장음표시 사용
151쪽
De diuersiis Entium creatorum generibus.
uite nutritioni alii tamen hanc distinctionem, non dmittunt, quia, ut aiunt, nullus sanguis est , qui non ordinetur ad nutritionem, cum nullus omnin vivat, quae sententia uti Aristoteli conformior est , ita videtur probabilior Vide, si placet, Sual eZ Tomo I .in 3. p. disp. i . sec. 6. Ragusam ibid. disp. 6o S alios. . empiterni non sunt , qui indigent alimen iato. Sumitur ex . . Metaph. t. s. Vbi docet Philosophus immortalitatem Deorum ex eo probari non posse, quod nectar& ambrosiam gustaverint, ut fabulantur Politae cim , ait, si ii iesse gratia isi sit nectar, ambrosia , quomodo obunte is sempiterni R tio pronunciati est; quia omne
id quod ciboris indiget , mutationi obnoxium eae quod autem mutabile est, aerernum non est .sicuti neque ulla mutatio potest esse aeterna. Vt docent Philosophi in . Physic ad textum sextum alibi.
1. Pavis en alimentum Limentorum Sumitur ex Galeno l. s. an. Tuen. cap. Et traditura
Guerinonio Malijs Medicis, quibus passim Ox, pani vocitatur, pro explicatione notandum alimentum elle duplex,ut docet Aristoteles I a. de animat. s. alterum digestum , quod est simile alito, ut cuiguis v. c. qui est ultimum alimentiana viventis, ut diximus Alterum indigestum,quod est dissimi tu actu simile potentia: Huius generis nobilissimum alimentum est panis caetera omnia ciborum genera sunt tanquam adiectitium pani obsonium Ea de causa omnes communiter nationes ex Naturae ii istines ui maxime, si adsit, pane utuntur
Natura autem intendit quod est optimum , t explicatu :n est supra. s. Cibi boni bonossenerat humores. J Traditur ab Al-
152쪽
berto M.'ς motibus animalia l. I. Trach. σ3.Vbi
consequenter addit boni humores bonos progenerant spiritus Ioni vero θιritus bonos mores , o delicta-biismittam initae gradatio, si saniter intelligatur vera est Omnia enim haec caeteris paribus naturali subordinatione a sese muria dependent. Videri potest Aristoteles . . Polit. c.47. ubi explicatis ijs, quae ad rectam filiorum educationem pertinent, . primo docet , videndum esse, quiuam eibi sint in utantibus accommodati, magni referre, ait, ad ii res e corporis e animi, quali cibo nati liberi u-
7. Alcia magis nutriunt, quam amara. l. de sensu&sei siti cap. . caeteris nimirum paribus. JRationem assignat Albertus M. in . Σ.de anima Trach. I. c. Io. quia sunt magis delectabilia secundum naturam. Etenim per dulcis saporis operationem lenitur plerumqueri perficitur digestio, ac nutrimentum augetur: e quod dulcia sortius attrahantur naturi, de facilius digeratur, ut docet Galenus ex illo Albertus Magnus de veget. 3. Trach. a. c. Ideoque parum deteri cibus ac potus Quivior autem melioribus quidem fed minus fuauibus es praeferendμι. Vt ait Hippocrates l. 2. Aphorismorum Aphor. 8. Cibus ille es optimus , qui maxime consuetus. , Traditur ab Hippocrate lib. a. Apho rismorum , Aphor. o. Et ibidem explicatur a Galeno, atque ex eo verum esse ostenditur 'uoniam natura ventriculi, eos cibos optim concoquit, qui bus maxime assuevit. Iuxta explicationem praecede-tium. Hac etiam de causa eotum, qui vitae luxuriose ali ueti, vivere luxuriose desinunt, morbu aliquos incidere docet Aristoteles in problematis sec. 28. t. a. quoniam , ait, consuetad res cuique ma a est:
153쪽
De diuesis Entium creatorum generibus.
iam enim in naturae babitum ἐπὶ absoluitur, c redundat materia ilia, qua indigestas vide, si placet, Cardanum in consilio,pro difficultate spirandi,ad Ioan-npm Archiepiscopum Scottae. q. Vt Omnibus liuentibus ita suim nostra consit taneum es aliquo pabulum. Indicatur hoc dictum a magno Dionysio c. . de diuinis nominibus & ex - . primitur a S. Maximo , Centur. . ex varijs cap. 63. - . 4 Cardinale Cusano l. de veneratione sapientiae. Hoc autem pabulum non aliud sane est, quam verum: veritatis enim contemplatione direficitur c satiatur anima rationalis, de qua hic sermo
'; uti corpus panes vino Vides, si placet praefationem Theophili Raij naudi in Theologiam natu
DISTINCTIO III. De Fame est fili
et Ptim uincibi condimentum effames. Dicitur Pistud Socraticum, quo Atheniensium ille luxuriam arguebat, refetauta Cicerone . . Tuscul. qq. cuius veritatem si non agnoscis experire. Pr clare illud explicat D. Ambrosius libro de Elia ieiunio c. i. hisce verbis mulctore1 Ufamem epulasiunt,qua assiduitate Di iidio sunt, aer diuturna continuatione milescunt , condimentum sibi ieiunium es, quantὸ auidior appetentia, tantδ esca iucundior. a. Op/imum potionis eondimentum es sitis. Verum est eodem sensu , quod istum praecedens Te status id olim est Darius Rex potentissimus , qui cum in suga aquam turbidam .cadaueribus inquin i bibisset,negaui unquam se bibisse iucunmus.
154쪽
Nunquam autem vel perrar,stiens biberat. Ita referet Tullius L 1. Tuscul. qq. ubi inde deducit generale istud pronunciatum Desideri' omnia cinndian tui', cuius ratio perspicua fit ex dictis. 3. Ambitisse non e ames L. Seneca Epist. rao ad Lucilium, nimirum quia omnia naturalious desideriis metitur, nec quaerit quali mensa, quali argento, qualibus muri sterijs efferatur cibus Vt neque adsitim pertinet quo populo aqua, aut quam eleganti ministretur manu libuenim prater alimentana-
rura desiderat. Vides, si placet quae diximus ad illud Natura paucis est contenta, Titulo de Tempe
. Farne dominante iurandum es labore.J Est hic Aphorismusis. libria Aphoris. Hippocratis. Ra'
tio est; quia fames immoderata labor non possimis mul ut esse; cum alterutro eorum satis debilitetur Vis animi naturalis Etenim cum per nutritionem tria in homine instaurari debeant, substantia solida,humorosa, spiritu oia Maec ultima,Vtpote nobilissima, maxima indiget cura, .nobilissimi alimentis est instauranda. Iam ver,sin haec per nimios V. c. studiorum labores atteratur , aliae per abstinentiam immoderatam , fit, ut deficiat purus f nguis, ex quo spiritus vitales generantur; ac proinde natura attrahat sanguinem crassiorem, ex qno spiritus minus subtiles; corporis animique tarditas oritur. Notent hoc praecipue illi, qui simul intemperantius ab omni corporis resectione abstinent &nihilo-minus aninium continuo studiorum labore fatigant: Nam ut tect notauit Halicar
diani penuria premitur. J Quoniam videlicet ex natu-iali syiopath:a animam corpus sibi mutu com-
155쪽
De diuersiis Entium creatorumgeneribus.
patiniatur, & illius infirmitas huius imbecillit tem sequitur, ut explicatum est , Titulo de im-ntentiat. Quia enim per nimiam inediam praecipuae humani corpori partes atteruntur pro antiami generositate, deiectio nascitur a tristitia , morositas, aliaque non leuiora mala,ut docet Aristoteles Sec. Io. Problemate . 6. Sitis aegrius tolaratur , quam fames. J Indicatur a D. Thoma in l. 2. de gloriec. 2. t. o.
de sumitur ex sect 28. Problemate . Aristotelis, rationem assignat D. Thomas ibidem quia sitis magi angit, quam fames Hoc autem ex eo accidit , quod calo naturalis Qvitalis humidum Vehementius, quam siccum desideret. Vide Rhodiginum L 18. c. 33.
7. Facilius es tu refici, quam ciba J Est hic Aphotismus D. l. 2. Aphorismorum Hippos ratis sinus ratio est: qui potus, omnia potabilia sine naiasticatione deglutiri, caeteris paribus, facilius eri solent, quam cibi solidiores Patet experientia: Nam quum sorbile v. c. longe facilioris conco-astionis, quini solide exsiccatum. In hanc sententiam loquitur Apostolus I ad Corinth. se ac ο- isto tum dedi,non escam. Vide, si placet, Cornelium
156쪽
De potentia cognoscitiua. DISTINCTIO PRIMA. Varia cognoscendi genera.
i. Ognitio generatim est duplex,sensitiua,quq - per sensum habetiir, intellectiva, quae fit per intellectum. 2. Haec utraque est duplex , confusa siue implicita, qua v. c. Totum aliquod cognoscitur confush, id est non cognoscendo singulas eius partes distin- Et distincta siue explicita, perquam cognosci tur distincte, id est, per singulas partes, aut perse
3. Rursus alia cogniti est intuitiua, quae dicitur vi sionis per quam cognoscitur obiectum in se, non alio prius cognito; vivisio albi. Alia abstractiva, quae dicitur siimplicis intelligentiae, qua cognosci tur obiectum non in sesed in alio Drius cognito. Ta' lis est cognitio, qua cognoscit Astrologus Eclipsim ex suis causis domi sedens,& eam non videns. . Praeterea alia cognitio est comprehensiva, qua res in tantum cognoscitur,in quantum in cognoscibilis de se Alia non comprehensiva, qua res ita vim detur , ut aliquid eius lateat videntem. Lege, si pli
157쪽
78o euiuersis Entium creatorumgeneribus.
I. in tantum enerin cibilis inquantum Enroes. Sumitur exl. i. Metap.c. 2.&l. 3. Metap. t. I 2.&21.&aliis .i Ratio est; quia iii tantum potest cognosci, inquantum potest esse obiectum potentiae cognoscit tuae, in quantum Ens est; Quia omne Ens est cognoscibile ex se Et solum non Ens, ut sic&per se non obijcitur Enti. Vnde l. 3. Metap. t. I . Non Ens dicitur non esse intelligibile aut cibile. Neque enim scitur scientia definitiva, cum non habeat essentiam, qua definiatur,nec scientia demonstrativa, cum non habeat proprietates, quae de ipso demonstrentur . nec causas per quas demonstren
tur. Vt pluribus explicatum est, Titulo descien
a. Sicut si res habet adesse ita ad cognosci Sumitur e l. . Meta 't. .. J Vbi inquit Philosophus: Vijecundum ess inumquodque se habet, ita secundum era stem:nempe tum fundamentalem,tum etiam for malem, quae est vetitas cognitionis , ac reperitur tum in simplici apprehensione, tum ver praecipua ac primari,in secunda operatione intellectus, me in iudicio componente diuidente ut iusius explicatum est, Titulo de verita e. Eode sensu l. 2. Metap. f. a.dicit Aristoteles: Vnumquaque ita es merum Orintelligibile sicuti sani, Al. Metap. c. p. do Let,actum magis esse agnoscibilem, quam potuitam Atque hinc est, quod latentia dicatur esse cognitio rei per causam , sicut enim unaquaeque res est persuas causas, ita etiam per easdem cognoscitur ii non
158쪽
pars quinta. Intulus XXXV. 8 i
actu inerte potentia Maritudine. Vnde&illud. s. Tum numquodque cognoscimus cum omnes eius causas cognossermus . l. Poster .c. a.d La. Post. c. II M
se arbitra nur , mn primo causat,primaqueprincipia nouimus usque ad ipsa elementa Intelligitur autem pronuncinit uia de cognitione rerum creatarum
perfecta: Haec enim requirit cognitionem omnium causarum per se,siue internae illa sinta essentiales, siue externae temotae Ratio est, quia sicuti res habet elle per causas tum internas, tum externas, ita
etiam per tiasque habet cognosciri quidem excommuni sententia.
. Ead lint principia essenaei er cognoscendi. sumit ut ex . Me cap. c. 17. t. 22. Et intelligitur de principiis rei per se&incomplexis, ta intrinsecis, quam etia extrinsecis: Haec namq; quemadmodu concurrunt,&necessariae sunt ad rei principiat effectione& constitutionem Pita etiam horum cognitio nece .latia est,ad rei eiusdem cognitionem. In hanc sententiam Alexander de Ales in lib. . Metaph. t. 3. docet,cognitionem persectam eius rei, quae ab alia dependet. haberi non posse, suae aliqua cognitior eius, a qua dependet. s. Cogniti sieri non potest, nisi cognoscendapraecedant.J Traditura . Augustino l. . de Genesi ad litteram c. t. Ratio est, quia res cognoscenda ex una parte est sundamentum cognitionis:proinde aliquo modo Gallem obiectiuὸ debet necessari esse anterius ipsa notitia, Quo sensi docent Theologi, praescientiam Dei quam ab terno habuit de inriscontingentibus, posteriorem esse rebus fututis,&speculativam esse,non practicam , idest, supponero suum obiectum non facere: neque enim ideo res est
159쪽
8 1 De diuersis Entium creatorum generibus.
futura; quia praeuidet Deus illam esse naturam sed praeuidet futura: quia est sutura. Licet ver hinc in feratur , prae uisionem Dei pendere 1 rebus futuris per medium obiecti nullo tamen modo sequitiar eam ab iis pendete, quoad este intri secum sitie substantiale Esset enim aeque perfecta Dei cognitio
quoad intrinseca, etsi nulla fuisset creatura ac est modes quia per terminationem ad cieaturas nulla omni labriatione intrinsece variatur.
De eodem semodo cognoscendi. r. I. Rodus cognoscendi sequitur nodum cssendi. JOADictum istu dupliciter intelligi potest,
primo ita modus cognoscendi sequitur modum essendi ipsius cognoscentis , cita communiter usurpatur , pendetque ex illo generali Axiomate: sicut se res habet ad esse ita ad operara , de quo supra , secundo intelligi potest hoc modo' modus cognoscendi rem,sequit hi modum essendi rei eiusdem , quae cognoscitur , ut quanto res est perfectior in sua entitate, tanto etiam perfectiore modo cognosci possit nimirum secundum se nisi defectus sit ex parte potentiae cognoscentisci Iuxta paraphrasim illius: situ se res habet ad esse ita etiam adtognosci: Cum illo squidem quoad rem conuenit. Eo nimirum sensu, ut quo v. c. altior est, siue quo magis crescit modus flendi, bmagis crescat modus cognoscendi. Quo sit , ut qui habet modum essendi inferiorem quam ob '
160쪽
iectum cognoscibile non possit naturaliter habere modum cognoscendi proportionatum tali obiecto superiori. Et haec solet a Theologis reddi ratio, cur homo vel Angelus perii naturalia non possit Deum cognoscere, siue intueri clare quia nimirum in essendo inferior est , de materialior Deus autem superioris immaterialior in essen-do , cum sit actus purissimus, habens esse irreceptum M carens omni potentialitate Triplex vel gradus entium communiter assignatur , inorduae ad varium cssendi cogito scendi modum, primus est eorum quae habent esse in materia, secundus eorum , quae habent esse abstractum a materia, de tamen habente ise receptum, non sunt suum esse, tertius denique est Entis, quod est suum esse , modus primus exceditur a secundo,&secundus a tertio. iando ergo dicitur modus cognoscendi accommodari modo essendi , sensus est , id quod excedit alterum in modo essendi secundum gradus .iam dictos, non posse ab altero como sic clare: sues, id quod pertinet ad gradum aliquem superiorem ex prsdictis , non posse naturaliter cognosci ab Ente gradus inseriotis cla-
1. I. 'licibus aut totum cognoscitur , intuo tam ignoratur. Sumitur ecl. 9. Metaph. cap. 7. t.
χι. J Sensus est, entia sinisticia non secundum partem cognosci secundum partem ignorari: sed aut tota cognosci, aut tota ignorari Ratio est quia eorum esse non coiastat ex partibus,
curn sit aliquid simplex Mindiuisibilaci siris
res habet ad se , ita etiam ad cognosci , ut explicatum est. Est auten intelligendum pro nunciatum secundum mentem Arithotelis propii , de cognitione re , prout ili se est