장음표시 사용
351쪽
et Io Trach. I. Disipui. III. Artic. VII. Sech. II. Quaest. III.
physicha potentia vitali: sed non ab alia , uam ab intellectur Ergo intellectus phynch concurrit ad larmandam visionem bea
Denique Nobilior modus operandi tribuendus est intellectui creato , qui tribui potest absque ulla contradictione , & re. pugnantiar sed nobilior est operatis, quapriaucitur ipla cognitio, quam sit ejus receptior Ergo productio physica visionis heatae intellectui creato tribui debet . Μajor patet, Nobilius est enim agere qu1m pati, uia actio virtutem majorem, & indepenentiam importat : Passio vetti depentin-tiam , & quandam infirmitatem , de imbecillitatem adjunctam habet ι quidquid enim patitur , a Britori vincitur , dc superatur.
Probo minorem: Si quid obesset quominlis intellectus diceretur acti vh coneurrere ad formandam visionem beatam, maxim/quia illa est ordinis supernaturalis: sed haec ra. tio non officit; Tum quia de iacto potentia naturalis cooperatur ad actus superna. turales; V. gr. voluntas ad actum charita. tis, & contritionis, ut colligitur ex Tridentino sessione 6. can. q. ubi anathematigatur: sui dixeris liberam bominis arbitrium, Bibit eooperari assentiendo Deo excitanti atque -- canti, s veluti inaxime quo am nibu omniηο Nere, meseque passuese tabere: Ergo censet Concilium voluntatem creatam cooperari posse actui meritorio, qui est ordinis iupernaturalis: quidni ergo, dc intellectus cooperari poterit visoni beatificae, lichi sit su per naturalis p Tum quia inquit Piscius
vitio beata esse posset supernaturalis, quam . vis ad eam concurreret causa naturalis; sicut enim species intelligibilis impressa, ad quam producendam concurrit phantasina corporeum, est spiritualis ι & licut homo dicitur corporeus , quamvis concurrat adipium conlii tuendum anima spiritualis; sic visio posset esse supernaturalis, quamvis ausa aliqua naturalis concurreret ad ipsam , modb etiam alia causa supernaturalis , quale est lumen gloriae , etiam simul con
Adde quω illiut diuatnr supernaturale , 'uod non potest produci abiqite principio
supernaturali, sive concurrat ad ipsum aliud pri acipium, quod est naturale, sive non :Ergo cum visio beata produci nequeat sine auxilio supernaturali , non minus erit dicenda supernaturalis, quamvis ad ejus productionem activh concurrat intellectus, qui est potentia quidem ex se naturalis, sed per lumen gloriae elevata ad ordinem luperna
Dices I. Intellectus non potest activ E concurrere ad visionem beatam, quin pariter activd concurrat ad ejus supernaturalita tem: sed nequit activh concurrere ad ejus suis pernaturalitatem; sed solum ad ejus vitalitatem: Ergo nec ad illius entitatem. Major patet: Minor probatur: Non magis intellectus concurrere potest ad supernaturalitatem visionis beatae : quam lumen gloriae ad ejus vitalitatem : sed lumen gloriae per se non concurrit ad vitalitatem , quia est principium inanime: Ergo a Paritate rati nis non poterit etiam intellectus concurrere ad supernaturalitatem, &consequenter non etiam concurret ad entitatem visionis, quae est Brmaliter supernaturalis . Adde, qu vitalitas ipsius visionis beatae est etiam sormaliter supernaturalis, adeoque si intellectus non concurrat immediath, dc praecia ad supernaturalitatem , etiam non concurreret ad vitalitatem , dc consequenter physicὶ non concurret ad visionem Mais
R pondeo: rem formalitates illae vitalitatis, dc supernaturalitatis non sint realiter dis in ab actu visionis , sed resultent
tantum ex diverso modo, quo actus ille procedere dicitur a suis causis; ideo actus visionis beatae secundlim realem suam entitatem, ademve secudtim vitalitatem , &ὶ per naturalitatem, realiter procedit tam ab intellectu, quam, lumine gloriae, lichi non dicatur procedere ab utroque seorsim praeci. a secundum suas se alitates . Nam ut
actus procedere dicatur 1 luminesecundum formalitatem vitalitatis, deberet dici vitalis praecise quatenus est alumine, quod implicat 3 clim enim lumen sit in anima , non potest dici principium ipsius vitalitatis per se praecii , sed solum quatenus concurrit physich ad entitatem visionis, quae supernaturalis simul , & vitalis est : Unde negari
debet minor, nimirum qued intellectus comcurrat ad visionem solum quatenus vitalis est, non autem quatenus est supernaturalis. Cum enim concurrat ad entitatem visionis . etiam concurrit ad id omne , quod realiter identificatum est ipli visioni ν proindeque ad supernaturalitatem, quae idem est realiter cum ipsa visione.
abis. Visio beata est adaequa id, &soris
352쪽
maliter funernaturalis: Ergo proeedere debet adaequath a principio supernaturali 3 sed intellectus praecia non est principium sispernaturale; agit enim per virtutem sibi innatam, quae omnino ex se, &intrinsech naturalis et .
Ergo illa visio procedere nequit physich ab
intellectu. Nego maserim: Exhocenim severeturi p. iam visionem non etiam produci h Iumine, quia clim sit vitalis, exigeret principium ada quatum vitale , quale non est lumen . Ideoque sufficit ad rationem inadaequati principii hujus visionis , quod fiat ab uno principio supernaturali formaliter, quale est lumen, & ab alio lupernaturali tantum extrinsech , & per elevationem, qualis est intellectus beatus; Intellectus enim beatus elevatus per lumen gloriae, unicum efficit eum ipso principium adaequatum visionis , quae tota producitur ab ut roque conjunctim,&quatenus vitalis, & quatenus lusernaturalis 3 quia tam Iumen , quam intellectus concurrunt ad entitatem ipsius visionis, quae realiter vitalis, &lupernaturalis est. Dices a. Doctor Subtilis pluribi assima tintellectum te habere merε passi vh ad intelle.ctionem, quam censet caulari principaliter ab objecto, maxim ad visionem beatificam.
Nam in Dd. q. qu. 8.nu. a. Cum probasset ,
quod pars intellectrua habet princiρMinem cauis fabratem respectu evnvisarum mota nobis na. turaliter eonvenientium ι quia , inquit , Hacausa est principatior qua veηte aha eausa agit, , ηὸ ram eris: Imesiectu autem nostro agente ad intellectionem, obiectum inIe, vel in sua specie coagir, ,e: Concludidri Tamen, aliquod omm excedeaes muliam Dedistatem partis imaeectivae, pxta obiectam beatificum , ut clarὸ visum, posset μηλ babere relam eau. sistatem respectu eisionis, aut principaliorem, quam pars intelles , cyboc νων excellin. tiam talis ofecti, propter defectum Frus sintellectuae. Ergo emtet Doctor intestinum theatumnon concurrire activh ad visionem beatiMam. D iu o. Censet probabiliter , concedo :asserti vh, nego, ut constat ex praesitis verbis. Imo magis in nostram quis in oppoit tam sententiam propendet: Subdit enim, sed de Me in quarto Bbra, ubi fusiorem hac de redi: ceptationem , & planiorem sententiam
tellectum esse productivum visionis beatificae i ibi enim disputans de necessitate lumi-
nis gloriae, ait, Si tamen aliquid supernatu
rate ponitur in beatonius Uerantibar, hoc non eris nepter receptionem, se propter actioηem, ut eliciatur operatio in bea o qua attingit Deum . Itaque aperthfatetur intellactumem activum& productivum cum ipso lumine gloriae, si
detur, ut revera dari etiam eκ ipsius Doctoris sententia satis superque probavimus in praecedenri quaestione. Corfirmatis ex quod lib. quo Iq. ubi cum plures aut horitates ex S. Aug. adduxisset , , quibus probaret visionem beatam , vel ab
objecto beatifico , vel ab intellinu produci , pluresque protulisset rationes ad demonstrandum intepestum non soldm esse facultatem passyam, de receptivam ι sed etiam activam , & productivam , tandem concludit: Concedo stitur auliaritates prius ad di ctar, as quascumque asymativar , me de oblacto: verum quidem est oia utrumque EI
rum est aliquo modo activum adintelliatum οβed activum partiale 3 ambo autem integranι
INtellectus eum lumine gloriae eMevreis ad visionem beari fleam, ut ea a principaeis . Haec est eommunis inter Scottilas. Probatur primh. lna muri concurrit ad efffectum uterincipalis, quae ipsum producit per virtutem sibi iturinsecam, &connaturalem: sed intel lectus creatus ita producit visionem beatificam 'illam enim producit pre innatam virtutem intelligendi elevatam i r lumen gloriae et Ergo e st illius causa pritici lis.. In hoc enim causa principalis ab instrumentali diicrepar, qu operetur tant tim per virtutem externam ,& sibi aliunde aleitam: illa verb per
internam vim agendi ibi connaturalem. Dei
de , Intellectus lumine gloriae instructas, est casea principalis visionis beate , si piaeter nulla alia possit assignari sed praeter intellectum nulla alia assignari potest causa visionis beatae. Probo. Illa causa dicenda est principalis visionis, quae dicitur videre Deum rited praeter intellectum nihil est, quod dici possit videre Deum; illud enim aliud sequod
esset, maintim E vel Deus, vel lumen gloriari sed nee Deuk, nee lumen glciriae dici possunt
videre inum visione creata: Ergo nec causa principalis beatitudinis appellari . Denseque Visio est eiactus vitalis i Ergo exigit
causam principalem , quae sit vitalis i illat V 4 autem
353쪽
etra Din. I. Disput. III. Artic. VII. M.LII. Quaest. III.
autem neque est Deus, quia chm sit actio interna, & immanens, non potest habere solam caulam externam , qualis est Deus ueneque etiam est lumen gloriae, quia cum sit inanime non potest dici principium astionis vitalis, maximhimmanentis: Ergo restat ut intellectus dicatur causa principalis beatae visionis. Dices I. Quoties aliqua causa est ignobilior effectu quem producit , toties dicendae st causa instrumentalis, non autem principalis: sed intellectus etiam instructus lumine gloriae est ignobilior visione beata rErgo est illius causa instrumentat is non principalis. Μajor constat: Quamvis enim contingere possit, ut aliquando instrumen.
tum sit nobilius effectu , 'uem producit,
per virtutem obedientialem, v. g. si Angelus produceret formicam 3 tamen latentur
omnes, quω causa ignobilior effectu pro. ducto, nusquam rith potest principalis appellari ; quia essectus nobilior nunquam est proportionatus, & connaturalis causae mi.nsis nobili . Prebatis ery minor . Entita adsequar. vitalis, &intrinsech supernatura.
Iis, nobilior est entitate vitali, & sum naturali, sol tim inadaequath: sed intellecius Jumine gloriae instructus , est tantam supernaturalis inadaequath ι similiter lumen gloriae est solum vitale inadaequath, idest ratione intellectus eui conmngitur : igitur visio beata nobilior est intellectu etiam instructo lumine gloriae 3 proindeque hic non potest illius esse causa principalis. minorem: Ctim enim in ellectus sit facultas substantialis statim se aliter di. sincta ab anima, sit etiam elevatus ad Ordinem supernaturalem beneficio luminis
gloria, certum est ipsum longe praelianti
rem esse visione beatifica D. solum est accidens, adeoque miniis perfecta quam substantia. Nee refert quM intellectus sit tant timextrinsech supernaturalis 3 quia substantia
etiam naturalis nobilior est Oolibet accidente supernaturali , secundum rationementis , accidens enim quantumcumque stapernaturale, est semper , subjecto dependens;
adeoque minus nobile, quam substantia cui inhaeret, qua dependet: Ergo malibmagis intellectus ad ordinem supernatura lem elevatus, nobilior erit visone beata 1 adeoque hac ratione non debet dici causa instrumentalis respectu illius. Dices a. Potentia obedientialis activa ,
semper est instrumentalia clim producat ensectum improportionatum, & debitum illi ioli cauta per quam elevatur: sed intelis lactus etiam instructus lumine gloriae, agit per virtutem obedientialem divinit lis Elevatam : Ergo non producit visionem beatificam ut causa principalis, sed ut instrumentalis.
Distinus re μrem: Quando illa potentia
obedientialis nullam omnino pr/rtionem habet cum effectu producendo, sicut Sacramenta v. g. nullam omnino proportionem habent eum gratia santificante ad cujus prinductionem concurrunt effiatvh instrii mentaliter in sententia Thomistarum , conce.
do : quando illa potentia aliquam ha tproportionem saltem inchoatam eum esse. tau producendo , nego: Intellectus autem ex se proportionem habet saltem inchoatam
cum vili me beatifica , ut jam saepe diximus, icillime eget lumine gloriae, ut hςe
inchoata virtus elevetur ad superiorem, Ecsupernaturalem ordinemr ac proinde visi
sionem illam beatam producit per virtutem sibi innatam, & ut causa principalis: Ad. de quia eam visio illa beata sit actus viis talis , proportionem habet connaturalem
Dises 3. Ideo intellectus dicitur causa princeps visionis beatae, quia clim hae sit actus vitalis, necessaris produci debet vis.
cultate vitali: sed ex communi Doctorum sententia , maximh Doctoris Subtilis locis assignatis 1 S singo n. 279. Deus lotuspmducere potest actum vitalem, & immanentem in potentia vitali abique ejus esibaivoc eurtu, quo casu, inquit Smii ingus, potentia recth denominabitur cognokens , vel appetens : Ergo ex vitalitate cognitionis intς non rin insertus intellectumereatum esse illius causam principalem. Distinum maiorem: Ratio principaliscam salitatis in intellectu colligitur ex vitaliatate. secundlim legem ordinariam, concedo: secundiim extraordinarium modum προrandi, nego: Fateor equidem, Deum posse producere in facultate naturali actum viis talem , absque illius lacultatis concursit 'sed exinde noti minas intellectus emisi debet causa principalis ordinaria illius visionis: Sicut ignis non minia dicitur cauia principalis combustionis, licti ipsam Deus producere posset independenter ab ipsius nis concursu. CON.
354쪽
stu verbum memis . Haec est communis inter Theologos contra nonnullos recentiores Thomistas.
Probatur: verbum est similitudo objecti , ab intellectu producta di expressa i sed invisione beata datur haec similitudo : Ergo
datur etiam verbum. Μajor patet ex Philosophia. Minor velli probatur: Primb qui. dem ex Scriptura I. Ioannis 3. Cumiserit similes ei erimus , quoniam videbimus eum stili f. Secunddex Augustino lib. I de Trinitate cap. II. ubi sermonem faciens de visione beata, ait: In hae imagine tunc perseri erit Amisit O , quando D ι perfecta erit visio: Et lib. II. cap. I s. Illando, inquit, videbimur eum Rati es, tunc verbum vestrum area eris falsum: Sentit ergo S. Au-Milinus produci verbum in visione beata. er tib denique ex S. Thoma I. parte qu. 27. art. I. ubi ait: svicumque intelmi, ex Aoc ipse, quod innutrit , procedit aliquid inter ipsum, quod es conceptio rei intellectae. Quasi diceret , quω in quacumque natura intelligente i m humana, quam Angelica datur processio verbi 3 ex quo inseri contra Λr nos , est Sabellianos, contra quos maximhdisputat, dari etiam Verbum in Deo, qui cum sit naturae intelligentis, & in supremo intellectualitatis gradu , etiam intra ipsum dari debet Verbi procelso et Casia autem , & nulla foret s. Thomae ratiocinatio , &illatio, si esset alioua intellectio creata eaque perfectissima, qualis est beata visio, in qua verbum non produceretur: Reponere namque posset Arianus, equidem produci verbum per cognitionem impersistam 3 non autem per cognitionem persectissimam ora. turae; ad. iniue ex productione verbi Ioeaturis non rith inserri eandem verbi productionem lare in Deo intelligentium omnium persectissimo. QuM autem illa sit genuina mens sancti Thomae, patet inlaper tractatu de veritate quaest. q. art. a. ubi eum dixisset ι Hrebam est acquid realiter protrediens ab altera , addit i quod universaliter verum is de omηi quod a uisis intelli tin, Me per tiam videatur , Me pre similitudinem :Ergo censet S. Thomas etiam in visione beata, in qua Deus per essentiam videtur, formari verbum .
Fecuari: Visio beata est allio : sed non datur actio sine termino a se distincto , &producto 3 actio enim est effectio alleuius termini , seu via est, & tendentia ad terminum : Emo in visione beata debet dati
aliquis terminus productus: ille autem terminus dicitur verbum mentis: Ergo verobum mentis datur in visione beata . Pr batur niajor: omne reale, quod non erat
prilis , fieri debet de novo per aliquam actionem, nisi sit ipsamet actio; nihil enim
est de novo reale, quin fiat realiter r sed visio Dei est realis, quae non erat prius ita intellectu antequam beatificaretur : Ergo vel fieri debet de novo per actionem rea
lem, vel debet esse ipsa met actio. Tertiὀ: Si quid obstaret quomines visio beata esset verbum mentis, aut productiva verbi, maximh quia Essentia divina est per se intellectui beato praesens in ratione obj cti immediath intelligibilis 3 sed haec praesentia , & intelligibilitas immediata objecti non impedit priaustionem Uerbi r Patre
enim aeternus producit verbum . lices e
gnitio ejus sit intuitiva , & Essentia divina sit ipsi maximh praesens, summe in .& immediath ab eo intelligibilis : Ergo summa praesentia , & intelligibilitas Essenistiae divinae , non impedit productionem
Diees I. Verbum est id, quod immediath intelligitur, & quo mediante objectum percipitur: sed Deus noti percipitur in visione beata aliquo mediante: si enim aliquid mediaret inter Deum, & intellestum beatum. visio beatifica iam non esis immediata . nec intuitiva: Ergo in visione beatifica nocidatur verbum.
Neto maiorem et Nam illud verbum est ratio Hrmalis cognostendi objectum , non autem est id , qita cognoscitur : Unde licet percipiatur verbum , non minta objectum immediath cognoscitur , quia non ea medium quod , sed medium εα o objectuin
Dices 2. Si per visionem beatam producatur verbum , maxime Ruia quaeribet intellectio est verbi productiva : sed salsum consequens , nam Filius , & Spivitus semctus intelligunt Essentiam divinam , dc tamen nullum verbum producunt: Ergo quin libet intellectio non est verbi productiva sproindeque non rith inlartur dari verbum in visione beatifica. Distingua maiorem duobus modis . Pri
quidem : Quaelibet intellectio est prod alva
355쪽
3 rq Tract. I. Disp. III. Artic.
stiva verbi, quando verbum seu terminus es distinguibilis realiter a producente, concedo: secus , nego r Unde ad minorem dico , equidem Filium & Spiritum sanctum
non producere verbum per suam intellestionem , quia tantlim intes ligunt intellectione essentiali, quae non est distinguibilis ab ullo termino excogitabili , clim sit abs
luta, & communis tribus Personis. secundb eandem majorem. Tunc
intellectio est productiva verbi quando non est exhausta per verbum jam produstum , concedo; quando jam est exhausta per ver hum p ustum , nego ν intellectio autem Filii, & Spiritus sanat jam exhausta est per verbum productum a cognitione, dc intelle.ctione Patris. Haec patebant clarita in Tra. uatu de Trinitate. Dises 3. Si daretur verbum , seu species expressa Dei, Deus videri posset intuiti vh , etiam si non esset praesens; sed falsum consequens ; Ergo , & ante ens . Probatur major ν mi videret hanc speciem expressam , videret Deum per eam repraesentari sicut est in se formaliter; Ergo qui vide.
ret hanc speciem, videret Num ut in se est ;sed videre Deum ut in te est , est videte Deum intuiti vhι Ergo qui videret hanc speciem , videret Deum intuiti vh etiam si
ων-Illa enim species, seu verihum mentis, non est species objectiva in qua tanquam in medio prid& cognito Deus videretur intuiti vh; implicat enim dari ali.
quam creaturam , quae contineat eminenter , & formalifer omnem cognostibilita. tem , sed esset tantlim medium quo Deus de uiso cognoscitur a vidente ipIum3 Ergolichi aliquis videret hoc verbum mentis , non propterea diceretur videre Deum intuiti vh per hujus verbi conspectum, quia tale verbum non est ratio videndi tum , nisi
illi qui ipse verbo utitur ad Deum de fasto
De Gyem Hi senis Matiscae . E siti jam principiis concurrentibus
ad sor odam visionem beatificam ex
Darte potentiae , & objecti , jam de ob -
.ipio agendum est , in quo plura sese offerunt discutienda , clim en m duplex solith distinguatur obguum beatificum , p i
marium videlicet, & secundarium, de uir que hac in Sestione agendum est sequenti- bus in quaestionibus.
UAESTIO PRIMA.'Iuianam fit obiectum primarium beatae
Notandum I. objectum Primariam beatae visionis illud appellari, quod pri-mb,&per se, & non ratione alterius yr.eipitur 1 Beatis , illorumque visionem temminat , secundarium autem illud dicitur , quod videtur mediante altero, in quo continetur vel eminenter, vel virtualiter. Di Dserunt autem haec duo objecta , qu bd Primarium sit simul oriectum materiale , dc formale, id est, id quod videtur , & ratio
videndi seu veluti medium , quo caetera percipiuntur; objectum verti Secundarium, non sit nisi objeuum interiale , quia vi detur tantlim mediante primo, quω prius debet cognosci, quam secundum videaturis andum a. ea quae in Deo sunt, Alia in eo contineri sor maliter, ut essentia , attributa , & relationes; Alia sollim eminenter , & virtualiter, ut creaturae omnesthm existentes, suturae, &praeteritae quam
possibiles. Rursuri Ea quae sunt in Deo ser-
maliter, Aliqua sunt necessaria, ut attributa, dc relationes; Alia vero libera, ut d
ereta voluntatis divinae . Denique necessiaria , Alia sunt absoluta nullumque diiunt ordinent ad creaturas, ut quaedam divina at. tributa, ae omnes modi intrinsecis Alia verbdicunt quendam respectum taltem rationi Lad Creaturas, ut Omnipotentia i Scientia Lldeae, &C. Notandum 3. circa objectum primarium , dc ea quae sermaliter sunt in Deo ἡ, dupli. cem inter Theologos agitari controverissiam . Primam quidem, utram de facto omnes Beati videant ea omnia ,. quae se maliter sunt in Deo , sive necesseria sint , sive absoluta, sive relativa. Secundam verti , utram videri possit saltem per extra is ordinariam Dei potentiam unum attribu . tum , aut una Persona divina. sine ali ix Persenis dc attributis.
356쪽
De Objecto Visionis Beatificae. 3r
BErui viriηtes Deum, vident farmaliter is, ristincte ipsam Dei essentiam, Personarum
Trinitatem, Attributa omnia , sec-atim profrias eorum rationes . Haec videtur esse de
'ide definita in Concilio Florentino in Lit. teris unionis, ubi dicitur, Deus unus , o trinus videtur a Beatis , & colligitur ex variis Scripturae locis. Primb quidem Ioannis II. mee s vita aeterna, ut cognos ηι te verum Deum , quem textum sic expendit
sanctus Augustinus libro primo de Trinitate cap. 8. Noe fet, inquit, cum venerit Do minus , D, illumina merit occulta tenebrarum Iboc erit mane nostram de quo in P almo diei'tur, Mane adstabo tibi ,& videbo, idestriunperduxerit iustor, in quibus nune ex Me viventibus regnat, mediator Dei, is, bo umbomo Cisristus Inus ad contemplationem Dei, is, Patiis. Secundb Ioannis sui videt me, videt-Patrem, quem locum expendens idem Augustinus in Ps. q8. Forte, inquit, videndo Patrem , non Filium , erimus beati
3psum audi Cissum; Qui videt me, videt &Patrem, Cum enim unus Deus videtur, Triniἰas videtur , OQ. Tertiti ex primae Ioan . Aia cap. 3. Cum apparueris, s mitis ei erimus , is, videbimui eum Muti sue sed Deus est in se Unus, Ac Trinus: Iustus, Sapiens,&c. Ergo ut talis videtur i Beatis. Deunia; Id ipsum dii lin th affirmant sancti Patres a maximh Naaianam oratione Ir. ubi sic ait, supremae Tmaatis purior erit illuminario , non iam vinctam mentem ,
es, per sensus diffusam suffugientis, sed totam
se toti menti contem anssim , ac tenendami praebentis, totoque Divinitatis lumiae strisi . animis astustentis 3 Et oratione I S. IIus, in- uit, lax omni Lee clarior excipiet ,--π-i ctae regiaeque nisitatis prius 1am ,-cianu1rlluminantis, totamque se cum tota mente miscentis contemplatio. Item Aug. lib. de Cate. i chirandis rudibus cap. 23. Omηey, inquit, δε-
, liciae Deus erit, is, socistas sancta civitatis ini illo, de uis sapienter, beate viventis :Giciemur enim , sicut ab illa promissum speramus , is expectamus , aequales ant is eiur, O, cum eis preriter illa Trinitate pestruemur. i Tertio denique. Id ipsum ratio Theologica suadet. Visio beata est quidditativa, & in. tuitiva : Ergo se extendit ad ea omnia , quae spectant Dei quidditatem , & entita. tem, ac proinde ad essentiam, attributa ,
relationes , &α quae ipsi esse nr ae realiter
Dei is visio beata est merces fidei nostrae. Nam, inquit Augustinus libro de diligendo Deo cap. 18. quos bis eradjderunt , ibi videbunt ι iuxta illud Psalmi: Sicut avdmimus. nempe per fidem, quia fides ex auditu, scvidimus in civitate Domini virtutums adeoque clarE cognoscitur in patria , quod hic in via obscvth per fidem revelatur: sed per fidem nobis obleurh revelantur ea , quae spectant ad divinam Naturam , attributa ,& Personas: Ergo illa per speciem, & claram visionem manifestantur in patria. Denique , lsi videretur essentia sine Perissonis, visio illa nec esset connaturalis, nec omnimode completa, & quietativa . Non quidem quietativa , dc completa , quia su--resset Beato aliquid optandum, dc videndum. Non etiam connaturalis, quia visio intuitiva, dc quietativa exigit naturaliter , ut visa essentia etiam videatur modus, quo
illa subsistit, videanturque omnes illius persectiones: sed talis non foret visio, nisi cum essentia simul perciperentur ea omnia quae formaliter illa complectitur: Ergo ut completa , dc omnimodh persecta sit Beatorum
visio, necessum est ut, visa essentia , via, deantur pariter omnia , quae in illa forma.
Dices I. Si Beati viderent ea omnia, quae sunt in Deo sermaliter . viderent illa vel consust, vel distincte. Neutrum dici potest rNon primum , quia visio confusa pugnat cum visione intuitiva, & beatifica. Non etiam secundum, quia si ila videantur distinctε , maxime vel quia sunt distincta,
vel quia per actus distinctos videntur . Seu illa distinctio se tenet vel ex parte objecti. vel ex parte actus : sed quae sunt in Deo sormaliter, non possunt videri distincta, er pter lammam eorum identitatem , & simplicitatem; neque etiam videri possunt peractus distinctos , quia in visione beatifica 'non est actuum variatio , & multiplicatio Ergo illa, quae in Deo sunt sormaliter, non videntur neque confust, neque distiωE ,
Respondeo visionem beatificam esse disti, stam, non qubd fiat per actus distinctos , vel feratur in distincta objecta : sed qubdconfusionem , & obscuritatem nullam admixtam habeat, tam respectu actus, qu mrespectu objecti quod evidenter , clard , &distincth percipitur . Unde in sorma: Visio
357쪽
3 I Tract. I. Disp. III. Anic. VII. Sect. III. Quaest. I.
illa est distincta , ouatenus distinctio opponitur obscuritati, cc inevidentiae . con O :
quatenus opponitur identitati , dc simplici. rati , nego : sicque ruunt Μinoris proba
Dices a. Attributa , quae dicunt respectum aliquem ad Creaturas, qualia sunt omnipotentia, scientia, idea, M. non γε sunt intuiti vh , & connotati vh videri, nisi pariter omnes Creaturae possibiles , dc exissentes videantur: sed omnes Creaturae pol.
sibiles. & existentes videri nequeunt a Bea tis: Tum quia illae sunt infinitae, & proin de attingi non possum ab intellectu cre eo, qui est finitae virtutis , & activitatis :Tum quia si illae omnes viderentur, comis prehenderetur omnipotentia divina , quod implicat, ut infra patebit agendo de ine Rebe obilitata Dei. maiorem r Non possunt videri secundam rationem suam primariam , &quatenus talia sunt attributa Essentiae div me, nego: non possunt videri secundam rationem secundariam , id est secundlim extensionem ad objecta, ad quae terminantur, vel terminari possunt, concedo . Sic enim, visa omnipotentia , videri deberent omnia possibilia 3 non autem necesse est ad visi nem beatificam attributorum, quω videantur securiuam rationes secundarias, & ha. bitudines, quas habent ad Creaturas, ali quin earum visio deberet esse comprehensi-
a, quod implicat. 9ι niam autem ad ideas in mente divuna existentes, dico quia etsi Beati illas
omnes non videri, auia non vident omnes
Creaturas ideatas , cte possibiles 3 sufficit , bd videant in Deo attributum illud, ratione cujus divina Essentia dicitur exem. plar omnium Creaturarum existentirim , aut possibilium , sicque vident illas omnes ideas saltem in communi ; vident autem aliquas in particulari, plures aut pauciores iuxta proportionem luminis gloriae , de diversam manifestationem.
Dices 3. Si Beati videant Personas , &attributa divina , vel illa vident tanquam objectum primarium , vel tanquam foeundarium t sed neutrum dici potest . Non Primum , quia essentia est objectum pri. marium : non etiam secundum , alioquin non viderentur in seipsis : Ergo nullatenus
Respondeo, Personas , & attributa videri tanquam objectum primarium , non quidem motivum, sed terminativum; Essentia enim divina pri movet ad sui visionem. de eorum, quae in ea sunt sermaliter 3 nihilominus visio nedum ad ip- , sed ad ea omnia quae ipsi formaliter insunt terminatur primarib , 6c immediath, adeoque illa videntur primarib, si non motivb, Laltem terminativh.
Diees q. Decreta Dei libera , sunt in eo larmaliter: sed illa non videntur a Beatis rErgo quicquid in Deo est ismaliter nini
videtur , Matis . Μajor constabit ex diacendis de libertate Dei . Μinor vem probatur. Illa decreta videri non possunt, quin pariter videantur omnia objecta , quae determinantur sutura , aut fasta per talia decreta et sed omnia illa non videntur 1 tis: Ergo nec ea omnia decreta , quae sunt in Deo sermaliter. Nero minorem: cim enim illa decreta sint actus intrinseci sormaliter in Deo exustentes , elim recth videri possunt eodem astu , quo videtur Deus i quhm videntur aliae diνinae persectiones ipsi inexistentes . Ad probationem , nego minorem , nihil enim obest , quominlis Beati videndo decreta libera, etiam videant ea omnia, quae decernuntur, maximh verti ea, quae aliquomodo eos concernunt, ut in Ruenti quae. stione aperiemus.
DEr Dotemsam Dei extraordior diaeri uentia riviara sine attributir, si, si is, unum astributum fine alis : aeura Pres a Mara altera sibi nori correlativa . Me est Douoris in I. distinctione T. qu. a. eum suis omnibus , & aliis melioris notae Theologis contra Thom istas. Probatis r. Illud fieri potest per extrao dinariam Dei potentiam , quod nullam involvit contradictionem ; sed nulla est contradictio, quia essentia videatur sine attributis, dce. Probo. Si talis vilio repugnaret,& aliquam contradictionem involveret, maximh vel quia dit visio intuitiva, vel quia est quidditativa, vel quia est beatificativa ista ex neutro capite potest repeti talis Gn- tradictio, de repugnantia. pilo quidem quia visio inruisiva ορ. Etenim de ratione visionis intuitivae non est, qu sit adaequata, seu qudd per eam objea uminei piatur fecunddm omnes formalitates libi realiter identificatas ι oculus namque
358쪽
De Objecto Visonis Beatificae. SI
intuitive videt albedinem absque eo quMihil in ipso est, quod non sit ipse: & con-
videat in illa rationem qualitatis, inhaeren- sequenter, repugnat aliauid Dei videri, &tiae, dc dependentiae tum a subjecto, cuminon videri totum quod in Deo est. a Deo , quae tamen ipsi albedini realiter Verum haec replica non infringit vim aris identificantur. Similiter dum conspicimus Ilgumenti; Prim, namque certum est visio- longe venientem, de nescimus an ho m. inem intuitivam , ex ratione sua formalist, an brutum videmus eum sub ratione non exigere quia adaequat e terminetur ad viventis, & animalis, licti non videamus omnes oblesti formalitates invicem identili. sub ratione animalis rationalis: Ergo objD catas realiter, clim una percipi possit abctum videri potest intuiti vi sub una sor. oculo corporeo non percepta altera. Secun- malitate, & ratione , absque eo quba vi- db: si potest oculus naturaliter videre unam deatur sub alia. obiecti sui formalitatem non visa altera , Nec valet remere cum recentioribus Tho-lquidni intellectus, saltem supernaturaliter , mistis, id quidem verum esse de cognitio. etiam poterit videre unam obiecti sui for- ne imperfecta, qualis est cognitio sensuum,imalitatem non visa altera ipsi identificata p& intellestus conjuncti cum corpore ι non Imo de facto ΑnMlus intuiti vh suam videt autem de visione intuitiva praestantis lima , essentiam naturaliter, dc tamen non videt qualis est visio beatifica . Unde triplicemi tentiam obedientialem , qua posses uniri Proserunt rationem disparitatis . Prima ,lhyposlaticli alicui personalitati divinae; nec inquiunt, se tenet ex limitatione potentiae videt pariter potentiam , quam habet adsensitivae, quae versatur tant sim circa de- videndum Deum trinum , alidis naturaliter terminatam aliquam sermalitatem , verbiscognosceret possibilitatem Incarnation s , gratia , oculus circa visibilitatem coloris ,l& mysterium Trinitatis ; haec tamen utra- non autem circa alias formalitates quae noni ue potentia identificatur realiter ipsius e habent rationem lucidi, dc colorati ; necisentiae : Ergo ex formalitatibus identifica. proinde rationem visibilis 3 Intellectas verbitis una potest videri intuit ivh absque eo creatus habet pro objecto adaequato ens sub qubd videantur aliae , etiam naturaliter , ratione veri, sub quo continentur omnia adeoque multb magis per potentiam ex- praedi ata tym constitutiva , quam modi fi traordinariam. cativa rei, quae cognoscitur. Unde si co- Dentur, Beatus qui videt scientiam Dei,
gnitio sit persecta ,& clara ,& intuitiva,lut est repraesentativa aliquorum possib qualis est visio beatifica , necesserib se ex-ilium , non videt eandem ut repraesentat tendit ad id omne quod pertinet ad natu-ialia possibilia, de tamen illa scientia secumram , Ac quidditatem, dg modum objecti ,ldam eandem rationem realem repraesentat quod cognoscitur . Secundam rationem di- omnia possibilia ι Ergo tam intellectus . sparitatis hane proserunt; qu visio sensi.squam oculus corporeus videre potest unam tiva fit per aliquod medium , per qa sformalitatem non visa altera , proindri uespecies emittuntur , videlicet ser aerem ιlprima ratio disparitatis ab Adversariis illacis autem medium illud interdum sit o ita, est nulla. scutum, inde fit qubd impersecta sit visios Non etiam magis urgent aliae 3 quia tecus est autem de visione beatifica , quae claritas medii , vel immediata oc evidens non fit per aliquam speciem , vel imagi- manifestatio objecti , non impedit quinnem, vel medium Creatum, sed per unioe apprehendi possit una ejus sormalitas non rem immediatam cum Deo ipso , adeoqueipercepta altera , quando diversimode sunt non potest obscurari, vel dimidiari haee vi- visibiles , quales sunt essentia , perse-lio, ita γω una formalitas objecti videa-lctiones , 5c relationes divinae , quae litur, de non alia. Trenam denique rationem chi veram non efficiant compositionem , disparitatis repetum ex parte objecti vili r quia tamen ab invicem formaliter distin haec enim , inquiunt , est disserentia interiguuntur , una videri potest non visa al- Deum visum, Ac Creaturas, qu Creatu .itera ς adeoque non reeugnat ex parterae sunt compositae ex partibus , quarum visionis intuitivae , quin videatur essem quaelibet non est ipsum totum; ideoque fieri tia , non visis attributis , & personali- potest, qubd in illis videatur una pars nonitatibus. visa altera 3 secus autem est de Deo , qui Non etiam repugnar ex eo quod Her vilio
359쪽
3i8 Tract. I. Disp. III. Artic. VII. Sect. III. Quaest. I.
quhd visio intuitiva sit quidditativa , ut patet in visione oculi cor reis Tum quia visio, etiam quidditativa, pulcst esse inadaequata . cognitio enim Angeli, qua suam cognoscit substantiam , & entitatem , est quidditai i/a, ct nihilominus est inadaequata 3 non enim sercipit omnes re estus , quos
habet ad creaturas sive pallibiles sive existentes s neque cognoscit potentiam obedientialem , quam habet ad visionem mysterii Trinitatis , ut dictum est , licEt haec potentia sit identificata realiter ipsius esse lentiar.ῆ adeoque cognitio quidditativa, &el. sentialis potest esse inadaequata ; Tum denique quia, nec attributa, nec personalitates sunt de sor mali conceptu Essentiae divinae ; imbab ipsa formaliter distinguuntur; Elgo non exigunt videri visione quidditativa , nec vilio beata quatenus ad illa terminatur ,rit. quidditativa appellatur , sed solum intuitiva.
Denique non repugnat ex eo quὸI Mee visios beati a ; Tum quia non visis Person sDeus adhuc remanet summum bonum, &finis ultimus infinitd perscctus , ac proinde est sufficienter object im beatificans , adeoque non est necesse ad visionem beatificam , qudd Perlonae videantur . Patet antecedens ἱ Deus enim non habet a relationibus , quba sit summum bonum , &finis ultimus 3 sed id habet ex eo quia sitens increatlim, infinith persectum astus purus , quod totum pravenit ab ementia absoluta. Et consequenter seclusis Personis adhuc remanet in Deo tota ratio summi honi, & finis ultimi. Tum quia si per impossibile Deus non esset trinus, nec haberet rationes personales, iptius vilio non minlis foret beatifica , esset enim posse isto boni infiniti: Ergo relationes personales per se non conterunt ad rationem vision:s beatificaea adeoque visio non in intis foret beatifica , si terminaretur ad ementiam , non ve id ad personas. Tum denique, quia, ut probabitur in tractatu de Trinita:e , Pater aeternus in illo priori signo, quo intelligitur generare suum Filium, concipitur etiam ut beatus ; beatitudo enim ipsi et sentialiter convenit : sed pro illo signo nondum intel. ligitur Filius genitus, cum accipiat esse divinum per talem cognitionem , vel dictionem , nec consequenter spiritus sanctus , qui 1 Patre Filioque procedit : Ergo veraeli cognitio beatifica in Patre antecedenter
ad productionem Filii, & Sp:ritus sanat ;& sic ad beatitudinem creatam quae es
participatio beatitudinis increatae , non eliabsolute necessaria cognitio Personarum. Nec valet reponere cum Ual quesio disp. q8. num. IA oc nonnullis Thomistis, quM Pater aeternus in illo signo , quo intelligi.tur generare Filium, non concipiatur beatus: sed tantum ut Deus : Hoc enim evidenter salsum est, tum quia in illo sis no intelliguntur convenite Patri omnia ellentialia, ct absoluta: sed beatitudo est aliquid essentiale, & ablolutum : Ergo pro illo signo illa intelligitur convenite Patri , ali quin essentialia, Ac ab oluta non haberet hie . Tum etiam quia pro illo signo notionali Pater intelligitur habere totum quod communicat Filio : sed communicat illi beatitudinem increatam : Ergo intelligitur eam habere. Tum denique, quia beatitudo est possessio Eilentiae divitiae per amoremst cognitionem : sed in illo signo Pater aeternus Deitatem ita piassidet , adeoque verὶ dicendus eii Beatus .. Adde quhd si per imp'isibile ellat tantum unica Personae lua divinis, ut credunt Iudaei, & Mahum tant, illa veth celiseretur beata: Ergo Trinitas Personarum non requiritur sormaliter ad rationcm objicti beat ilici ; sicque visio potest esse beatifica, etsi tres Personae non
Nec etiam valet replicare eum aliis Ti, millis , in illo signo Patrem aeternum non videre suam estentiam nisi visa Persona Filii , & Spiritus sancti , quia inquiunt , haec non est piloritas m quo sit cognitio , dc status beatitudinis , sed sollim piloritas a quo , seu originis ; adeoque ita concipi potest, sed revera ita nota est, cum nullum fit instans in quo sit Pater, &non sit Filius, & Spiritus sanctus.
Respondeo enim : Qubd etsi signum illud
non lit initans reale , nihilominus est verum instans cognitionis, dc originis , quod lassicit ut revera concipi possit Pater aeter nus esse beatus, sicut revera concipitur ge- neranS , ac producens Filium , dc Spiritum Sanctum : hoc autem sufficit ad sua- dendum visionem beatificam concipi posse absque eo qudd terminetur ad Personas ,
adeoque potest esse beatifica lices non sit
M ' simul evertitur praecipuum
Adversariorum sundamentum : Si quid O sit quominus essentia videri possit sine at-
tributis, dc personalitatibus , maxim8 ea
360쪽
De Objecto Visionis Beatificae.
rum identitas , & summa simplicitas i sed
haec non officiunt, quin ementia videri pos. st sine illis. Non obliante tali sim .iplicitate, &identitate, Essentia divina com .
municatur, non autem Peubna: Item una Persona realiter unitur immediat E , & non alia. Pater enim aeternus communicat Filio divinam Naturam, non verti Paternit a.
tem ι & in Incarnatione , Perlbna Verbi
unitur humanitati, non verti Peribna Patris i Ergo multb magis poterit communiis icari , & uniri intentionaliter per cogniti nem natura sine Personis, dc una Perlbna
sine alia . Patet antecedens : consequentia etiam est evidens, clim enim vilio sit magis extrinseca, quim ipsa communicatio naturae ad intra, vel quam unio humanitatis cum Persona , sequitur illam magis posse prae cindere, quam hanc , adeoque facilitis sine se invicem videri: Ergo sicut non ob. stante summa identitate naturae cum Pelasona, communicatur a Patre Et sentia divi. na , & non Paternitas ; & Persona Veibi unitur immediath humanitati, non autem persona Patris , ita non obit ante illa identitate videli p,terit ellientia sine Personis , ct una Perlona sine alia. Ad haec reponunt Thon istae disparitatem esse , qudd Persona non sit commu uicabilis sicut essentia: At verti tam ei lentia, quam Persona sunt aliquid visibile; atque ita una visa videri debet altera ne arid. . Contra . Non obitante summa identitate essentiae, & Perionae , essentia est communicabilis, non autem persona: Ergo etiamrion obstante eadem identitate essentia erit visibilis non vita persona; vel illa repu.gnantia non Oritur ex simplicitate, & iden. xitate. Adde quod si distinctio virtualis, in sententia Thomiliarum, sufficiat ad salvan. dam contradictionem unius, quidni pariter lassiciet ad salvandam contradictionem alterius p D M. LicEt tam persona , quam essentia sint vilibiles p illa visibilitas iis,n impedit quominus sint quid distinctum saltem virtualiter: Ergo nec impediet quominus una percipi possit, non percepta alte- Ta. Denique, si, visa Essentia divina visisque attributis, necessarib videri deberent omnia visibilia ipsis identificata; sequeretur etiam,qubd viso Deo viderentur necessarib omnes Creaturae possibiles in particulari . Consequens non admittunt Adversarii: Ergo nec admittere debent ex summa identitate , &avisibilitate eorum , quae sunt in Deo , u-
num videri non posse sine alio . Prebaturma lor: implicat videri formaliter, &dillin- ih icientiam Dei de Petro, v. g. in parti
culari , quin videatur Petrus in particula in ri: idem dicendum de caeteris omnibus creaturis Nisibilibus : sed qui videt Deum , necessariti videt formaliter, & distincthscientiam Dei, quatenus est repraesentativa
Petri in particulari , ct singulorum possib lium 3 Ergo si viso uno visibili necesse sit videri a Beatis quodcumque aliud visibile ipsi visibili identificatum , sequitur Beatum
videre necessarib pollibilia omnia in particulari. Μηον patet , Implicat enim cognosci distinali imaginem ut repraesentativa in rei alicujus in particulari, quin cognoscatur
illa res in particulari ; sed scientia de Petro in particulari et imago repraesentativa ipsius in particulari ι Ergo implicat cogia -lci scientiam ut repraetentativam Petri in particulari , quin cognoscatur Petrus in particulari. Μinor etiam est evidens. Concedunt enim adversarii omnia , quae sunt
in Deo formaliter , necessarid, & distin id
videri li Beatis ; sed scientia quatenus repraeselitativa Petri in particulari , est in Deo formaliter; Ergo necessariti videtur in particulari , si verum si , qu unum vili bile videri nequeat a Beatis, quin pariter videatur illud omne visibile ipsi realiter identificatum. Dices I. Christus Dominus Ioannis Ilprobat , qu viso filio videtur Pater , quia Pater est in Filio, & Filius in Patre;
hoc est propter unitatem naturae , dicens '.
Philippe qui videt me, videt Oni Patrem: sed
si videri posset una Persona line alla, non sequeretur ex unitate naturae , qudd viso Filio videretur Pater : Unde Nagian- Eenus Oratione q9. Μerito, inquit, qui videt Filium Uidet,-Patrem , quia unitate substantis, is, majestate Ditisitaris unum sunt: Et August. I. de Trinit. cap. 8. Sme ergo audiamus , Ostende nobis Filium 3 De audiamus, , stende nobis Patrem, tantumdem valet,
quia neuter me Hiero potest ostenda: Ergo vis deri nequit una Persona sine alia. Respondeo I. cum S. Chrysiostomo bomil. 73. in Ioannem, & Cyrillo lib. 9. in eundem cap. 7. ac sequentibus, &Tertulliano
lib. contra Praxeam cap. 2 q. sensum illius
loci hunc esse, Qui videt me per fidem, &verbis meis, atque operibus credit, necesse est ut videndo me, id est Divinitatem meam per fidem, videat etiam Patrem, quia Pater