장음표시 사용
71쪽
s, diuersis Entium creatorumgeneribus.
procul hil est procul intiteri Deum, nisi cognoscere Deum , non in sic , sed in suis creaturis , quae procul absunt a persectione Dei: Haec ver iuxta propositum Axioma longe estpei sectior rac solis fidelibus concessa Psalmos 7 9. Non fecit taliter omni nationi,s iudicia a non manifestauit eis. Refertur pronunciatun a dilatina libro de vitis&gestis summorum Pontificum,in vita ij II qui floruit sub annum Dominii 38.1o. Vnius diuinitatis tres esse personas. J Non qua ratione probetur: sed a quo dicatur animaduertendum est, refertur ab eodem,ibidem quod hie de sanctissimo Trinitatis mysterio dicitur , idem de aliis Fidei Christianae articulis intelligi debet iis siquidem omnibus allelatiuntur Orthodoxi propter authoritateriam testimonium Dri . non ver propter rationes humanas, vel dicta ominum aut Angelorum. Patet ex variis Scripturς locis, ut ex illo,sd Rom. redi.b Abraham Deo reputat uines illi Arisalutem. ad Galat. I. I a. Neque enim ego ab homine accepi illi,d, neque otidici te per reuelatio-uem Jesu Christi Ratio est in uia alioqui de illis non
haberetur fides diuina, quae uicialitate sua supernaturalis est, ut docet Becanus de Fidec. 8. q. .dcali Theologi sed cognitio aliqua humanari natu- rabs, quae erroribus est obnoxia. Item reuerentia diuinae maiestati avectoritati debita exigit, ut, posita susscienti propositio mysteri credendi, sine ullo discursu vel ratio nurum quisitione, intellectus nostet assientiatur idque firmius, quam illi rei naturaliter cognitae ponit assentiri adeoque iniuria fieret primae veritati, H Vc minimum qui . libitaret, aut haesitaret pulchr ostendit Egydius o tunc . disputo, de actibus supernaturalibus dub.
72쪽
ii. Fides non habet meritum, cui humana ratis pra-ἔet experimentum. S. Gregorius Homilia 16 in Euangesta, Ratio inductiva ad astensum Fidei du.plicite spectari potest, ut notat D. Thomas 2. q. 2. a. o. incorp. pciro , Utpracedens quando videlicet homo ita est dispositus , ut non crederet, aut non aeque prompte crederet, suae ratione humana proponente mysteria fidei, ad fidem habendam impellente a considerari potest, Vt consequens ad Voluntatem credentis: quando silicet ita perfecte afficitur rebus fidei; quas credit, ut rationes inquirat de argumenta pro fidei veritate me priorem. Thomas ait verum esse pronunciatum, non autem de posteriores: Pro maiore tamen explicatione notandum est , non minui me citum fidei , per rationem inductivam ad fidem, etiam tempore antecedentem modo ipsa non sit ratio formalis, pro pter quam assensum praebeamus,aut tam firmum as. sensum sed tantum veniamus in sufficientem auctoritatis diuinae applicationem, seu fidei propositionem Antecedens enim ratio quae minuit, ac tollit meritum talis est, ut etsi constaret meum seue lalle, ipsi nihilominus rationi, tanquam non suiliceret Dei reuelatio assensus inniteretur. Et hanc reprehendit D. Gregorius loco citato. Quia ad incredulitatem pertinet, igna prodigia quaerere, ac sensus experimenta, ut faciebant Iudae , ac Thomas Apostoliis Ioan. o. Hinc ver sequituri et studium Theologiae noti minui sed potius augetimeritum fidei Et si rationes inducentes ad fidem per illud inueniantur: non etenim inquiruntur istae rationes , ut discens credat, sed quia
credit , aut ei te ut ea credenda proponantur,
de quibus nihil ante constabat. Eod confirma tu ex illis Ecclesiastici r . 3 udi loci Zam me, Uitam
73쪽
69 De diuersis Entium creatorum generibus.
aternam habebunt, Eti. Petri .is. Parati empera a- tisfactionem omni pascenti vos rationem de ea , quae inmobiles spe , Plura quae huc referri posteiat vide, si placet, Titulo de habilibus supernaturalibus.
1. 'pinionum aque probabiliam sequi licet altero iram. J Est commune axioma omnium sapientum, cuius veritas ex eo fit manifesta; quia in tali casu non est ratio, cur unam potius sequi necesse sit, quam alteram,cum ex hypothesi sint aeque pro babilesci nec item, cur nattiram sequi necesse sit iunculta sitim possibilis. Verum itaque est pronuncia tum, quotiescumque sunt duet vel plures opiniones circa facti alicuius honestatem vel turpitudinem aut obligationem, vel etiam cuae a te cuiuslibet veritatem aut falsitatem in his enim semper liberum est , si qui Aherutram opinionem, siue eam, quamlibet Dummodo non sit alia via certa, circa facti alicuius naturam, conditi0nem aut modum illam namque sequi oportet in praxi, relicta quacunque opinione; praesertim in re maioris momenti, ubi timeri potest damnum vel periculum, quod ex iusti tia vel charitate vitari debet: Neque enim pruden ter ageret, qui in tali casu sequeretur viam incertam
74쪽
ambiguam cum ingredi liceat certam ac tutam. Lege, si placet, Vas taeet, de actibus humanis,disp.
2Audubijs tutiorpars est eligenda. Sumitur ex D. Augustino.l. 1 de sermone Domini in monte c. 8 I. uatelligendum est , iuxta restrictionem Axio malis praecedentis , ac tunc locuti habet, quando quis non solum speculati ueci sed etiam practice .lsbius est , quod tam accidit cum speculative qui sepiam dubitat de aliquo facto, non potest ex ce iis principiis praeticis elicere,an hici nunc liceat sibi hoc vel illud facere, nec ne Tunc enim debet ςligere id, quod tutius est iuxta explicationem superioris,quo sensu etiam Vlpianus l. is .ad Sabinum, ut refertur Regulas . Iuris antiqui Semper in obscuris, ut quit, quod minimum est, sequimur. Quod si speculative tantum dubius est; sed practice certus, Axioma non habe locum; cum possit libere prudete sequialterutiam partem. Sic etenim licebit ratiocinari in re dubia se gnitur id, quod propter
rationes magni ponderi , Ic auctoriratem Doctorum
virorum valde probabue est , ut ac prudenter facit: At ego sue hanc, siue illam partem sequar,ita facio:efgo tutb prudente facio. Consule, si placet,
auctores proxim itos. 3. Opinionibus D deutum a sentiendum non-brationibu .t. Sumitur ex s. Et hic. Vbi docet non minus eo in ,, qui experti sunt, Josen: Grum vel prudentium demolirabilibus sententi)s,opinionibusue, quam ipsis demonstrationibus mentem adhiberi deberes, rationem addit ibidem sub finem capitis, quia namque iam experrentia misit habent, oe principia ipsi
75쪽
698 De diuersiis Entium creatorumgeneribus. entia autem ost iudicium rechum aequi ioni viri, ut definit Aristoteles ibidem , sub initium capitis: illi igitur certa&indubitata habenda est fi
. Opini mebrmeni abilis iidetur certa J Colligitur ex eodem capite, ex a magia moralium e 7. Maliis. Talis opinio certa videtur certitudine morales qualis E. c. gignitur , ex communi ac concordi magnae multitudinis, rem quampiam asseuerantis testimoniori Cum enim moraliter impossibile sit,eiusinodi testimonium esse omnin falsum ex eo, quod manifesto constet, illam multitudinem hoc ita testari euidenter colligitur, id esse verum certitudine morali. Sic qui nunquam vidit Romam, eam esse in Italia, non tam credit, quam scit , certitudine ac scientia morali, ac proinde talis opinio meretur assensum ac fidem humanam,quam .dm videlicet non occurrit manifesta ratio contra ria praesertim si a fide dignis non absque fundamento temere alteratur 'uod diligenter notandum est Videmus enim quamplurimos nimis leuiter opinionibus alio tum asseruirit et , quidq iauis in re sequendum sugiendumve sit non ex natura aut Prnicipum legibus , quas nullas pro de proserunt, sed ex sola aliorum fide decernere, quorum saepe nuda verba , sitae eximine aut probatione transcribunt Et quaecunque opinio Vni fortuit placuerit , eam mox veluti diuinam arripiunt plurimis communem fa,ciunt. Notent illi .animaduertant quo '
J. Non omne id es probabile, quod idetur probi bile . . Top. c. I. Ratio est, quia multa viden itu ,&uoi sunt ac multa dicuntur de iubiecto. si ae non uni in subiecto, ut alibi ex licabitur:
76쪽
Pars quinta Titulus xx II. 699
Nec sane communis Doctorum sententia illa dicenda est , quam plurimi , alter ex altero, describunt , sed quam suis utriusque momentis libratam , vir sapientes maturo iudicio amplectun
6. Opini diuersa munitas ina e s. s. Augustinus in Psalmum o J Vbi de vanis variarum sectarum Doctoribus agens, quamuis de summis rebus inepte dissentiant, vane tamen in aliquo conuenire doce : Omne enim iis .ino fit, aliud atque aliud sentientes alios atque des sibi facientes, ipsam-qMe emfalsitate mariantes iidentur dispentires Sed
omnes acer enis cogitationibus non recedunt in terrenis
cogitationibus consentiunt pki. Et infra iupeius sibi consentiunt , quamuis dissentire a se inuicem videantur. Ide Samson caudas vulpium OL id nit Vulpes , insidiosus maxim haeretico significant, dolo se , fraudulento , cauernosis anfractibus latentes decipienter Perstringit itaque hoc dicto haereticorum eriores , qui licet opinionum arietate inter se discordent , simili tamen vanitate contra Ecclesiam Orthodoxam in v- num colligant ut , ut ait fusius explicat ibi
T. Opini in quam omnes consentiunt, mi patectesse vana. J Sumitur ex libro de diuinatione per somnum cap. i. sub initium , ubi loquitur Philosophus in hunc modum uod omnes , mel plures existimant sidem rasar, t aquana ab experientia ductum. Ratio ex illo colligitur; quia opiniones fabulosae quae saepe mentibus hominum insinuauere sese,
nec fuere unquam omnibus nationibus communes , .sere sensim sine sensu vanuerunt:
Omnis quidem opinionum falsitas , vel ex sensu originem habet ; ut qui solem bipe -
77쪽
7o De diuersiis Entium creatorumgeneribus
datem, caelum caeruleum, terram planam ac minimc
globosam suspicantur , vel ex affectuuria perturba tione aut alio etiam iudici desecturi quae omnia labente tempore usus .experientia manifestanta Verum itaque pronunciatum est eodem sensu quo diximus, opinionem stabilem vehementem vide
8. Opinionem siequitur Fides. l. 3. de anima c. 3. t. Nimirum in eo, qui opinatur: non autem in
illo, qui opinionem alterius audit vel legit, patet ex ratione, quam ibidem assignat Aristoteles in hunc sensum Lues ne cum eri nequ at, ut hisce quisquam non credat, quorum habet opinionem. Probat hoc pro nunciat Philosophus imaginationem distingui ab opinione; quod illam minime comitetur necestario fides cum etiam conueniat brutis, in quibus fides neutiquam locum habet hanc ver b ordinarie fides sequitur, persuasio Vnusquisque enim putat Verueste id, quod opinatur. Hinc etiam, im ginari possum S,quod volumus,non autem opinari, ut explicabitur insta Titulo depotentia cogn/sciti a.
DISTINCTIO II. Fide humina , c ut sensu.
i. A discentem oportet credere. i. Poster. t. S. cc i Elei c. c. 2. J Cum omnis homo, qui artibus 5 scientiis acquirendis dat operam , nonini cossimul instant , sed paulati ride successu c, Ordina ria via eruditi bleat , nec ei latium est , vi Doctoristio aures seduli, Scassidue nraebeat, docitanae illius fidem in plurimis hal, at Non entin orian li 'mal ostendita demonstiati post uit, nec scientia re-
78쪽
rum pei fecta me longa exercitatione acquiritur item imporibile est mnium esse demonstrationem , edocetur . Metap. t. . siexplicabitur infra, uulo
de operationibus intelles lus. Iuxta hunc sensum D. Thomas 2.2. l. 2. a. . docet nece illarium esse ad fa .
lutem, aliqua hominibus perdisciplinam fidei pro
poni, quae stiit supra rationem naturalem,iuxta illud Hebraeorum ii Credere oportet , accedentem ad Deum quia est, C in qua rex. ibua se remonerato fit: ideo videlicet; quia vitur in hominis persectio in clata Dei visi si iistit ad quam naturalis ratio as . cedere non valet proprio motu Verba illius sunt: omnis autem talis adit: scens, oportet, quod credat
ad hoc, quod ad perfectam scientiam perueniat; sicut etiam Philosophus dicit, quod oportet addisce-tem credere. Huius autem disciplinae fit homo particeps , non statim , sed successi hic secundum modum naturae tuae. Vnde ad hoc, quod perueniat ad persectam visionem beatitudinis, praeexigitur, quod credat Deo, tanquam discipulus imagistro docenti, ita D. Thomas loco citato, ex quo confirmatur ratio aut ante assignata, ob quam addiscentem credere oporteat.
a. -άmicus piato sed magis amica meritas. J Sumitatur exl. Ethicorum c. 6 initio, ubi Philo pus de Ideis disputaturus, arduam cam quaestionem vocat; propterea quod arnicisint,ita quit, qui forma illas in v xerunt: verum in ruisque, Erprssertim P bit ubi, sua quo ne propria refutare clent pro meritatissalute: quippe cum illi sapientiae cultores sint, quae est cognitio vetatatis. Fuit ea quondam Pythagoreorum vanitas S superstitio Praeceptorem suum, vellit Numcn quoddam ac De in sapientia crederent, eiusque sententias ac decreta, tanta animi assensio ite o Dplecterentur,viae, crederent quicquam est e
79쪽
7o De iis eris Entium creatorum generi ι .probabile, quod improbaretur ab illo aut quod ab illo probaretur improbabile Et ut facile quicquam Pro velo haberent, fatis erat id dixisse Pythagoram nefas lue putabatii, cur illud ita esset, velle requirere. Quod profecti, vile videtur, de abiectum , ac naria inae digitum cultore sapientia : Quid enim a Philosopho alienui magis, quam nihil per se sapero, nihil iudicare uotum ex alterius sens udicioque pendere t ulla duci a. tiones; sed quasi pecudes aut mancipia, aliorum scia
tentia nutuque tantum moueri ac regi 3 verissime Tullius. 3. Non tu matictoritatis in diJutando quam rationis montenta quaretida 'nt . . de Natui a Deorum,
sub initio solio . Quod hic de disceptationibus publicis dicitur idem de quol: bc exercitio Philoso phico recte intelligitur plus scilicet rationi tribuendum esse , quam auctoritati: alis qui namque iton scientia, sed sola Fides humanain opinio generabitur. Etenim si Theologus, cujus scientia non ratione natu lati; sed Dei auctoritate nititur, huma- iras tamen rationes non contemnit ac rei cic mini me profectb conueniens videtur, ut cultor scientiae
naturalis; quae ex ratione, ortum,incrementa, robur,
omnemque vim sitam ac dignitatem habet; ratione postposita ninius hominis, multarum rerum ignari auctoritate conquiescat; ita ut doctrinae ratiora emposcentibus, nihil reddere notini quali αυτd f cc.
Magni facienda quidem cst auctoritas eorum, qui olim sapientiae laude claruerunt, vel etiamnum clarent eadem multum tribuendum est Platoni, plus Aristoteli sed plurimum rationi: adeoque frequenter, Omnibus omnin b. . Omb is auctoritatibus , sarri, ac ra ione V
80쪽
Manilia, contra auctoritatem Hortensi; Ratio est, quia illius respectus saepe impedit sinceritatem iudiei in causis fotensibus: In stiadiis item liberalibus obest pleri inque iis q4 disrere volunt, auectoritas eorum,qui se docete profitentur: desinunt enim suu iudicium adhibere, cum id ratum habeant, quod ab eo, quem probant iudicatum ident,ut bene obser uat Tullius loco ante citato. s. Auctoritas negatiua nihil probat. J Duplici modo potest quis arguere negatiu ex auctoritate; riore quidem , si hoc modo concludat Aristote- es dixit hoe non ita esse: Ergo non est ita. Atoue de huiusmodi argumentandi ratione non est intelligendum pronunciatum non enim eam morem vim habet, quam si affirmative ex auctoritate conclusionem inserat Posteriore ver b, si ita arguas: Aristoteles non dixit, hoc ita- ergo non ita est,&hoc sensu recte viris doctis usurpari solet cffatum: Neque enim sequitur Aristoteles non dixit te esse Chiistianum: Ergo non es Christianus: ut per se.
o. Nemo aman us est ita, mi eius amore meritardeseratur Albertus M. in . Metaphys irach. 3.c. 2 Ratio est: quia neque recte diligitur, neque diligendus est ullus , nisi ob virtutem δε bonitatem, qua reuera est praeditus siue , quod idem a parte rei est , ob veritatem, magis igitur amari debet ipsa veritas ac proinde , Si sando auctor alterius opimonis , cr veritas amici int, sax-ἱctum es meritatem in honore anteponere. Vt recite enumerat Aristoteles i. Et hi cap. citato. Et sane
hoc ita necessarium est, ad commune bonu, ut sine eo salus cincolumitas Reipublicae ora se mari non queat. Nisi enim homo veritatem at cis S familia