장음표시 사용
301쪽
nm gratiae. Si enim semel admittatur causam aliquam corpoream agere posse in spiritum , nulla aisarebit implicantia , cur oculus corporeus non possit etiam clivini itis elevari ad videndum Deum. Nec video, cur Thomistae, qui actionem physicam ignis in Spiritus , & Sacramen. torum caula litatem physicam in productione gratiae admi tunt , negare possint oculum corporeum elevari posse ad percipiendum objectum spirituale. Replicant equidem aliqui hoe esse discri. men , qubd potentiae vitales, aualis est oculus, non possint serri extra latitudinem
obiecti sui , quatenus vitales sunt , licet
assumi possint , quatenus sunt creaturae , ad producendum instrumentaliter quem-
cun ue effectum, qui non postulat produci a potentia vitali . Her Me nino modo satisfacit, nec suffcientem statuit disparitatem . Primd quia potentia vitalis, tam subjacet imperio divino, ut vitalis est, respou essestiis vitalis producendi, qu1m respectu effectus non vi. talis, nec videtur, cur magis possit eleva.ri ad effectum non vitalem, quam ad vi. talem producendum, objectum enim unius non est magis illimitatum in suo ordine , qu m objectum alterius. Deinde , idcirco non posset potentia vitalis elevari ad quemlibet effectum vitalem producendum, maximh vel quia illa essecius eroductio supponere debet in ipsa potentia elevata ali. quam vim inchoatam , quae per elevatimnem , ct concursum sepe naturalem compleri debeat, vel nihil tale praere irit, sed tota haec activitas pendet a sola ini voluntate, ut ipsam elevat ad quemcumque es.sectum voluerit. Si primum, potentia vi- . talis majorem habet virtutem inchoatam x pectu alicujus effectus vitalis producendi, qutun non vitalis habeat respectu effectus non vitalis , ac proinde illa magis posset elevari ad efffectum vitalem. quam haec adnis vitalem. Si secundam: Eris Deus tam
poterit elevare potentiam vitalem ad quem. Iibet actum vitalem producendum , quam potentiam non vitalem ad quemlibet esse. ctum non vitalem formandum , adeoque tam poterit elevstre oculum eorporeum, qui
est μtentia vitalis, ad actum vitalem vi--sionis beatificae , quam ignem infernalem ad physich torquendos Daemones , & Damnatos , B: Sacramenta ad producendam gratiam physich.
obficies I. varios Scripturae sacrae eon. textus, quibus Deus oculo corporeo alia vando visus ammatur : Primo quidem
, ne sis 3 a. Iacob ait, Viri mnimam facie ad faciem , is, sama facta es anima nua .
Secundo, Iob scio quod Redemptor meus vivit, O, in sevissimo die de rema surrecturus sum , o, in earne mea videbo Deum . Tertib autem S.Iob ait cap qa. Auaetu amris avdisi te, nune autem oculus meus vide
te. Quarib, Isaias o. dicit, Hi Dominum sedentem super folium. Idipsum caeteri prophetae plerumque amrmant: Ergo revera Deus visibilis est naturaliter , aut saltem supernaturaliter ab oculo corporeo. Nero eans'. dc ad praefatos Scripturae contextus, Resmiaeo in primam, praelata
verba idem significare , ae tavr Os su π, o, luctatus eum Deo, phrasi scilicet Horauca, simili illi qua αηich pugnatores ad
singulare eertamen se se provocantes dic
re solent, mus novi verram tere a tete .
Vel absoluth dicendum est iesum vidisse
Dominum, idest Angelum . qui in corpore assumpto Dei viees ageiat , ut indicat ineas Propheta et i z. ubi de Iacob sermonem faciens, inquit, is fretitudine sua dis Bus est eum at lo ,-invaluit ad angelum, di, ἀπο-tus est, flevis,- gavit eum. Ad serendum dico , sanctum Iob loqui de vivone Christi Domini secund- humanitatem, in qua iudicaturus cunctis se visibilem praebebit poli resurrectionem, unde post praefata verba subjungis sari atorem meum, quae verba lichi in λbraeo, & rivulgata Sixti V. non mveniantur , Opti-mh tamen concordant cum praecedentibus,
Credo quὸd Redemptor meus vivis. Ad tertium dio ipsum S. Iobum sie esserntelligendum, quant diceret, Pr multa
audiveram de rua providentia , nunc autem manifesta ipsius indicia in me mode prehendo. Vel inte1ligitur Deum videre oculo mentis, de quo S. Paulus ad Ephesios I. Det eois Spiritum sapientiae in σπα-tione vus , illamisator oculos cressis vini , quibus oeulis mentis etiam eertum est , tam Isaiam, quelm e eros Prophetas Deum vidisse, hoe est evidentilis ecrariovisse. Α- deoque ex his contextibus nihil ad verias
cynicia. S. Augustinus Christianae verit iis indagator oculatissimus probabilius censet Deum pisse videri ab oculo cor'
302쪽
Deum nullo sensu esse pereri tibilem, maximh oeulis, idque probastet his verbis
S. Ioannis, Dimus quoniam eum apparuerit., s ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est, in tantum ergo videbimus, in quantum fimiles ei erimus, quia is, nunc in tantum non indemus, in quantum dissimiles sumus . Inde igitur videbimus unde simior erimus , concludit, suis autem dementsimus dixerit
corpore ras verse, vel futuras esse similes Deo pSubdit pariter in hujus veritatis confirmationem, Cur suis ae 3 corporis oristi Me δε.
nam attributum esse contendunt, non etiam eae
teris sex lus 8 Soras erro erit Deus, ut mitetiam auribus percipi, is, baluus erit ut sentiri msu olfactu, s liquor aliquis erit , ut pota , bibi ,--les erit, ut possit, tan-
Deus, is Me n ραδὶ si non moedixerant, cur de νηι omnipotentiae Dei λ σι posse, nolle resnderint, cur solis oculis favent, in vident autem caeteris sensibus orporis cincti ΘNihilominus idem tractans Epist. III. ad Fortunatianum Episcopum Siccensem , dc Epist. Iiα ad Paulinam . nihil certi hac de re videtur astruere, sed totus dubius hae. rens in fine posterioris Epistolae promittit hac de re se fusiorem tractatum habitu. rum, De corpore vera spirituali, inquit , si
Dominus Iuveris, opere alio experiemur, quiad sp usare vageamus. Lib. autem a. retrach.
Cay. ΑΙ. ait, se su σιω- bane μηὶ disticillimam in zo. o, ai. lib. de Civit. Dei satis explicasse.
Attamen hoe in libro cap.29. propensior videtur, ut Deum oculis corporeis visum iri putet 1 Beatis , suomodo nunc vitam Hiarum non a corpore quidem separatam, sed
per corpus isdem utis oculis cernimus. Dem. de vitam, inquit, suam, qua nune vivis in corpore, Mee terrena membra vegetat, facitque vimentia, interiore sensu quisque, ηοη err
snt invisibiles, per erepus videt, nam unde vi. ventia Abeernimus a non υ ventibus corpora,
nisi corpora simul, vitasque videamus , quarmsi per corpus videre non possemus λ Hias au-sem fine corporibus eorporis oculis non videmus. Vox autem ita rem deciditi suamobrem
feri potest, valdeque eredibile es, Ac nos esse
visuros mundara tuηe oorpora Carli ψω, gerrae mmae , ut Deum ubique praesenum , is Mniversa etiam corporalia Dibernantem, per cor
Pora , quae Isa imus, qua conspisiemus, ruaquaves um oculos duxerimus, clarissima Wr-Fragienneal. Tom. I. spicuitate videamus, Οὐ sicut iamires, inter
quos viventes, meusique vitales exerentes vivismus, m , ut adpicimus, non credimus umere . sed videmus, cum eorum vitam sine corporibus videre nequeamus, quam tamen in eis per corpora, remota omni ambguitas , con*icimus. Da quocumque spiritalia alia lumina corporumn rorum circumfremus, incor reum Deum omnia retentem, etiam per comora contuebimur.
Respondeut aliqui, praefatis verbis Augustinum non asserere oculos glorificatos vi. sitros Deum immediath, ut est in seipso t sed tantam visuros mirabiles quosdam es- sectus corporeos, & Dei praesentiam, Pr videntiamque non minas attestantes, dc manifestantes, quam motus vitales. quos cernimus ipeis, quos videmus, patefaciunt eos vivere, quorum tamen substantiam, de vitam essentialem in seipsa corporeis oculis non intuemur: sed per mentem deprehendimus. Seu ut loquitur s.Thomas, S. Λugustinum explicans, sicut nune oculi nostri
vident alicuius vitam, ista autem non videtur
oculo corporasi, sicut per se visibile, sed βαρρη iis per arei ens, quod quidem . Usu non Poscitur: sed sat eum sensu ab alia aliqua
virtute cognoscitnia, ni e ab istellecta. 9uὸd autem statim visis corporibus divina praeyntia ex eis cunoscatur per intellectum, ex duobus minor, scilicet ex persi euitate intellectus , es, ex refulgentia druinae claritatis in corprei. bus innovatis . Idem ex mirabili , & ine sabili eorum pulchritudine , quae divinam majestatem redolebit, & in icabit. Rerum haec responsio non satis cohaeret cum mente S. Augustilai, qui disertis verbis
ait, Fieri posse, valdeque credibile esse, Deum
visis oculo corporeo corporibus videri, etenim si per hanc visionem ipsum mente percipiendum intelligeret , ceu ε non diceret credibile esse Deum visis corporibus mente. percipi: sed potius certissi inum, dc omnino credendum esse. Adde , quia in et dubiam suam hac de re lententiam satis explicet , per verba, quae prioribus attexit , aut ergo, inquit, per illos oculos, Ae videbitur Deus, ut aliqui babeant in tanta excellentia menti mile . quo O, incorporea natura ceronatur , quia viris exem 3, Me Seripturarum is/mons duinarum , vel dissicile est, velim-
possibile ostendere. Aut quod M ad intelligendum
facilius, ita Deus erit nobis notus, atque eon.
spicuus, ut videatur spiritu a Metas nobis in singulis nobis , videatur ab altero in altero , wiatur in seipso. libus app/ret Per
303쪽
priorem sententiam, ipsum probabiliter exitii mare Deum videri posse oculo corporeo.' itaque r. Sanctum Augustinum hanc ientcntiam non absoluth, sed tantum cum dubitatione, & mente ancipiti ibidem proponerer se nia, id, in quo dubius hamiit S. Rugustinus, constanter ab aliis sanctis Patribus affirmatum est , nimiram ab Atha. nasio, Chrysostomo , Gregorio Naae ianEeno, de Hieronymo, quorum omnium sententiam in hu)us veritatis confirmationem
resert iplemet Augustinias praedicta Epistola III. ubi ita concludit: Talis ego sum inseri
piis ab um, tales volo esse D sedectares meorum. Denique in iis omnibus, quae de opustu, Iis saniaum, atque Doctoram mmmemorati, Ambrosii, Heronymi, albano, Gregoris, A qua aliorum tiara legere potui, quae commemorare longum puram, Deum non esse crepus, nee firmae bumanae inere membra, nec eum
esse per locorum soatia divisibilem, O, esse υ-
rura incommutaνiliter in bilem , nee per eandem naturam, atque suisantiam, sed α'
sumpta visibili specie, sevi v ait apparuisseris, quibus appareit, quando per corporis oculos iis Scripturis sanis visus esse narratur , an ad mis Domini incocussὲ credo. Quibus satetur, suam mentem non esse alienam caeteris Ecelesiae Patribus, adeoque , cum illi sancti Patres eenseant Deum mn esse oculo corporeo visibilem, Anglistinum ita pariter centuisse satendum est.
Unde meritb Epistola G. ait, 'ficto Istae in Deus ipse' quoniam Deus Iudi es, tenebrae in eo non μηt ullae: std lux mentium
purgatarum , non 3storum carporis oculorum .
inrt ergo tuse mens Monea, quae Eum lucem videat , quod nunc nondum est , Me autem oculus videre carporis , neque nune potest , neque tunc meerit. Et Epii l. m. c.23. Cum hanc iplam sententiam pluribus confirmas let, tandem concludit, Non tantum, quod beatus ambrosius, verum etιam, quod F.Meronymus, dic m non solum Patris a vinitarem
sed nee Fuis quidem , nee Spiritus μηcti ,
quis una is Trinitate nastura δ, ρέμης oeu-us carnis apicere, sed oeulis menti3 , de qui-θus ipse Salvator ait, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Namque sicut alibi idem merox mus breviter, ae veraciter definivit, res incorporalis corporalibus o . tis non videtur . Ex iis itaque constat ,
qu bd etsi sanctus Augustinus alicubi hac
in re dubius visus suerit, tamen alibi len. tentiam, quam propusnamus, asseruit.
etae Scripturae textibus. Isaiae 33. Reiens in derare suo videbor orati eius, aspicaeni προ- ram de lane. idest ut explicat Gregorius,
in ipse fuit e Divinitatis, sive ut ait Glorusa iij tet Iinearis, in ipsa Deitato. Psalmo 83. Isunt de virtuse in virtutem, videbitur Deus Deorum in Sisa. Quod de beata visione in. terpretatur S. August. Lyran. & alii. primae Ioann. 3. Cum apparuerit, finius ei erimus , quia videbimus eum firmi s . Idest immisiath in seipso , ut explicat Evaristus Papa. Epistola ad Episcopos Asricae &Concilium Francosordient. Epist. ad Epilcopos Hispaniae. Primae ad Corinthios I 3. Videmus nunc' spe lam, is in aenigmate, tunc au. rem facie ad sariem. Noe cognosto ex parte, tunc autem cognoscam, Acut se Pitus sum. Ubi Apostolus, Interpretibus 1 renaeo lib.
. cap.7. de Augustino lib. l. de Trinit.cap. 3. cognitionem per species creatas, quam nos habemus de Deo , Iocat θαι-rem , dc aerematicam, quia mediata est, & obscura, i peculum enim significat creaturas,
quibus pridis cognitis , Deus cognoscitur tamquam in caligine , divo ilia namque
Dei a creatura mundi intellecta conspiciuntur. Cunitionem verb alterius vitae, dicit
esse facie ad faciem , ut per τὸ faeie excludat omne medium ex parte cognoscentis, de τὸ ad faciem excludat medium, ex parte cogniti, adeoque per hanc utramque particulam, simul exprimitur intuitio immediata Dei, omnino similis intuitioni corporeae terminatae immediath ad objectum praesens. Unde addit 3 Num eo asco expa re, idestinadaequath, tune Giem cognsam,
sicut is, eo nitus sum. Id est , inquit Anselmus. Pure ipsum rein eam fleat ipse mera
vir. Non quod Apostolus astruat aequalita. tem inter cognitionem Beatorum, &conMprehensionem Dei, qua teipsum, oc Beatos ipsos novit; sed ut utriusque cognitionis claritatem, de evidentiam aesig net: Unde non
dicit quantum , sed fisut cognitus sum. His
contonant illa Matth. S. Beati mundo caris,
quoniam ipsi Deum videsunt. Et IS. Avelle rem in caelis semper adent faesens Patris mec., Haec eadem veritas definita est in Concilio Viennensi Clementina ad umdem reticis, de in Florentino in litteris unioniS,
304쪽
tibi dieitur Arimas pisa, e purgatar intueri
Et in Tridentino legione as. de imoeatisne sectorum, ubi decernitur eos impid senti. re, qui negant Sanctos aedema beatitudine fruentes, non em' invocandos. Hanc ipsam veritatem SS. Patres assirmant, ut videre
est apud Uasquestum Disp. 37. cap. s. An
autem aliqua ratione naturali demonstrari
possit, aperiemus in sequenti qliaettione. O eies I. varios Scripturae sacrae coit. textus , quibus apparet intellectum cre tum , nec posse , nec elevari de facto ad intuitis am ,& claram Dei visionem. Nam I. ad Thimotheum 6. Deus lucem babisas inacccsMem, quem maus bominam vidis , sed nee videre potest. Item Deus absiauthdieitur larvi litis ad Gilossentes a. dc ad Hebraeos II. Adde quω interdum divinam visionem soli Filio Dei propriam , Scriptura
sacra pronuntiet. Sic Ioann. I. Deum nemo
vidis umquam , Unigenitus qui est in sinu Patris ipse enarravit nais . Ubi Irenaeus, Athanasius, & Evaristus Papa legunt, nisi i- genitus. ωod firmatur ex illo Ioann. 6. Non quia Patrem vidit quisquam, nisi is qui est a Deo, bis vidit Patrem. Ergo cum Dei visio Filio ipsius. sit propria , nulli creaturae xvidetur concedenda.
Resp-deo, his, aut similibus Scripturae
sacrae textibus, intellectum creatum non omnino arceri l. visione Dei; sed tantum intendit Scriptura designare , dc a firmare. Deum esse invisibilem intuiti vh oculis, corporeis , sanaus Augustinus Veheum non posse videri solis naturae vitiubus, ut exponit sanctus Ambrosius in I. eaput Lucae, Vel non posse hoc in mortali statu visione supernaturali, & beatisca con. spici, ut interpretatur S. Gregorius lib. I morat. ωρ. 36. Vel ipsum non a Creatura , sed a se suoque Filio comprehendi, & turaliter cognosci , ut ipsemet sanctu si Amr ortus indicat ibidem eapite ultimo .es rumomnium expositionum quaenam Scripturae sacrae textui quadret, de conveniat, judicandum erit ex fine , de scopo ipsius Scriturae, dc ex illius. loci verbis antecedentius, vel subsequentibus erit colligendum
OHietes a. Inter objectum, & potenti/milabet esse proportio: sed inter Deum , ocintellectum creatum nulla es , Deus enim est isnitus , dc creatus iatellectus finitus es: Ergo, dic. silveto maserem, Debet esse proportio, in ratione entis , dc persectionis, nego in ratione objecti, & habitudinis, conte-do . Nam auris v. g. lices ita ratione persectionis proportionem habeat cum colore , quia tamen in ratione objecti cognoscibialis nullam habet , idcirco non potest illum percipere . Detis autem clare visus , lichi in ratione persectionis, proportionem cum creato intellectu non trabeat , habet tamen proportionem objecti cognoscibilis ad potentiam cognoscentem , quatenus participat rationem communem olvicti adaequa ii intellectus, quod est ens cognoscibile . Nee refert, quM inter Deum cognoscen-dnm, dc intellectum cognoscitivum , non sit proportio in entitate, Ac persectione . Haec enim ad persectam cognitionem non requiritur, alioquin nec Deus, utpote infinitus , posset ullum objectum finitum e gnoscere desectu talis proportionis entita.
tivae, nec ii nobis i pie cognosci posset , ne quidem cognitione abstractiva , desectu talis proportionis. Dies 3. Objectum omnino Iupernatura in te ut sic, non es intra latitudinem objectiadaequati intellectus potentiae creatae : 1 Minus elaνὶ visus est objectum tb pernatura in te: Ergo non est intra latitudinem obiecti intellectus creati . Probatur . Illud non est objectum potentiae creatae, a quo haec non ' test specificari: sed non potest specineari ab obis,3 1bpernaturali, quod enim secundum se naturale est, non potes . specificari ab ente supernaturali: Ergo o jectum supernaturale non est intra objectum adaequatum potentiae creatae.
Distinguo Μaiorem . Quatenus potentia naturalis est reduplicativh , di secunddmie, concedo. atenus est in potentia obedientiali, & virtus ejus inchoata elevatur divinit lis, non potest ab ente supernatur ii specificari, nego: Ut sic enim est superis naturalis, saltem connotati vh, ratione scilicet principii elevantis , nimirum luminis gloriae, de objecti ad quod elevatur, Dei videlicet clath videndi . Unde lices obisclum supernaturale non contineatur intra latitudinem objecti intellectus cieati, quatenus potentia naturalis est , continetur tamen intra objectum ejus , quatenus est in potentia obedientiali. . Dices q. Deus non potest videri in se, nisi ejus infinitudo videatur, quin est illi essentialis, de nis comprehendatur chm sit simplicissimus: ted infinitudo non potest vide.
305쪽
164 Tracta. Disput. III. Art.VII. Selia. Quaest. II.
xi ab intellectu finito, nec ejus divina Natura comprehendi: Ergo, &e. Nego majorem, Neque enim necessum est, ut qui Deum vident, videant totam ejus infinitudinem adaequath, neque oportet ut to taliter ipitim cognoscant, aut comprehendant , ita qu non possit persectiori modo a
quovis alio intellectu cognosci. Sicut enim oculus cognoscit albedinem intuiti vh, lichi non
percipiat ejus dependentiam a Deo, & xliab-aecto, ita potest intellectus creatus videre Deum esse infinitum, & incomprehensibilem, licet non videat qualis, quantaque sit ejus incomprehensibilitas, di infinitii do . Dices Visio quiaeditativa Dei non potest non esse inhnita : sed infinitam visionem nullis viribus potest intellectus noster eli. cere : Ergo nec Deum quidditati vε cognoscere . myr probatur : Cognitio crescit iuxta incrementum persectionis objecti : rgo cognitio objecti infiniti necessarib de. t esse infinita . Respondeo negando Majorem, Ad cuius prinbationem distinguo consequens, si talis cognitio infinito, & adaequato modo objectum infinitum attingat, concedor Simodo in. adaequato ,& finito, nego: LicEt enim corni. tio nostra de existentia Dei, terminetur ad objectum infinitum, tamen infinita non es, quia infinito modo circa illud non versatur. Dises 5. Plus distat Deus ab intellectu errato, quam Angelus a visu corporeo :sed ob hanc distantiam , oculus corporeus elevari non potest ad attingendum Angelam e Ergo a sortiori intellectus ereatus elevari non poterit ad videndum Deum ,
prout est in seipso . Respondeo plus quidem distare quoad entitatem , non autem quoad proportionem habitudinis potentiae ad objectum , Deus enim continetur intra latitudinem objectiadaequati intellectus creati , qui versatur circa ens intelligibile, ac proinde circa Deum, qui in primum omnium entium , Angelus verti nullo modo continetur intra objectum visus corporei. Dices ' intellinus creatus non potest elevari ad cognitionem omnium creatura. rum possibilium: Ergo nec ad claram Dei visionem. Antecedens admittitur ab omnibus pene Theologis, Consequemia milius est cognoscere ens simpliciter in. finitum , qualis est Deus, quam ens infinitum tant lim secundlim quid , & penes numerum : sed Deus est ens infinitum simpliciter, & secundum substantiam , creatura
velli pol sibila s lunt tantum infinitae, ratione quantitatis numericae: Ergo, &α Nego consequentiam , nec non & ma, ris illius probationem. Licht enim Essentia divina sit in se persectior in ratione entis, re in ratione objecti, quam collectio creaturarum possibilium, tamen ex duplici capite repugnat quM intellectus creatus, qui potest videre Deum, possit cognoscere colin lectionem omnium creaturarum possibilium. Tum quia si hanc collectionem cognosceret, sequeretur ipsum divinam omnipotentiam comprehendere, tunc enim comprehenditur
aliqua potentia , quando cognoscitur illud omne, ad quod potest se extendere, dissicilius autem est comprehendere divinam omnipotentiam , qu1m sollim essentiam vi. dere visione finita, de limitata. Tum quia cognitio omnium creaturarum possibilium requirit infinitas species intentionales , quibus intellectus finitus, nec uti, nec actuari potest , ad visionem autenti divinae Essentiae sussicit, quod ipsa communicetur intellectui per modum speciei intelligibilis , te se exhibendo cernendam modo finito, lismitato, & per lumen gloriae attemperato. Diees 8. Sanctus Chrysostomus ammat Deum secundum se esse omnino invisibilem, etenim homilia I in Ioannem dicit, neque Prophetas, neque Archangelos Deum
unquam vidisse, eumque videre esse omnino impossibile, usum, inquit, quod est Deus,
non solum Probetae, sed nee Angeli vulerunt,. neque Aretangeli, quod enim errabilis est naturae, qualiter videra merit, quod increabia s p Unde eadem homilia asserit a vel claridisse quidem Deum is natura assumpta, nam antea non videbant. Hinc homil. 3. de incomprehensibili Dei natura, explicans textum Isaiae s. ubi Seraphim divinam Μ jestatem aspicientes dicuntur velasse faciem suam, Iv-iam, inquit, non ipsam meram videbant lucem , me ipsam meream sta η-tiam, sed, quae videbant tandescensus erat , , indiagentia , quasi diceret, Seraphinos ex divina indulgentia vidisse quoddam ineffabile lumen Deum repraesentans, ut ipsemet explicat, tum in praelata homilia , tum in aliis quas scripsit contra Anoma Os.' Respondeo S.Chrysostomum praelatis verbis , oe similibus non excludere intuitivam Dei cognitionem , sed comprehensivam . bd enim simpliciter admittat claram
306쪽
Epistola s. ad Theodorum lapsum, & .rril. 3. in Epistolam ad Philippentes, &69.
ad popolum Antiochenum, ubi asserit Bea-- Regem imum, scilicet Deum, c tueri,
mis per latroitum , non per AEnigma, πω
per speculum, sed facie ad faciem, non per sdem, sed per speciem.
Instabis: Illa cognitione dicit Deum el- se invisibilem , qua visibilem ipsum pronuntia ni Eunomiani, & Anomaeir sed illi non affirmabant Deum esse visibilem
cognitione comprehensiva, sed tantum intuitiva: Ergo S. Chmostomus, non solum comprehensivam , sea etiam intuitivam cognitionem excludit. Nego Μinorem. Constat enim ex Theo. doreto lib. q. Fabularem Mereticarum titulo e mmmis, ipἰum sibi arrogasse comprehensivam Dei cognitionem, Ausus es dicere Eu. non us, inquit Theodoretus, se nibit de re.
evitae scire, eandemque Dabere. de Deo cogni.
ionem, quam i e Deus de seipso habet, &c.
Idem testatur iacrates lib. I. Historiarum, cap. 7. ubi inducens Eunomium ,& Anoryaeos
loquentes, sis, inquit, Deio de sua ipsius essemia nita plus intelligit, quam πω ἰ neque ipsi es metis rQηua, onperjecta, quam no-όis . Item Hieronymus lupercap. II. Matth. ad illa vel ba, Nemo Metit Filium, nisi Pater . Er bescat, inquit, Eammius tantam sibi notitiam Patris, Filii, quantam altem
uter ister ,se babent , iactitam se babere :Constat ergo ipsos haereticos cbmprehensi. vam Dei cognitionem sibi arrogasse; ac proinde sanctum Chrysostomum solam Dei comprehensivam cognitionem impossibilem
assirmare, non verb intuitivam.
QUAESTIO TERTIA.. at possibiιias Divinae visionis iniuiti e rarisae naturali probari post.
Cotum est , jamque lassicienter fidei
lumine constat . divinam visionem intuitivam esse nedum possibilem, sed &de facto a Beatis obtineri, ut pluribua
Scripturae sacrae oraculis, Conciliorum decretis, & sanctorum Patrum auctoritatibus in pr edentiauaestione probatum est. Superest examinandum, an etiam aliqua Iatione naturali ita evidenti, & emaci demonstrari queat hujus divinae visionis possibilitas, ut nullus nisi protervus, ipsam
esse possibilem possit negarer quod ut fiat
evidentilis, Notandum I. cum Doctore is q. dist. q9. q. IC. n. a. duplicem in homine distingui pos-le appetitum , Innatum unum, Elicitum alterum: Prior est naturae propensio in id,
quod sui persectivum, & sibi conveniens
est. Posterior est actus voluntatis , aut appetitus animalis, quo desiderat, vel imelinatur ad aliquod bonum verum , vel praesumptum. Hi autem duo appetitus invicem distinguuntur , Potest enim, inqu. tDoctor in q. dist. qy. qu. IO. nll. a. aliquis oppetitu naturali resupere mortem, ql nolumus ex μνι 'eundum solam ι O actu libere elicito eluere mortem, sevi martyres. Di xi priorem esse inclinationem ad bonum, ut sibi conveniens; tam videli et agenti, quam patienti, aut recipienti; minus enim illum appetitum extendunt, qui assirmantillum esse potentiam agendi, aut patiendi universaliter, id est respectu cujuscumque,
quod potest eficere, & h quo potest pati:
exinde enim sequerisur, intellectum creatum appetere posse errorem, & Angelum sui anni hi lationem, & accidetis separaticunem a subjecto, & alia. hujusmodi, quae
pati possunt, quod tamen absurdum est. Notandum di cum eodem Doctore ibid. num. 18. appetitum Elicstum iterum esse duplicem, Unum ι acem, de absumom, quit cilicet importat applicationem mediorum ad assecutiqnem boni concupiti: Alium Ἀ- cacem , seu condi nasum , qui praelatam mediorum applicationem non exigit. Prior, est actus mutivus voluntatis, quo absoluit tendit in finem, Ec vult illum conse ut, significaturque per verbum viao: erior est simplex comfacentia, seu im firma quaedam volitio, qua voluntas deis siderat quidem finem assequi , sed non vult applicare media ad illum assequendum, idcirco potius dicitur viaritas sigruficata per verbum vellem , quam absolut volitio. Prior, inquit Doctor n. I 3. vers tur tantum circa possibiles Posterior etiam
circa impossibile tendere potest. Notandum g. intuitivam Dei visionem non posse probari naturaliter ininossibilem. Tum quia non potest probari falsum evidenti
ratione: Tum quia argumenta, quae contra hanc possibilitatem formari possunt, s lubilia sunt; dc urgentiora, quae proferri possunt, suerunt supra a nobis proposita , dc soluta. An autem illius possibilitas nullo
307쪽
166 Tractat. I. Disp. III. Art.VII. Se h. I. Quaest. III.
nullo praevio lumine fidei possit naturali.
ter probari , an vh supposita revelatione sint aliquae naturales rationes, hane possit. bilitatem suadentes, hae erit retolvendum.
CONCLUSIO PRIΜΑ. ΡOssibilitas divinae visonti intuitivae drammstrari non potest lumine naturali, nec evidenter Posti, absque ulu revelatisre. Probatur I. Si aliqua demonstratione illa intuitiva Dei visio naturaliter posset inno. tescere, maximh, vel a priori, vela posterioris scilicet vel per effectum contentum in causa, vel per causam connexam cum efferi: neutrum dici potes . quidem a 'serim , clim illa beata visio nullum effectum Iraturalem producat, ex cujus intuitu ipsa possit detegi. Non etiam a priori; omnis enim demonstratio 1 priori fieri debet per causam proximh continentem e um: sed beatitudo non est esse ius, qui necessariam habeat connexio. nem cum aliqua causa naturali evidenter crenita, di deductiva in cognitiooem ipsius beatit iudinis: Ergo non est a priori, nec ii posteriori demonstrabilis. Deinde: Quod est ordinis supernatura rilis, non habet necessariam connexionem, vel cum effectibus, vel cum causis ordi. nil naturae: sed illa divina visio est ordinis supernaturalis , ut fide constat: Ergo
non habet connexionem necessariam cum
aliqua causa, vel aliquo effectu naturali, per quem possit demonstrari. Denique: Quae demonstrantur illimine naturali, innotescunt vel per ingenita principia, vel per effectus sensibilest sed nulla sunt ingenita principia, nulliqtie sensibiles effectus , quibus supernaturalis visio beatifica possit evidenter crenoici: Ergo non potest demonstrari. ΜIner, in qua sollim est difficultas, pater, Tu pernaturalia enim, qualis est visio intuitiva, in tant limsupernaturalia dicuntur, in quantum uni. versum excedunt naturae ordinem ; non transcenderent autem totum naturae ordinem , si connexionem necessariam habe.rent eum effectibus, aut principiis natu. talibus: Ergo, &c. Probatur a. Demonstrari non potest possibilitas finis, nisi cognoscatur possibilitas mediorum necessarid conducentium ad finem consequendum: Clim enim finis non possit acquiri, nisi per media ad ipsum ordinata, non potest etiam cognosci possibilis, nisi cognoscantur media , quibus acqui-libi is est: sed possibilitas mediorum adinis tuitivam Dei visionem conducentium , nimirum gratia, fides, spes. eharitas, solo lumine naturali cognosci Muit, cum enim haec media sint supernaturalia, captum luminis naturalis transcendunt, ut fusilis probavimus, agendo de necessitate Neologiae rEiro nec visionis beatificae possibilitas potest naturaliter innotescere. Prebatur denique i Si possibilitas beatitudinis supernaturalis esset evidenter cognoscibilis ex solis naturae principiis, ipsam haud dubi E aliquis ex tot praestantissimis veteribia Philomphis novisseti sed hκ S.
Augustino lib. I 3. d e Trimi. eap.8. On 9. Philosophi beatitudinem supernaturalem pror sus ignorarunt, ibi enim de hac beatitudine sermone faciens; Si fides addit, inquit, nulla quinis est; humanis quippe argumentationibus λυ invenire conantes, vix pauci ma-gro praediti isterio, abundanus otio, doctriani que subtilissimis eruditi, ad indagandam μ.
tius animae immortalitatem pervenire μι--rant. Cui tamθn animae beatam vitam non
invenerunt stabilem, idest. veram: Ergo lignum est, eam solo lumine naturae non esse cognoscibilem.
RAtiones natinales, quibus TMm ἀβα-dere nituntur divinae visionis inmitimae pol ilitatem, nullatenus μηt rimares. Probatuν. Τhomillae aliqui duplici, ut dictum est, ratione nituntur probare possi- bilitatem illius divinae visionis: sed neutra ab illis assignata ratio hanc possibilitatem astruit: Non qnidem prima, quam sic sormant. Omni homini naturalis inest appetitus ad beatitudinem, ut inter alios frequenter docet Ausustinus I. de Trinis. ωρ. 8. Omnes, inquit, beatos esse velle inim1 clamat, natura compellit, cui summe Maas, e immutabiliter Beatus boe indidit. Et ijb. I. Confessi. I. Meoi nos Domine ad te, im 1 quietum es eον nostrum, Ame requiescat iste: sed beatitudo nostra est clara Dei visior Ergo ipsam claram Dei visionem na turaliter homines appetunt. Atqui natura nihil frustra, de inutiliter indidit, mulli verb minus desiderium naturale accendit , respectu finis inassequibilis: Ergo cam omnes homines appetitum habeant ad beat
308쪽
tudinem, quae est intuitiva Dei vilio
stat naturaliter ipsam esse possibilem. Nego hanc ultimam confriuentiam, &ad argumentum unde illa eruitur. Res n.
deo cum Doctore is q. 49. qu. 8. n. a.
Illud in pluribus peccare: Primb quidem supponit desiderium 1blium esse respectu rei possibilis, quod tamen salsum est 3 certum est enim res impossibiles desiderari posse saltem desiderio inefficaci, & per modum simplicis cor lacentiae 3 multi enim oblectantur in deiiderio honorutis divitiarum. α similium, qu-ciunt se non posse assequi 3 sic etiam Lucifer dicitur desiderasse fieri se similem Altissimo, quod tamen im mi Iibile judicabat: Ergo clim tam impossibilia, qtilim possibilia possint appeti, ex
appetitu rei alicujus non recte insertur illius possibilitas. , secundo : Lichi hominibus ingenitum sit desiderium beatitudinis, exinde non sequi tur, mi illud desiderium seratur naturaliter in intuitivam Dei visionem. Clim enim duplex sit distinguenda hominis beatitudo, altera Naturalis, consistens in persecta Dei
cognitione ex creaturis, dc in amore sub loquenti talem cognitionem 3 altera Super. naturalis consistens in visione Dei immediata , & intuitiva : Desiderium homini connaturale sertur determinath, de distin. Oh ad solam beatitudinem naturalem: Ad visionem verti Dei immediatam non fertur homo tali desiderio, nisi quatenus ipsa innotescit oer lumen supernaturale fidei. Unde S. Augustinus cum dixisset lib. q. consa Iulianum: Omnes homines naturivi iasinctu immortales, is beati esse non ve D.
mus, nisi esse possemus 3 ibidem declarat se
sermonem facere de homine elevato ad beatitudinem lupernaturalem, non verbo beatitudine naturali, ut apparet inter alia ex his' hujus verbis; si ereo, inquit, adeo equendam veram beat-uum, quam n
bis immortalem fides, quae in cir o s v
ra, promittit 3 n Irosunt Amisi virtutes, Eo modo verae plumes virtutes. Quibus Vera beatitudo, veraque virius opponitur illi beatitudini, aliisque virtutibus, quae dicuntur tantiim beatitudo, dc virtutes secundum quid, per comparationem ad veram beatitudinem, quae est intuitiva Dei visio, & ad veras virtutes, quae ad ejus
consecutionem conducunt. Non etiam magis urget sterior eorum
ratio, quam sis formant: Cui libet substan-
tiae intellectuali inest naturaliter, & neces.sariis appetitus videndi causam, vilis egestu , neque potest intellectus humanus quiescere persecth videndo mirabiles esse. ctus Dei in hoc universo, quin desideret videre Deum illorum Effectorem l Ergo
clim solis naturae viribus homines videant effinus Dei, cognoscantque illum esse ipsorum causam, ut docet Apollolus Romana. rum I. ita possunt itidem viribus ellae redesiderium videndi Deum tam mirabilium
rerum Effectorem. 'Herum haec ratio iacith solvitur hae distinctione: petitus humanus non potest quiescere viso effectu mirabili , quousque assequatur visionem illius causae, si putat illam esse possibilem respectu sui, conc do: si putet illam eme impoTibilem, aut dubitet de ejus impossibilitate , negq quiescit enim cum eb pervenit, quo se posse' tantum pervenire iudicat s homini
autem non constat naturaliter ulla certi.
tudine visionem Dei intuitivam esse possibilem: Ergo non potest naturaliter toris queri propter desectum visionis Dei, quam non novit naturaliter esse sibi possibilem.
SUpposito , quod quis per revelationem diis
vivam , vel humanam noverit possibilitatem, aut futuritionem divinae viaisis insui-triae, Ham suadere poterit νauioni us Doctoris Subtilis ii q. dis .θ'. qu. 8. quarum prima sic Brmatura. Evidens est lumine naturali , intellectum creatum posse cognolcere, quid quid coptinetur intra ejus objectum ada, quatum : sed Deus clara vilius continetur sub objecto adaequato intellectus creati et Ergo lumine naturali constat Deum posse ab intellectu creato videri, ut in se eis . Μajor constat; non enim intellectus deisterioris est conditionis, qu1m sensus: Ergo quemadmodum visus v. g. quia versatur circa obsestum visibile in communi , versari potest etiam circa quodlibet visibile in particulari, sic pariter intellectus attingens obiectum intelligibile in communi , poterit etiam attingere quodlibet objectum intelligibile' particulire iub illo communi
Marinem probat Doctor. Intelligibile incummuni est ens ut sic, quatenus Praescindit.ab ente materiali, de spirituali, iubstantiali, de accidentali, naturali, dc
309쪽
supernaturali; nam illud dicitur intelligi prehensivam cognitionem non tendit inteLbile commune, de universale, quo latius,alestus creatur, ita in intuitiva quiescit.& univeri alius aliud dari nequit 3 posset au- Pseris ram Do is se 'rmaris . Lutem dari aliquod objectum univerialius in- m ne naturali evidens est persectionem telligibile, si non esset ens ut fic prae in convenientem eotentiae inseriori posse com-dens, ut constat. itia autem Deus reuelpetere superiora , si ambae illae facultates visus contineatur sub hoc objecto adaequatoiad idem genus operationis pertineant: sed . visibili, probat Doctori Tum quia Deus ela- visio intuitiva objecti competit sensui , νe visas en persecth intelligibilis: Ergo ma videlicet oculo corporis, qui inferior est ximhspectat ad objectum intelligibile incom- intellectu: Ergo Pariter vilio intuitiva ob. munis tum quia potentia intelligens nonalecti praestantiissimi, qualis est Deus, com- censetur persectissimo modo objectum intel-lpetere debet intellectui. ligere, nisi persectiori intelligentia attin- confirmam . Sicut enim visus non perigat praestantissimum intelligibile : Ergo climssecth quietatur, nisi in attingentia obiecti Deus sit praestantissimum Ajectum intelligi-ivisibilis pulcherrimi, sic nec quietari e bile, climque praestantissima intelli sentia,lterit intellectus creatus, nili attingat intare cognitio fiat per intuitivam visionem ,ltuiti vh objectum praestantissimum intelli, sequitur Deum clath visum esse objestum gibile, qualis est Deus. lpersectissimum intelligibile sub objecto ad. Replicat Vasquee, qu. I. dis 'M. cap. 2. iaequato intellectus creati comprehensum 3s L . Μajorem prop-itionem assumptam 1 hadeoque intellectum creatum ad Deum vi-lDoctore Subtili , nimirum quM persectiodendum naturaliter ordinari, tan uam adiconveniens superiori, conveniat de ins objectum particulare iub obmo ino adae- riori, esse tantum veram, quando objeia quato, & consequenter ipsius intuitivam ctum, quod cognoscitur, es proportionatum lvisionem esse possibilem. naturaliter potentin naturali 3 etenim si Dices verum non videri quod asseritur ,lsit supernatiiralis ordinis, sussiciet, quba lintellectum humanum non posse quietari nisi apprehendatur per alienas mira, cogno- in visipne intuitiva objecti persectissimhin.lscaturque cognitione abstractiva. telligibilis; posset enim, inquies, ejus de- Res,ndeo: Rationem Doctoris revera lapistiderium.expleri, & quietari in crenitionesponere, quM ens increatum sit objectum labstractiva, & praecisiva ipsius. L inde silproportionatum potentiae naturali, saltem requireretur ad ejus desiderii satietatem per-Jincnoatae, quatenus nimirum conti tur subseciissima cognitio objesti summh intelligibi. objecto universalissimo intelligibili 3 proin-lis, sequeretur non posse satiari intellectum deque meritb concludere , ex priori scili. creatum, nisi comprehensione summi in. cet ratiocinatione, quω intellectins quietelligibilis. Haec enim sola est cognitioitari non possit in cognitione objecti prae- persectissima, & adaequata. stantissimi, comprehensi iub objecto comis Resmiso verum esse intellectum huma-imunt, nisi illud intuiti vh videat. num non quietari in cognitione summi in- Re eam alti nomistae negando maio- itelligibilis, nisi illud attingat pei sectissimoirem; multae enim, inquiunt, persectiones 'genere cognitionis, non implicantis contra. competunt inseriori alicujus generis, quae idictionem, qualis est cognitio intuitiva , superiori competero nequeunt: nam coel non autem abstractiva: Tum quia non conisiconvenit incorruptibilitas, quae tamen ho- 'stat apud omnes dari hanc cunitionem ab-imini, qui coelo est superior, non competit astractivam, & praecisivam: Dim quia chmlScientiae naturali convenit evidentia: fidei haec sit obscura, de inevidens, certum estitamen quae superior est, non convenit. Et
in ipsa non quietari intellectum, sed uti id ratio, inquium, est in promptu, lichttenuere ad intuitivam objecti cognitionem,lenim talis persectio luperiori non conve- lquae longh priori Dersectior est. Quamvis niae, potest tamen illi convenire alia major 'autem comprehentiva cognitio summi in-lpersectio , per quam alia ejusdem generiRtelligibilis, sit etiam longh persectior sim. inferiora excedala dc sic contingit in pr plici intuitiva, tamen quia contradictionemsposito; nam posse Deum abstractivh attin- implicat intelinum finitum adaequare poLigere, sicut δc omnia objecta lensuum, lon, se, dc comprehendere finita sua cognitioneigh majus est, & quid praestantius, quam
objectum infinitum: idcirco, ad hanc com-iad obista lensibili latviiive attingenua
310쪽
tani tun alligari: Primum autem convenit intellectui: Secundum sensibus. Res ηιλ hanc utramque instantiam es.se salsam, nec esse ad propositum . Pri. mam quidem; hic enim agimus de per se.
uionibus competentibus potentiis operati vis, non autem de persectionibus convenientibus.reMis non operativis . Deinde, falsiim est coelos esse simpliciter incorrupti. biles, sed tant lim dicuntur incorruptibiles, quia minor corruptibilitas ipsis, quam corporibus mixtis competit. Denique, corpora mixta , quale est corpus humanum , dici ivssunt minas persecta in ratione corporis , quantumvis ad animam, oc vitam
ordinentur, qu lim sint coeli, qui clim sint comora limplicia, long) praestantiora dici
poniant quibuscumque corriribus mixtis.
Pseriis pariter instantia falsa est: Tum
quia scientia nostra naturalis non est simpliciter, & absoluth clara, & evidens Iper illam enim non relucet, nec appre-nenditur essentia, & quidditas objecti cujuslibet per se, & ut in se est, sed tant timper effectus, & species emendicatas; unde semper aliquid obscuritatis habet, &inevi, dentiae: Tum quia fides non cenietur esse persectior in ratione cognitionis, quam siticientia praestantissima, haec enim ratione suae claritatis, oc commensurationis persectae cum objecto suo, dici potest pretinantior fide: Iicet sit minus certa. Nec refert, quω fides sit supernaturalis, di a solo Deo producibilis: non enim quae libet forma supernaturalis abibluth prae, stantior est forma quacumque naturali 3 sorma enim substantialis quaelibet praestat accidentibus sit pernaturalibus, de vita equi ab alio equo cum concursu Dei generali producta, persectior est in ratione entis, accidente a solo Deo producibili, ademite praefata instantia non solvit vim rationis
Doctoris. Replicat Marra tract. I. M.1. eat. 7. Illationem hane Doctoris Subtilis nullam el- se, qua nimirum concludit, Intellectus crea. tus est capax cognitionis intuitivae: Erpode capax est cognitionis intuitivae Dei . Haec, inquit, consequentia est nulla, tum
quia objectum eum sit praestantissimum, &elevatissimum, potest excedere vires intelle.ctus creati: Tum quia visus corin reus lichi possit iraueri visibile , non seauitur , Rubd possit videre quodcumque vitai leo &ocuIus enim humauus attingit lucem Dinae, non autem Solis, nisi caecutiendo, & Bithiam excellens luκ produci potest, ut nullus oculus possit naturaliter illam intueri. Tum
quia ex vissione corporali, non valet consequentia ad visionem intellectus circa quodcumque intelligibile; alioqii in inserendam esset, quM sicut vitus corpotalis potest naturaliter in quodcumque viisibile; ita intellectus creatus videre potest naturaliter quodcumque objectum intelligibile; &con- uenter poterit naturae viribus videre Deum quae consequentia omnino salsa est. Contra: Doctor Subtilis non intendit pro bare , qudd intellectus creatus viribus naturalibus possit objectum increatum videre : sed tantlim, quω haec visio sit absoluth possibilis quoquo modo fiat, sive naturae viribus, live per inditas divinit lis vires:
Unde non valent instantiae, quia licii locu
tus versari potest circa quialibet objectum visibile , ita qubd nullum etiam praestantissimum dari possit, quod attingere non valeat, vel propriis viribus, vel quatenuS elevari potest; ita a simili rectὶ concluditur . nullum esse praestantissimum intelligibile ,& per intellectum visibile, quod ab ipso
intellectu, vel naturaliter , vel divinit lis non possit percipis non enim de modo videndi Deum disputat Dinor, sed de ejus possibilitate, quoquo modo tandem saecfieri possit.
Replicam denique nonnulli Thomistae cum eodem Suaree ibid. quω intellectus
non concurrat virtute naturali, sed obedientiali ad visionem intuitivam non potest autem probari naturaliter, qudd sintactus iupernaturales, & quia ad illos elevari possit intellectus creatus, quia illi
actus, dc haec elevatio, excedunt ordinem naturae, & proinde non possunt naturalia ter detegi. Respondeo, cubd lices ratio naturalis non
percipiat, quid sit intuitiva Dei visio, nec cognoscat, quM aliqui sint actus in entitate supernaturales 3 tamen percipere P
test , quω visio obini praestantistiis inrelligibilis , sit possibilis intellectui creato squalicumque modo fieri possit haec visio ,
ave naturae viribus, sive per virtutem dis
vinitus inditam; quod solum intendit probare Doctor, proiiamve ipsius rationes is ficienter visionis beatificae possibilitatem demonstrant Philosopho, qui hanc divinam visionem audivit esse, vel possibilem, vel suturam, vel jam existentem. R. IFa-