장음표시 사용
471쪽
Pars crumta Thubus IV. io8i 3 soria est pabulum inuidiae. Dictum istud vulgare sumptum videri potest ex illo Socratis apud
Stobaeum, sermone 28 Iterfacienter perseum necessario comitatur,mbra incedentibus ver per guriam
comes est inuidia, Ἀguriae pulchritud citὸ marcescit,
seu morbo quodam ibidem Pro cuius vetitate notandum est quod virtutent excellentiam omnem mox adoriri soleat inuidia malevolorum, interius quidem ut plurimum latens ad datam es leuissimam occasionem foras prodit,in praeditum virtute siue detrahendo siue alio quocunque modo dedecorare,excet lentiamque illius eleuare obtundere conatur.
Quod si deinde homo virtute ac gloria illustris ita integer sit perfectusque, ut malevoli nullum in eo suae inuidiae Catiandae pabulum inueniant, paulatim illi aemulationis iniqua stimulos cohibent, .nisi pertinaces linc, virtuti sese accommodant vel subiiciunt. Sin verb virtuosiis excellens in quibusdam, in aliis sit imperfectus vel saltem non in omnibus seperior,inuidia habens adhuc in quo rabiem suam
foueat, exerceat, illum persequitur, desectum illius etiam nimium exaggerat bona eleuat, pro viribus eneruat,ac denique in omnibus nocet,quantum potest. Hinc fit, ut infimus aliquis impersectus pacem suo modo aliquam obtineat iuxta illud.
. Soti miseria caret inuidia. Persectus ver binexcellens in quibusdam duntaxat omnium penesmalevolentiae subiacet, in tali gradu pacem habere non valens Persectus denique, excellens in omnibus inuidia succumbente ab omnibus qui sanae
mentis sunt,ordinarie ametur paceque &tranquillitate perfruatur, altior inuidiaque maior Dum ignis accenditur, sumus excitatur, at plene ardens flamma sumum dissipat Ambulantem in sole umbra vel
472쪽
1o8 De diuersiis Entium Creatorumgeneribitis. sequitur vel praeit, vel a dextris est, veta sinistris. At in metidie minuitur umbra imbuum sol est directe supra verticem illius nullam spargit sic excellere incipientibus, fumus umbra malevolorum initio molesta sunt, postea dissipantur. s. Dignitatum mi in confragos durus luia. Sumitur ex Seneca Epistola 8 6 ubi de ambitu agens:
quacunque, inquit, videntur eminere in rebus humanis, quam pustia sint in comparatione humillimoruin, perdis iles tamen arduos tramites adeundum Conis
fragosa in fastigia dignitatum ita est. Similis est illa
Vespasiani oratio de Imperio deliberantis Imperium cupientibus nihil medium inter fumma praecipitia. Veritas huius & fide historica experientia quotidiana manifesta est.
De honore Γιnum. I. T TOnor dependet ab intem one honorantis. Vti-1 Itur hoc pronunciato Suarecto. I. in . pari. disp. 1 . s. 3. ex eo deducit eam tantum reuerai onorari, quem aliquis honorare vult intendit. Ratio sumitur ex definitione honoris , quae est testimonium excellentiae , quod ab honorante exhibe turilli, qui honoratur secundum illius, qui honorat, intentionem Elicitur autem etia hoc effatum ex . I. Eth. cap. s. ubi docet Philosophus, beatitudinem non consistete in honore eo quod sit in beato , honor autem in iis potius qui afficiunt, quam in iis qui assiciuntur honoribus eis videatur. Lege si placet
2. Idem est motus in imaginem . rem, cuiμ est
imet. J Principium istud desumptum est ea lib. de
473쪽
Inemoria& reminiscentia cap. 1 ubi Philosophiis disputat de mota vel actu memoriae, quo rei absentis prius cognitae recordamur, causam reddere, lens, cur memoria cognoscat absentia, eam assignat quia in memoria sunt species rerum, quae sunt quasi picturae quaedam a duplici modo considerare possunt, sicuti quaelibet alia pictura vel imago primo materialiter, ut res quςdam sunt r. formaliter ut imagines rerum sunt si quidem homo speculetur illa phantasmata vi res quaedam sunt in se , non cogno icet, praeterita sed rem praesentem cogitabit; at si speculetur eadem phantasmata, ut imagines sunt, tum cognoscet praeterita, tuorum illae sunt imagines Iurta hanc posteriorem significationem accipiendum est allatum principium, qua nimirum non co gnoscitur imago ut imago est, quin simul cognoscatur res, cuius est imago; non quod eodem modo terminetur cognitio vel motus ad imaginem dc rem imaginatam, sed quod iuxta diuersitatem & ca pacitatem materiae, motus ad imaginem, ut sic, sit aliquo modo motus ad rem imaginatam licet non omnis motus in imaginem materialiter ut res quaedam est sit in id, cunas est imago; nec motus in rem necessario seratur in eius imaginem. Ita explicat Bellarminus lib. 2. de imaginibus cap. 2 . Suared to. I .in 3. pari. disp. J . . . di m Thomas 3 p.'q. 2I. articul. 3. in Corp. i. a. quaest Ioue arti c. .ad 3. Iuxta hoc pronunciatum explicandum est de illud. 3. Imaginis bono ad protot an peruenit. Tra ditur a Diui Ioanne Damasceno libro quarto
capite decimo septimo non longe a principio, ubi
introducitur Diuu Basilius illud pronuncians. Imago quamuis in se reuera non contineat prototypon , siue exempla secundum proprium esse reale illius coiriinet tamen in esse, quod voca
474쪽
io 8 diuersis Entium creatorumgeneribus.
mus lepraeseratativo. Quod fit, ut homo, qui ex sensibilibus obiectis mouetur proposita huiusmodi imagine, statim ac velut coniuchum cum imagine ipsum exemplar apprehendat, ac si reuera in illa adesset, ut suo modo, truque simul concipiat Ea agitur posita apprehensione animus honorantis uno honoris exhibendi affectu primario in exemplar concomitantervet,in imaginem sertur, ouam osculando verbi causa si Christi imago sit,ipuim Christum hono- t, non per deceptionem, quia non iudicat imaginem esse Christum. Sed per simplicem ac vivam repraesentationem exemplaris in imagine ac si adesset Vides placet, Suareet Ioco citatos . D. Thomam
3. p. q. 23. ar. . in Corp. Vbi docet cum Veneramur,
g. vel alloquimur crucem Christi orationem sundi ad Christum in cruce repraesentatum. Itaque cum dicitur O crux aneste unica, dec augeptra iustitia n&c. per tropum prosopopaeiam oratio explicanda est, ut sensius sit O cruei e aue,spes mea, C. ita Suareet lech proximὶ citata in fine, de in Com-mcnt ad art. D. Thomς proxim citatum. In eandem sententiam verum est illud.
. ni adorat imaginem in ea ipsum Regem adorat. JΤraditura Athanasio serna. . contra Arianos,&resettur in 7 Synodo actione . Ex hoc pronunciato Ioannes legatus Orientis approbantinus aliis patribus colligit de infert haec verba Vnde Beatus Piner indicauit non esse duas Grationes sed unam imaginis, G primi exemptaris,dc insta Christam ima gines chriis G marorum tenentes,s' celantes animo iidemur nobis christum ipsum aut martyres amplecti. similia habentur actione 6.to. . acto. 7. circa finem. Nec aliud videtur sentite Concilium Triden tinum ses dicens: per imagines quas Ucutimur. . coram quibηatrocumbimκ' christum adaramus
475쪽
Pars quinta Titulus LVII. io 8s
Sanctos veneramum, ubi Verbum, adoran si latriam: verbum autem, veneramur, duliam significare videtur in utraque adoratio dicitur fieri per imaginem sicuti adoratur Princeps per vestem aut calceum, quando haec osculando personamadoramus. Potest tamen interdum imago coliri honorari sola ut sola materia cultus vel adorationis, dc tunc, quamuis non propter se sed propter exemplar colatur vel doretur actus tamen cultus vel adorationis distinctus est ab eo, quo ipsum exemplar in sein propter se colitur vel adoratur. Et hoc sensa dicuntur quaedam adorari cultu Duliae alia Hyperduliae, ut de S. Cruces, loquitur D. Thomas inj sentent distin s. q. I. artic χ dc alii, quos citat SuareZto. I. in . p. disp. 36. sect i. Vide etiam Lessium de Iustitia de
s. Imaginis natura est, ut exempla suum imitatione isserat. Est hoc pronunciatum S. Gregorij Na-Σlangeni orat. 3 6 quae est . de Theologia num 3 3. ex quo patet discrimen inter imaginem de idolum. Hoc enim, ut notat Origenes Hom. . in Exodum, Mali falsam imaginem gnificat, quae vel repraesentat, quod non est, vel quale non est, utv. g. sanctum quod sanctum non est: at verb imago proprie resertur ad aliquid verum exemplar. Vnde D. Augustinus in expositione inchoata Genesis ad litto. ram cap. 16 Imago, inquit, tunc est, quando de aliquo exprimitur ilis ei, cuius es imago, proindeque no .men idoli in scriptura semper in malam partem sumitur ut Leviticiis'. Nolite conuerti adiGia.Atimaginis nomen absolute dictum in bonam partem frequentius sumitur, ut constat ex Genesis a. i. cap. Ex Sapientiae . i. ad Corinth.ii. Et siqpe alias. Vide si placet Suare to. I. in 3 part disp. 1 . in fine. Sensus huius pronunciati moralis, esse incitamento
476쪽
io 86 De diues Entium creatorumgeneribus.
Et saepe alias. Vide si placet, Suarea O. I. in . paria disp. 1 . in fine Sensus huiua pronunciati moralis, esse incitamento potest ad studium persectionis: Cum enim homo creatus sit ad imaginem imilitudinem Dei, ut dicitur Gen. Equum est, ut quImpotest exactissime suo se exemplari consormare studeat, iuxa illud: Iote perfeciι, Aut Pater Coelesis
D Amicitia. DIIT IN CTIO PRIMA. Quid sit Amicitia is quotliplex.
. A Micitia sinutua benesolentia non Lictas. s. II Eth. 1. Ita recte describitur amicitia ge neratim accepta Ratio; quia amicitia est iis,quo homines, vel aliae naturae intellectuales dicu tur amici; atqui dictitur amici per mutuam beneuolentiam non latentem; per beneuolentiam quidem, quia Perillam amicus amico bene vult ipsius amici causa, siquidem beneuolentia propri est actus voluntatis, quo alteri bene volumus ut docet D. Thoans . . q. II. a. 2. Per minuam verbi quia non dicuntur amici, nisi id, quod unus vult alteri velit alter vicissim illi: Amicus enim amici est amicus hoc autem fit pecbeneuolentia mutuam Per non latentem aute, quiataon dicuntur amici, quos mutua beneuolentia latet. a. Amicitia est ibi altior reciprocus ess 2 Mag. mor.
c. I 2. Verum est eodem sensu, quo dictum prς cedes. Fundatur aute hic amor mutuus siue beneuoletia in peculiari quadam communionem consociatione, quae est causa amandi alteriim,in comiter cum illo
477쪽
Pars quinta Titulus VIII. Io 8
agendi. Sic inter milites verbi gratia est amicitia ratione societatis communionis militiae,inter consanguineos ratione communionis sanguinis inter religiosos ratione societatis vitae religiosae , inter Deum de hominem ratione communionis bonorum supernaturalium, maxime ratione communionis gloriae, quam praestolamur in Caelo, qua Deo similes erimus. ' citriperfecta eorum es, qui in minui unt Iimides. lib. 8. Eth. cap. 3. J Tres amicitiae species constituit Philosophus: Nempe ob utilitatem, O iucunditatea, honestatem siue virtutem Tot enim sunt species amicitiae, quot obiecta eius formalia videlicet amabilia, ob quae natura rationalis diligitur; quia habitus octus differunt ut obiecta, sed amabile triplex est, utile, iucundum honestum, ut dictum est Titulo de ρη ergo amicitia. Est autem haec diuisito Analogi in species analogas,quia amicitia ob iucunditalcm , tilitatem non sunt amicitiae per se, ut inquit Arist. l. S. Eth. cap. sed tantum per accidens; in illis si quidem amicus potius bene vult si bi quam amico, se potius amat, quam illum; nihilon,inus tamen habent amicitiae rationem, quia sunt beneuolentiae mutuae non latentes, quamuis non per se nec proprie. At ver amicitia ob virtutem perfecta proprie dicta est amicitia,iuxta Effatum propositum est enim beneuoleti mutua non lates sim pliciter veca, quia in illa diligitur amicus propter se, mores suos honestos & amicus ipsi amico bene vulta Oia amicus est, in quam sententiam pulchre P. Bet nardiri Illae s mera amicitia, inquit,quani didini Zbus amici quari nisi se iam beneuolentiam sicilicet ut gratis amet amantem se Gratuitus siquidem amor est, si amor alterius est, & gratuita amicitia,
si vera est. Nam si cogitata praemia aut sperata
478쪽
io 8 8 De diuersis gntium reatorumgeneribus
intercurrunt dona, fortunarum honorum amor est, non virtutum tamicorum.
. .. a similis es lectui, amicitia habitui. 8. Eth. c. 3. Amicitia non est. tantum relatio, ut quidam volunt, sed etianti habitus vel actus, in quo sun. datur relatio Etenim ut in aliis virtutibus alii habitu alij actu dicuntur boni, sic, dc in amicitia, ut docet D. Thomas in cap. I. l. 8 Eth in beneuolentia tamen siue habituali mutua me actuali non a tente fundatur relatio amicitiae, quia amicus amico dicitur esse amicus. Atq; haec cauta est, cur amicitia diuidatur etiam in alias species praeter antedicta, n-ter se quidem diuersas, quamuis non necollarib distinctae sint a tribus prioribus,ut in micitiam consanguineorum, ciuium,commilitonum c. secundum varias communicationes, ut fgnificat D. M mas secunda secundae, φ. 23 a. s. species namque amicitiarum non solum accipi utur secundum diuersitatem finis vel obiecti; sed etiam secundum diuerastatem communicationis in qua fundantur, habet D. Thomas loco citato quia amicitia non tantum est habitus vel actus, sed etiam quid relatiuum,4 perinde non tantum habet speciem ut habitus tactus a suo obiecto vel fine Liud etiam a suo
fundamento, sicuti alia relativa. Itaque amicitiae fundantur etiam in diuersis specie communicationi. bus,ut amicitia ciuilis in communicatione ciuitatis&legum earundem Amicitia condiscipulorum incommunicatione eiusdem doctrina . menique in omnium rerum possibili communicatione ut habitationis, victus vestium laborum , Virtutum, morum, meritorum c. Reperiri potest aliqua amicitiae ratio, ut constat ex dictis.
479쪽
pars quinta Titubis LVIII. Io 89
Vuomodo generetur amicitia. Enc uolentia sprincipiam amiciti. Itb .mag. II colat. cap. 1.&lib. 9. Et hic Nicomachum cap. s. J Vbi Philosophus inquit Videtur Ie-
evium voluptas ilia sue delet alio, qua per Oeeium
mel etiam considerationem reipublica ilicus r. Est autem beneuolentia principium remotum, non ita essi carci, vii Amatio, quae , ut docet Aristoteles ibidem , es rum quadam consuetudine, ct importat extet mnem quandam o appetitionem. At verbienevoli repent bene velle incipiunt, ut, cxempli gratia, patet in certaminibus: spectatores enim ubit certantibus benevoli fiunt, eosque leuiter solummodo diligunt,neque ver eos continu amant sed volunt ijs duntaxat bona quibus benevoli fiunt. Iuxta hanccxplicationem intelligendum est Millud: F. Amayee' militiamger ex conseruare. Sumitur ex L. Priorum cap. 21 quoad priorem partem: docet enim Philos ibi de per amorem magis causari amicitiam, quam per quod uis aliud. Qiload posteriorem verbiartem sumitur, ex lib. 7. Morat Eudemioriam cap. 3. Vbi inquit Arist. Illudamicitia esse peculiare mi amare polim quam amari cupiat. Ratio utrius .
que est, quia cum amor sit maxime in se amabilis iuxta illud 2 Iagnes amoris amor acit, ut ille, in quod reperitur maxime djgnus amore habeatur mihil enim aequius, humanae propenso ni conforme magis, quam amare eum, qui amat, quod sponte ac naturae quadam lege, debet, homo sociale animal,
480쪽
-o De diuersis Entium creatorum generibus. promptius fideliusque praestare altei inuitante. Nam ferrum ferro acuitur, dc lapides inter se contriti emittunt ignem, desinter speculi, dum solis radios in
seipsa vicissim regerunt, caloris augetur intensio. Huic Seneca Epistola Monstrabo tibi, inquit, at ratorium e medicamentostae heiba sine illius mense a carmines vis amari ama. Et Martialis lib. 6. Epigram. II in Marcum, Marce viam eris ama. Concinnit hiscera Chrisostomus, homil. 3. ad Pop. Vbi
declarans ea verba Saluatoris, Omnia ergo, q= acunque mutiis itfaciant obis homines , c mos facite illis. Matth. 7. v. I 2. Primum asserit con sicientiae nostrae id
insitum esse Deinde Non opus es, inquit, multisse monibus, nequeprobxis legibus, nec varia doctrina. Voluntas tua sit lex : Vis beneficia capere confer benem cium alteri. Vis misericordiaim consequi φ miserere proximi. Vis laudari fiauda atiam. Vis amari ama. Vis partibus primis potiri Cede illas prius alteri. In eandem sententiam recte pronunciat Magnus Ecclesiae Doctor Augustinus. 3. Nun es maior ad amorem inuitatio, quam prauenne amando lib. de Catechizandis rudibus cap. . Rationem huius insinuata Ambrosius lib. 2. osticio. rum cap. 7 his verbis, euidenim tam populare, quam gratias quid tam insitum natura , quam ut diligentem diligas quid tam nolitum, atque tam impressum e-ctibus humanis, quam ut eum amare inducas in animum a quo te amarasentis. Idem fuso probat ipse Au gustinus loco citato, ubi cum docuisleta flagitiosis
amatoribus reciprocum amorem vehementer expeti, atque amore mutuo procurari: tandem sic concludit de amore amicitiae. Si ergb animus, qui torpebat, cum se amari senserit, excitatur,4 qui iam feruebat, cum se redamari didicerit, magis accenditur,