장음표시 사용
341쪽
es, inquit Apostolus ad Ephesios s. Anisacho, dc actu concurrit ad actum supera
autem lumen hoc necessarib debeat admit-inaturalem, ita ut definente actu ipsa et-ti, ita quod eo secluso nec videatur, nec iam desinat, occesset. In quo dissere ii gra- videri possit divina Essentia , non interitia habituali, qu haec perseveranter antisse conveniunt Auctores , quid autem ve- mae insit, ipsamque compleat , & statuattilis statuendum sit, ut aepareat, in actu primo capacem oderationis. Habi Notandum I. Lumen gloriae in hoc distin- tus enim supernaturales in hoc , natura. gui a specie impressa , quae etiam lumenilibus maximh discrepant, quM hi concuris est, quod lumen gloriae se teneat ex parte rant tantam ad modum, illi velo ad tubis potentiae , quam complet , elevat, corro-istantiam actu S, naturales tantum iacilita. rat, & dii ponit ad visionem beatificam tem tribuant, suprenaturales autem vim , antecedenter ad repraesentationem objecti, & completam activitatem conserant. si sit lumen habituale : Species autem se te. Notandam Triplex munus luminis gi
net ex parte objecti quod repraesentat, &iriae ab aliquibus Theologis distingui. Pr
cujus est v aria, ut eum potentia concum mum est constituere intellectum beatificumrat ad sormandam visionem. Haec autem in actu primo ad eliciendam visionem inis
duo diversa esse constat, fieri enim potest, tuitivam Dei, ipiues videlicet elevarulo . ut objectum aliquando sit sumienter u. corroborando, & uniendo cum objecto beam praesens, sive per se immediath , sicut tifico. Secundum es ipsum disponere ad re- lux v.g. quam Doctor Subtilis asserit absque cipiendam visionem divinam, quae clim si ulla specie impressa posse videri, sive me-rsorma supernaturalis, inquiunt, recipi non diante specie impressa, sicut videntur om-xpotest in intellectu, nisi supernaturali ab-nia alia objecta, praesertim corporea, neciquo auxilio disponatur ad hanc recepti tamen poterit oculus illud aspinere propter nem. Tertium aliqui statuunt in dispositi imbecillitatem, di infirmitatem suam, ma- ne ad visionem beatificam eliciendam, cen-xime quando objectum ingenti lumine itassent enim lumen gloriae non concurrere es, perfunditur, ut in illud oculus tendere ne-fficienter , neque tanquam causam princi- queat, nisi prilis auxilio confirmetur , & palem, aut instrumentalem, sed sollim per corro retur. E contrario autem, potest modum ultimae dispositionis ad producen- oculus ita esse optimh dispositus, ut nullaidam visionem beatificam . Haec autem , ope indigeat ex parte sui ad conspiciendum an vera sint, resolvendum est . Tria ita. objectiim, quod etamen videre non potest que hic proponuntur discutienda. Primum defectu mani sestationis, aut speciei impres i an lumen gloriae necessariti sit admittensae, si nempe objectum fuerit in mediis te. dum. Secundum, an illud lumen sit habi- nebris , per quas illa species non potestituale , vel tantum actuale , aut objecti- emandi, nee obinum mani sestari. vum. Tertium, an concurrat ad visionem tandum a. Triplex distingui posse lu-ibeatifidam, tanquam causa efficiens, prin-men gloriae, nimirum diabit se,icipalis, aut instrumentalis , vel solis ut de actuale. Primum est ipsamet mentia di. dispositio, idque tam ad eliciendam visi vina concurrens immediath, dc effecti vh per nem, quam ad eam recipiendam. modum objecti eum intellectu beatifico ad larmandam sui visionem . serendum diei. CONCLUSIO PRIMA.tur qualitas supernaturalis recepta in intellectu beatifico, di illum elevans, corrobo. T Umen Ibriae vereora requiritur, ut imram , dc compsens antecedenter ad actum, ita telisus creatus videre misu Deum istu ipsumque es iens potentem proximh, ut to. Haec est de fide definita in Conc. Vien-Drivare possit actualem Dei visionem, eo nensi in Clement. ad ηοφum de boeticis , scilicet modo, quo charitas habitualis conjubi damnantur errores, & articuli Beguar- summata voluntatem informat , 8t perficit dorum, inter quos hic erat quintus. Quam- ad eliciendum amorem beatifieum. Tre. libet naturam intellectualem in se ipsa naturium dici potest qnalitas actualis etiam su- raliter esse beatam, nee indigere lumine gi pernaturalis, qua intellectus, non quidem riae ipsam elevante ad videndum Deum . antecedenter ad actum perficitur, &e--sQuem errorem Eccletia pmscribit, decerni Pletur, sed in ipsius mel actus productione, que animam indigere lumine gloriae ad via
Gut gratia Qualis dicitur illa, quae de dendum Deum, & eo beath perstuendum
342쪽
' atis prisὸ , ex scriptura . Psalmoas. Ut meerat coram Deo in lumine umen. tium. Apocalypsis 2I. Civitas non Ut sole, nam elarιtas Dei illaminabit Etam . Cap. 22.
Videbunt faciem 'us, is, non egebant lumine Solis, quia Dominus illuminabis illos, re-gηabum in saecula. Maximh autem id colli. gitur ex Psalmos . Apud te esse s vitae, in lumine tuo videbimus lumen , nam licet primarius lenius sit, in Filio videbimus Pa. trem, vel in Christo videbimus Deum, ut patet ex Concilio Nicaeno , & Epistola I. Evaristi Papae ad Episcopos Africae, ut ei. iam interpretatur Origenes lib. I. de principiis cap. 8. in lumine tuo videbimus lumen , ad est, in Herbo, sapientia tua videmus te Patrem. in id enim aliud lumen Dei dicen. dum est, in quo quis videt lumen, nisi Virtus Dei per quam quis illuminatur , vel veritatem rerum omnium pervidet, vel ipsum Deum cognoscit, qui veritas appellatur λNihilominus de lumine gloriae hunc prophe
licum textum caeteri Patres solitb interpretantur, maximh autem S. Augustinus , vel
quisquis est alius auctor libri Soli loquiorum, ubi c. 35. ait, Huebimus in lumine tuo lumen tuum .... quale autem lumen λ Lamen
immensum, lumen incorporeum, ineremptibile, incompreM bile, lumen inde ens , tu men inextinguibile, lumen inaccestio , lumen increatum , lumen veridicum , lumen divi, num, quod istumiuat oculos Avelorum, quod latificat iuvemusem Sanctorum , quos es tu, men luminum , is fons vitae , quos es tu Domine Deus meus: tu es quippe lumen incos lumine videbimus lumen , te scilicet in te, in splendore vultus tui, quando te videbimus facie ad faciem . secundo id ipsum colligitur ex aliis sanis Patribus, sanctus enim Dionysius climve intuitu Dei loquitur , illum eo oratio. v j dc illuminationem passim appellat, maxime capite primo de divinis Nominibus,
ubi ait, malas mentes Uanter ,----biliter ad illucentem sibi radium attolli, ΡΟ-s is permissarum Mi illuminationum am re eum Ima quadam reverentia temperanter, o sancte, quibusdam velut in altum pennis, subi mari. item Iraeneus lib. suemai modum, inquit, videntes lumen intra lumen
sunt, claritatem ejus percipiunt, Ae i qui vident Deum, intra Deum sunt, percipio-υι eius claritatem, vivificat autem eos clari ras , percipiunt eus vitam, qui videm Deum.
Similiter S. Grm exponens illa verba Iob
nuntiat amico suo, quia pinsis Hus H, hete
habet, Amicus veritatis, inquit, est recte amator actioxis. Unde, O, ipsa veritas suis Disti tis dicit. Hos amici mei sis, siDeeretir, quae praecipio vobis, de bar intuν luce, imaererme patria amico suo Deus annuntiat, quos
possesso Hus fit, ut nequaquam tormitatis suae fagiurate des' et, sed tanto certius sciat, quia
vitiorum pulpantium tenebras vertils calcat.
Tensi denique haec veritas ratione proba.ιuν. omnis potentia, quae ex se, di ex sua natura est insuiliciens, dc improportionata ad aliquem actum eliciendum , dc objectum conspiciendum, indiget corroborari, dc ele. vari ad hanc visionem eliciendam; sed intellectus creatus ex natura sua est mitistiaciens ad videndum Deum , ut supra prinbatum est. Ergo indiget aliqua virtute s peraddita, quae lumen gloriae appellatur . Deinde, Ut intellectus connaturaliter unia. tur cum Essentia divina, aut specie intelligibili, debet esse completus in ratione potentiae intellectivae: sed intellectus non est ita completus ex natura sua : Ergo indiget lumine gloriae, per quod compleatur. Deinnique triplex li Tneologis distingui solet Dei cognitio , qua Philosophi, Fideles, Ac Beati triplici gradu ad Deum ascendunt. Pri. ma naturalis est oriunda a rebus, quae senis su percipiuntur, altera naturam superat , qua Deus axictor pratiae per revelationem
in Christianae Religionis mysteriis , veluti per cancellos se prodit. Tertia demum divinior , qua sese Deus, ut sons beatitudinis revelata iacie beatis mentibus exhibet conspiciendum . Haec autem triplex cogniatio , nonnisi per inditum lumen haberi
potet , nam Deus , ut auctor naturae rationis naturalis lumine percipitur , ut a
ctor gratiae in hac mortali vita , fidei radio cognoscitur : Ergo etiam nonnisi splendidissima gloriae luee et a rh, & intuiti vh a Beatis videri debet. Prima cognitio assimilatur visioni nocturnae, quae nonnisi perexiguum lumen objectum nprehendit. Secunda, Λurorae, quae sensuum quidem tenebras , de phantalinatum caliginem excutit, sed nihilominus nondum in aperium diem veritates,
quas declarat, prodit. Tertia autem plena meridies est , quam olim optabat s miscanticorum primo , his verbis . Indica mi.
bi , quem diligit anima mea, ubi pascas , ubi tabes in moriae . Qiae verba sic αν
343쪽
3oa Daciat. I. Disp. III. Art.VII. Sin.II. Quaest. II.
interpretatur Smrnardus Serm. inificiunt, do juvant ad suas actiones escierucantica: Nam inpastis, sed non in saturi-adas . seeundo istinguo Minorem. Lumen glo-tate, nee cubare hora, sed fare, is violaretriae non est virtus vitalis , ut quod , quasi ossiet pro ex timαes no nos . Heu y nec ex se esset principium elicitivum actus vicina lux, nee plera refecto, nec mansio tuta, talis, di formaliter vitam haberet, reueisi , ideo indica miti ubi pascas, ubi cubes in do, non est virtus vitalis ut quo, i eu vis meridie, vultum luxm Domine requiso, Dus quaedam ordinata ad elevandum intellectumius tuus meridies es, meriries elara tui, Oniad vitam altiorem, & perfectiorem, nego, intuiti visis, aut veνὶ merulas plenitudo fer- sicut enim licEt semen v.g. non sit animavoris , ω, lucis, solis flatis , umbrartim ex-itum, nec vivens ut quia, quia tamen est termisMio , deficeatis paludum , sinorum δε-ivis quaedam instrumentaria ordinata a nais pulsio, aut perenne solstitium, quando iam venitura ad generationem viventis, potest dici inclinabitis ces, tamen meridianum, aut vivens ut quo, sie lichi lumen gloriae non vernalis tempestas, aut asiva venusas , aurihabeat ex se vitam ut quia, eam tamen autumgalis ubertas, ne quis reperio vi- habet ut quo, quia animam intellectivam deat, aut quies,infriatio byemalis. jam de se viventem vita intellectuali natu. Dices I. Ideo requireretur lumen glo-irali consortat , ut elevet ad eliciendum riae, ut intellectus disponeretur , & fieretiastum vitae persectioris, nimirum beatific proportionatus cum Deo videndo: sed in. Dires 2. Idcirco requireretur lumen gi tellactus etiam lumine gloriae instructustriae, ut determinaret intellectum ad visio- non esset proportionatus cum Deci viden- nem beatificam 3 sed intellectus si issicienter do 1 Deus enim semper restat infinitus ,ldeterminatur ad illam visionem per Essen- dc incomprehensibilis: Ergo, &c. tiam divinam ipsi unitam in ratione spe. Distietuo minorem , Non esset proportio-iciei intelligibilis : Ergo superfluit lumen 'mitiis lecundlim entitatem , & periectio. gloriae. Diinuo maiiorem , Requiritur lunem entis, concedo, secundum cognoscibi. men gloriae, ut determinet intellectum ad litatem, & rationem objecti, nego . Lichi visionem beatificam ex parte potentiae , unim Deiis non babeat proportionem en-iconcedo, ex parte objecti, nego . Similiter Litativam cum intellectu beatifico , quilaestinguo miηstrem, Intellectus creatus sust semper est finitus , ille autem infinitas ,scienter determinatur per manifestationem nihilominus habet proportionem in ratio- essentiae divinae ad illius visionem determine objecti cognoscibilis finito modo, quia natione se tenente ex parte objecti, coaece- inter Deum visibilem, & intellectum crea-ido, ex parte potentiae , nego . Clim enim tu m videntem non est distantia simplici, omnis cognitio fiat ex objecto , & potenter infinita L sed tant lim ieeunddm diver-itia, requiritur maximε ad cognitionem imium ordinem , naturalem , & supernatu-ituitivam duplex determinatio, una ex Pa
ratem .. Unde haec distantia, & impropora te objecti, tuae fiat peremissam ab eo sperio superari potest per lumen aliquod crea- ciem expressam , vel per immediatam sui tum ordinis supernaturalis, quod sit quae-iipsius manisestationem , & unionem perdam partieipatio divinae intellectualitatis, modum speciei impressae ,. alia autem eκ quale est lumen gloriae . parte potentiae, quae eam compleat , α distabis. Non potest lumen gloriae eon- consortet ad talem actum eliciendum.
sonare, & perficere intellectum ad visi nem eliciendam, nisi habeat virtutem si- CONCLUSIO SECUNDA.milem intellectui I sed lumen gloriae non habet virtutem similem intellectui crem Robabilius est Lumen gloriae esse qualisa to, hie enim vitalis est , illud autem est rem habitualem a speris impressa , - ι
qualitas vitae expers : Ergo non potes lΕbati concursu distinam . Haec est comm perficere , & conlattare intellectum adinior Doctorum sententia, & videtur con- eliciendam visionem beatifieam , quae estu sormior menti Dinoris Subtilis, maximh imactio vitalis . ubi adaνgumentum, quod Respondeo I negando ma*orem, Speciesisibi hoc modo pmposuerat. sine babisu in.
enim, da alii habitus lices non sint vita- 'mamr pars esse visa: Ergo fruitis per les, & essentialiter distinguantur poten- fmgnia, hanc unicam subjisit solutionem ..tiis, quibus insident, nihilominus eos per i adeoque ex propria sua sententia. R 'λυ
344쪽
deo, inquit, Nullus e muniter negat inglowia habitum luminis alaria in inteructu ,
se ex pane intellectus mis meti correspondere ebaritati ex parie voluntam. 4rali diceret , qubd quemadmodum charitas habi. tualis requiritur in patria, ut corroboret,& compleat voluntatem ad eliciendum amorem beatificum, ita pariter desideratur
lumen aliquod habituale, quod intellectum compleat, & perficiat ad eliciendam visi nem uatificam , hoc autem est Lumen gloriae, ae proinde ex Doctoris mente Lumen gloriae est qualitas habitualis. ει ιω ηelu is, ἐν primo quidem, quὸd
illas lumen gloriae non δει spreus impris .
Requiritur necessarib Lumen gloriae ad vi. dendum Deum 3 sed ad id species impressa non est necessaria: Ergo Lumen gloriae non est species impresin . Deinde, Lichidaretur species impressa in vifione beati.fica , non minus ultrii desideraretur Lumen gloriae: Ergo hoc specie impressa distinguitur. Probatur antecedens . Ad eli. ciendam visionem beatificam necessum est, ut intellectus compleatur non solam ex parte objecti ν sed etiam ex parte potentiar: sed per speciem impressam completur tollim ex parte objecti , cujus illa species est vicaria: Ergo ultra speciem impressam adhuc desideratur Lumen gloriae . Probatur ma)- . Plura requiruntur ad astus su-Pernaturales quam ad naturales: sed adactus naturales eliciendos sufficit , quddpotentia vili va, v. gr. compleatur ex parte obiecti moventis , dc concurrentis per se immediath , vel mediante specie ad eliciendam visionem naturalem: Ergo ad vi. sionem supernaturalem requiritur aliquid , Taeter speciem impressam, quod compleat intellectum ex parte sui . Denique sine specie impressa, vel intellectus creatus est completus ex parte sui, vel non . Si sit rErgo illa Fcies non est Lumen gloriae ,
quod necessarid requiritur ad complendum intellectum creatum in ordine ad visionem supernaturalem. Si non sit ex se completus et Ergo ex parte sui requirit aliquid per quo sompleatur . Illud autem completivum non potest esse species impressa, quia non se tenet ex parte potentiae, sed ex parte objecti, quod reprelentat, & cujus vices agit: Ergo Lumen gloriae 1 specie impressa distinguitur. GUrmatis. Species supplens vicem o,
jecti nullam addit virtutem potentiae aut illud conspiciendum , sed illam supponie ,
quantumcumque enim species visibiles objecti praetentis sillantur oculo laeso, vel debili , non sanatur, nec roboratur ejus virtus visiva: Ergo desectus virtutis, qui est in oculo creato ad videndum Deum , non potest
suppleri per speciem impressam Usentiae di. vinae, sed ultra requiritur aliquod Lumen intrinsech potentiam assiciens, & perficiens,
ac corroborans ad actum eliciendum. Deinde, Eo modo se habet intellectus creatus ad visionem beatificam , quatenus est actus supernaturalis, quomodo te habet ad astum ficet, etiam ordinis supernaturalis: sed i m. proportio, quae est in intellectu ad eliciendum actum fidei, non suppletur per solam speciem objecti credibilis, quantumcumque enim proponatur objectum credibile, intellectus non eliciet actum fidei, nisi elevetur , & consortetur per receptum in se aliquod auxilium supernaturale: Ergo a simi. ii quantumcumque manifestetur objectum beatificum, non poterit videri ab intelle. stu creato , nisi prilis elevetur per lumen aliquod ipsum perficiens , dc complens in actu primo ad eliciendam visionem , sicut per lumen fidei elevatur ad credendum. Probatur etiam secunda , is, tertia pars . Nimirum, quω Lumen illud morus vici debeat babituale, quam actuale . Omnis causa eruiens priusquam effectum suum producat, &actu eliciat, debet constitui in acta primo potens ad illam productionem , di operationem 3 sed intellectus creatus non potest connaturaliter ita constitui , nisi per lumen habituale: Ergo lumen gloriae potius est habituale , quam actitate . Μaior Niet: Nam actus primus praesupponitur ad secundum . Unde priusquam aliquis actus , vel effectus prcraucatur, Prae supponi debet virtus illius productiva . Adeoque potentia capyx illius operationis,& productionis. Minor probatur: implicat causam aliquam constitui potentem in actu primo per aliquid se tenens ex parte actus secundit actus enim primus praecedit secundum prioritate saltem naturae, nullum autem prius constituitur in suo esse per aliquid , quod ipsi posterius est 1 sed lumen gloriae actuale si aliquod esset', se potias
teneret ex parte actus secundi, esset enim
ipsemet actualis Dei influxus , cum ipso intellectu creato: Ergo intellHus creatus fieri nequit intrinsech potens in astu primo ad videndum Deum per solum lumen
345쪽
actuale saltem connaturaliter. Intel- similibus locis nihil aliud intendit Doctor, lectus nequit fieri connaturaliter potens inaquam qu illud gloriae lumen non te actu primo ad visionem beatificam, perlquiratur solum ut dispositio ad visionem quod magis influit in effectum, quam inirecipiendam, neque tant lim ad ornatum, potentiam 3 sed illud lumen actuale ma-l& decorem ipsius intellectus, nec ut ob
gis influeret in visionem ipsam, qu1m inljestum fiat actu visibile, &intelligibilei sed
intellectum i esset enim ipsemet actualislqubd desideretur per modum concausae peris Dei influxus per lumen transiens in intel-lficientis ipsum intellectum, non quidem ad lectum 'sed in eo non perseverans . Deni-irecipiendam , sed ad eliciendam visionemque vilio beatifica durat per totam aetem i-ibeatificam : quod aperth indicat praeflata ratem: Ergo connaturalifis elicitur 1 prin-lquaestione II. clim enim dixisset num. Io.cipiis perleverantibus, quam a praetereun-asi autem intellectus fit meνὶ passimus babrasset ibus, & alternatim succedenti se sed lu-4solum in ratione susceptivi ad actum visionis, men actuale est principium transiens, ha- cum nou requiratur Wopter recepti emsolambituale veth est principium perseverans : aliqua a ex parte intellectus, uιsupra sen-Ergo connaturalius visio beata fit per lu- sum est, tum non requiritur lumen gloriae tmen habituale, quam per actuale; ad qued Subdit n. Ia. ipsum lumen requiri ut elevet lumen illud gloriae magis dicendum est ha-lpotentiam in ordine ad operationem, ipsam.
bituale, qu im actuale. que compleat, δα de imperfecta, & remo-Dises I. Doctor Subtilis huic sententiaeita persectam, & proximε potentem efficiat manifesth adversatur pluribi, maximh iniad eliciendam visionem. Respondens enim 3. dist. Iq. quaest. a. ubi ait, In guacumqueiad hoc objectum argumentum, Quia ni a ii priori naturalitre ipsa vi ne, nullatintellectus ex se non sit activus, & potenses causa naturaliter prior ipsa visiqne, usque ad eliciendam visionem beatificam, non po--- ad illud is ars naturae, quo intellectus vi iterit potens fieri ad eam eliciendam per alidet, non babet intesiectus unde posset in Mam quem habitum , Dico, inquit, quod modo visionemr sed tantum mereris naturaliur l babet preentiam remotam , tune autem pro.
inusiectus in sie, edi, mectum, quod miseli.lpisquam. de sicut intellectus es his, ibicere ipsam visenem: Et dist. 3I. qu. unica eadem natura I ita posse videre, es Me , num. 2. ait, Non est necessarium μυ- ak-itia eadem polentia'. sed modo s remota, tuae quem habitum in ρatria creatum in Maaxi. erit propinqua. si autem potentia passiva, - , qvi fit striscipium videnssi, vel tenendi receptiva, tunc non requiritis lumen gloriae.
Gestum, suum ahum, xificiaritatem; quia liabitus non ponitur in potentia, a adfacili. CONCLUSIO TERTIA.tandum, is babilitandum tentiam ad ebriendum actum . Et in A. dist. 39. qu. II. n. Io. TΝtellectus ereatus elevari pota ad viden-
cum dixisset ex scriptura, & fide colligi, I rilm Deum per solum lumen octivum taeunecessarium esse habitum cnaritatis in Beato concursum omnino extrinsecum Diei, o, abse- ad eliciendum amorem beatificum, conclu- ulu lumine intriasteo, vesinimali, is perma-dit: tamen autem gloriae ad visionem non vi. nente, vel actuati,intranseunte. Haec vide- detur mdi necesse poni, quia quod dicitur Astur pariter communior inter Theologos consimine naturais es inaei quod requiritur , non tra nonnullos recentiores Thomistas.
suam pro re objecium, sed propter eculum , Prahatur I. Idcireo non posset ita eleva- videtur mihi esse quaedam metvbora. I ηtὀ ri intellectus creatus, quia ad visionem erim Ofectam es magis in se Ais , tantω mi.lbeatificam essentialiter, & necessarib requiniis Repter Gum requiritur de lumine, πω reretur lumen habituale, ve, actuale , ita reqvarietur erepteν receptionem, ut dictum solquod nullatenus ipsum lumen Deus supple- Unde misus uiuetur mihi mees ponere L re posset: sed falsum est consequens. Dromu, qaam speciem, quia ' species ponitur,ldc antecedens. Μajor patet: Probatur mi-Me o ut memoria fit persecta ex parte intriinor. Idcirco essentialiter ad visionem bea- lectura: sed an A ponere talem 'eciem propter tificam desideraretur illud lumen gloriae formalem rationem ,-persectiUem poten maximh quia illa est ordinis supematu. me, iretur alias; Ergo Doctor non centet ratis : sed illud lumen ita non exigitur lumen gloriae esse qualitatem habitualia m. propter lupernaturalitatem visionis: Ergoeων antecedens . Praefatis enim, di aliis non exigitur essentialiter, dic. Maior es
346쪽
teria, clim enim visio is vitalis, & super
naturalis , intellectus sum cienter ad eam concurrit ex se quatenus vitalis est: ideoque solum requvit lumen , & auxilium supernaturale quatenus illa visio supernaturalis est. Μιηor probatur, primb quidem de lumi. ne habituali . Si requireretur essentialiter lumen gloriae habituale propter supernaturalitatem visionis, requireretur etiam essen. tialiter habitus fidei ad omnem allum fidei, dc habitus charitatis ad omnem actum charitatis; quia ipsi actus etiam sunt super. naturales: Consequens autem salsum est , quia clim primlim homo convertitura peccato per actum charitatis, actus ille praecedit habitum, & illum causat: dicere autem, qubd idem ille actus, qui causat habi. tum, causetur ab eo ipla habitu, quem causat, eli abiurdissimum; alioquin posset idem lub eodem conceptu supponere suam exi sten. tiam; nam effectus praelupponit suam caulam, de causam suae causae, igitur supponeret seipsum ut causam suae caulae. secvnia. Dei omnipotentia non magis per extrinsecam assistentiam potes supplere defectum speciei , quam defestum luminis :sed potest supplere desectum speciei : Er. AEo dc luminis . Denique Deus per seipsum Iacere potest quidquid faciunt causae se..cundae concurrentes soldi m efficienter, non
vitaliter ν potest enim calefacere sine igne, illuminare sine Sole r sed lumen istud effocti vh solum concurrit. & non vitaliter :Ergo Deus per se ipsum supplere potest ejus
defetium, praesertim cum nulla contradictio contrarium suadeat, ut patebit in solutione
Dices I. Implicat dari actum secundum sine actu primo 3 prius enim est posse agere, quam agere: sed tumebloriae est actus pri. mus respectu visionis: Ggo implicat visio Dei sine lumine actuali , aut habituali . Deinde: Implicat fieri posse visionem sine
potentia : sed lumen gloriae est tota po. tentia intellectus videntis supernaturaliter:
Ergo implicat intellectum sesse videre supernaturaliter sine lumine. Denique, tam visio beatifica, quatenus est supernaturalis,
pendet v lumine, quam pendeat ab intellectu quatenus est vitalis: sed prout est vitalis , essentialiter pendet ab intellectu , ita ut sine illo elici non possit : Ergo
etiam , quatenus est supernaturalis , pendet essentialiter a lumine. Distinguo minorem prioris argumenti: Lu-
Trassen Duc Tom. l. men est actus prim us respectu visionis ,
necessarius secundum potentiam Ordinariam, ut producatur visio con naturaliter, conce-dbo necessarius absolute, ut simpliciter talis visio producatur , nego : Deus enim per omni tentiam rua m supplere potest , dc gererς vices ejus luminis, quod intelleclum constitueret in actu primo, vel secundo ad
agendum. Secundi argumenti etiam minorem similiter distinguo, Lumen est potentia , ut visio beatifica producatur connais turaliter, concedo: ut producatur simpliciater , nego . Tertii deiaque argumenti nego majorem: Falsum enim est, quhd visio tam pendeat a lumine . quatenus est supernaturalis, quam pendet ab intellectu, quatenus est actus vitalis 3 nulla enim causa creata , vel increata coneurrit ad visionem
praecist quatenus vitalis est, praeter ipsum intellestum, qui solus illam producit immanenter 3 at verb Deus semper concurrit alvisionem illam, quatenus est supernaturalis, idque tamquam causa princeps, sive immediath per uberiorem, di extraordinarium suum concursum, sive mediante habituali, aut actuali lumine, ab ipso sols
Dices a. Visio creata suppleri nequit per
solam extrinsecam assistentiam cognitionis increatae Dei: Ergo nec lumen creatum suppleri poterit per solam assistentiam omnipotentiae divinae.
Nego conseque am ; Discrimen enim est , qubd visio creata habeat rationem causae formalis , quia reddit intellectum formaliter videntem , lumen autem gloriae sive habituale , sive actuale , est chi vh tanthm concurrit ad visionem beatificam , ut constabit infra , ideoque non est mirum , qu bd Deus , qui non potest supplere enectum formalem visionis , quia non potest habere rationem formae
ossit supplere effectum luminis, quia haere potest , & de fasto habet rationem
Dices Lumen requiritur ad mani se stan . dum objectum Hrma siter: sed Deus nequit manifestare formaliter oesestu m se solo: E po nequidem supplere deinu in tu mi nis. m. Dr patet 3 quia visio corporea , v. g. nequiti mari , nisi prilis obsectum illuminetur, nec prima principia cognoici, nisi per luismen intellectus illustrentur , quae illuminatio, & illustratio non fit ciendo a liquidue sed tantam illustrando, de manifesta
347쪽
do objectum ; Ergo intellectus creatus nequit videre Deum , nili Deus illuminetur
Per lumen, quod illii stret, non efficiendo, led formaliter afficiendo potentiam. Dclinguo ma orem: Ad manifestandum objectum Iormaliter lumen requiritur , itaquω sit illius sermalis illustratio, & manifestatio, nego majorem : Ita qliba con currat effective ad producendam visionem , qua formaliter videtur objectum , concedo majorem : dc in hoc sensu , nego minorem: Deus enim per uberiorem tuum concursum , agere potest cum eotentia intellectiva ad sormandam sui visionem. Dices Α. Ut intellectus concurrat effecti. vh ad Brmandam visionem supernatura Iem, potius debet elevari, & constitui in actu primo potens ad illam producendam: sed non potest ita elevari, & constitui per lotam assistentiam externam . & nisi recipiat in se aliquid intrinsecum; illud autem intrinsecum, quod poneretur , est lumen: Ergo non potest fieri potens sine lumine . Probatur minor: Ex illa speciali assilientia,& unione Dei cum intellectu creato, aliqua virtus intrinseca derivatur in ipsum intellectum, vel nulla virtus intrinsech ipsi additur . Si primum habetur intentum , nam talis virtus superaddita, est quaedam participatio divinae intellectualitatis, adeo. que & lumen gloriae, sive habituale, sive actualer Si verti secundum affirmetur , sequitur, quM ex tali assilientia, dc uberiori concursu intellectuscreatus non pollit fieri intrinsech potens ad eliciendam visionem beatam; Implicat enim , ut quod non est potens ad aliquid, fiat potens ad illud, nisi intrinsech mutetur . Potentia enim ad operandum , non est aliqua denominatio extrinseca, sed intrinseca; non potest autem aliquid de non potente fieri intrinsech potens, absque aliquo in se intrinsech recepto: Idem enim manens Hem, semper ra.
rum est facere idem: Ergo si intellestus crea. tus nihil intrinsecum in se recipiat, non po. test fieri potens ad sermandam visionem
beatificam. Nego minorem . Non enim aliter hac in hypothesi censeretur intellectus creatus constitui in actu primo ad eliciendam visionem beatificam, quIm quia habet aliam causam assistentem , & ipsum elevantem ad superiorem , & supernaturalem ordinem , ut cum ipsius caulae concursu possit illam vi. sionem elicere : sed ad id aeque elevari po-
ic. VII. Sect. II. Quaest. II.
test per extrinsecam assistentiam , & uberiorem Dei concursum, ac per intrinsecum lumen in se receptum; ac proinde non est necella, ut aliquid intrinsecum in se recipiat. Ad minoris probationem dico, ex hac divina allistentia nihil equidem in intellectit recipi per modum qualitatis intrinsech ipsum afficientis ue nihilominus extrinsece elevatur ,& roboratur ipse intellectus per ipsius concursus auxilium, ut potens fiat ad eliciendam visionem , quam cum communi, &generali Dei concursu non potuisset eli
Instabis . Ex hoc sequitur Deum solum ad praesentiam intellectus humani produce. re visionem beatificam : sed fallum conse
quens' Ergo, dc antecedens. Probatur maior ; Tunc Deus solus censetur producere astum ad praesentiam intellectus creati , quando hic intellectus non magis est potens intrinsech per illam divinam assistentiam , quam erat antea r sed hoc in casu intellectus non esset magis intrinsech potens ,
quam erat ; quandoquidem :nihil intrinsecum in se reciperet: Ergo non posset illam visionem elicere , adeoque illius produstionis Deus solus esset aut hor. Nego maserem : Licet enim intellectus creatus nihil intrinsecum in se recipiat per uberiorem illum concursum , nihilominus ut fiat potens, sufficit, qubd exterius adisjuvetur, & elevetur ad ordinem superna. turalem, ut hujusmodi visionem eliciat: Si enim unus homo oneris alicujus portandi incapax, fit capax illius sublevationis , &deportationis per assistentiam alterius h minis , ipsi quidem intrinsecas viris non adjicientis, sed Qttim externam assistentiam praebentis; multb magis intellectus creatus per uberiorem Dei concursum, a quo dependet essentialiter in operando, poterit fi ri capax alicujus actus eliciendi , quem propriis, &solitis viribus elicere non Irasset. Dices denique r Haec sententia dire thmilitat in Concilium Viennense , Cleme lina ad nsrum in qua damnantur errores Beguardorum , & Beguinarum , dicentium: qutid anima non indiget Lumine gloriae ipsam elevante ad Deum videndum 3 adeoque ex mente Concilii requiritur lumen ad visionem beatificam: sed ille concursus uberior non est lumen : Ergo non sufficit ad eliciendam visionem heatificam.
Nego maserem ; Nihil enim aliud desinit Concilium, quam quM requiratur auxilium
348쪽
aIiquod supernaturale ad ipsana visionem eliciendam, sive interim auxilium illud sit aliquid intrinsecum, veI extrinsecum . Intentum enim Concilii erat, damnare errorem Beguinarum , dc Beguardorum, dicentium animam seipsa , fuitque naturalibus viribussore beatam ; ad quem errorem depulsandum sufficiebat decernere visionem beatifi- eam non posse elici sine aliquo supernaturali auxilio: sive interim auxilium illud sit aliquid extrinsecum, vel intrinsecum , creatum, vel increatum , partiale , vel tota leuod Concilium reliquit indecisum, tribuen. o Scholasticis, non errandi occasionem ut
quidam mathopinantur) sed opinandi, dc
disputandi libertatem, in illa te, & sententia, quae aut horitatibus , dc rationibus poterat utrinque agitari, & librari I abis : Concilium diserte affirmat ad visionem beatificam eliciendam desiderari lumen : sed concursus ille uberior non est Iumen: Ergo censet Concilium illum ube.
Iiorem concnrsum non sufficere.
Restondeo equidem Concilium requirere tu. Tren: sed non decernere uir lim lumen illud sit, vel objectivum, veIactuale, vel habr. tuale. Nec est qubd vim facias in voce luminis , quas haec soli auxilio intrinseco actuali, aut habituali proprib conveniat; nam certum est , qubd haec vox lumen tantis metaphorich conveniat auxilio intrinseco ,
sive habituali, sive actuali, appellatione videlicet deducta a lumine cor Diali , sine quo Lbj. tum videri nequit. Et quidem hacia tot e concursus Dei uberior, etiam lumenti id potest appellari; Deus enim ipse lux est;& Scriptura sacra illud auxi Iium astu ale non rat, lumen appellat , ut Psalmo I 2. Illumina oculos meos , oc alibi: Unde Concilium
Tridentinum si sis. 6. cap. s. auxilium actua- Ie praeccdens infusionemnabituum, vocata sim nationem: Hinc S. Augustinus lib. I a. de
Genesi ad litte iam cap. 3I. dicit lumen , quo illustratur anima, ut omnia vel in se , vel in illo vetaciter intellectit conspiciat , ipsum Deum esse. rasabis δεηque: Concilium duas damnat errore S. Primum , qu bd quaelibet natura intellectualis in se ipsa sit beata naturaliter: Secundum, qui anima non indigeat lumine gloriae ipsam elevante : Ergo censet Concirium de facto requiri lumen , quod animam elevet : sed sic non potest elevari
per concursum disium uberiorem: Ergo lumen rei uisitum a Concilio, non potest intelligi de illo concursu . Deinde Concilium
talem videtur requirere elevationem ad actus
vilionis beatificae, qualis requiritur adactus supernaturales fidei , spei, dc charitatis :sea ad hos actus eliciendos necessum est, ut potentia elevetur per auxilium intrinsecum sive habituale, sive actuale 3 Ergo pariter
tale auxilium necessarium erit ad visionem beatificam. Resp. ad primum. Concilium unicum da misnare errorem, quia anima sit ex se naturaliter beata, dc nullo indigeat auxilio supernaturali , quae mens erat Beguinarum, dc Beguardorum ; contra quos Concilium dein cernit animam non posse naturaliter esse beatam , dc nonnisi aliquo auxiliante Iumine potentiam elevante Deum posse videri. Non decernit autem an illud lumen adjuvans sit
aliquid intrinlecum, vel extrinsecum ἔ sed taniam, qudd per illud potentia elevetur ad Ordinem supernaturalem, quod aequE fieri potest per externum auxilium , quam per
internum, quia talis elevatio potentiae consistit in hoc , quod reddatur potens ad faciendum aliquid excedens vires ejus naturales; id autem praestare potest ciam extern uberiori concursuis a/ ferundum nego malarem . Nam Crincilium nihil aliud ueterni inat , quam qu requiratur aliquod principium supernaturale ad eliciendam visionem beatificam , sicut requiritur habitus fidei, spei, dc charitatis ad eliciendos actus supernaturales, non de cerni'autem an it Iud principium supernaturale sit aliquid intrinsecum, vel extrins cum . Adde quhd Concilium loquatur de fasto, & de statu praesenti ; nos autem loquimur de statu ssibili, & de beneplacito Dei: ita quM Deus per uberiorem concursum supplere posset, si vellet, efficacitatem luminis : quos de facto admittimus probabilius esse Iumen habituale , ademqtie Concilium nec nobis adversatur , nec nos illi.
LUmen Horiae non babet aliud munus, nec alium influxum in visioum beatificam ,
quam concavsae escientis, , concurrentis ffective chin intes ectu ad formandam illam vi. onem: Haec est communior contra Thomistas affirmantes lumen desiderari ut dispo nat intellectum ad reeipiendam visionem v a bea.
349쪽
ro8 Tract. I. Disput. III. Artic. VII. Sect. II. Quaest. II.
beatificam, & ad efficiendam unionem ipsius
intellectus cum objecto beatifico. Probatur cinctu . : Non aliter habitus suis pernaturales desiderantur, quam quia potentia ex se insufficiens ad eliciendos actus supernaturales, per illos habitus fit potens ad produceiados tales actus, &connaturali ter cum illis concurrit ad eorum productio. nem: Ergo clim lumen g Ioriae sit habitus supernaturalis, non alium censetur habere influxum in intellectum creatum , quam illum elevare, di cum ipso concurrere ad formandam visionem beatificam . Probatur antecedens: Non enim habitus supernatii rates fidei, spei , &chalitatis , v. g. habentalium influxum, aut in potentiam , aut in astum, quam effectivum I nec alio modo cenissentur disponere potentiam ad eliciendos ,& recipiendos actus , quam concurrendo efficienter ad illorum actuum productio.
Deisd . Si alium influxum praeter essectivum haberet lumen gloriae, maximE quia disponere deberet intellectum ad recipiendam visionem, ita qu sine hae dispositio. ne non posset actus visionis in inteIlectu recipi; si salsum consequens: Ergo, & antecedens . Majorem admittunt Thomissae .mrar verti probatur: Si non posset intellectus recipere visionem absque aliqua dispositione formali praevia, maximh , vel quia ille actus clim sit supernaturalis in substantia, non posset recipi in intellectu , uiui est Potentia naturalis, nisi praevia hac dispositione 3 'vel ouia talis visio est actus talis
naturae , ut nanc dispositionem supernaturalem ad sui receptionem exigat: sed neutrum dici potest. Non primo , Tum quia habitus fidei, spei, & charitatis sunt Qrmae supernaturales in substantia, & tamen recipiuntur in potentia naturali absque ullarae via dispositione supernatu rali: Tum quia defideraretur necessarib dispositio supetnaturalis in potentia naturali ad recipiendam sormam supernaturalem, fieret processus in infinitum; cum enim illa forma disponens etiam esset lupernaturalis , aliam formam praeexigeret in potentia naturali ad sui receptionem, & naec aliam, di sic in infinitum : Ergo ex eo qu1d visio sit forma supernaturalis, non debet intellectus disponi ad eam recipiendam per aliam formam tu. pernaturalem. Non etiam secundum'. Nul. la enim assignari potest ratio particularis
in visione bratifica , ob quam specialiter exigereti hujusmodi dispositionem, nis sorthquia est perinior forma , qua in sint aliae formae supernaturales e sed ex hoc capite non requiritur talis dispositio; si enim sorma supernatu ratis minlis persecta possit absque tali dispositione recipi, quidni etiam,& magis persecta pDDes I. Idcirco requiritur lumen gloriae in intellectu ad eliciendam visionem beatam, quia intellectus ex natura sua est improportionatus ad illam productionem: sed intellectus non est minus improportionatus ad recipiendam visionem, quam ad eam eroducendam . Ergo si propter illam improportionem visio beata ut actio est , exigit lumen , etiam illud exigit ut receptio est. Nego paritatem : Et ratio disparitatis est, qudiu visio, ut actio est, procedere debet , principio emctivo con naturaliter operante, effectus enim procedit avii tute suae causae, quae ipsum virtualiter praecontinet , p testque haec visio procedere ab hujusmodi princisio absque eo qudd detur processus in inlinitum: vita autem, ut pallio est , non exigit recipi in principio con naturaliter
recipientes id est, quod si ejusdem status cum tali forma recepta I ed quhd alias fi ri deberet processias in infinitum , ut dictum est : Unde meritb Doctor in η. dis'.q9. quaest. II. num. 8. clim dixisset animam humanam ex se esse immediatς susceptivam beatitudinis, nec ad eam lusceptionem disponi per aliquid accidentale ἔalioqui esset tantum beata secundlim quid, dc sollim mediat E , Concludit , Ideo dico,
quod anima θumana in puris naturalibus essimmediatum susceptivum beatitudiisti : ad ν-que intellectus creatus ex suis naturae viribus
jusceptivus est visionis beari ae 3 nee ad illam subceptionem indiget aliqua 'ma praevia sum naturali, licet inrigeat ad illius visionis prasin
, quamodo intellectus concurrat ac 'mandam visionem beat eam.
Umsitis jam duobus principiis extrinis.ce advenientibus potentiae cognO.ciri vae , ut ipsam compleant in ordine ad suam eliciendam operationem; Specie nimia Ium impressa ex parte obsecti, Lumine vercis om
350쪽
gloriae ex parte potentiae, quae ipsam statuunt in actu primo , ut suam possit exercere actionem: jam decernendum est qualiter in. tellectus tali specie impressa , aut lumine gloriae instructus, concurrat ad sermandam
visionem beatam: videlicet an ph ich , ct acti vh eam producat, an verti lotum illam a lumine gloriae, vel, Deo Io productam
recipiat: insuper an eam producat ut ea visia princeps, an tantiim ut causa instrumentalis.
Notandum I. duplicem tali tb distingui intellectum, juxta diversitatem ipsius muneris, unum m idem figentem , alium verti Patientem. Prior est, qui immissas ii sensibus externis, &phantasia species sensibiles velut recipit, & ad earum praesentiam species intelligibiles , seu imagines spirituales x praesentativas rerum, quae a sensibus per. cipiuntur, cudit, & exprimit. Posterior , verti dicitur illemet intellectus, qui ejusmodi formatam spiritualem imaginem in se recipit, ut per eam sermaliter nat intelligens: Unde intellectio inchoati vh dicitur consistere in illa intellectus actione , qua producit iplam imaginem; consummati vh autem in ejusdem imaginis receptione. In eo namque formaliter consistit intellectio, quod intellectum assimilat rei intellectae, eumque -- maliter intelligentem essicit: sed id praesta. tur inchoativh per actionem productivam illius imaginis spiritualis, cisae verbum menti, selith dicitur; complete verb per ejusdem verbi, & imaginis receptionem ι illa siquidem imago, clim si rei intellectae ex. pressa similitudo, promi dubio intellectum insermando, &ei adhaerendo , ipsum cum objecto cognito assimilat, adeoque completh intelligentem inicit. ωὐ- a. qu, clim duplex sit lota. tio, externa una, & sensibilis, interna a L era, &spiritualis, etiam duplex verbum lith distinguitur e aliud quidem oris , quo
homines alios alloquentes suos ipsis conceptus internos exponunt; aliud vero men. tir, estaue ipsa mei locutio interna, seu conceptus formatio, qua nimirum intellectusexprimit similitudinem, & imaginem objecti,
quod conspicit. Hoc autem verbum mentis definitur , Doctore in I. U. 27. φ . . actus intelligentiae productus a memoria foecunda habens esse sollim dependenter ab actuali cognitione. Dicitur quidem actusin. Iesistentiae , quia constituit animam larm Iiter intelligentem, sicut calor constituit ca-Fe ire. TMil. Tom. l.
da, id est ab intellinu inlarmato, dc quali gravido specie intelligibili objecti . Caetera
adduntur ut significetur completam intellectionem consistere in ipsiusmet verbi praesen. tia, quod tamdiu habet esse quamdiu ipsa G. lecti cognitio perseverat. Nota-m 3. duplicem soli id distingui
caulam emientem , unam quidem erinei - pem, aliam verbinstrumentalem. Prior est
quae in effectum physic. influit per virtutem sibi propriam, di intrinsecam et Posterior veib, quae influit lallim per virtutem
alterius illam moventis . Probabilius namisque est causam instrumentalem non esse proopriε ex se activam, ut cum Doctore in q. V. I. quas. 3. num. Iq. docuimus in Phylicis qu. S. de causa instrumentali ι An autem intellectus creatus habeat rationem causae principis, vel isthm instrumentalis in visio. ne beatifica, decernendum erit hac in quae stione, in qua tria proponuntur resolvenda. Primum, an intellectus creatus physich concurrat ad beatificam visionem. Secundum, an concurrat ut caula princeps. Tertium , an producat verbum mentis.
ΙΝtellectus evne rit potialiter eum tu Ae
proaucendam visinem beas m. Probatis: Pri quidem, quia Omnis intellectio producitur a mente, sicut volitio a voluntate: Ergo etiam cognitio, & visio beatifica physice producitur ab intellectu
errato, sicut amor beatificus a creata v luntate . Antecedens patet ex communi sinctorum Patrum sententia, quam sic exispendit S. Augustinus lib. p. de Trinitate Gultimor Usa mens, inquit, quasi paren , on notitia eius quasi muses das ; mor exim
rens notitiae tuae. Patet etiam consequentiat Non miniis enim intellectusconcurrere debet ad sormandam visionem beatam , quam voluntas ad eliciendum amorem beatificum e
sed voluntas concurrit asti vh , & physichad amorem beatificum, &ad alios actus supernaturales, alioqui libertas non esset, de indifferentia in actibus meritoriis, aut verἡ ω- pernaturales sunt: Ergo etiam intellectus physich concurrit ad larmandam visionem su peranaturalem. Uuper visio beata eli actus vita.