장음표시 사용
551쪽
rationem prioris: posterioris. At ver quoad existentiam tui, potest esse posterius in rerum natura et si actu non existat prius S e conuerso, quo modo potest vivere filius,non superstite parente, superesse pater sublato filio Exceptis tamen iis, in quibus id, quod est prius, necessari,Sc actu praesupponitura posteriore vi v. c. rationale a discursiuo dc ita in aliis, in quibus sola intercedit prioritas naturae, Ut colligitur ex supradictis, mox pluribus explica
s. Vbicunque si perpetua duarum reciprocati cibi neutrius in tempore racesila J Veritas huius manifesta est ex terminis mam si alterum istorum prius esset tempore, non posset ex unius positione inserti necessario positio alterius. Imo ex huiusmodi simultate qua duo vel plura se mutuo ponunt aut tollunt, ct inter se conuertuntur existendi consequentia, nequidem subsistere potest naturae prioritas , quae minor est, quam prioritas temporis, ut constat ex c. a I. de modi Prioris,&cap. a. de modis Simul in Postpraedicamentis. c. Inter prius G poiserius natura non malet conuerientia. Est commune inter Philosophos axioma, desumptum ex capitibus iam citatis , ecl. 3. Me taphysicae c. n. ubi Philosophus: Quadam merδ inquit,secunaeum naturam,subiantiam itiora αposteriora dicuntur lauscunque contingunt absque aliis esse ista vero sine illis minim . Ex quibus verbis insertur aperte ad prioritatem naturae requiri, ut id, quod est prius, possit esse sine posteriori, iuxta illud vulgares: posterius non tollit naturam prioris: de quo vide, si placet quae diximus insta Titulo: acciden
te ingenere, distinct. 3. contra vero, Vt nosterius natura non possit esse sine priori. Vnde sequitur inter prius postellus natui. non valere existendi con-
552쪽
est itaque pronunciatum non pure physice aut me- thematice loquendo sed moraliter .secundum communem hominum existimationem.
De Praeterito Futuro. I. Vo actum eΠ, infectumsierineqssit. J Intel- eligitur, verum est , in sensu sormali siue composito, ut explicat D. Thomas I. p. q. 23. . . Estque aperta sententia D. Hieronymi Epistola 22. ad Eustochium M. Augustini Epistola 26. contra Faustum c. m. An sielmi Pro blog. c. g. Imb Aristoteles idem expresse docet lib. c. Ethic. c. a. ubi approbat Agathonis carmina. Hoc etiam ipse Deusflumque arere idetur Infectum faciat, quod ac um est, atque peractum. Ratio pronunciati est; quia factum esse, praetexitum dicitur id, quod in aliqua differentia temporis habuit esse: impossibile autem est, ut quod semel reuera ponitur habens esse in aliqua diiseientia tem poris, in illa eadem non habeat vel habuerit esse: quia esset non esset, pro eodem tempore, quod repugnat in se: consequenter etiam ipsi potentiae Dei: etenim ad diuinam potentiam pertinet,ut quod vult Deus esse, id pro aliquo tempore sit unde
pro eodem tempore non esse esIet contra voluntatem iotentiam diuinam. laetin admodκm ergo non potest Deus facere, ut res sit&non sit si mulo quia hoc esset seipsum negare de sibi repugnare 3 nec ita potest faceres , ve taeteritum
553쪽
iis diuersis Entium Peatorumgeneribus
non fuerit. Hoc sensu dixit S. Hieron loco citato Audenter loquar eum niapsit DeusJuscitare mirginem nos potespos ruinam. Atque hinc est, quod ea
quaepiaeterita sunt, transiisse dicantur in necessitate quandam fatalem,quae mntari non possit,iuxta illud. a. Adprateritum non spatentia. JIdem ibidem,&Vasqueet tom. I. in I. p. disp. io tota. Verum est eodem sensu quo insectum fieri nequit, quod factum est. Fieri enim non potest,ut id quod fuit,no fuerit, vel quod non fuit, id fuerit: quia est manifesta contradictio Valet utrumque pronunciatum in illos,quis quae incaute&infelicitet facta ab ipsis vel neglect .sent, ea sese aut non fecisse, aut non neglexisse gratis exoptant. Vide, si placet, Suarcet disp. o. Metap. sec. s. n. 1 . Dixi in sensu composito accipiendum esse utrumque pronunciatum, quia insensi diuise locum non habeta. licet enim Deus fecerit quippia siue produxerit: manet tamen integra in ipso potentia, qua potuisset illud non facere in sensu diuiso. Et ita intelligendi, Gregorius ini. dist. 2.&alij, qui
videntur docere contrarium,sed in modo tantumno quendidissident, in re conueniunt neque enim dicunt,non fuisse, postquam fuisse aliquid supponitur; sed absoluteri secundum se spectatum potuisse non
fieri: quod nemo negat Potest item Deus rem eandem,quae pretieriit, reproducere secundum se,&sim,
pliciter licet non formaliter quatenus praeterita est: Etenim vi velissime dixit S. Gregorius. 3. Longe minus en Deo reparare quo uit, quan ereare, quod non fuit. J Homilia 21. in Euangelia. Consonat D. August. ser. 9. de verbis Apostoli, in
hunc modum : Si in nihilum rediremus, poterat Deusfacere,ut essemus cui crfecit nos esse, cum aurea nunqua fuissemus. Ratio est, quia no implicat co- radictione neq; ex parte Dei reproduc clis cum hic
554쪽
aequc potens, post rem corruptam ac erat ante prQ- ductam: ergo si potuit nondum productam producere poterit etiam corruptam reproducere: neque implicat ex parte rei reproducendae me deni . que ex parte refroductionis. Vide, si placet,suarer, disp. Metap 1 bec. 3. n.6 disp. 3 o. sec. 3. n. I . o bnimb. in l. a. de Gen. I i. q. I. a. 3. alios apud
. Omnefuturum necessiri futurum s.l rideanterpretatione c. 8.JDuplex est necessitas alicuius effectus una dicitur antidem siue absoluta, quae oritur ex causa antecedente necessarib operante,&ad unum determinata. Hoc pactψ, posito sole necessari sequitur illuminatio; quia sil est cauli necessaria reiectu illuminationis: altera dicitur eonsequens necessitas, siue hypothetica vel ex sup position quae non oritur ex causa antecedente4 necessaria; sed ex ipsa psitione effectus, etsi ille effectus sit liber Mahbera causa. Hoc pacto necesse est, Petrum sedere, posito quod sedeat, aut sesturum esse posito quod lassurus sit. Prior necessitas tollit libertatem, &do hac non intelligitur pronunciatum posterior non tollit, sed praesupponit libertatem, & de hac intelli
gitur,ac verum est pronunciatum.1. Omne quod es, dum est, nec se est esse. Et 6. Omne quod non es, dum non a necesse est non esse
I. i. de Interp c. 3. J Intelligitur utrumque ierum est de necessitate hypothetica sue conditionata; non de absoluta, siue insensu composito, non indiviso, Sic posito,verbi causa,quod Petrus ambulet, necesse est eum moueri: implicat enim contradictionem. ambulantem ut sic, non moueri Absolute tamen
potest non moueri, quia potest non ambulare. Sic etiam posito, quod Antichristus peccabit, necesse est ui peccaturum csse,' Deum hoc praescire;
555쪽
1166 De diuessantium creatorum generrbus.
necessitate scilicet consequente in pothetica, non
antecedente, seu absoluta. Vnde dictum istud.
. Omne scuum a Deo est necessarium 4 Si intelligatur hoc modo : Omnis res, quam Deus gloriosus scit aut cognoscit, est absolutei se necessaria, an sum est is vero explicetur itidebet foc sensu: Omne id quod scitum seu cognitum est a Deo esse
vel sore, necesse est esse vel fore,verum est, iuxta explicationem utriusque praecedentis; quia hic est senius composivus includens necessitatem hy potheticam, siue ex suppositiones sic verbi causa,posto, quod Deus praeuiderit Ioannem cras certa temporis differentia cliciturum actum amoris, tam est impossibile,ut Ioannes non eliciat illum actum licet illum
libete sit eliciturus quam est impos tibile, illum non
elicere eundem actum, dum Aicit, in sensu composito; quem tamen libero elicit .Q09d enim a Deo prouidetur futurum,sapponitur fucurum necessitate hypothetica, quae minime adzersatur nostrae libertati, iuxta illud. . - . t. praefratntia Dei non imponit necessitatemfuturarcontingentibus.JEst comune pronunciatum Philosophorum ac Thoologorum, sicuti v eo, quod Petrus verbi causa , videt Paulum ambulantem in comedentem, nonumpeditur Paula , quo minus visumque liberὸ praestet si alias nemine aspiciente libere
id secisset: ita neque voluntas nostra in decretis suis liberis, nec ulla sutura contingentia,quoad contin gentiam suam impediuntur ex eo praecisc, quod Deus ista cognoscat ab terno Proculus maiore explicationei totandum est, contingens vocari illud, quod comparatum ad suam causam proximam posibile est esseri non esse. Hin non repugnat, esse determinate futurum: potest enim idem effectus Mici contuagens& determurate futurusci contingen.
556쪽
quidem respectu causae, quae ex se est indifferens ad
illum producendum , de non producendum : de terminate veho futurus , quia causa, quae potest illum producere,or non producere, reipsi producet. Hinc et Deus praesciuit determinate sutura contingentia Hac tamen praescientia nullam eorum suturitioni necessitatem importat. Etenim,
9. Futura non ideosunt,'sia a Deo praefriuntur; sed idcirco praescium ur, quia futura sunt. S. August. l. 3. delibeto Arbitrio. J Est namque cognitio. Dei, quae latura co gnoscit, mere speculativa, ut loquuntur Theologis non practica. scientiae autem speculatiuae praesupponunt suum obiectum,non esiiciunt Itaque prius est, in signorationis, esse futurum, quam sciatur a Deo. Siue,res suturae prius ratione suturae sunt, quam praesciantur futurae,&habent independentera praescientia rationem modum suae futuritionis rid autem, quod posterius est, re in esse perfecto constituta, non immutat naturam illius, ut explisatum 'Titulo de accidente generatim. Distinctione tertia,
Si inferas; Ergo praeuisio Dei pendet a rebus futuris, quod videtur absurdum. Respondeo,cum distinctione: si enim intelligatur,quod praevisio, quoad esse in trinsecum e substantiale pendeat ab actionibus futuris est falsum r/sset enim tam persecta Dei cognitio, quoad intrinseca, etiamsi nulla unquam suisset creatura, ac est modb; quia per terminationem ad creaturas nulla omninbratione intrinsec varia
tuto si ver intelligatur, quod ab illis dependeae aliquo modo,per modum ob:ecti,potest o Medi; sed inde nihil ab udi sequitur.
557쪽
116 8 De diuersiis Entium creatorumgeneribus DISTINCTIO VII. De AEternitate UEterno.
rernitas est interminabilis ita tota simul O perfecta pus site. Ita communiter Theolo stiri Philosophi ex Boetio lib. s. de Consolatione Philosophica prosa 6 dicitur tam tmerminabilis,
quia ternitas sic dicitur quasi extra terminos. Dicitur secundbmita tam primae, quam secundae, id est& sui esse, Scoperationum suarum. Dicitur tertibTota simul, id est, indivisibilis carens successione partium. Dicitur quartb perfecta, id est increata deinde pendens ab alio. Dicitur quint pulse adsit-gnificandam quietem ammutabilitatem, quae opponitur mutationi. Haec igitur definitio continet
triplicem negationem, per quas remouentur a duratione Dei imperfectiones aliarum durationum. Prioma est negatio termitiorum siue principii de finis.Secunda est successionis siue diuisibilitas, qualis est in tepore. Tertia est dependetiae, qualis est in omni du. ratione creata. Porrb aeternitas proprie dicta parte . rei est ipsa Dei essentia. Vnde ut loqRuntur Theo
a Deus effvaaternitas J ut videre est apud D. Thomam I p. quaest. Io. Formaliter amem considerataiestat tributum ratione ratiocinata distinctum Dei essentia, sicuti caetera illius attributa Pulchre id explicatri August. ad illa verba Psalm Io I. Tu autem idem ipse es,c anmissi non arsicaeni, in hunc modum: Eternitas ipsa Dei substantia est, quae niihi
habet mutabile, ibi nihil est praeteritum , quod iam non est nihil est futurum, quasi nondum sit, ed non
558쪽
est ibi,nisi est, non est ibi fuit, erit, quia quod fuitiam non est quod elit, nondum est, sed quicquid ibi est non est nisi est. Etsi igitur aeternitas coexistat
tempori pri senti, praeterito &,suturo,non tamen sequitur esse in illa praeteritum aut fiaturum,aut ullam rationem accessionis, sed alia sequuntur duo. Prius est, quod aeternitati omnino uniformiter permanenti adueniat ratio coexistenti et ad praesens,praeteritulo futurum: sicuti immensitati eodem modo viriso mite manenti aduenit coexistentia ad loca realia quς in tempore creantur. Posterius est, quod in aeternitate omnino in se indivisibili, virtualis quaedam latitudo cernatur, qua possit omnino in se inuariabilis permanens habere sibi creatas res successive co- existetites,modo has modo illas,in qua quidem coexistentia potest esse successio, quia Deus hodie valcreaturae coexistit,quae postea desinit,crastino die alteri citra suam mutationem. Hi cenim successio non
est in ipso Deo sed in rebus creatis,4 denominatio inde resultans in Deum extrinseca illi est, secundum quam aliquando tribuitur illi praeteritum .s
I. In aternitare non daturpritus posterius Elicitur ex capite ii libri Categoriarum. Intelli itur verum est de prioritate reali At prioritate rationis non repugnat dari, vel datum sui ita aliquo aeterno aliud in signo rationis prius. Exemplum esto in scientia Dei immutabili; quae licet reuera aeterna sit praecedatque omnes creaturas: propterea non pendeat a rebus creatis, verbi gratia, ab actibus homilium bonis vel malis,qui sutura sunt, quoad determinationem realem de uati insecam, uae fit in Deo: est tamen in sigilo latioius illis posterior, dependet ab illis, quoad det minationem obiecti-E E e
559쪽
st o De diuersis Entium creatorumgeneribus.
uam, tanquam conditionem necessiriam , ut inessentia Dei repraesente futurum. Scientia enim
necessan bir supponit obiectum scibile. Vt docet Suarc in materia de scientia Dei. Vide dicta distinctione 6 huius Titulli. . 3. In diuinis non prioritas in quo a quo. JEst celebre pronunciatum Theologorum 'sensus illius verus est, in diuinis non esse prio itatem durationi, sed originis etsi enim Pater sit principium
Filis, Iater Filiris principium Spiritus sancti:
non tamen est una persona prior altera duratione, natura aut perfectione; sed tantum origine, ut inquit Fonseca , ordine enumerationis naturalis,
ut pluribus explicatum est Titulo 1 distinctione 1. ad illud axioma; omne principiam prius essu principiato. Hinc vero sequitur ordinem originis non de- here concipi per signa, in quorum uno sit una persona de non altera,vel in quorum uno persona sit statura, in alio iam existat , talis enim cogitatio alimna est a diuina perfectione,cu rei omnino necessariae ab intrinseco repugnet suturitio, quocunque modo consideretur, i talis res ver cogitetur, Vtens actu peressentiam concipi cogitari debeat. Lege, si placet, Suareeti . . de Trin. d. n. 9. l. II. c.
3. Naturalia in Trinitate sunt priora liberis. J Etsi
Cmnia in diuinis aeterna sint in quae absoluta si int, idem inter se a parte rei r nostro tamen modo concipiendi, cum fundamento in re, ibiectorum dependentia distinguuntur a multisTheologis varia signa seu instantia rationis, ad concipiendos distincte mordinandos inter se actus intellectus Qvoluntatis diuinae. Haec autem signa concipiendaniant,
per modum abstractionis praecisiure M indepen-
560쪽
dentiae unius ab alio, non verbper modum instantium in quorum uno, aliquid intelligatur esse, quod non sum alio. Sic prius ratione concipimus, quod Deus praecognoscat, suam voluntatem hoc vel illud
libere posse velle, quam actu velle & quod prius
ratione habeat scientiam absolutam de iis, quae cim nibus rebus communia sunt , quam scientiam conditionatam de his vel illis creaturis in particul N prnis atem ratione habeat scientiam quam liberum decretum voluntatis. Denique quod omnes actus naturales iecessari priores sint actibus liberis, iuxta propositum effatum: Neque enim aeteris nitas excludit hunc ordinem rationis, iuxta eipscationem huius duorum praecedentium axioma tum Vide, si placet, Suareet, depraedestinatione, i. . . . n. . alibi.
. Abstula in diuinis fiunt pri/ra retitiais. J C
lebris ista apud Theologos propositio,traditur a Seo
eam explicat dicit veram esse in relativis secundum esse non ver secundum dici. Referturuem a Caietano II.q. r.a. 2. aliis passim. Intellia gitur autem de absolutis, qua significantur primodum actus primi, cuiusmodi sunt intellectus, voluntas, potentia , aeternitas. Haec enim in Trinitate semper priora sunt relativis: Non autem intelliti debet, de omnibus iis , quae significantur per modum actus secundi, cuiusmodi est velle seu amare. tametsi enim intellectio essentialis prior sit omnibus,non tamen volitio essentialis Consule, si placet.
F. Insternis no fisserunt O pup. I 3 Phyc t. 3 α. J Verum est pronunciatum,si hic sensus sit: aeterna non prius tempore vel duratione apta esse ad