitae ambulemus. iso modo&uita domini Iesu manifestatur in no- Rom. stro mortali corpore: et qui suscitauit lesum Christum a mortuis, uiuificabit & mortalia corpora nostra, propter inhabitantem spiritum eius in nobis. Iustum enim est, ut qui semper mortificationem Christi in corpore nostro circumtulimus, uita quoque Iesu manifest
tur in corpore nostro mortali, id est, in carne mortali secundum naturam, aeterna autem si
Act. cundum gratiam. Vidit & Stephanus stantem Iesum ad dexteram Patris : & manus Moysi Exod. mutata est in candorem niuis, & deinceps colori pristino restituta. In utraque diuerstate Hier. i8 manus ibit. Figulus ille Hieremiae, cuius per duritia lapidum uas, quod fecerat, constacta est, de eadem massa & de eodem luto redintegr*uit, quod ceciderat. Sed & ipsum resurrectionis uocabulum significat, non aliud ruere, aliud suscitari: & quod adiicitur mortuoru , Lue. io carnem propriam demonstrat: quod enim in homine moritur, hoc de uiuificatur. Vulner tus ille itineris Iericho totus resertur ad stabulum, &delictorumpi gae immortalitate sanan Matth. tur. Aperta sunt & sepulcra in Domini passione, quata sol fugit terra tremuit, & multa cor Esa. ε 3 pora sanctorum surrexerunt,& uisa sunt in sancta ciuitate. Quis est, inquit Esaias, qui ascen dit ex Edom, sulgidae uestimenta eius ex Bosor, sic sermosus in stola cadida Edom aut te
renus interpretatur, aut cruentus : Bosor, aut caro, aut in tribulatione. Paucis uerbis totum
resuirectionis mysterium demonstrat, id est, & ueritatem carnis, de augmentum gloriae. Et est sensus i Quis est iste , qui ascendit de terra, ascendit de sanguine ρ Cuius uestimeta, iuxta s. n. . . prophetiam Iacob, qui alligauit pullum iuum ad uitem, & torcular calcauit solus, musto tit' bEtia sunt. De Bosor idest, de carne sue tribulatione mundi i ipse enim uicit munda. Ideoq.psu. . rubra & fulgida sunt uestimenta eius,quia speciosus forma fuit prae filiis hominum: propter gloriam triumphantis in stolam candidam comutata sunt :&tunc uere de Christi came com Cant. 8 pletum est: Quae est ista, quae ascendit dealbata, innitens super fratruelem suum ξ Et quod
Cant. 1 in eodem libro scribitur: Fratruelis meus rubicundus & candidus. Hunc imitantur, qui u Apoe. 1 stimenta sua non coinquinauerunt cum mulieribus: uirgines enim permanserunt, qui se ea Matth. iς strauerunt propter regna caelorum i itaque in albis erunt uestibus. Eo tempore sententia DoIoan.s mini opere perfecta mostrabitur: Omne quod dedit mihi pater, no perdam ex eo quidqua, sed resuscitabo illud in nouissimo die. Totum uidelicet hominem, quem totum nascendo Luc. is susceperat. Tunc ovis, quae perierat, dein serioribus oberrabat, humeris saluatoris tota
Ioan. is portabitur: & quae peccatis languida suit, clementia iudicis sustentabitur. Tunc uidebunt illum s
126쪽
ADVERSUS ERRORES IOAN. HIEROSO L.
aut compunxerunt, qui clamauerunt: Crucifige, crucifige talem. Tribus &tribus PRoori, ipsi de mulieres eorum, illae mulieres, quibus Dominus locutus est crucem. Filiae Hierusalem, nolite flere super me, sed super uos flete, di super filios uestros. Rogelorum uaticinium complebitur, qui stupentibus apostolis euntem in caelum, di Hic Iesus, qui a uobis assumptus est in caelum , se ueniet, quemadmodum uidistis in caelum. ale est autem , iccirco dicere Dominum post resurrectionem qua diebus comedisse cum apostolis, ne phantasma putaretur; & hoc ipsum, quod coiri carne,& in membris uisus est, in phantasmate confirmare Aut uerum est, quod indebatur, aut nisum. si uerum est; ergo uere comedit, & uere membra habuit. si autem; quo modo res falsas ostendere uoluit, ut resurrectionis ueritatem probaret nemo enim talso uerum probat. Ergo, inquies, & nos post resurrectionem comesuri sumus N scio: non enim scriptum est: & tamen, s quaeratur, non puto comesuros. Legi enim, non esse regnum Dei cibum, & potum, repromittens nobis, quae oculus non uidit, nec auris
audiuit, nec in cor hominis ascenderunt. Moyses & Elias quadraginta diebus ieiunaversit, ac noctibus. hoc hominum natura non patitur: sed quod homini impossibile est, Deo impossibile non est . sic ut, qui futura praedicit, non interest utrum post decem annos. aut post centum futura pronunciet; quia una est scientia futurorum: sc, qui quadraginta diebus potest ieiunare, & uiuere, immonon potest ieiunare, sed uiuit uimite Dei, & aeterno tempore poterit absque esca& potu uiuere. Quare favum comedit Dominus ut resurrectionem probaret, non ut tuis Euribus mella permitteret. Pisdem in prunis assum petiit, ut dubitantes confirmaret apostolos, qui ad illum accedere non audebant, quod putarent se spiritum uidere, non corpus. Archisynagogi filia suscitatur , & cibum accipit. Lazarus quatridua nus mortuus resurgit, & prandens inducitur; non quia apud inferos esuriebat; sed quia difficultas operis, scrupulos talem fidei requirebat. Quomodo ueras manus & uerum ostendit latus ; ita uere comedit cum discipulis; uere ambulauit cum Cleopha; uere lingua locutus est cum omnibus; uero accubitu discubuit in caena; ueris manibus accepit panem, benedixit, ac semit, de porrigebat illis. Quod autem ab oculis repente euanuit, uirtutis Dei est, non umbrat&phantasmatis. Alioquin&ante resurrectionem, eum eduxissent eum de Nar rareth, ut praecipitarent desupercilio montis, transiuit per medios, id est, elapsus est de manibus eorum. Numquid, iuxta Marcionem, dicere possiimus, quod ideo natiuitas eius in phantasmate fuerit, quia contra naturam, qui tenebatur, elapsus est Quod Magis licet, hoc Domino non licet Apollonius Tyaneus scribitur, cum ante Domitianum staret in ias storio, reponte non comparuisse. Noli potentiam Domini Magorum praestigiis adaequare ; ut uideatur fuisse, quod non fuit, & putetur comedisse sine dentibus, ambulasse sine pedibusregisse panem sine manibus, locutus essesne lingua ,& latus monstrasses ne costis Et quo modo, inquies, non cognoscebant eum in itinere, si ipsum habebat corpus, quod
ante habuit ZAudi scripturam dicentem: Oculi eorum tenebantur, ne eum agnoscerent. Et rursum: Aperti sunt oculi eorum, & cognouerunt eum. Numquid alius fuit, quando non agnoscebatur ,& alius, quando agnitus est Certe unus atque idem erat. Cognoscere emto,&non cognoscere, oculorum iuit, non eius, qui uidebatur, licet&ipsus fuerit. ocuis enim tenebat eorum , ne se agnoscerent. Denique, ut scias errorem, qui uersabatur in medio, non corporis Domini, sed oculorum suisse clausorum t Aperti sunt oculi eorum, inquit,&cognouerunt eum. Vnde&Maria Magdalene,quamdiu non agnoscebat Iesum, &uiuum quaerebat inter mortuos, hortulanum putabat: agnoscit, & Dominum uocat. Post resurrectionem Iesus stabat in litore: discipuli in naui erant. ceteris non cognoscentibus eum, dicit discipulus, quem diligebat Iesus, Petro: Dominus est. Prior enim uirginitas uirginale corpus agnoscit. Idem erat, & non idem omnibus uidebatur. Statimq. subiungi iatur: Et nemo audebat interrogare eum, tu quis es scientes, quod Dominus est. Nemo audebat, quia Deum sciebant . Vescebantur cum prandente, quia hominem & carnem uidebant, non quod alter Deus, alter homo esset, sed unus atque idem filius Dei cognoscebatur ut homo, adorabatur ut Deus. Scilicet nunc mihi philosophandum est, incertos esse sensus nostros ,&maxime uisum. Carneades aliquis ab inseris excitandus, ut proserat romum in aqua tactum, uideri porticus longius angustiores, rotundos procul turrium angulos, columbarum colla, ad singulas conuemones colorem mutantia. Cum Rhode Petrum
nunciaret,& apostolis diceret, ob periculi magnitudinem euasisse: non credunt, phantacma suspicantur. Porro, quod clausis ingressus est ostiis, eiusdem ui uirtutis suit, cuius & ex oculis evanescere. Lynceus, ut sebulae ferunt, uidebat trans parietem: Dominus clausis ostiis,
127쪽
ostiis, nisi phantasma suerit, intrare non poterit Aquilae& uultures transimarina cadauera sentiunt i saluator apostolos suos, nisi ostium aperuerit, non uidebit Die mihi acuti me disputator, quid est maius, tantam terrae magnitudinem appendere super nihilum, &super aquarum incerta librare, an Deum transire per clausam portam ,& creaturam cedere creatori quod maius est, tribuis: quod minus est, calumniaris. Petrus super aquas amb Matth. i. lat graui&solido corpore: mollis unda non cedit: paululum fides dubitat, &statim naturam suam corpus intelligit: ut sciamus, super aquas non corpus ambulasse, sed fidem. Oro te, qui tantum contrareturrectionem sentis, argumentaris, an simpliciter mecum loquetis ξ Credis, uere Dominum resurrexisse, in eodem, quo mortuus, quo sepultus est, corpore, an n6 credis si credis . cur ista proponis, per quae resurrectio denegatur si n6 eredis ;quid ita imperitorum lactas animas, & resurrectionem casso nomine uentilas Audiui nuper de Marcionis schola: uar, inquit, ei, qui in hac carne, & in his ossibus resurrexeriti gauRom. ε dens animus statim intulit: Consepulti enim sumus, de consurreximus cum Christo per baptismum. Animae, an carnis resurrectionem dicis e Respondi, non solius animae, leaeas nis, quae G anima renascitur in lauacro . Et quo modo peribit, quae in Christo renata est Zi.Cor. is Quia icriptum est, ait, Caro& sanguis regnum Dci non possidebunt. Attende, obse te, quod dicitur: Caro & sanguis regnum Dei non possidebunt. Numquid nsit se urgent absit; sed non possidebunt. Quare non possidebunt quia sequitur, Neque corruptio incorruptionem possidebit. Tamdiu ergo regnum Dei non possidebunt, quamdiu caro tantum sanguis q. permanserint. Cum nitem corruptiuum induerit incorruptionem ; & mo tale induerit immortalitatem ;& lutum carnis in testam fuerit excoctum i quae prius graui pondere premebatur in terram, acceptis spiritus pennis, & immutationis, non abolitionis, noua gloria uolabit ad caelum: Se tunc implebitur illud, quod scriptum est: Absorpta estolae 3 mors in uictoria. Vbi est mors contentio tua ubi est mors aculeus tuus Praepostero ordi-1.Cor. 3 ne de animarum statu & carnis resurrectione respondimus: omissis'. principiis epistolae, tota nobis contra egregios tractatus eius fuit disputatio. maluimus enim de Dei rebas, qua I .Reg de nostris iniuriis, dicere. Si peccauerit homo in hominem; rogabunt pro eo ad Dominii. Si autem in Deum peccauerit; quis orabit pro eo Nunc ediuerib, super omnia nostros adsuersarios immortali odio persequimur: blasphemantibus Deum, clementem porrigimus manum. Scribit ad Theophilum episcopum apologiam, cuius istud exordium est: Tu quidem , ut homo Dei, & apostolica ornatus gratia, curam omnium ecclesam, maxime eius, qtiae in Hierosolymis est sustine si cum ipse plurimis licitudinibus Ecclesae Des, qvie sub te est, distringaris. Lausat faciem, ad personam principum trahit. Tu, qui regulas quaeris ecclesiasticas; & Niceni concilii canonibus uteris ;&alienos cleticos,& cum suis epitrupis commorantes tibi niteris usurpare; responde mihi. ad Alexandrinum episcopum Pabstina quid pertinet ni fallor, hoc ibi decernitur, ut Palaestinae metropolis Cesarea sit,&totius orientis Antiochia . Aut igitur ad Caesariensem episcopum referre debueras; cui, spreta communione tua , communicare nos noueras . aut, si procul expetendum iudicium erat, Antiochiam potius litterae dirigendae. Sed noui, cur Caesaream, cur Antiochiam nolueris mittere. sciebas, quid fiageres, quid uitares. maluisti occupatis auribus molestiam secere, quam debitum metropolitano tuo honorem reddere. Nec hoc dico, quod praeter amicitias, quae suspicionem generant, quidquam in Iegatione reprehendam; sed quia apud interrogantes magis Se praesentes te purgare debueris. Misisti religiosissimum hominem Des, Isidorum presbyterum, uirum potentem tam ex ipsa incessus & habitus dignitate, quam diuinae intellia gentiar, curare etiam eos, qui animo uehementer aegrotant, si tamen sensum sui languoris habeant. Homo Dei mittit hominem Dei: nihil interest inter presbyterum & episcopum readem dignitas mittentis de missi: hoc sitis imperiter in portu, ut dicitur, nautagium .ine Isdorus, qui in caelum tuis laudibus tollitur, id ipsum infamatur Alexandriae, quod tu Hierosolymae: ex quo non legatus aduenisse uidetur, sed socius. Alioquin & litterae manu eius
scriptae, quae ante tres menses legationis ad nos directae erant portantes errorem, Vincentio presbytero redditae sunt, quae usque hodie ab eo tenentur t quibus cohortatur ducem exercitus tui, ut super petram fidei stabili persistat gradu; nec nostris naeniis terreatur. Pollicetur se, antequam legationis esset ulla suspicio, uenturum Hierosolymam, & ad aduentum suum illico aduersariorum cuneos proterendos. Et inter cetera his etiam uerbis utitur. Quo mo. do sumus in aere dis luitur, & cera ad uiciniam ignis liquescit: ita dissipabuntur qui se per ecclesiasticae fidei res stentes, nunc per homines simplices eandem fidem inquietare conantur. Rogo te lector, qui hoc stabit antequam ueniasi quid tibi uidetur aduersarius,an legatus
128쪽
UVEB AVS ERRORES IO AN HIEROSOL. 11st
rios piissimum, uel religiosissimum,&, ut uerbum exprimamus eodῖς ςQlam possumus dicere. Iste est homo diuinae intelligentiae, tam potens, ct tano in Q habitus dignitate, ut quasi spiritualis Hippocrates languorem animarum novotuerit praesentia mitigare; si tamen nos uoluerimus suae medicinae acquisic tali medicamine, qui etiam alios curare consueuit. nobis diuina illa intelligen
o Myrino stultitia est. Ubenter nostra rusticitate languemusrne collyrio uestro im pie
Matrius. Tua uero sanistimoniae, pro optima uoluntate quasi ad finem usque per-
Qeprecamur Dominum in sanctis locis nocte ac die, ut ei reddat persectam merce C ronam uitae largiatur. Recte gratias agis: nisi enim uenisset Isidorus, tu in totatam fidelem sodalem non inuenisses. nisi ille tibi promissum apportasset auxia ire, , 'reres in turba rusticorum, quae sapientiam tuam intelligere non posset. Haec ipsa, de qua nunc sermo est, Isidoro praesente, & multum collaborante, dictata est, ut idem esset & dictator, & baiulus litterarum. Cum ergo huc uenisset, & accessisset ad nos tribus uicibus ,& admouisset tam diuinae sapientiae tuae, quam propriae intelligentiae habentia medicinam uerba ; nec profuit alicui, nec profuit ei quisquam. Hic, qui ad tres uices dicitur ad nos accessisse, ut& in ueniendo mysticum numerum conseruaret, qui Theophili episcopi mandatum nobis loquebatur, litteras, ad nos ab eo missas, noluit reddere. cumq. diceremus, s legatus es, redde legationis epistolas: si epistolas non habes, quo modo legatum te probabis respondit, se habere quidem litteras ad nos, adiuratum tamen ab Hieroselymorum episcopo, ne nobis eas redderet. En legati constantia: qui ut pacem faceret, ct suspicionem in alteram partem seuoris excluderet, aequum se utrisque praebuit. Et quia sne emplastro uenerat, & medicorum armamenta non habebat; iccirco eius medicina non profuit. Hieronymus, & ii, qui cum eo sunt,& secreto, decoram omnibus, frequentiss- me, di sub iurisiurandi testificatione satis ei fecerunt, quod numquam de nobis ambiguitatem aliquam habuerint fidei, dicentes i Quo modo eo tempore, quando communicabamus ei, nunc similiter eundem affectum emus de ratione fidei. Videte, quid faciat concordia dogmatum. Isidoriis, qui, ut haec significaret, eius secius erat, homo Dei, de presbyter ωσε πιος δc uir potens,&secro ac uenerabili incessu, de diuinae intelligentiae, de Hippocrates Christianorum uocatur. Ego misellus, dum in solitudine delitesco, a tanto Pontifice repente truncatus, presbyteri nomen amisi. Et tamen iste Hieronymus, cum pannosa turba de sordida gregibus,quid isdoro illi fulmineo ausus est respondere At ne sorte ille non crederet, de opprimeret eos praesentia, de mole corporis sui, non semel, non te tio, sed fi equentissime iurauerunt, se eum, de quo quaestio erat, scire orthodoxum, nec umquam in suspicione habuisse hau eos. Ο aperium impudensq. mendacium: o testim nium pro se, nec Catoni creditum. In ore enim duorum uel trium testium stat omne uer . Matth. 8bum. Alicubi Q dictum, aut tibi alicubi mandatum est, quod sine satisfactione fidei communionem tuam subiremus 3 Quando per uirum disertissimum, de Christianissimum, AN chelaum comitem, qui sequester pacis erat, condictus locus foederis fuit ; nonne hoc in primis postulatum est, ut futura concordiae fides iaceret fundamenta ξ Pollicitus est esse se uenturum. Instabat dies paschaei frequens monachorum turba conuenerat: expectabaris in loco: quid faceres, nesciebas. Repente mandasti aegrotare nescio quam; illo die te non posse uenire. Ludio ne, an episcopus haec loquitur Pone uerum esse quod dicis: propter unius mulierculae delicias, ne te absente doleat caput, fistidium sustineat, stomacho perfrigescat, Ecclesiae causam n gligis tot uirorum de Christianorum, de monachorum contemnis prinsentiam Noluimus occasonem daret uidebamus enim strophami dilationis tuae iniuriam patientia uicimus. Rescribit Archelaus: monet altero de tertio die manere, si uellet uenire. At ille occupatus, muliercula enim uomere non cessauiti dum nauseam euasisset, nostri penitus oblitus est. Post duos ergo menses tandem expectatus uenit Isidorus: qui non, ut tu fingis, pro te testimonium, sed causam postulatae satis onis audiuit. Cum enim obiiceret nobis, quare ei communicastis, si haereticus erat ; audiuit ab omnibus, communieauimus nihil de haeres suspicantes. Postquam uero a beato Papa Epiphanio conuentus, tam sermone quam litteris respondere contempsit ; cunctis monachis ab eodem Epiphanio scripta uenerunt, ut absque satis ione fidei nullus ei temere communicaret. Praesto sunt lititerae: nec super hac re dubitari potest. Haec sunt, quae fratrum turba respondit ; non, ut tu argumentaris, ex eo te non esse haereticum, quia aliquando non dictus sis. hac enim ratione aegrotare non debebit, qui ante aegrotationem sanus suit. Quando autem coeptum est de ordinatione Pauliniani, de aliorum, qui cum eo sunt, uentilari ; uidentes se reprehendi; cupropter
129쪽
propter caritatem atque concordiam concederentur eis omnia; hoc autem Glum expetere tur , ut licet ab aliis contra regulas ordinati essent, tamen subiicerentur Ecclesiae Dei: et noscinderent eam, neque proprium sibi facerent principatum: in hoc non acquiescentes, coeperunt proponere de fide ,& omnibus notum tacere, quod, si non ais uerentur ii, qui cum Hieronymo presbytero erant, nil culparent in nobis; sin autem arguerentur er ris&cu pae, cum penitus non queant de istiusmodi quaestionibus disputare, satisfictionem etiati proprii non inuenientes ad ista confugerent: non quo sperarent nos posse convinci; sed fasmam nostram laedere niterentur. Quod perplexa oratio est, nemo uitium interpretationis putet i talis enim & Graeca est. Interi in No gaudeo, quod, qui me decollatum putabam , subito mihi presbyterii caput uideo repostum . Dicit nos omnino conuinci non posse; deuenire ad proelium perhorrescit. Si causa discordiae non ex dissensione fidei est. sed eti Pauliniani, ut dicit, ordinatione descendit: quae tanta stultitia est, uolentibus occasionem dare nolle respondere Confitere fidem; sed tamen responde quod quaereris, ut omnibus luceat non de fide, sed ordinatione esse certamen . quamdiu enim interrogatus de fide lacu ris , potest tibi aduertarius dicere: Non est ordinationis causa, sed fidei. si ordinationis causa est; stulte facis de fide interrogatus, tacere: si fidei; stulte praetendis ordinatione. Porro, quod dicis te petisse ut subiicerentur Ecclesiae Dei; & non scinderent eam, neque proprium sibi facerent principatum: de quibus dicas, non satis intelligo. Si de me,&de presbytero Vincentior satis multo dormisti tempore, qui, post annos tredecim, nunc excitatus haec loqueris . ob id enim Ae ego Antiochiam,& ille Constantinopolim, urbes celeberrimas, d seruimus; non ut te in populis praedicantem laudaremus; sed ut, in agris, et insolitudine adolescentiae peccata deflentes, Christi in nos misericordiam deflecteremus . Sin autem de Pauliniano tibi sermo est: vides eum episcopo suo esse subiectum , versari Cypri, ad uisitationem nostram interdum uenire, non ut tuum , sed ut alienum, eius uidelicet, a quo omdinatus est . quod si hic etiam esse uoluerit, & in exilio nostro quietus in solitudine uiuerer quid tibi debet, nisi honorem, quem omnibus debemus episcopis Fac a te ordinatum ridem ab eo audies, quod a me, misello homine, sanciae memoriae episcopus Palilinus audiuuit. Num rogaui te, ut ordinarer λ Si sic presbyterium tribuis, ut monachum nobis non auserat: tu uideris de iudicio tuo. sin autem sub nomine presbyteri tollis mihi, propter quod saeculum dereliqui tego habeo quod semper habui: nullum dispendium in ordinatione passus es. Vt non scinderent, inquit, eam, neque proprium sibi facerent principatum. Quis scindit Ecclesiam Θ nos, quorum omnis domus Bethlehem in Ecclesia communicat: an tu , qui aut bene credis, ta superbe de fide taces; aut male, & uere scindis Ecclesiam Z Nos scindimus Ecclesiam, qui ante paucos menses, circa dies Pentecostes, cum, obscurato sole, omnis mundus iamiamq. uenturum iudicem formidaret, quadraginta diuersae anatis &s xus, presbyteris tuis obtulimus baptizandos et certe quinque presbyteri erant in mona
sterio, qui suo iure poterant baptigare, sed noluerunt quidquam contra stomachum tuum ficere; ne & haec tibi de fide reticendi daretur occasio. An non tu potius scindis Ecclesiam , qui praecepisti Bethlehem presbyteris tuis, ne competentibus nostris in pascha baptismum traderent, quos nos Dio spolim ad conse rem & episcopum misimus Dionysium baptizandos Ecclesiam scindere dicimur, qui extra cellulas nostias locum ecclesiae non habemus ΘAn n5 tu scindis Ecclesiam, qui mandas clericis tuis, ut, si quis Paulinianum ab Epiphanio episcopo consecratum presbyterum dixerit, ecclesiam prohibeatur intrare Ex quo tempore usque in praesentem diem videmus tantum specum Domini ;&haereticis intrantibus procul positi suspiramus. Nos ne sumus, qui Ecclesiam scindimus : an ille, qui uiuis habitaculum, mortuis sepulcrum negat, qui statuum exilia postulat Quis potentissimam illam is ram, totius orbis ceruicibus imminentem, contra nostras ceruices spiritualiter incitauit Quis ossa sanctorum & innoxios cineres hucusque uerberari ab imbribus sinit ξ His nos blandimentis bonus pastor inuitat ad pacem, & proprium arguit iacere principatum; qui omnibus episcopis, reclam duntaxat fidem tenentibus,& communione & caritate sociamur. An tu solus Ecclesia es; &qui te offenderit, a Christo excluditur Si proprium defendimus principatum; ostende nos in parochia tua habere episcopum. Quod tibi non communic mus , fidei est: responde, & ordinationis erit. Occasonem quoque fingunt aliarum litterarum, quas dicunt sibi scripssse Epiphanium . quamquam dabit ille rationem pro omnibus, quae gesta sunt, ante tribunal Christi, ubi maior & minor absque ulla personarum acceptione iudicabitur. Attamen quo modo possunt illius niti epistola, quam de ordinatione Pa
liniani illicita, ct illorum, qui cum eo sunt, a nobis coargutus scripsit; sicut & ipse epistola
130쪽
ά suo significat Rogo, quae tanta est caecitas,&Cimmeriis, sicut aiunt, teneri, Dicit nos occasionem fingere, & Epiphami aduersus mitteras non habere; rigit: Quomodo possunt talius niti epistola, quam de ordinatione Paliliniani - έ C. , qui cuna eo sunt , a nobis coargutus scripsit; sicut & ipsa eius epistola in J significat Non habemus epistolam. Et qxue est illa epistola,quae in exordio suo
loquitur Est aliquid post exordium, cuius tu times iacere mentionem . A teta S aetatis qua Paulinianus erat: presbyterum ordinas, & legatum mittis, aes . .in habes fiduciam, ut, ubi Paulinianum mentitus es puerum, illuc puerum svxvri yterum. Itemq. Theosebam, Titiae ecclesae diaconum, facis presbiterum, &ω, illium . in nos abuteris eloquentia. Tibi soli licet Ecclesiae iura calcare: tu feceris, norma doctrinae est: & non erubescis ante tribunal Christi iudicandum Epiphanium prouocare. Quae sequuntur post hoc capitulum, haec sunt: Mensae suae et domus Contubernium imputat Epiphanio, scribit q. eum numquam esse secum de Origerii, dogmatibus locutum sub iuriuurandi testificatione confirmat, dicens: ne suspici Hem quidem, sicut Deus testis est, perueris in nos fidei se habere monstrauit. Nolo responctere & arguere acriter ; ne periurii episcopum conuincere uidear. Praesto sunt plures epist De Epiphanii , una ad ipsum, aliae ad episcopos Palaestinos, ct nuper ad Romanum Pontificem t in quibus dicit se eum, coram multis, de dogmatibus arguentem non meruisse resposiam: tot q. nostrae paruitatis est monasterium.
HIERON. ADVERSVS IRON. HIEROSO L.
PIS T O L A tua, hereditatis Dominicae te indicans posse rem, qui pergens
ad patrem apostolis loquebaturi Pacem meam dό uobis, pacem meam relinquo uobis: illius quoque felicitatis compotem te esse testata est, in qua beati pacifi- ci nuncupantur. Blandiris ut pater, erudis ut magister, instituis ut pontifex. Venisti ad nos non in austeritate uirgae , sed in spiritu benignitatis de lenitatis&mansuetudinis i ut humilitatem Christi primo statim sermone res nares; qui mortalium genus non fulminans ,& tonans , sed in praesepi uagiens, & tacens, saluauit in cruce. Legeras enim in typo illius antepraedictum: Memento domine David, de omnis mansuetudinis eius, de in ipso postea praesentatum. Discite a me, quia mitis sum, dc humilis corde. Vnde de multa de sacris uoluminibus super pacis laude perstringens, ac per uarios scripturarum campos more apum uolans,quidquid dulce & aptum cocordiae fuit, artifici eloquio messuisti. Cum rentes igitur ad pacem incitati sumus: exposta ad nauigandum uela crebrior exhortationis tuae aura compleuit; ut non tam retrectantibus & fistidioss, quam ut auidis do plenis faucibus dulcia pacis fluenta biberemus. Verum quid iacimus, in quorum potestate uoluntas tantum pacis est, non essectus Et quamquam uoluntas quoque apud Deum propositi sui mercedε habeat ; tamen imperfectu in opus etiam uolentes maerore contristat. Quod sciens& Apostolus, persectissimam uid licet pacem in utriusque partis uoluntate consistere: Quatum inquit,ex uobis est: cum omnibus hominibus pacem habentes. Et propheta: Pax pax. Et ubi est pax Nihil enim grande est, pacem uoce praetendere, & Opere destruere; aliud niti, aliud demonstrare; uerbis sonare concordiam, re exigere seruitutem. Volumus de nos pacem, et non solum uolumus, sed de rogamus, sed pacem Christi, pacem ueram, pacem
sine inimicitiis, pacem in qua non sit bellum inuolutum, pacem quae non ut aduersarios subiiciat.