장음표시 사용
101쪽
nantur, tamen illae minus frequens esse solent, de ad vernas, vel autumnales commode reduci poterunt, prout huic illive tempestati magis appropinquant. Notavit enim SMissamus sul, febres illas, quando epidem ice grassaturae sunt, citius quandoque incipere, inprimis autumnales , quae tunc Iunio mense adulto prodeunt; si vero minor illarum numerus suturus sit, serius. invadunt, Augusto nempe mensε, vel & circa Septembris initium: imo .vidi quandoque serius adhue, circa mensis Septembris finem febres autum. nales emicuisse. observavit autem Ddmbamus, eo numerosiores fuisse has febres, quo citius inceperint: unde notat, quod anno I 66 I. circa finem Junii jam viderit aegros quartanis febribus correptos, quae deinde quam mayime grassabantur. Necessaria autem haec distinctio est, quia licet ejusdem nominis libris fuerit, & eundem. typum servet, ingens tamen diversitas occurret semper, tam in symptomatibus, quam in curatione, prout vernum, vel autumnale tempus fuerit. Unde non dubitavit S enhamus - , quin febres illae tua sua natura , sive essentialiter, disinguantur , nihilique certi, tam in prognosi, quam in curatione posse haberi monuit , nisi ad hane febrium diversitatem attendatur. Neque hoc mirum videbitur, si consideretur, verno tepore sol. vi illa, quae hyemali otio accumulata fuerant in corpore lenta,& viscida; adeoque cum ipsa febre anni constitutionem conspirare, ut cito solvatur serihrilis materia; quo simul iaciunt salubrium vegetabilium tunc germinantium succi, qui tam ciborum, quam remediorum titulo adhiberi solent. Languida jam in stabulis armenta, dum ad prata ducuntur, gramineis succis pulcherrime re eurgantur ab illis, quae hyemali tempore congesserant,& brevi opima nitent pinguedine, & gramineo lacte ejusve sero salutarem adeo humano generi medelam praebent. Postquam vero aestivis caloribus exusta corpora fuerunt; liquidissimis dissipatis, major humoribus nascitur tenaeitas; bilis aerior fit & spissior; & aeris adest inaequalis temperies, unde, dum incautos toties matutina, & vespertina frigora laedunt, qui diurni caloris impatientes corpus non satis vestibus tegunt, morbis plurimis oceaso nascitur.' Simulque auctum quotidie frigus a morbo resurgentibus toties recidivam generat. Patet hinc, quare longe aliam indolem libres autumnales, quam vernae habeant, & dimcilius curentur. b Diversitas autem insgnis in his febribus observatur, OB VARIos ΜοREs, SYΜPToΜATA , Ex IT Us 3cc. Vernales enim intermittentes salutares sempee sunt, & rarissimae diuturnae r imo, quamvis minus apta methodo trahientur etiam in debilibus & senibus, nunquam tamen fere quis ex illis mori obseris vatur lx J. Autumnales eontra, dum pro traftis , 3e duplicatis paroxysmis continuarum indolem imitantur, uti sequenti dicetur para grapho, periculo saepe non vacant, & aetate provectioribus, de e cochymicis corporibus saepe lethales sunt. Atque illae febres saepe ad plures protrahuntur menses, imo& ad vernum tempus usque aegros quandoque tenent, uti in quarianis autum
102쪽
nalibus tot Ies observatur. Pessima antem illa symptomata, ventris indura. tio, tumores hydropici, cachexta &e.. quae a febribus autumnalibus fiunt, post vernas sebres nunquam, vel saltem rarissime, obtervantur. Curatio autem pariter longe differt t nam in vernis febribus quandoque vix ulla meo dela requiritur, cum sibi relictae sponte cessire soleant.' in autumnalibus vero febribus longe operosiori arte opus saepe est , uti in curatione harum se. brium postea dicetur e se & autumnales sebres longe magis proclives sunt ,
ut intercalari die novum paroxytatim excitent, quam vernae; atque nausea, vomitus anxietas, aliaque febres intermittentes comitantia symptomata, longe saeviora in autumnalibus observantur. Praeterea quartanae autumni soboles sunt inprimis, & reliquarum intermittentium maximae diuturnae: & tertia. nae autumnales quandoque in quartanas mutantur, quod in vernis tertianis nunquam contingit I J. Unde & Hippomates et dixit , aestivas quartanas plerumque breves existere, autumnales vero longas. Et in genere de omni. Dus morhis pronunciavit, quod Autumno in universum morbi aeutissmi sent, mamme trebatis ς ver auum saluberrimum, minime exitiau a .i Patet erso ex dictis, quanta diversitas inter denas intermittentes, Sca tumnales sit; imo adeo opposta harum indoles est, ut UNA ALIAM FUGET. Observaverat jam Galenus b , tertianam non exquisitam autumno ine pige. atque in ver usque perdurasse. Quartanas autumnales circa sequens proxime vernum tempus solvi, quotidianis observatis constat. Neque viis detur hoc tantum pendere a solo verno tempore, quo languentia diuturnis morbis corpora tam pulchre relatillantur: sed potius a mutata epide micadiathes, quae non amplius autumnalium morborum genio favet. observavit enim Ddenbamus e , tertiauas vernales, ob phlebotomiam, θ' ealbarsa .udebito celebratas , regimen insuper cum morbo male quadraris , moro tra ris eriam usque ad tempus illud, quo autumnales solem invadere , quaa rem pessas, eum brius morbi genis sit admodum contraria , eundem continenter ex ri Mit. Autumnalis enim tempestatis varietas , & major aeris inclementia ex sua natura potius morbis favent, adeoque ab hac causa tertianarum. vernalium productarum curatio exspectari nequit.
s. 74 . & saepe initio autumni aemulantur exacte indolem continuarum, ob Iongiores, & duplicatos parox7smos, dum tamen indoles, & curatio plane diversae sunt. Notaverat jam Celsus d , quod in febribus intermistentibus auesso es imterdum quoque confansdunruν, A ut norMi nequae M ora earum, neque Datia possηt. Unde cum nunquam febre liber inveniatur aeger, saepe morbus aminus peritis pro febre continua habetur, mue similis medela adhibetur, ac in
ad Glaucon. Lib. I. cap. 9 Charter. Tom. X. Pag. et ea. l e a Sect. I. cap. s.
103쪽
in febribus eontἰnuis inflammatoriis fieri solet. Quando autem prius febris. legitimum intermittentas cujusdam typum habuit, & deinde duplicatis, &pro ductis paroxysinis in eontinuam febrim transit, uti in quadam epidem lea con. stitutione post tertium , vel quartum intermittentium paroxysmum factum saepe fuisse notae Sinde diamus fel et facile cognoscitur, cujus prosapiae morbus fit. Longe autem dissi ei lius est, hoc distinguere, ubi ab initio morbi labri
nullam onservabilem intermissionem habet. Illis annis, quando febres interis mittentes admodum in hac urbe grassabantur, plures tales casus vidi , ubi sub Iarva libris continuae intermittentes deeurrebat. Diserte autem hoc monuit Srdenbamus f dicens: Observandum es etiam, quod in priueipio febrium in. inmittentium L epidemicarum praecipue, quae ausumno contingunt i baud ita in proclivi es, risum sub primis invaso iis diebas rite dising--, quando fidem stare e risua adscita primum adoriuntuν. naque factu es aliquandia , vis dilia
genter adverteris animum, quidquam aliud praero aliqualem morbi remi laneis deprehendere , quae tamen paulatim tu perfectam desimi intermusionem , O 1 pum anni tempessati apis respondentem. Novimus autem talem febrim quam vis longioribus, dc multiplicatis paroxysmis continuam mentiatur, ad elata sem intermittentium pertinere ex epide mica constitutione ἱ nam eodem tempore plures semper observantur laborare tertianis duplicatis, vel de quaristanis triplicatis quandoque, eum manifesta tamen intermissione. Praeterea si in tali sebris sensibilis remissio, & exacerbatio contingat, tunc scimus, neque ad synochos, neque ad febres aeutas continuas pertinere, sed ex genere continuarum remittentium esse, quae saepe ex intermittentibus fiunt.
uti ad s. 738. dictum fuit. Videtur autem illa intermittentium in contiis nura degeneratio ab aeris calore pendere inprimis. Novimus enim ,.uti postea dicetur in curatione intermittentium, per calida nimis remedia data febrim intermittentem mutari posse in eontinuam; atque videtur idem hi seri. Nam haec sebrium speetes non observatur fere nisi tali eonstituti ne, qua intermittentes epidem ice grassantur. verum praecedenti para grapho dictum fuit, tune illas eo eitius ineipere, & mense Iulio jam prodire .
quando magnus adhue in aere eator est. Quoe plus vero ad hyemem veringit annus, eo plures intermittentes genuinae apparent, & continuarum iuiarum febrium numerus decrescit: unde Ddenhamus diserte monit, tu pria ripis febrium intremissentiam illas continuas febres observari.
Magni autem momenti est in praxi medica haec distinguere posse, qui me venae sectio , nec alia debilitantia remedia adeo locum habens in his
febribus, quae ex intermittentium genere eum sint , eontinuas mentiuntur tamen . Similem enim curam requirunt ae istermittentes quibus talia nocere postea parebit , quando de illarum curatione agetur. Imo nor
dubitavit S exbamus I cor icem Peruvianum in talibus febribus adhibere , optima quidem cum successu ; quὶ in uere eontinuis febribus nihil proseir.
104쪽
7εν. TNcipiunt cum oscitatione , pandiculatione, lassitudine , I debilitate , Digore, inorrore, rigore , tremore, pallore
extremorum , respiratione difficillima, anxietate, nausea, vomitu, pulsu citato, debili, parvo, siti maxima. Haec prout majora, pluraque simul, eo febris pejer, atque in subsequente tempore calor,& caetera symptomata pejora: dc hic gradus febris primus, Incre mento respondens continuarum, & reliquorum maxime periculosus; Urina tum ut plurimum est cruda ,& tenuis. Incidens cadavera mortuorum in primo hoc stadio febris intermittentis, post anhelitus , suspitia, ignaviam, inveni sanguinem crassum , impactum pulmonibus, semper tum fuerant pulsus parvi, Dequeates, inordinati .
Harv. exercit. anat. Cap. I 6. Considerandum jam est, quibusnam cum phaenomenis libris intermittens incipiat, quomodo dein increscati. & summum vigorem adepta decrescat iterum, donec in persectam desinat. Omnia autem modo dicenda phaenomena observantur etiam in homine antea sano , dum primus paro. xysmus ingruit, vel ubi a praecedentibus paroxylmis emersit, dc optimet
Primum sere signum est oscitatio, & pandiculatio, qua omnia membra extendunt, & leviter movent, cum oblectamenti cujusdam saepe sentu; mox succedit lassitudo , & totius corporis gravitas , & major debilitas , se ut corin 'pus vix sustinere amplius possint. Eodem tempore ungues pallere incipiunt; atque ex hoe pallore ingruentem sibi paroxysmum quartanarii satis distinis guere noverunt: paullo post apex nasi, digiti manuum & pedum pallent, uti& labia, & oculorum canthi; himulque tunc frigus sentire incipiunt, & totum corpus concutitur , ac si aqua frigida perfunderetur . Unde primum illud
libris intermittentis principium impia exhorresce uiae vocavis S eniamus co gatque inde hoc symptoma orium credidit, quod materia febratis, quae uredum turgescens a massa Iongumea Micunque asy riata fuerat, iam tandem uon solum Autuis , merum ammica naturae facta , illam exagitet quodammodo. , mque lacessat ἰ ex quo sit, ut naturali qkodam sensu irritara, ac quas fugam motita,
rigorem in corpore excitet atque errerem aversarionis Dae resem raedicem . Eodem Plane modo, quo δι tiones pMrgantes a delicatuos assumtae, aur etiam toxica , 3ncaute aegrurata, horrores satim inferre Iolent. Simul tune adest, vel
paullo post sequitur, tremor totius plerunque eorporis , in multis a maxillis incipiens, quae celerri ire saepe , S alternis vicibus diducuntur, S adducuntur; unde dentes ad se trutuo alliduntur, & saepe tanta vi , ut in quartanatio senedentes cecidisse viderim, quamvis ante ncibure ac huc satis firmi videremur; quandoque adeo triolestus, & diuturnus ille trenor in toto corpore. est , ut ab invitis illis musculorum eoncussibus sutv n a delati patio ferit , di finito paroxysno tanta maneret debilitas, di dolor in omnibus membris, ut vix
105쪽
. artus movere posset virgo , mobillisma in genere nervoso , quae tertiana autumnali, post aliquot paroxysmos in quartanam degenerante, laborabat. Dedi, cum lassicere his malis non posse videretur, corticem Peruvianum;& quod mirabar, cessaverunt enormes illi tremores: febris vero quartana , sed placida , per totam hyemem mansit; verno dein tepore sensim,& sponte sita soluta. Quandoque tantum frigus nascitur, inprimis in seni. bus quartana laborantibus , ut membra rigeant, penitus immobilia , &nulli sere arti euli flem possint. Pleraque autem haec symptomata dorent, liberum, & aequabilem spirituum motum per nervos tune turbari. & impediri; uti patet ex illis, quae .6ar.& 66o. de Tremore, di Debilitate Fabrit, , dicta suerunt. Simul autem via tales iunctiones turbantur: Digus enim extremorum, uti dictum suit ad 3. 6ar ., attritum liquidorum in vasa , & se mutuo minorem ponit , adeoque liquidum ad extrema stagnare; eor ergo minus contrahi, minus evacuari, ad inque & minorem innuxum spirituum cerebelli esse . Cum autem frigore conintractae venae, Sc subsultibus trementium musculorum pressae , sanguinem suis cavis contentum versus cor dextrum derivent; interimque cor minus
valide contractum , se tam facile evaeuare nequeat, dum & tu arteriis major resistentia adest; patet, maximam sanguinis.copiam in venis magnis circa cor dextrum, & in sinu bus, ει in pulmone debere colligi;. unde anxietas nascutur vides. 63r. , & omni respirationis mollimine nituntur xiam sanguini exeorde dextro pes pulmoclem in cor sinistrum expedire. Cum autem pulmo, in vasis sanguineis repletissimus , tune ab aere inspirato dissicilius expandi possit, hine respiratio dissi eillima fit. Cor vero irritatum continuo sanauinis per pulmonem trans pressi influxu, de copia circa cor dextrum collecti; paupitat celerrime, unde pulsus citati quidem, sed debiles simul, εe pravi, quia
parea tantum copia sanguinis in arterias exprimitur, quae illis dilatandis nos tussicit: de qua re antea in Commentariis q. s 6. dictum fuit. Solent fere semper nausea, Sc vomitus adesse hoc tempore, adeoque & naturales fiancti ines turbantur . Cum autem probatum Rerat in Comn entariis 8- 636. , Ii v xum immeabilitatem merito inter sitis librilis causas numerari, patet satis ratio, quare sitis maxima hoe sebris tempore adsit, cum δc ad extrema st gnent humores, Sc circa cor, Sc pulmones immobilis sanguis accumuletur. Omnia autem modo enumerata symptomata febri intermittenti potius adesse inveniuntur, quam febribus continuis: nam in illis raro, vel nunquam tam validum, nee tam diuturnum, frigus adest: cumque febris continuae, nisi omnium acutissima suerit , incrementum non tam velox st, quam febris intermittentis , raro in libris continuae in ἰtio omnia haec symptomata madsunt, vel nunquam saltem tam valida. Unde de ex his incipientem se. brim intermittentem a continuis ut eunque distinguere possis mus . Atque ideo Galenus ch dixit: Quae igitur eum rigore iuvadunt, nω abi re ex ea
rum numero esse, quae circuitu quodam repetunt, duaeris. Quandoque tamen
contingit, ut primus librium intermittentium paroxysmua levior fit,. ademiaque non adeo molesta haec symptomata habeat.
106쪽
Cum autem, uti ad g. 3. dictum suis, eclusque morbi tanta sit magnitudo,
quantum a naturali statu recedit; patet satis, eo pejorem esse febrim interis mittentem, quo symptomata enumerata majora, δc plura fuerint. Praeterea observatur semper, quo frigus, tremor, pallor &e. pejora suerint, eo ma..iorem postea ea larem sequi, & validiora esse illa symptomata, quae seque tem febris statum eo ari solent , nisi frigoris sebrilis tempore sinoeetue aeger. Illa enim causa , qualiscunque demum suerit, quae intermittentia sebris paroxysmum excitat, dum incipit agere, vitales actiones, pulsum& respirationem, & ealorem, qui inde pendet, turbat , 3e laedit ; unde quo validior haee fuerit, eo maiori molimine vita adhue superstes indiget, ut illam superet, & expellat de eorpore, vel saltem reddat non actuosam. Verum illud vitae, in Gidam morbosem agentis, molimen , eirculationis impetu, & velocitate auctis, eificatiam suam praestat, unde patet ratio, quare tantus calor post validum Bisus librile sequatur. Praeterea dum in valido fit ore librili in venis majori s ei rea cor dextrum & sna venoso, uti & in pulmone sanguis sere stagnat, disponetur ad coneretionem, de expressis solo tenuissimo, residuae moleculae plus cohaerebunt; hine dum ineipiunt minui
illa obstacula cirra extremitates arteriarum , sanguis corde pulsus majoricum attritu per ultimas arterias in venas transibit; adeoque augebitur ealoel vide g. 6 3. 3, donee resoluta illa sanguinis immeabilitate. & subacta vel
expulsa causa parox mi, redeat pristina cireulationis aequabilitas. Cum autem febres intermittentes dupli et ratione considerari possint, quat nus nempe acienditur ad illa, quae in singulis paroxysmis contingunt, vel quando omnes paroxysmi talis sebris simul confiderantur ; patet, singulos par Tisos habere suum initium , inerementum , 3c statum , uti de libri hus continuis dissitam fuit s. 3να; tuncque comparando ibi et se, primus hic febris intermittentis gradus respondenit illi stadio continuarum Rhrium,
quod incrementum vocatur, in quo nempe masis magisque minuuntur ea, quae de sanitate supererant. & contra augentur illa, 'uae a morbo pendent.
Si uero de omnibus porox visis Dbris intermittentis simul agitur , tune ejus sebris incrementum adesse dicitur, quandiu paroxysmus duratione, Senumero, 3e vehementia symptomatum , proxime praecedentem exeedit. Μaxime autem perieuiolum esse illum primum febris gradum pater , si consideremur symplomata tune praetentia, quae vitalium functionum insi. gnem laesionem demonstrant. Sanguis enim , uti dictum fuit . cirea cor de trum & in pulmone accumulatur, pauculum tantum incor sinisteum transit, quod tremulo motu palpitans per arterias, isigore eontractas, illum transprio mere nequit ad extrema corporis usque, adeoque patet, vitalem motum huis morum ex eorde in arterias. & ex arteriis in venas, δc dein in cor iterum
turbari,& impediri r eumque ab his vita pendeat, uri ad ρ. a. dictum filii, apparet hoe febris tempore ipsim vitam in dili men venire. Uerum quidem est, sequenti fibris stadio haee obstacula solvi, liberamque denuo redi e huis morum circulationem, atque ideo paucissimos exstingui homines in librium istermittentium paroxysmis, si simul cors deretur ingens numerus illorum. qui his febribus corripiuntur , interim tamen verum est, maximum peri. culum
107쪽
illo tempore mori. Summorum Medieorum osservata suffragantur modo dictis. S HS ν---is notat, quod qui ex febri s intermisisntibus morianis tur,s quidem in μνου pereame, inprima is, tempore sexbomseentiae Dialim I fato μηροπιών: nam δε - -pus Gemescentiae pertigerius, solarm pro illa visa nota moria sure Senibus auim quandoque hoc contigisse , ut in is ipso vel primorum paroxysmorum rigore defieerent , alibi l l monet. Sicti erius lιJ vidit, in eo rigare, qui iaitium erat quarianae ac Pioins, segram maliarem exuvia. Idemque Hisma ina suis observationibus confirmat in . Magnum pondus his addunt illa, quae Ham eas sna in cadaveribus illo rum . qui in primo harum febrium stadio defuncti fuerant, invenit ; sie enim habeti In uni ae febris principio morbi a causa c- ροσην , .circa cre pulmones, quando immorariar, antiisses, DOMUM , or ignavει facit, qui principium ag3ravatuν vitiae, sanguis in pulmo es impimisar, incrassatur . mu framst shoc ego ea dissectione illoνum, qui A. principio accessonis mortui μαι, eamnas l. - tunc semper pulsus 'quemes , μνω , o' qua δερο
--dinati sunt g. ab adatim vera valco , ane-ata materia, verris viis, O
transis facto, inviuscia si iversum corpus , piastir ma res funi, oe vehemen tiores, ingraves ute μνοσμα febriti. Ubi enim eator librilis post frigus se. quitur, novimus expeditas iterum este viaa sanguini pulso ad extrema eorporis vique, adeoque omnia obstaeula saluta esse, tam illa , quae a vas rum contractione, quam quae a Iiquidorum immeabilitate facta suerunt; adeo que solam tantum circulationis velocitatem auctam superesse, quae brevi in bis libribus sopietur: unde nullus metus est . ut hoc paronysmo pereat aeger Verum quidem est, quod, ut homine plethorico, per eatorem librilem ra- relicto tanguine. vasa quandoque rumpi possent in terebro, pulmone &e. lethali eum eventu sed tunc satis patet, in tali casu mortem non per dere a febre ut uniea Guia, neque adseribi posse illis, quae in omni se. Ne intermirtuti obtinent, de quibus hic tantum agitur. Urina vero plerumque hoc febris intermiisentis tempora eruda, & nuis esse solet, ob contaicta vasa , debiles vires cordis, & potum saepe copiosum ingestum; unde per renes tantum tenuissima, δι mere aquosa serusanguinis pars transtia
108쪽
Postquam per aliquod tempus, lonsitudine varium pro diversa febris ἰndole, anni tempestate, aegri temperie, & aetate s vide f. 37s. l. duravit primum illud libris intermittentis stadium, incipit frigus minui,& tremor,
calorque gradatim redit in extremis corporis partibvs ; simulque pallor eva. neicit, & redit rubor; respiratio, quae ante dissieillima erat, iliarior redisditur, et isdemque aucto calore sortis , de magna iit ; sanguis enim, qui antea fere stagnabat circa cor, & pulmones, iam libere transit, sed rapido simul motu, unde ει auctam respirationem requirit, ut eodem temporis spatio major sanguinis copia per pulmonem trajici possit . Anxietas autem, quae tempore frigoris febrilis ob sanguinis egregum ex corde impeditum vide aderat, minuit, dum deereseunt obstacula ; simulque pulsus major, di robustior sit, quia cor eontentum suis cavis sanguinem iam in
arterias circa extrema sua pervias propellit. Sitis tamen saepe adhue m una adest, partim ob humores nondum penitus solutos , partim etiam obyeeitatem linauae, & oris ,- suae calorem febrilem comitari soletr saepe
etiam, uti postea videbimus, putrida biliosa colluvies in primis viis adest, quae eatore febrili mota , peior reddita sitim validam . producere valet vide s-- . Dum autem per tremores illos praegressos tot, & tam validis
saepe concussibus agitatae fuerunt partes musculosae, non mirum est, artus
dolere, dum sanguis jam magno latis impetu, Sc velocitate per has partes movetur. Quia autem calore librili, & aucta circulationis velocitate, vasamasis distenduntur, dolor capitis magnus saepe adest hoc libris tempore. Urina autem coloratior latet ese , quam in frigore librili . ob majorem attritum fluidorum ad vata, & plerumque rubet, magis, minusve colorata pro varia febris intensitate, & potus assiimii copia. Hoe febris intermittentis stadium S trabamus to vocavit tempus ebulli. tionis , sive sermentationis quo autem sensu haec vocabula intelligenda veliti alibῖ spi dixerat , qua nempe natura uti consuevit , ut in febri bus morbosum materiam subigat, & expellat de corpore. Respondet autem hie status febris intermittentis vigori febrium aeutarum, quia postea senis sm remittunt omnia symptomata , S libris decrescit. Differt tamen in eo,
quod in vigore febrium acutarum aequo quasi Marte dimicet natura eum maxima morbi vehementia , & incerto quidem eventu . cum aliquando morbum superet , quandoque & victa su uir. bat , uti in Commentariis
q. syo. dictum fuit; in febribus vero intermittentibus eerti sumus . quod in hoe paroxysmo natura morbo praevalebit , cum illi, qui perituri sunt, primo febris stadio exti reuantur, uti praecedenti. par grapho dictum fuit.
S. 75 I. ultimo ingens plerumque sudor, remissio omnium symptomatum. Urina crassa, sed mentum lateri co
tuis simile , χmnus , άτυμξία, Iassitudo, debilitas.
Sequitur tune ultimum stadium febris intermittentis. quod tempus despu4mationis dixit Soedobamuι monens, se illo nomine nihil aliud iniel. ligere, l. Sect. I. cap. I. P.M. ip test. I, cap. p. st. 19. Sin. I. cap. s. P.M,
109쪽
3.7st. x FEBRIS INTERMITTENS . ,
ligere, quam mareriae librilis iam subactae, & quasi devictae, expulsis.
Bem , sive separationem. Videtur autem haee expulsio per sudores, & urionas in primis fieri r sere semper enim summum paroxys mi vigorem ludor sequi solet, & plerumque satis profusus , calidus , toto corpore manans
Dum enim & in frigore , & calore se ili , magna sitis adfuit , copioso potu ingesto, sanguis tenuis liquidi copia abundat; dumque simul aue x
circulationis velocitas adest , & libera humorum ei reum ductio per omnia vasa corporis rediit tempore ea loris febrilis, per cutis ealidae jam, & lecti tepore solae , vaseula exhalantia facilem viam invenit aquosa sanguinis pars , & sudoris specie exit . Μagnum autem ab hoc sudore levamen peroci pere solent aegri, de eodem hoc.tempore omnia symptomata, quae calorem febrilem comitabantur, minuuntur, & aeger ad perfectam venit. Aecidit quandoque eodem tὀmpore , quandoque & in prioribus febris stadiis vomitum aceechere , vel & alvum solvi , seque etiam per has vias materiam librilem expelli sere semper tamen sudor paroxysmum febris intermittentis claudit. Pulchre haec notavit Galereus sνὶ , ubi tertianae exquisitae decursum describit , dicens: Et iam bibendi tempus ades aegr savia, statim post potum Ilurimus vapor calidus per cutim exbaut, sudoris nuncius, biosque supervenis vomitus, veI alvus deorsum 'orumpis, biliss&ns metit ore. supervenit enim sudor vaporosus, eatidus , quemadmodum in haLneo . Totam vero corpus ipsis aequatiter sudat, talisque es pulsus , qualis I 'giorum in exercitatisvibus O balneis, velox scilicet, O magusu, ac verimens, cr
Utina autem emissa hoe sudoris tempore, vel & post paroxysmum finitum, saepe sequenti modo se habet: dum emittitur, rubi eunda est, tota quasi sa. ponacea. & spumescens, deinde, postquam stetit per aliquod tempus, pelliacula in summitate urinae apparet, vasis continentis laterinus aecreta: in sundo autem vasis magna copia sedimenti haeret . quod colore suo laterum eo.
Horum , vel holi Armenae, pollimen imitatur; unde & haec urina lateritia solet vocari. Adeo autem trequenter talis urina post librium intermitte tium paro xysmos apparet, ut latentes sub aliena larva quandoque has febres hoe in primis signo cognoverit Sudenbamus sfJo Notat enim , quandoque in constitutione quadam. epide mica contigisse, ni earum parox mi non cum rigore, ra horrore, quor postea febris excipit, invadereui, sed aegeν iisdem plausis inmatibus tentaretur , ac se amplexia vera laborasset , quae tamen nibuaesiud esset, utcunque hunc afectam aemularetur , quam ipsa febris eaput imis petens, Mi ex aliis segnis, ita ex colore urinae satis liquebas quae in intomis
entibus, in plurimum rubora saturato eatat, qualis cinnitur is uriua eorum, qui
stura taborant, res non ades intense rubet a G paritis sedimentum GPonιν γλ rem laterum fere referens. Unde etiam , tali urina conspecta, nullas evacuationes per sanauinis missionem , purgantia &c. adhibebat, quas intermittentibus advertari noverat; sed exspectabat, donec paro xysmus sponte sua cessaret, & tune dato cortice Peruviano febrim hane prostigabat.
110쪽
iit FEBRIS INTERMITTEN s. s 73. . sa.
.. Notandum i men, non semper talem urinam hoc tempore adesse; nani post febr s intermittentes vernas, & inprimis post tertianas exquisitas , quaarum paroxysmi non ultra horas duodecim extenduntur, urina subruta. vel subflavescensi saepe mingitur, cum nubecula, vel en eoremate, quan. 46que 3c sedimento laeve, aequale, & album habens, & Iaeto omine, cum M sacile. 3c breves tales sebres tune esse soleant ; uti jam notavit Gala. ηM s I, Imo 8t in primis inκrmittentium autumnalium paroxylmis quandoque talis urina non invenitur , sed plerumque tune tantum, quando validiores paroxysmi adsunt, Praeterea 3e in scorbuticis talis urina apparer, licet febre intermittente non laboraverint ι .i Sudorem autem illum sequi solet plerumque blandus somnus , & pol hune totalis febris remissio invenitur; sed superest lassitudo & debilitas, quibus febris intermittentis paroxysmum ab ephemera distingui posse, di-
Mum fuit f. rata, quando de ephemera agebatur.
L- Aepe abeunt in acutas, periculosas: quod calori nimio, o & motui excitato nimis, ut plurimum debetur.
. Quandiu sebres hae persectam intermissionem habeat, raro, vel nunquam perieulosae sunt, nisi in senibus, vel debilissimis hominibus; ubi vero in
continuas acutas degenerant, saepe admodum perieulosae sunt. Satis putem hane mutaxionem proclives esse febres intermittentes , patuit ex illis, quae S. 48. dicta suerunt: tunc enim constitit, febres autumnales, qu1-
vis proprie intermittentes ex suo genio suerint, tamen saepe indolem continuarum ii emulari; dum ob duplicatos, dc protractos earumdem paroxysmos nulla in lirmissio observatur, sed remissio tantum. Notatum autem sui tibiqdem, illud tune inprimis contingere, quando maxime epide micae futurae citiua ingruunt sub aestivis caloribus. Verum febres intermittentes perse. Eiae, quae aliquot jam paroxysmis typum suum servaverant , quandoque in acutas continuas abeunt, si aegri lecto incarcerentur, vel calidis nimis remediis cura harum febrium tentetur; sicque plures, cerebro affecto, ex his febribus in continuas vergentibus , periisse monuit Soedensamus in J. simul qui ea vere jussit , ne per sudorisera facile eura tentetur in tertianis, ει quotidianis libribus ; inprimis si haec febres nondum certum typum induerint . in continuitatis vicinia adhue haerentes. Alia autem occasione cui γ notavit, s sudor ille, qui intermittentium paroxysmum clauder . solet, ultra modum promoveatur, dum aeger lectulo jugiter assisitur, eontinuam febrim accendi. Ex dictis autem satis apparet, calori nimio.& motui nimis excitato, illam mutationem intermittentium in continuas tribuendam esse. Si e virgini tertiana laboranti eonsilium dabatur, ut ma. 'gnam satis topiam spiritus vini, & piper eontritum cum calida cere visa sumeret; unde tertiana febris in continuam violentissimam mutabatur, in qua per plures dies delirabat , redeunte denuo ter lana , dum acuta con tinuar. Vide meum moω citatum. Vide II. BIeth. lassit. g. - .