장음표시 사용
331쪽
tur Calvinus lib.q. institutionum cap. I. Paragrapho 28. dum asseruit Ioannem AXlLiensisse animas esse mortales usqiae ad existremum judicii diem, illumque ideo in Haereticorum Catalogo fuisse repositum. Quo quid impudentius fingi potest ρ quidve magis a Ioantiis sententia alienum p Cumulat nihilominus hoc mendacium Calvinus , dum Gersonium quem imperith Ioanni
coaevum fingit, clim nondum natus esset testem appellat negatae a Ioanne animae immortalitatis. Id enim Geribn nec cogitavit quidem 4 l ed tant lim ex admia per Latronem beatitudinem statim post mortem,
arguit salsam esse Ioannis doctrinam, quam falid ei tribuebat, animas videlicet Mn.ctoium nonnisi post judicium Divini. talem intuituras. Λt de Gersonio plenius
Patet denique quantum hallucinentur inepti quidam Conjectores, qui volunt Ioannem divinit lis h vita praereptum, ne
in decernenda hac controversia aberraret.
Quid enim miraculi mors in homine no . nagenario habet, ubi maximh praeceditur ab infirmitate quatriduana λ Quidve psric usi suberat , clim 1 Spiritu sancto regendus esset in ferendo decreto fidei circa utrinque agitatam, & libratam quae stionem pobiiciunt a. Λdrianum vI. de Gersonium asserentes revera Ioannem XXII. a sacra Facultate Parisiensi , nec non a Philippo Rege damnatum: Ita namque Gersonius Regem Christianissimum in Sermone de Palchate alloquitur, Propter quod Ἀμρerv. paret falsitas doctrinae Papa Ioannis XXII.
quae a nata fuit cum bono buccinarum, vel tubarum coram repe nitimo Avunculo tuo
per rarasivs Paris es de visone beat ea: credidi potius rare ii Parorensibus, quam
Curiae: Ergo revera Ioannes XXII. a sacra Facultate Parisiensi damnatus est. Nego consequentiam : Etenim Adrianus non loquitur asserti vh, sed ex vulgari , quae haereticorum dolo disseminabatur , opinione: ait enim Fertur de Danue XXII. Ge. Quantlim autem ad Gersonium, dico praelatam concionem non videri genuinum , sed spurium illius istum, ut plura, eaque gravissima momenta fidem sa-ciunt. Primo quia Gersonius non erat igna. rus praefati decreti sacrae Facultatis Ioannem XXlL justificantis . Secunia, quia stylus praefatae concionis, tam demulas Iae barbarus est, ut a nullo sapiente Ger. sonio adscribi possit. . Unum autem , aut alterum ex pluribus prostro: Dum enim quasdam quaestiones Resurrectionem spectantes, vellet constringere, ait: Curisas seiare Uderans volebat interrogare multas alias
quoi es. Tum rursus versus finem. Erat misi intentio magis intrare materiam , cae terae autem Gerlonii orationes, maximh,
quas habuit coram Regibus, sunt nobilioris ingenii , & styli magis limati . Ter-ιώ qubd petrus Scholus assirmet nonnulla operibus Gersonii, fraude hostium Ee.clesiae, inserta suisse ι puth de imaginibus, Ad indusientiis , ut tanti viri famam maculare possent, de luis erroribus patroci. nati s quidni pariter adscripta suerit ipsi praefata co io, maxim. cum vix Gersonii genium redoleat p
De Priseipsis modumvis visionisi Beatifica.
TR ia distingui possunt primipia divinae
visionis productivae Primum ex parte objecti, nimirum species impressa: Se. cundum ex parte auxilii, videlicet lumen gloriae: Tertium ex parte animae, dc substantiae rationalis, nempe potentia intellectiva, de quibus omnibus hac in Sectione
QUAESTIO PRIMA.an species impressa Dei A possibilis, O . TRitum est apud Philosophos, omnem
omnino cognitionem ab objecto, &potentia nasci; potentia namque ad illius fornrationem per se, di immediath concuserit 3 objectum autem, vel per se, vel pervicariam sui speciem , maximE quando non est praesens , dc proportionatum potentiae cognoscenti: Cum enim necesse fit, inquit Philosophus I. de anima cap. 3. resinas, aut earum firmas is anima esse: certumque pariter sit, res ipsas secundlim se non recipi in facultate cognoscente et quis enim dixerit lapidem cognitum esse substantialiter in intellectust necessum est, ut in eo sint per vicarias sui species impressas:
332쪽
pressast An autem talis de Deo species detur, maximh in visione beatifica, ut evi,
Notandum I. duplicem sol illi distingui speciem objecti representativam: Alia enim dicitur Impressa, alia verti Expressa. Priore it virtualis Amilitudo iseidus objecti, seu qualitas quaedam intentionalis , effecti vheoncurrens clim intellectu ad producendam cognitionem , complendo nimirum ipsam potentiam, & illam determinando ex parte objecti ad hanc cognitionem producem
dam. Dicitur Militari, quia r seraesentat objectum, illudque potentiae cognoscenti
praesens extabet: Dicitur virnulis , non enim repraesentat objectum formaliter . sed virtualiter, quia vice oblecti concurrit ad cognitionem sormandam. Clim enim cognitio omnis ex potentia, & objecto na lcMur, potentia quidem per seipsam semper concurrit ad sormandam olestionem, objectum verti interdum per vicariam sui speciem, ut jam dictum est. Dicitur qualitas intentionalis, quia Ordinatur ad cogni. tionem , di intellectum , cujus operatio interdum intentio appellatur. Posterior speetes, nimirum expressa, est terminus internus cognitionis, qui in intellectu, dicitur Hrebum mentis, in imaginatione mantasma, estque ipsa ab intelle.ctu, & ob cto concurrente formata ut ipsius objecti imago, dc expressio. Notandum a. Triplex distingui munus speciei impressae : Primum est unire objectum potentiae, Zc ipsam essicere intentio. naliter similem objecto. Secundum eii determinare potentiam indifferentem ad varias cognitiones, ita ut cognoscat potitis unum objectum , quam aliud: Tertium est complere potentiam ex parte objecti. Cogni. tio namque duas habet sor malitates, est enim actus vitalis, &repraetentatio formalis rei cunilae: ad utrumque autem essicie n. ter concurrit, tam species, quam potentia; sed potentia praecipith videtur con- Currere ad cognitionem, ut actus vitalis est, objectum autem, re ipsius vicaria species, maximh concurrunt ad cognitionem,
quatenus est imago, dc si misi do ipsius ob-9cti: Ita quM species ideo dicatur effecti vh
Concurrere ad ec nitionem, quia totum id
praestat , quod praestaret objectum ipsum, si per se immei th ad formandam talem
Notandum Triplicem distingui posse
similitudinem in potentia intellectiva re. spectu objecti. Prima est quaedam virtus, re essicacia talis intellectus ad eliciendam
cognitionem circa tale objectum, exprimendo scilicet in seipso illius objecti similitudinem, & imaginem, qua velut inlarmetur, Ac illus returi emet intellectus: Unde tritum illud Philosophicum, latesiectus intelligendo fit omηia : Secunda ex parte linsus objecti, impressa tamen potentiae, rein i pia recepta; estque ipsa species im. pressa vices agens objecti, illud exhibendo praesens potentiae, de cum ipsa concurrendis ad sormandam expressam ipsius o jecti imaginem: Tertia denique est ex Parte medii, estque res illa, quae cognita ducit ad cognitionem alterius: sic imabo alicuius cognita , in illius, quem repraetentat, ec initionem deducit. His praenotatis, celebris est inter The logos controversia, an scilicet Deus perseipsum concurrat in ratione objecti, aut per aliquam vicariam sui speciem, ad cognitionem beatificam : quae ut resolvatur . tria hic sunt discutienda. Primb determinandum est, an sit possibilis species impressa Dei, quae illius vice concurrat alvisionem beatificam. Secundd an illa species de iacto detur in Beatis. Tertib, qu modo Deus per seipsum concurrere dicatur, cum intellectu beatifico, ad sui viasionem sormandam.
CONCLUSIO PRIMA. Species impressa divinae Essentiae η- ssimum ilis . Hae est contra Thomistas. Probatur: Illud non debet censeri impossibile, quod non implicat contradictionem: sed speciem impressam divinae Essentiae existere, non implicat contradictionem. Pr bo. Repugnaret, & contradictionem involveret talis speciei existentia, maximE vesquia est Dei similitudo virtualis, vel quia potentiam determinat, vel quia cum ipsa concurrit emcti vh ad firmandam visionem divinae Essentiae ; haec enim tria sunt munia speeiei impressae, ut dictum est in s eundo Notabili: sed ex neutro capite re pugnat illius existentia. Nun quidem, quia
Dei similisuri, quippe , clim ipsi Tho-millae admittant speciem expresiam, con
333쪽
292 Dact. I. Disput. III. Art.VII. Quaest. I.
militudinem expressam divinae Essentiae rErgo non repugnat species impressa, quatenus est divinae Essentiae similitudo. N etiam, quia s potentiae determinativa, nant aliquam qualitatem produci ad determi. nandam potentiam ex se indifferentem, ut circa obiectum aliquod seratur, & o retur, nullam, ut apparet, contradictionem involvit; quippe clim habitus, &species naturales impressae id continub praessent. Non etiam ex tertio capite, siq itidem lumen gloriae concurrit clim intellectu efficienter ad sormandam visionem beatificam:
quidni ergo produci posset species impressa,
quae cum emem intellectu concurrat ad Deum videndum. iConfirmatur : Nullo argumento probari potest impossibilitas speciei impressae, quo pariter non probetur speciem expressam esse impossibilem: Sed Gundum non admittunt Thomistae: Ergo nec primumdebent admittere. Probatur Μήor: Rationes potissimae, quae probare videntur impossi. bilitatem speciei impressae, petuntur, vel ex improportione objecti, vel ex munere ipsius speciei, vel ex aliis rationibus, quae hanc implicantiam luadere possent: siaeae. dem rationes etiam luadent implicare spe.
ciem expressam. Prob. . Prima ratio, quam sanctus Tho mas quas. I a. art. a. proseri adversus pos.
sibilitatem speciei impressae, est, quia res
superioris ordinis non potest per speciem in .serioris ordinis repraesentari; ac proinde species aliqua creata, & finita non potest re. praesentare Deum. Verum haec ratio pariter ostendit Deum non posse repraesentari per speciem expressam: quia, tam repraesentatio isrmalis, quae fit per speciem expressam est creata, de finita, quam representatio virtualis, quae fieret per speciem im. pressam: Ergo, αe. seeumis ratio est, cam Deus solus sit suum esse, nulla res creata potest esse similitu.
do Dei, ut est in se, alioquin haec similitudo pariter esset suum esse. Hemm hoc magis pugnat in speciem expressam, quis in ampressam; illa quippe nobili lis, & expressias Deum repraesentat, eam sit sormalis illius similitudo, qti m haec, quae tantam est similitudo virtualis Dei, quatenus nimirum concurrit effecti vh cum intellectu ad sirmandam illam speciem expressam. Replieant moderni Ttinnistae: Hoc discri. men inter utramque spretem, esse, quω, impressa sit pei stulo objecti, expressa ve-rd sit persectio , & complementum subjecti persectibilis. Confirmant. Si enim , inquiunt, intellectus effet sua intellectio, non possiet recipere 'eciem expressam, neque per illam perfici. ntra. Idcirco species impressa dicitur persectio objecti, quia extrinsece illud repraesentat virilialiter, quatenus nimirum i
co, de vice illius concurrit cum intellecta ad formandam speciem ercoressam: sed etiam illa species expressa est similitudo extrinseca objecti, illudque repraesentat formaliter, & concurrit vice illius, per modum formae: Ergo tam est extrinseca persectio objecti , quam 'ecies expressa . Patet minor. Si Deus enim posset esse formalis sui repraesentatio, seu habere ratiodem formae , seipsum repraesentans sormaliter intellectui creato, celth non desideraretur in ejus visione ulla species expressa , ut patet ι & consequenter haec concurrit vice Dei in ratione objecti ad ipsum sormaliter
Ad eonfirmationem: Concedo, quia si intellectus creatus esset sua intellectio, non desideraret speciem expressam, peI quam perficeretur, sicut Deus illam non requirit, quia est sua intellectior sed clim sit indifferens, ut intelligat, vel per seipsum
intrinsech immediath; vel per visionem superadditam ab extrinseco , potest perfici per speciem, tam impressam, quam expressam Replicant a. Disparitatem inter utra que speciem esse, qubd Deus intrinsecὰ habeat in se rationem speciei impressae, re spectu cujuscumque intellectus creati, qu tenus est per se visibilis; non autem habeat ex la rationem speciei expressae, quin ex se non est visus, sed per astum, tentiae videntis; atque adeo haec dari possit
ntra: Si propterea repugnat species timpressa, quia Deus supplere potest per seipsum illius munus, sequeretur etiam repu gnare lumen gloriae , nec. non & omnes causas creatas, quarum munus Deus suinplere potest. Unde si idcirco non sit possibilis species impressa, quia non censetur necessaria ad visionem Dei, etiam sequitur repugnare ipsum lumen gloriae, clim
Deus illius munus supplere possit: tea
334쪽
tonsequens non concedunt Thomitae: Er. go nec admittere debent antecedens.
Aliqui discrimen assignant, qu species impressa, si daretur, repraetentare deberet Deum comprehensi vh, quod expressae non convenit: sed nulla species creata potes Deum comprehensive repraesentare; ut patet : Ergo nec talis dari potest. Probant orem, quia 'ecies naturaliter, & necessariti ab objecto procedit, tanquam naturalis ipsius imago: Ergo repraesentat illud, quantum repraesentabile est, adeoque comprehensi vh: species autem expressa cum procedat a potentia limitata, & lumine gloriae finito, non debet esse comprehensiva, ct infinita in reeraesentando. Contra: Quando objectum liberh movet, species ab eo procedens non naturaliter, sed liberE emit istur 3 adeoque procedit ma-
sis, minlisve persecta pro illius arbitrio :sed Deus, ut est objectum beatificum ii.
here movet creaturam ad sui visionem :Ergo finies ab eo emissa repraetentat in quantum vult repraesentari, & sic non est
Adde, quM lichi ab eo procederet naturaliter, non propterea deoeret esse infinita, & comprehensiva , quia ipsius limi. eatio repeteretur ex parte suae naturae, quae finita est. Quemadmodum, si Deus ageret naturaliter ad extra, effectus ab eo procedentes non esient necessarid infiniti; λqubd infinitas essentialis erraturae repugnet, sed sollim essent persectissimi in qua n. tum esse possunt. Idem dicendum a simi. Ii de specie raressa. Olbieiuni I. Thomistae: Ille, qui est actus
purus, de simpliciter infinitus, non potest repraetentari per aliquid creatum . di finiistum: sed Deus est astus purus, di simpliciter infinitus r Ergo repraesentari nequit per speciem expretram. Respodes I. noc argumentum sequhpugnare, iis magis contra speciem exprescam. quam contra impressam, G qu , ot diximus, semies expressa sit vividior, Ee persectior objecti similitudo. Meumsi nisvorem: Non potest repraesentari substantialiter, ita quM detur ubstantia seqvh persecta ipsum repraesen-
tans, concedo: non potest repraetentari ingentionaliter, & per modum similitudinis,mego: ad repraesentandum enim intentio.. aliter aliquod ens, quod est actus purus,sion est necesse, ut repraesentans sit pari.
ter actus purus; notiones enim nostrae ve-rε repraesentant id, cujus sunt notiones , lichi non sint ejusdem naturae. mira Species objectum lepraesentans debet et se magis, aut saltem aequhimmaterialis ac ipsum objectum, quod repraetentat: sed nulla species potest esse ejusdem, dc proinde muliti minus majoris immaterialitatis cum Deo: Ergo nec dari potest species impressa Dei repraesentativa. Ut majorem, de minorem probent, distinguunt
cum Gonet, quatuor ordines, vel gradus immaterialitatis rebus cognoscibilibus convenientes: Primus est rerum statibilium . ut sunt in materia individuali, quarum im- materialitas consistit, in quadam amaalitate, quam habent, sufficienti ad immutandum sensum. secvndus est quidditatum rerum materialium, quae lichi in re habeant esse in materia individuali, per intellec umtamen ab ea abistrahuntur. Tertiuι est rerum spiritualium, quae habent esse omnino separatum a materia, non tamen a potentialitate, quales sunt Angeli. suartus
est ejus entis. quod non solum separatum est a materia, sed etiam a potentialitate, cujusmodi est solus Deus, qui est actus purus. His respondent quatuor alii gradus. vel ordines immaterialitatis specierum. Prismus est specierum sensibilium , singularia materialia repraesentantium. Fecundus specie. rum a phantasmatibus abstractarum, re, praesentantium quidditates , dc naturas materiales , singularibus abstra S. Tertius specierum intelligibilium , quae nullo modo sunt a phantalmatibus abstractae, non tamen sunt actus puri, sed admixtam habent potentialitatem, quales sunt species, qui . Dus Angeli ciet noscunt. suarrus ejus speciei, quae omnino separata est a materia.dc potentialitate, estque astus puru S, qualis est divina Et sentia respectu intellelius divini. Cum ergo dicimus, inquiunt, speciem debere convenire cum objecto in gradu immaterialitatis, hoc ita intelligendum est. ut si objectum habeat immaterialitatem primi ordinis, etiam species primi ordinis im- materialitatem debeat habere. dc sie de secundo, tertio, dc quarto gradu : Unde elim nulla species creata, vel creabilis pota sit ad quartum immaterialitatis gradum pervenire, alioquin esset actus purus, de suum esse per essentiam sicut Deus, nulla potest dari species creata, quae Deum quid-ditati vh repraesentet,
335쪽
29ψ Tractat. I. Disp. III. Art.VII. seist. II. Quaest. Ι.
Urmatur: Quaelibet s ecies creata, vel CIeabilis, magis, distat a Deo, qutun species sensibilis a quidditate rei materialis ,& quam species a phalitasmatibus ab ilia. cta a quidditate, & iubilantia Angelii leurougnat per speciem lensibilem cogno ciessentiam , de quidditatem rei materia Iis, de per speciem 1 phantalmatibus abitractam, quidditati vh videri Angelum: Ergo, sortiori repugnat per aliquam speciem creatam, Deum quid ditati vh videri. Respοηλο I. hoc argumentum in ipsbimet rhom istas retorqueri posse, non enim magis species impressa debet esse ejitidem
immaterialitatis cum Deo, quam expres-s a, quam tamen ipsi adstruunt cum S.Tho.
qq. ubi docet verbum sormari ab omni m. tellectu creato eo ipso, quo intelligens est ;adeoque verbum, seu species expressa sor- matur ei beatis, ut sustus insta probabimus contra moderniores Thomistas, qui hujus rationis pondere pressi negant speciem expressam heri in visione beatifica; sed haec, utpote creata, & finita, non est ejusdem immaterialitatis cum Deo: rigo nec impressa talis debet esse. Adde qubd species, qua Angelus inferior quidditati vh superi, rem cognoscit, Ac qua anima separata An. gelorum naturam intelligit, non est ejusdem immaterialitatis eum Angelo superiori, nec cum substantia Angelica, dc consequenter non est necessum, ut species sit eiusdem immaterialitatis cum obj to, quod reprae
Fateor equidem speciem intelligibilem objecti materialis esse ipso immaterialim rem, quia intentionalis est: At non ita resse habet in caeteris speciebus , maximhin iis , quae res omnino spirittiales repraesentant.
Ad Gormati em dis , quamlibet speciem creatam distare magis a Deo, quam speciem materialem a substantia Angeli,
lecundlim entitatem, concedo: secund limrepraetentationem, nilo: magis enim comvenit cum Deo species intentionalis ipsius repraesentativa , quam sensibilis cum natura spirituali. Obseiunt a. Species impressa ordinatur essentialiter ad supplendas vices objecti , quando illud, vel est absens, vel impro. rtionatum potentiae cognoscenti; sed
eus nec est absens, nec improportionatum objHum intellectui elevato Irer lumen gloriae: Ergo non est possibilis species illius repraetentativa.
Nego ma)οrem : Non enim species im- pretia tant lim ordinatur ad supplendas vuces objecti abientis , & improportionatis lea etiam ad supplendas vices objecti non agentis per se , nec concurrentis immediath ad sui visionem 3 sicut enim An. gelus, v. g. licht seipsum per substantiam
tuam intelligat, potest tamen intermittere hunc modum se cognoscendi, dc suspen. dere concursum suae substantiae ad cognitionem sui, ut seipsum, per speciem impressam, dc sibi , Deo inditam cognoscat. Ita Deus suspendere potest concursum eia
lentiae suae concurrentis per modum objecti ad visionem beatificam, sc substituere sibi speciem impressam, quae vices illius agat.
Obses t 3. Nullum objectum, quod est per tuam essentiam proximh intelligibile , repraesentari potest per speciem impressam: sed Deus per suam essentiam est proximhintelligibilis: Ergo non potest repraesentari per speciem. Probatur myr: Ruando aliquid essentialiter convenit alicui subjecto , iton potest illi tribui per formam superadditam: Ergo si objectum habet ex se proximam intelligibilitatem , implicat ut illam reeipiat 1 specie . antecedens probant variis exemplis, non enim inquiunt possimi accidentia ordinari ad efficiendam substantiam , & potentiam capacem operationis, si illa per se, summam in operando facilitatem, dc virtutem haberet : Item quia
lux seipsa visibilis est ratio videndi alia objecta, tamen non potest fieri visibilisper aliud. Similiter Dias, quia seipso est infinitus , de immensus, non potest esse talis per formam superadditam a Ergo cum aequh sit intelligibilis, ae est immensus , non poterit Me talis per speciem
Confirmaι : Non potest haec species concurrere loco objecti, si Deus etiam posita tali specie non possit non concurrere immediath per modum objecti ad visionem beatificam: sed ita est ι sicut enim non potest se spoliare concursu effectivo, sic neque objktivo. Distinguo magorem: Objectum per seipsum essentialiter intelligibile non potest fieri intelligibile per aliud, si non possit suspendere concursum sitae intelligibilitatis immediath, concedo: si possit, nego: Deus autem
336쪽
tem suspendere pol est concursum inhntiae suae agentis per modum obiecti sui. Adprobationem cra: Intelligibilitatem in actu pimo convenire quidem Deo essentialiter, non velli intelligibili atem in astu le-cundo, haec enim subjacet ejus libertati; adeoque potest illi convenire per formam
superadditam . Nec contrarium evincunt a l.
tita exempla. Si enim substantia haberet ex se, quω esset operativa sine acciden. te, & potentia sine habitu, non posset vim operandi recipere ab habitu, & accidenticias , quia suam activitatem non possent sulpendere: Idem dicendum de luce. Si mi. liter Deus fieri non potest immensus, dc infinitus per aliquid luperadditum , quia
tam in actu primo, quis in actu secundo est immensus, & infinitus. Ad confirmationem Leo: Q itid si Deus concurreret ad vissionem beatificam media spe. cie impressa, non concurreret immedia thobjecti, h, sed tantam mediat hi concurre. ret autem immediath sollim effectiv8 Ratio disparitatis est . quia nullus est actus creatus , ad quem Dieus non debeat conis
currere effective per modum causae universalis, potest autem aliquis e sis actus, ad
quem non concurrat immediath in ratione objecti, ut dictum est 3 clim enim Deus intellectum creatum libeth moveat ad sui visionem, potest non movere per se, de speciem impressam sibi substititere. Objiciant q. Visio intuitiva Dei postulat fieri tonnaturaliter a Deo, tum ut a causa Propria, dc earticulari, tum ut ab objecto proximh motivo: Ergo fieri nequit per spe
ciem impressam. Probatur consequentia inductione aliorum actionum, quae ex natura sua ita postulant a Deo fieri, ut a nulla alio fieri possint, quales sunt creatio, transubstantiatio, &e- quae constat fieri non posse, nisi immediath 1 Deo. Nego eo ePentiam; ad cujuspmbationem dico, negari res se praelatasastiones ita debere 1 Deo oriri immediath, ut ab alio
proficisci nequeant o Cur enim Deus non posset concedere alicui creaturae virtutem iustentandi quantitatem sine subjecto, maximh in sententia Thomiliarum, qui censent creaturam elevari posse ad producendum effectum 'supernaturalem emaciter, nec non ad creandum Z &c
onique: Si possibilis esset species
impressa divinae naturae, Angelus posset actu speciem naturaliter videre, oc consequenter videre posset naturae viribus divinam Essentiam, per talem speciem repraesentatam: sed absurdum consequens: Ergo &dc antecedens . patet quantum ad priorem partem; quia cum talis 'ecies lit ens finitum, & creatum, poterit co gnosci ab intellectu Angelico, qui vides potest quodcumve ens finitum actu existens, de sibi su&ienter praesens. Patet etiam eadem Μaῖον quantum ad sequelam , quia oculus corporalis videns speciem vi. sibilem refractam in speculo, videt objectum tali specie repraesentatum, ut censet S. Augustinus lib. II. de Trinit. cap. 8. Ergo similiter oculus mentis videns lyciem divinae Naturae, videbit ipsam divinam Naturam tali specie reptaesentatam. Nego maiorem quoad utramque partem. Et quidem qua nilim ad primam , cum enim illa species esset ordinis supernaturalis, non posset naturae viribus percipi ab Angelo, qui naturaliter supernaturali ac gnoscere nequit, ut etiam fatentur Tho-mistae. Nego pariter quant lim ad secundam cum Doctore quaest I . quodlibetica n. 26. illa namque species, inquit Doctor, esset medium quo, non autem medium quod visionis beatificat: hoc autem discrimen est inter utrumque medium, quM medium quo non debeat cognosci, nec sormaliter, 'ut
eminenter continere repraesentatum: medium autem quod, debet obiectum repraesentatum formaliter, vel eminenter continere.
Dixi eminenter ; vel formaliter repracsenta- trire, lichi enim statua Caesaris V. g. non contineat Caesarem eminenter, cum sit imperfectior homine vero; nec etiam larmaliter, quia non est verus homo, continet tamen formaliter repraesentati vh, nempe si cundum rationem talis figurae, & coloris, ideoque cognosci debet prilis, quM sit imago Caesaris, quam cognoscatur Caelarem rei praetentare. Non enim lassicit absoluth eo-gnoscere imaginem ad cognoscendum pi
totypum, sed ultra requiritur , quia haec imago cognoscatur , sub ratione formali talis imaginis, ut de imagine div Inae Trinitatis impressa homini, scribit sanctus
gustinus lib. I s. cap.2ilo sale is inquit, vi dent suam meηtem, quomodovideripotest, in eo Trinitatem isam, de qua multis modis,
ut potui. di putavi, nec tamen eam credunt,
vel intelli Vne esse imaginem Dei r 'ecuam quidem vident, sed usque adeo τω vident' speculum eum, qui est ρον smearum videmiss3
337쪽
bys Trin. I. Disp. III. Art. VII. SQ.A. Quaest. I.
me ipsum speculum, viaret, sciantos speculum, id est imaginem. Itaque ut species impressa, & quaevis
alia imago deducere possit in cognitionem alterius , tria desiderantur : Pν ὀ qu haec objectum repraesentatum contineat vel sormaliter, vel eminenter et Meunia qu cognoscatur sub ratione imaginis, & talis repraesentationis: Terisi quia haec cognitio terminetur ad objectum praesens, ut sit in. tuitiva, vel ad absens ii sit abstractiva . Clim ergo species impressa non debeat sic cognosci, nec Deum ita contineat, non sequitur, qvbd ex ejus cognitione,i divina entia videatur.
Nee refert quM intellectus, qui habet talem speciem impressam, per eam possit attingere Essentiam divinam; exinde.enim non sequitur, quM qui vis alius intelimus, qui talem speciem videret, per ipsam etiam percipere posset illam divinam ctentiam: quia , inquit Dinor, crinitio intuitiva terminatur ad objectum, ut praesens est in se, vel in alio, in quo formaliter, vel
eminenter continetur: quando autem vide.
tur species, seu imago objecti, neque objectum continetur formaliter, veI eminenter
in specie; fieri enim posset, ut obj clum non esset praesens: Ergo visa specie impres.sa , non propterea videtur objectum periplam repraebentatum: sed ultra requiritur, ut ad hanc visionem objectum moveat sub ratione praesentis, saltem mediath.
CONCLUSIO SECUNDΛ. ΡRobabilius is fum mn dari speciem
impressam in intesiectu materum, quae sum determiseι advistonem beatificam, aut cum i . concurrat Nemri ad illam visonem
firmo m. Haec est communis, &Probatur I. Quoties objectum est debith praesens, & applicatum potentiae, sufficienterque proportionatum . nullo modo re
quiritur species impressa: sed ita est in vi. sione Dei; Essentia enim divina est debith
praesens, de proportionata intellectui beati.fieor Ergo in eo non requiritur species impressa. Magis patet: Goties enim caiisa
principalis agere potest per se ipsam, non
est necesse, ut virtus eius instrumentalis
operetur: sed quoties objectum est praesens, ct proportionatum , aequh connaturaliter potest agere, ae species: Ergo tunc species nullo modo exigitur ι species enima non sunt necessariae, nisi ad supplendam absentiam, de im proportionem Odjectorum; da consequenter frustr1 desiderantur, ubi obiectum est praesens, & proportionatum .mηor etiam est certa ι Siquidem Essentia divina est intim h praesens intellectili beatifico, qui Deum videt facie ad iaciem, &ficuti est : est etiam ipsi proportionata, quippe eum elevetur per lumen floriae ad ordinem supernaturalem, dc quasi divinum. Ferania : ibi non requiritur species impressa , ubi oblsum totum ia praestat, quod ipsa eius vicaria species praestare posseti sed Essentia divina totum id praestat, quia praestaret ejus vicaria species impres.sa respectu visionis divinae: Ergo talis species non requiritur: Μων conitat; Species enim impressa ideo desideratur, ut suppleat munus, & vices obiecti. Μέον probatur. Species ut vicaria est o esti, non habet nisi tria munera: Primum , qudo compleat activitatem potentiae illamque constituat in actu primo ad operandum: secundum , qu determinet ejus indifferentiam ad actionem: Tertium, quω illam assimilet intentionaliter objecto seu, qutid sit virtualis imago objecti' sm Deus stipis praesens est, &proportionatus, potestque complere acti. vitatem potentiae in actu primo, & dete minare illius indifferentiam, ac cum ilia concurrere ad exprimendam sui imaginem per verbum mentis, seu per speciem: Ergo totum id praestare potest, quod praestaret species objecti vicaria; proindeque ibia non est necessaria. Dicei I. inando Deus potest absque ui. la repugnantia aliquid emcere per causas secundas, id naturali lis incit per illas , qtiam cum solo suo concursu particulari eled si daretur species impressa determin tiva intellectus ad visionem , dc cum ea concurrens essecti vh ad formandam Dei similitudinem, illa similitudo seu species m- pressa fieret per causas secundas cum cor cursu universali Dei: Ergo con naturaliori
modo visio fieret per speciem impressam, quom 1 Deo immediate. D linguo majorem: uitando talis actio ex se non postulat a Deo fieri immediate ,
concedo: secus, nego: Visio autem beatufica, cam sit intuitiva, dc maximhevidens, ac praestantissima, postulat a Deo fieri modo praestantissimo; adeoque exigit ab eo
fieri immodiath ; quod enim immediat Ea Deo producitur, si ve per modum c uiae
338쪽
relatentis, sive per modum objecti moti . vi, nobilius est, ac persectius , quam id
quod ab eo mediante tantlim causa se
Inflabis. Essentia divina non supplet de. hith concursum speciei, si visio fieri possinconnaturali lis meo iante specie, ouam sine specie : sed ita fieret con naturalius. Probo. Intellectus connaturaliori modo completur,& constituitur in actu primo potens ad agendum per aliquid intrinsecum , qum per aliquid omnino extrinsecum: sed essen. tia Dei solam extrinsech constitueret intellectum in actu primo , species autem id praestaret intrinsech : Ergo connaturalitis intellectus completur ad visionem beatificam per speciem impressam , quam peressentiam divinam, immediat. concurrentem in ratione ob ecti. Nego minorem, & illius probationis majorem distinguo: Intellectus connaturalisis constituitur in actu primo per aliauid intrinsecum, quam per aliquia extrinsecum, si illud per quod constituitur se teneat ex
parte potentiae, concedo : Si se teneat ex parte objecti, nego: Species autem impreLsa se tenet ex parte objecti, adeoque potentia sine illa potest con naturaliter operari, quia non est necesse, ut sit intrinsech completa ex parte objecti. Adverten. dum est enim actum vitalem debere quidem procedere a principiis intrinsecis, quatenus est praecise vitalis, non autem quatenus est roraesentatio obj i. Diras a. mi necessaria est species impres.sa, ubi objectum praestare nequit, quod ipsa praestare potest: sed essentia Dei non test id praestare, quod praestaret species impressa. Prebo. Essentia Dei non potest supplere speciem impressam , nisi constituat prilis intellectum in actu primo potentem
ad operandum, adeoque nisi intellectum in. formet : sed non potest intellectum informa. rei Ergo nec vicem speciei supplere. Dein G, supplere nequit desectum speciei, si reddere nequeat intellectum similem objecto :sed Essentia divina non potest reddere intellectum similem sibi, fieri enim nequit haec similitudo, nisi per inlarmationem 3 essentia autem non potest intellectum inlar- mare. Denique species unit intelligibiliter objectum potentiae eosnoscenti: sed-unio non fit sine insermatione: Ergo elim essentia divina intellectum inlarmare nequeat,
etiam nec supplere potest vices speciei. Di intis maJorem , Essentia divina non
potest iupplere vices speciei, ut est accidens, nisi insermet intellectum, concedo. Non potest supplere speciem , prout est vicaria objecti, negor Ad ,κ enim subficit extrinseca assistentia divinae essentiae cum determinata Dei voluntate, qua Deus vult libeth videri a creatura. Ad probationem , nego intellectum non posse constitui potentem in astu primo , nisi per in Brmationem alicujus intrinseci, ad id enim solum sussicit extrinseca divinae mentiae assistentia , siquidem etiam sine ullo lumine gloriae , sed eum solo uberiori Dei concursu , fieri potest visio beatifica, ut infra probabimus. ad posteriorem probationem dico , nota aliam absoluth requiri assimilationem , &unionem intellictus cum objecto , qu mi aesentiam, & proportionem objecti ; sed aec praesentia, & proportio fit independenter a specie impressia, & per solam divinam assistentiam extrinsecam : Ergo ad divinam visionem non ab luth desidera. tur species impressa .
Concursus, quem Deus minat per mo-dtim obiecti ad vi-xem beatificam, non es ab Essentia Drema praeris , O, 'maliterἰ
sed a voluntate Dei, seu Omnipotentia. Haec est communis, & probatur pri- : Asti nes omnes Dei ad extra sunt liberae: Ergo fiunt dependenter voluntate, & omnipotentia. Antecedens patet, consequentia protiatur: Si essentia concurreret, ille concupinius esset necessarius: sed Deus non necem
tib concurrit ad visionem beatificam , sed tant lim libere: Ergo talis concursus non est ab essentia, ac proinde est a voluntate. Deinde , . Per illud Essentia divina eo
currit loco, & vice speciei impressae , per quod continet ipsam speciem 3 sed per
omnipotentiam continet ipsam speciem impressam , si enim illam produceret , non produceret , nisi Per omnipotentiam: Ergo non supplet ejus concursum , nisi per
Denique, Si Essentia divina immedia id
concurreret ad visionem beatificam, quatenus entitas est , ille concursus per se non esset liber 3 sed tantum ex eo, quoa esset conjunctus cum generali concursu
omnipotentiae divinae elevantis intellectum
339쪽
creatum, & libea conservantis Iumen gloriae: sed absurdum videtur asserere concursum Dei non esse per se immediath liberum: Ergo pariter absurdum est essentiam divinam concurrere ad visionem beatificam quatenus est entitas, non autem prout est voluntas, aut Omnipotentia realiter.
Dices I. Essentia divina , est per se ipsam immediath intelligibilis, etiam quate. nus praescindit ab omnipotentia divina ,
illamque praecedit in ratione objecti r Er. go immediath concurrit cum intellectu creato ad sui cognitionem . mimis, Essentia divina immediath termutat visionem: Emo etiam immediath movet intellectum ad visionem Brinandam , alimquin esset objectum dumtaxat terminativum, non autem motivum . Denique ipsa Essentia respectu divinae intellectionis, sun. gitur munere speciei impressae: Ergo etiam respectu intelleatonis creatae.
Disiuis primam majorem , est immediath intelligibilis proximh, & sermaliter,
nego : Remoth, de radicaliter tantlim , concedo : Non enim Essentia divina dici
potest proximh intelligibilis, nisi quatenus
Proportionatur intellectui, non proportio-uatur autem, nisi quatenus intellectus et vatur, nec elevatur , nisi per omnipotentiam, dc consequenter Essentia divina non est proximh, dc formaliter intelligibilis , nisi per omnipotentiam. Aa se mium , Dico Essentiam divinam esse verum objectum motivum simul , &terminativum, lices non eodem modo reseminet , quo movet, terminat enim immediath, movet autem sollim mediante omnipotentia divina . ad tertium, Dico non esse parem ratio. nem de visione beatifica increata, &creata , quia visio divina non est libera , sed naturalis, proindeque Essentia divina imtellectiim Dei determinat per se proximh, de immediath ad sui visionem , dc idcirco
non potest habere rationem , nec vices
gerere speciei respectu illius, secus est autem de cognitione creata, quae cum libe- Te producatur, etiam requirit, ut Deus ad ipsius productionem libeth concurrat , quod fieri nequit, nisi per voluntatem seu omnipotentiam divinam. Dices a. Essentia, ut essentia, est objectum beatificum, non autem essentia , ut voluntas, seu ut volens est, igitur move re ad a m beatificum convenit essentiae divinae quatenus essentia est , non autem
Confirmatur. Si per impossibile Deus non
esset omnipotens, & volens, nihilominus essentia ejus movere posset intellectum crea. tum ad sui visionem: Ergo ad ipsam visio. nem praecish non movet quatenus est omnipotens: sed quatenus est essentia. Di tu uit antecedens Doctor, q. q. quod libetica . Essentia est objectum beatificum
immediatum in ratione terminantis, crincedit, in ratione moventis, negat: Movet
enim, inquit, tantlim remotb, 5e median. te actu voluntatis elevantis talem intellectum ad sui visionem Ad eoormationem dicit, quid illa essentia volens, & omnipotens, nihil omnino posset caulare ad extra proindeque non posset elevare intellectum ad sui visionem, ideoque nec posset videri suaeres primὸ, An, beatos , maeferes mediante specie impressa, est
ΑFfirmo, Illa enim visio censetur intuitiva quae terminatur ast objectum praesens , dc movens per suam praesentiam , saltem mediath ad isi intuitum et
sed ita esset , si visio beatifica fieret per
speciem 3 Essentia namque divina moveret intellectum beatificum ad sui visionem mediante tali specie impressa , de consequenter illa vilio esset intuitiva. Dises, Visio non censetur intuitiva, quς non terminatur ad objectum praesens , dc movens immediat Et sed si daretur species impressa, essentia divina non moveret, nec terminaret immediath intellectus beatifici
operationem: Ergo non esset intuitiva. Distinguo majorem di, Movens immediath tanquam objestum quod, concedo , tan quam objectum qis , nego itaque Mentia divina moveret intellectum beatificum, illiusque operationem terminaret tanquam
objectum qaod, dc adaequatvnm , species
verti moveret tantam tanquam objectum quo, adeoque visio nota mines Bret i tuitiva ia
340쪽
Suaeres ste dῖ , An saltem divina virtute fieri post visio intinna Missus objecti ,
misimὸ influentis , nec in aras per se immediat , vel mediatὸ , is, ipso etiam
a Ffirmo cum Aureolo nostro quaesi Mea. Prasio MLI. Et ratio est, quia visio intuitiva est qualitas absoluta sodens ab objecto in genere causae eruientis: sed
Deus supplere votest essicacitatem causae exientis, di effectum conservare independenter ab ejus concursu : Ergo etiam p. terit absente objecto conservare visionem illius intuitivam, adeoque esse poterit intuitiva visio objecti etiam absentis. Dieti. Visio intuitiva non sollim pendet ab objecto praesente realiter in genere moventis, seu causantis; sed etiam in ratione terminantis: at Deus non potest supplere terminationem , quia reducitur ad genus causae formalis , ab ea enim actus specificatur , tanquam a sermar Ergo non poterit absentiam objecti supplerem visione intuitiva . Distinguo majorem , CGncurrit in ratione
terminantis per se, uel per aliud sibi simi Ie, concedo, per se soIum, nego, quando enim objectum apparet in speculo per emis.
iam h le speciem , lices obiectum istud
realiter non sit speculo praesens, sed tant lim intentionaliter , & per sui speciem , dc imaginem, tamen dicitur visionem terminare, non quidem per se, sed per aliud sui similitudinem gerens. Dires 2. Haec responsio directh pugnat in Doctorem Subtilem, etenim pluribus
locis videtur aperth docere intuitivam no-
. titiam absoluth causari non posse absque immediato concursu objecti , & sine ulla specie impressa vel ab objecto emissa, veli Deo insula: ita docet in αδ . 3.q. I. P -9. qu. a. e dist. IaLq. 3. 6c alibi, quibus in locis videtur Doctor ad visionem immediatam objecti concursum requirere.
πιθα- Doctorem hae in re nobis non
adversari, quia primh, ut notat Smi singus Disp. 6. v. I. n. Ια Doctor admittit ubique cognitionem sensuum esse intuitivam, quae tamen fit per species, ut ipsemet docet in privetum dist. 3. . o. in a. HAER qu.2. Meundd a firmat intellectum nostrum forma. re cognitionem intuitivam de objecto re Praesentato in phantat male, ut constat ex 2. dist. 3. qu. 9. Huiusmodi autem cognitio intellectus fit per i peciem productam ab intellectu agente.& phantasmate : Ergo censet smiem impressam non ossicere visioni intuitivae . Ut autem evidentilis pateat eius mens , iaci lilisque solvantur omnes ipsius sententiq,
quibus plerumque negare videtur, cognitionem posse dici intuitivam, quando fit per speciem , sciendum est, ipsum duplicem distinguere speciem impressam. Unam quidem, quae procedat ab objecto movenis te saltem mediath, & praesente , quaeque habeat tamdm rationem objecti quo, seu medii, quo obiectum movet ad sui visio.
nem . Aliam autem, quae nata sit manere,& movere intellectum ad obiecti cognitionem etiam absente ipso objecto, dc cons quenter, quae habeat rationem objecti quod. Censet autem Doctor priorem speciem concurrere posse naturaliter ad visionem intui-tivam, quippe cum non excludat, sed imis portet praesentiam objecti, saltem mediat. moventis; An autem alia species possit etiam divinitds concurrere ad visionem intulistivam , anceps est Dinor. Dicendumque
convenientius ad uus mentem , illam ω
ciem absente objecto non posse concurrere ad emciendam visionem an tu itivam , in absentia ejusdem objecti, lichi concurrere possit saltem divinitus ad conservandam visionem intuitivam, quae producta fuerat
in praesentia objecti QUAESTIO SECUNDA. , quid, o, quale sit lumen gloriae. EX distis constat, ad formandam intui.
tivam Dei visionem necessarib desiderati divinum aliquod auxilium , quo imbecillis creatae mentis acies ro rata in
lendidit simum Divinitatis Solem figi poselit, hoc autem supernaturale auxilium s litb Iarmen Iloriae appellatur , eo quω in intellectu beatifico receptum, Deum aspectabilem ei exhibeat, ut eum revelata s cie speculari possit, Φ, transfrmari in eandem imaginem in claruate in claritatem, utS.Apostolus loquitur. Μerith autem appellatur Lumen . quia simul eum intellectu beatifico concurrit ad formandam visionem intuitivam Dei, quae clim sit Divinitatis manifestatio, ac repraesentatio, reali lumen ainpellatur. Omne erim quoa manssatur, lumes