장음표시 사용
161쪽
Tertium, an meruerint ea de laeto Quartum, annier aeriiit aliquain citcunilantia liuius mytheri . Et quod attinet ad primum, cerium eii , iumpr.Pcciuile metitum condignum , imo nec po- tuisse praecedere ; quia merita puri hominis ut iam iuiti,de grati adaequantur condigne per augmentum grauae, gloriar; ergo non liabent valorem ad vitioliem hypollaticain, quae est praemiuiri longe excellentius, S: altioris ordinis. 24. L. Onlcntiunt etiam comi rimitur Tlleologi, Gemmunii quod opera Patrum, vel alterius iusti habeant de te congruit at dira ad promerendam iubitan- i Incarnationis quoa tamen non calet om-d:nicultate , quia plus excedit vitio hypo statica actus imminis i ulti, quam gratia liabitualis actus bonos naturales , quare licui actus bonus itaturalis non habet ex se congruitatem ad meritum gratiae , ut docet communis sententia;
ita nec actus supernaturalis hominis puri videtur habere eongruitatem suis cientem per modum meriti respecta vitionis hypollaticae. suarta. Pro quo dicendi modo aflerri potest P. Suarea insta dipur. IS. Hi. s. g. sup ruis haec, ubi dicit , minorem proportionent cilἡ intcr ordi. nem gratiae habitualis, ordinem unionis hypoliaticae, quam inter ordinem naturae, & ordinem gratiae habitualis ; magis enim superatur gratia habitualis ab unione hyimstatica, quam natura a gratia habituali. Denique hanc sententiam amplectuntur λliqui recentiores nepantes, potuille numanitatem Christi per aliquod meritum tempore, vel natura praecuden S mereri unionem cum perlona Verbi etiam de congruo , quia totum illud meritum nullam habebat propo tionem cum tali praemio.
2s. Con raria tamen sententia communiter videtur luplu,ni, ut dixi, a Theologis, quaan e presiicqititur I . Suarea in praesenti disp. IO. sies. φ.
v li: iuet. Vbi dicit, neminem oppositum docuisse, quam ego errani ut probabiliorem amplector. Ad exemplum vero actu unaturalium , per quos non Pol- sumus mereri etia de congruo gratiam habitualem, responderi potest retorquedo in primis illud. Lx Pluin ; nam si illud aliquid probat, videtur
etia probare,nec Christum ipsum potuiste mererirer actus iupernaturales de codigno, aut de congrao aliam umonem hypostaticam pro alia humanitate ; nam actus naturales si habent talem inproportionem, ita sunt improportionati admcrendam gratiam, ut nec etiam homo iustus Pollit de facto per actus naturales mereri gratiam sibi, vel alteri, ut videbimus in tractatude ; si enim id fieri posset, iam de facto
essent multa merita condigna in homine iusto, quae non orirentur ex fide, ted ex cunitionea: ia luminis naturalis, quod videtur cilc contra communem doctrinam Patrum , ut ibi probabitur; ergo similiter dicendum esset propter eamdem , vel maior citi improportionem, quam actus , boni etiam ui per naturales habent cum gratia Vnionis, eos nec etiam in Christo est e proportionatos ad promerendam aliam unionem. Omnes ergo saturi debemus, maiorem quidem distantiam tale inter gratiam habitualem, dc gratiam unionis in genere entis, ut ita dicam, i in persecti ite entitatiua;niinorem tamen in ge-ucrc proportionis, e cliabitudinis unius ad aliud. Sicut etiam magis exceditur in persectione tu.men gloriae a D o, quam anima rationalis, vel
iubitantia Angeli ; S tamen minorum liabet improportionem lumen gloriae ad clici edam visionem claram Dei, quam Angelus,vcl anima rationalis. Sic ergo Poterit minor improportio else inter opera iusti, de viaionc hypostaticam in rati ne muriti,quam intcr opera nataralia, gratiam. Vnde autum proueniat haec minor mapr
cat, prouenire ex duplici capite. Primo ex eo,' -- quod licet gratia habitualis non petat unionem; tamen suppolito, quod unio natura sit ex diuina ordinatione, non potest cile conuenientior dispositio ad eius ex equutionem , quam pcr iustitiam,& bona opera. Sed contra hoc est, quia
codem modo pollet diei, quod sepposito, qliod
Deus velit producere gratiam, vel dare auxilia sit pcrnaturalia, non potest esse conuenientior dii positio, qiram per iustitiam naturalem, & bona opera naturalia. nam sicut ad unionem hypostaticam non potest disjumi humanitas per aliam unionem . ita ach primum auxilium supernaturale non potest disponi homo per alia opera sit pernaturalia : disponetur ergo conuemcnter Pur opera bona naturalia.
Ideo addit secundam rationem , quod sciliis an cet homo per actus naturales viribus naturae clicitos non potest attingere etiam obiective persecto modo ordinem supernaturalem : at ucro gratia potest hoc modo atting re viai nem hypostaticam, credendo scilicet, S deside-r 2ndo illam. Sed nec haec ratio videtur sum ciens. nam polle , vcl non posse obiective attingere aliquid, non sii file it ad formandam proportionem , vul improportionem inter meritum, de
praemium : nam pcr lumen naturae non melius,
nee distinctius cognoscimus beatitudinem naturalem , S cius citentiam, quam haereticus cognoscat per actus etiam naturales beatitudinem luperuaduratum , 5 eius Gentiam , & tamen potest homo in ' pura natura illam, non tamen istam increri per actus bonos naturales. Deinde non apparet unde, aut cur ad merendum aliquod Praemium exigatur pcri cista cius cognitio 3 si
cnim dicas neminem poIse mereri, nisi id, quod potest desiderarer contra hoc est , quia homo
iustus meretur beatitudinem supernaturalem,& desiderat illam cum tamen non cognoscat illam perfecte , quia nec oculus vidit, nec auris audiuit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparauit Deus in coelesti patria ; sufficit ergo ad desiderandum, S ad merendum aliqua impersecta praemi j cognitio: eiu simodi autem notitia imperfecta potest utiqtie haberi circa unionem hypostaticam, & alia dona supernaturalia etiam
per actus naturales. nam pollumus bene cogi Olcere naturae lumine , Deum pollie in genere dare aliqua dona se per naturalia, ει quae superent omnem hostram cogitationem , de existimationem, cum Deus sit infinitus, 3c nostra cogitatio sit adeo limitata; ergo possumus saltem in communi desiderare ,& petere illa bona supernaturalia, quae imperfecte cognoicimus.
, ling 1 2. .rmel. I. possibilitatem visionis clarae Dei , quia scilicet omnes homines Daturaliter deiiderant videre Deum; ergo omnes concipiunt
162쪽
naturaliteil visionem Dei , quantum satis ad
28. Aliter ergo post uirius readere rationem illius maioris proportionis inter gratiam habitualem, α unionem hypostaticam, quia scilicet utra ite est intra idem gelius lupernaturalitatis; licet
intra illud genus sit maxima disti ima vilius ab alia, adhuc cum illa distantia potest elle communicatio , de habitudo mutua inter illas. Sicut in
cadem republica ciues etiam infimi, dc pauperes habent maiorem communicationem, & unitatem cum ciue opulentissimo ei uidem ciuitatis, quam alij ciues diuites alterius reipublicae: nam hare unitas, de habitudo non fundatur in aequalitate per se istionis, ut dixi, ted in comi enientia, de in eo, quod ani apertineam ad idem corpus, seu ad eunidem ordincm rerum, qaamuis intra
illum maxime distent. Sic enim magis distant inter se in persectione ubi eatio lapissis, & anima rationalis, quam visio Dei, & Angelus ; & tamen illa duo pertinent ad eumdem ordinem en tium naturalium,'respiciunt se multiplici h bitudine proportionis; haec verb non pertinent ad eumdem ordinem, nee habent inter se illam
mutuam proportionem. Qudi autem unio hypostatica, S: gratia habitualis pertineant ad eum- dein rerum ordinem, colligitur tum ex eo, qubdutraque faciat conciues eiusdem coelestis cilii-tatis, in qua Christus est caput, reliqui vero iusti sunt membra illius rei publicae e caput auscm, de membra debent habere aliquam proportionem inter se I tum etiam potissimc, dc a priori, quia utraque ordinatur ad eumdem finem , lci
licet ad eandem beatitudinem visionis beatae: ranx enim gratia habitualis, quam unici hypostatica est radix ordinans subiectum, in quo ei
ad videndum clare Deum : Sc quamuis virio hypostat lea propter suam excellentiam exigat cxcellentiorem visionem, quam sit in aliis iustis, de beatis ; haec tamen distcremia non extrahit ad alium Ordinem: certum est autem , qudd unitas,
vel diu et sitas alicuius corporis politici , attendi debet potissimum ex eodem, v ct diuerso fine, ad
quem membra illius corporis ordinantur. Sic enim videmus alium elle ordinem unius ciuitatis , alium unius religionis , alium unius exercitus,&e. quia nimirum ciuitas ordinatur ad quietem , & pacem ciuium , religio ad persecti nem Christia, iam, exercitus ad debellandos hostes. dce. & secundum haes diuersas cons. erationes , Se habitudines ad diuersos fineς exigunt operationes, ac praemia,& supplicia etiam valde diuersa. Sic etiam status naturae ordinatur ad selieitatem , de beatitudinem naturalem, Jeibi sistit ; status vetδ sit per naturalis ordinatur ad selieitatem, de beatitudinem supernaturalem visionis Dei; quare in ordine ad hunc finem obtinendum , & possidetidum, efficiant idem corpus Vnio hypostatica , de gratia habitualis;
de faciunt conciues in patria Christum, de caeteros iustos; hic verb tacit gratia reliquos iustos haei edes Dei, collat redes autem Christi: connectit ergo eos cum Christo ; repugnat enim quδd ordinet eos ad idem bonum ultimum, de ad eam flem felicitatem participandam, & non contrectat eos cum illo, ad cuius consortium, Ad cohabitationem eos destinat e nam si esset
aliqua dignitas , ratione cuius aliquis deberet
assulere simul eum Cardinalibus , dc eligere
cum illis linontificem, iam eo iplo coimecteret subiectum aliquomodo cum Cardinalibus. Non ergo est ita aliena gratia habitualis a gratia unionis, licui natura a gratia habituali; natura cium 1ecundum se nullo modo orditiatur ad ilium s-nem, ad quem ordit Mur gratia habitualis, nee petit aliquod consortium cum illa ; quare non
est mirum, qubd non possit mereri aliquid peltinens ad gratiam, quia ea sollina potest muteri, quae cxpediunt, vel ordi irantur aci suum finem, de ad bonum illud, quod intendit : statia aut in non ordinatur ad eum finem, sed ad alium longe diuersum; at vero cum gratia,& vnio hypoliatica ordinentur ad eumdem finem, scilicet ad eamdem beatitudinem visionis Dei non rcpugnat gratiae mereri saltum de congruo uni nem , quia per hoc non meretur aliquid extra suum finem, sed aliquid excellentissime conducens ad eumdem finem , seu excellentissimum gradum in suo fide debitum unioni hyp
staticae: nam licet vitio sit melior visione; t ta tamen ordinatur ad visionem, tanquam ad ultimum , & ada quatum finem : imo in ratione praemii non consideratur sine ordine ad
visionem; nam sicut gratia habitualis cst meliotvisione, cuius est prima radix; de tamen in ratione praemi, non est aliquid diuersutia , quiam tantum gratia est praemium bonorum ope rum , in quantum asteri secum ius ad gloriam: sic unio hypostatica , quae est radix maioris visionis, & gloriae, in tantum esset praemium, in quantum affert tecum illud ius ad maiorem gloriam atque adia . qui mereretur unionem, praemiaretur quidem per illam, quatenus cum illa acciperet ius ad excellentissimam gloriam. Non tamen potest aliquis de condigno illam mereri, quia oporteret meieri gloriam infinitam. nam quacumque gloria finita data, adhuc maior, 3c maior pollet tribui condigne l1abenti uni nem , ergo qui non potest mereti gloriam infinitam syncategorematice , non potest meret iunionem hypo: laticam. Conueniunt enim unio, de gratia habitualis in ratione praeniij sorinaliter, clim utraque in tantum sit praemiuira, ita quantum est radix , principium felicitatis, & beatitudinis lupernaturalis, licet unio sit radix maioris beatitudinis, quam gratia; semper tamen intra idem genus,atque adeli meritu, quod habet proin
portionem ad metendam gratiam,habebit etiampi oportionem aliquam ad merendum de congruo excellent illina am gratiam unionis, quae in ratione praei nil non videtur esse in alio genere,
eum sit radix eiusdem felicitatis, & gloriae, licet in pradu excellentioria Hoe ergo supposito ei rea possibilitaton; restat nunc dubium principale, an de facto antiqui
Patres meruerint Incarnationem Verbi.
sECTIO IV. Patres antiqui meruerint de si Iode coneruo Incarnationem, et eleius circumsantiab.
ΡRima sententia a firmat, quam sequitur Sua
reae secl. 6. consequenter ad tua principia il- sent Maaslδm explicans, ita ut meruerint exsequutionem si
163쪽
146 De mysterio Incarnationis.
Incarnationis, non veri, praedestinationem illi iis, quia prior fuit Incarnatio sutura in intentione, pollea vero ex meritis Chrissi sie praevisa data fuit graua I'atribus, qui postea meruerunt Incarnationem de cogruo quo ad eius exequutionem. Hanc lentciuiam late acriter impugnat Uaetquo disp. 1.e. 6.dc ex principiis lupra positis pariter rei ieitur,quia merita Christi, non vicumque, ted ut re ipsa extiterunt , suerunt praeuisa ante omnia merita Patrum I suppono enim, omnia Patrum merita procedere ex gratia per Christum; ergo Patrum merita non possunt mereri Incarnationem; essent enim prius in praeuitionc, respectu Incarnationis ; cum tamen Incarnatio habeat de siclo hanc eantem prioritatem respe
O. Dicunt,merita Clitisti praeuideri ante gratiam
D rarum antiquorum Patram, non ut posita in extequutione, sed ut in intentione, tuo sequi vero vL posita in exsequutione.
Iost an in M. Sed contra. nam ante voluntatem dandi gra- νω e. Patribus, non solii in praeuidetur intentio Incarnationis, thaec enim non mouet ut meri
tum in sed ipsa realis Incarnatio, & merita Chri-
futura eum sua reali exfstentia ; de post in rita Patrum non solum subsequitur exsecutio Incarnationis, id est, voluntas exsequutiva, sed ipsa Incarnatio, & merita Christi secundum realem exsistentiam ; ergo eadem Christi metita secundum suum esse reale habent prioritatem,& posterioritatem praeuisionis res pectu meri torum Patrum. Quod si semel admittas, qui vir, aliquem posse mereri sibi primum auxilium gratiae I per consensum nimirum praevisam in intentione poterit mereri auxilium ad exsequutionem eiusdem consensus , ut supra proba
II. See qa ergo sententia probabilior negat,antiqlios Patres meruilia substantiam Incarnati Seotus, Matfilius, & alii , quos sequi- se odiis. VMqu ι Ριpra cap. 4. dc est communis Iarfilius. recentioribus. Et probatur argumento facto, varque a. quia si Patres meruissent stibstantiam Incarnationis , meruissent principium suorum merit rum, ut supra vidimus. Neque obstat, Patres antiquos ortile , de desiderati e Christi aduentum , I sale s. Ronare coeli deskper , nubes Mant iustum ; de di, umperes caelos,or dscenderes. Pal. ros. Visita nos Domine in Acari imo, Se alibi saepe. Respondetur enim Patres non po stulasse sub stantiam Incarnationis; hanc enim ex fide eredebant certissime suturam , sicut modb credimus suturum diem iudieij ; sed postulasse accelerationem , de manifestas e simul desiderium v
hemens, quod habebant, Incarnationis. Tuasis. Dices, licet certo crederent, suturam Incarnationem , potuerunt tamen credere suturam ex Dei ordinatione pcrorationes, de preces eorum, de ideo potuerunt prudenter orare, ut fi Creta caudit-. Sed contra , quia credebant futurum Christum non vicumque, sed ut mediatorem viai
iter salem, & per consequens, ut principium omnis gratiae, quam ipsi habebant ; ergo intelligebant , Christum Liturum independenter ab
eorum orationibus, de meritis, causa enim non
dependet a suo enectu, ut sapra diximus. 3 - Huic seir tetiae videtur etiam aliquomodo obstare S. Thomas in prasentiare. I I. inphra torporis, S. Thom. his verbis rex congruo tamen meruo uni sancti Pintres Incanationem, desiderarido., ct petendo I con- grauis enim erat, ut Deus exaudiret eos , qui ei si
Respondetur, S. Thomam magis st2re pro
nostra tententia,quia in eodem articulo ad s. negat B. Virginem meruisse Incarnationem , sed solum dieit meruisse de congruo digia itatem matris,ut videbimus1 E .squemi ergo multo magis negat et hoc S. Thomas aliis Patribus antiquis. Debemus ergo sanctum Thoniam in relatis ver- E Maris his accipere de merito congruo quantum est ex Parte aloris operum ad merendum; habebant et cnim ea Dpcra congruitatem ex te ad merendam ' fIncarnationem; non tamen de merito in actu secundo, nempe,quod Deus de facto motus su rit meritis Patrum ad volendam Incarnationem;
quia decretum illud iain praecedebat ante ipsa
Rcstat ergo quana dissicultas, an Patres anti- 3 3. qui meruerint de congruo Incarnationem sal- TI hiateiri quoad aliquas circunstantias Tres sunt potissime hae circumstantiae, quae pollimi venire in quaestionem. Prima est quod Christus natus sae- ινώm. est ex eorum progenie 3 secunda est circunstantia loci tertia circunstantia temporis. De his de similibus assirmant communiter Theologi, quos reserunt, de sequuntur Suarea sese. 6e dc Suaret.
UaZquet cap. 4.tum quia quoad istas circumstan- Vnque x
tias non obstat ratio supra posita; potuit enim prius decerni , de praeuideri Christus suturus; Postea vird ex meritis Patrum decerni, quod n iceretur ex tali progenie, tali loco, tempore,&c. tum etiam, quia id videtur colligi ex Scriptura. nam dictum est Abrahae , - ob dgii voci meae 'enedicentur in simiae tuo omnes gentes.qua: a promissionem exponit de Christo Paulus ad Galat.ti c. Item ad Dauid facta est eadem promissio I)sal. a 3 i. Iuravit Dominus David vertia tarem,'non 'ustrasPur emn: de fructu ventris tu Pona superfidem tuam. quae promissio fuit remuneratoria pro voluntate , quam Dauid habuit aedificandi domum Domini, ut insinuatur 2. Rem
Ego tamen de duabus primis circunstantiis 34.
assentior cecidisse iub merita Patrum; de tertia Αὐεπώverd, scilicet de temporis circunstantia valde dubito, quia licet alii effectus non indiuiduentutin ordine ad circumstantiani temporis i caeterum meritum in ratione meriti includit temporis dii Iationem . nam actio , 8c duratio rei
non distinguuntur inter se; meritum autem in ratione incriti est achio voluntatis , vel saltem includit actionem, dc per consequens hoc meritum in ratione eius incliti includit hanc durationem 3 de laoc tamen non possumus hic ex prosciso agere, pertinet enim ad materiam de duratione, de qua dicemus alibi.
Et quidem independenter ab illa sententia
identificate actione in eum duratione, omnes dein bent admittere meritum,in ratione meriti inci dere durationem, quia cadem Operatio voluntatis habens maiorem durationem censetur duplex meritum ergo in ratione meriti non includit s lam entitatem praescindentem a duratione, sed includit durationem, de per consequens hoc me ritum includit hanc durui ouem , ergo non pomerunt
164쪽
tuerunt praeuidcri haec Cluisti metita , ut hae esunt, nisi praeuideremur cum hac duratione. Pro nunc ergo lassicit dubitare de hae cit
cunilantia, quam etia aperte negat suille cx ira ritis Patrum Lorca Ixem, de aliqui recentiores , quibus videtur consciati re P. Salmerontom. i super illa verba, siue tempt ,δcc. Vbi
dicit allegoriam sumi a pupillis, quibus ius ciuile
independenter ab eorum , oluntate tempus tutelae praefigere solet. Et satiet Augustinus tom. . qu . 83. in quaestion . ex nouo Tettimento, his
verbis : uiaeto tunc et ptimus debuit venire v6Linlatis su rinione pratus,von meritorum , m si merita perpendias , venire neudebuit.
Opponi solet illud PDLi I. Propter mi iam
eis; sed hoc non tam de Incarnatione, quam de opportuno remedio nostrae necessitatis intelligi potest. Opponitur c im cx Dan. 9. Septici ima hebdomades abbreuiaraue ut si per ρο- furum ti-m , ut v .vur Sanctus Sanctorum , ubi abbreviatio temporis videtur tribui orationibus Danielis. Verum neque hoe vrget , quia li aurcu. arae in Hebraeo sonat idem, quod attiis,as Aoniic it, apud Latinos vero idem est, ac si dicas, iam tempus briaue est . nam solum restant septuaginta hebdomadae annorum. Item alij,ut Simeon, lili
Ob inuit, ut nou et Merci mortem, nisi prius videret Christum Domini, non tam meruerunt accclera
tionem Christi, quam dilationem suae mortis, vel oblationem occasionis videndi Christum. Denique non obstat , Patres antiquos retiisse hanc accelerationem, quia licet id non impararent indicabant tamen amorem , de desiderium Christi, de disponebant se ad fructum redemptionis copiosius in se participandum.Caeterum addere possumus . Patres meruisse accelerationem Christi pro tyo eo tcmpore, quo eius conceptio praecelsit passionem, & moricui eiu .,quia forsitan metuerunt de congruo natiuitat cm , dc adolescentiam Christi, de quo dicemus FcI. s. Contra doctrinam huius sectionis, quatenus
concedimus , Patres meruitse aliquam circun- stantiam Incarnationis, non tam cia Incarnationem , sunt duae vulgares dissicultates. Prima est; quia Christus metuit de facto gratiam Patribus
antiquis posterius tempore ad ipsam gratiae collationem . nam quando Christus merebatur, iam ea gratia Patribus data erat ; ergo non est contra rationem meriti, quod non praeeedat, sed subsequatur ad praemium, de quod ri unerctur per aliquid antecedens. Respondetur, meritum dcbere praecedem respectu praemi j solum in praeuisione , quia non causat physice, sed moraliter, hoc est, mouendo praemiantem ad volendum praemium; ad hoc autem sit me it prioritas prae uisionis, sine prioritate
Sed contra est,quia non bene ita telligitur,quomodo Christus potuerit applicare sua meritas oecialiter ad obtinenda ea dona gratiae , quae sciebat iam esse data; potuit quidem ibi uere ca, quae prius data suerant ex spe illius solutionis,
mouere tamen at volendum dare, vel orare ut daretur, non videtur potui sic.
Respondeo hanc cile peculiarem difficulta-
tem ex proscit, examinandam infra p . t p. cum egerimus de merito Christi, ideo in praesenti omnino omittenda cst, ne extra suuin locum minus digne tractetur.
Secunda dissicultas est, quia C hristus debuit 37.
'raeuideri a Deo ante merita Patrum , non um operans, sed a sortiori exsistens ; ergo dc- pendens a suis causis; ergo genitus ex hac genitrice , ex his auis, de proauis ', ergo non potuit haec circunstantia pendere ex metitis ipsius Christi, & per consequens, neque ex operibus Patrum, quae supponebam merita Christi. De hac Sim l finita
dissicultate dicemus sies. sequenti ; peculiariter
enim militat contra meritum Virginis circa dignitatem maternitatis, ne eandem doctrinam saepius repetere cogamur.
qn E. Virgo meruerit Incarnationem, veletus circumsantiam ρ Referuntur
variae sententiae. RAtio dissi euitatis desumitur ex doctrina 3
praecedenti, quia omnia merita B. Virgi- TIssi uisatis nis Ortum habuerunt ex meritis Christi ; ergo supponunt Incarnationem : aliunde vero non videtur meruistis dignitatem maturnitatis, quin meruerit Incarnationem Christi. nam cile matrem , cst concurrere ad generationem Christi ; ergo si meruit maternitatem , meruit qubdChritus generaretur iecundum substantiam ; er
SO non lupponit exii stetitiam c hristi ; vel si supponit Cnristum, iupponit eum exiistent cinindupendenter a Virgine. Deinde si meruit in ternitatem , debuit habere hoe ipsum ex Chiliasti meritis ; ergo hristus meruit habere talem matrem , ergo meruit id, a quo pendet in sua exsistentia; ergo iam principium aliquod moriti potest cadere sub meritum, quod est contra omnem doctrinam supra positam. Propter haec, aliqui, quos sequitur Lorca is 3 prasimi disi. 21. negant B. Virginem meritisse de Metant amcongruo dignitatem maternitatis ; nam licet mc-ruerit condigne suis operibus cum gradum gratiae , & sanetitatis, quem habuit, re quo facta est mater Christi decenter ; non tamen meruit tiam congrue hoc, quod est elle matrem Christi. Haec ientcntia singulatis est, de discedit a Alfirmara modo loquendi Patrum , qui passim di eunt B. νς' . Virginem suis operibus meruisse fieri matrem
Christi, eorum loca vidc apud Suarcae is praesese frater iis L . cr 8. Sc apiul VaZquo diis. 2 3. cap. 2. Uaχquea. Ratione item probatur , quia non nragis repugnat, Virginem meriuile materilitatem , quam alios Patres meruisse esse Christi progenitores: hoc autem meruerunt de congruo Abraham, ScDavid, ut ex Scriptura vidimus sies. praecedenti; ergo B. Virgo potuit etiam mereri maternitatem. Maior prohatur quia Abraham non potuit
mereri elle Christi progenitorem, nisi merendo , qudd aliquis , vel diqua eius filia Christum generaret, vel quδd ipse, vel alius ex suis p steris generaret Dei get M tricem I S hoc trium debuit Abraham mereri ex gratia per Christum;
ergo iam Clui stuς mereretur principium saltem mediatum sui meriti. Non cst autem minus in conueniens, qudd Christus mcruerit Proce-
165쪽
148 De mysterio Incarnationis.
dere mediate a suo proauo, quam qui ni meruerit concipi a tali genitrice ; nain, sicut pro eo priori ante ouincin gratiam datam suis patribus prae- uideli debet Christus exsistens dependenter a tuis causis immediatis ; ita pro eo signo drbent cius causae videri exsistentes dependenter a stis etiam causs ; quan uis non a causis exsiliciatibus pro eodem ligno , sed pro alio mediato: vel si pio eo' signo Virgo non videtur cxsistens cum dependentia a talibus parentibus; ctiam Christus potuit praeuideri exsistens, de non cum dependentia a tali matrc; ergo eadem ratio procedit de merito Viiginis , de aliorum progenitorum. go. Alij ergo communit cr , verius concedunt, diu νιὸ Virginem meruille de congruo maternitalcm. senδιμπ . Ita Suaro, de V aaqueet ubistis ris,cia in aliis Th logis communiter. Quomodo autem ex hoc non
sequatur, Chrillum lateruille principium sui meriti, variae sent sollitiones. Suarea confugit add uersos ordincs intentionis , de exsequutionis, quor iam reiecinius insuperioribus. Alij liipponunt , matrem non hab re concursum caala: efficientis in gcneratione filii , sed subministrati
nem solius materia ; ex quo interunt, Christum
potuiste praeuideri independenter a Virginc, postea ex c luisti meritis Uirginem habuiste gratiam , qua meruit habere in se illam partem materiae, ex qua Chiilli corpus sutiarum iam fuerat praeua sum. Ita videtur icntire P.VaZqu 4 I. Hoc tamen cfitigium non videtur solidum, Eueutturi tum, quia verius est in Philosoplita, matrem habere concursum e meientem in filij generationem; tum etiam,quia ad inimis concurrit,sbuendo illum in utero,quod proprium munus est matris ; de ita de facto concurrit B. Virgo ad conseruationem fili j; ergo non praeuisus est Christus independenter a Virgine.
Dices, praeuideri saltem Potuisse pro primo
iustanti conceptionis ; pro tunc enim adhuc non
indigebat squeri. Sta contra, quia merita Clitisti praevisa, ex quibus data fuit gratia Virgini, S: Patribus,non fuerunt sola merita illius pii mi instantis , sed
potissime suerunt merita moriis,dc passionis, per quam Christus persccit omnium redemptionem, iuxta illud Pauli ad IIubr. I o. et na enis os ione
II ummauis in aeternum alioquin dicere polles, non suille Chrillum pastum , vel
noctuam pro Virginis, sanctorum Patrum sanctitate, quod videtur durum. Tempore Au tem pataonis iam per te, videtur Christus pendere saltem mediate a Uirgine: quia nisi antea sui siet a Virgine conseruatus, non protrahurcinaturalit cr vitam usque ad illud tempus; crgo merita Christi praeuisa non potucrunt caularc concursum , seu maternitatem Virginis, quatiliscumque ea suerit.
42. Denique nec pro illo primo instanti coneeptionis potuit Clitistiis praeuideri exsistens praescindendo ab utero matris. nam prius natura quam anima infundatur,& vniatur corpori, supponitur crarpus debite organi Zatum, Se aptum omnino ad recipici idam animam : una autem ex
dispositionibus acbitis ex parte corporis est,qubdst ita connexum matri, ut polsit accipere alimentum ad hyc. ut possit nutriti; nec herer naturaliter illa senerδtio, vel animatio, quando corpus non supponeretur taliter locatum intra
uterum; scut nec herxi naturaliter illa animatio, quando corru, non supponcrctur cum ventriculo, iecole, aliis requisti; ad nutritionem: non enim minus requiritur ad im ritioncm coniunctio illa fixtus cum matre, quam iccur, aut ventriculus; ergo sicut pro illo priori ante viri item aniura' cum corrore, debuit iam praeuideri illud corpus organizatum, ita debuit praeui- dei i coniunctum debite cum matre Per illud naturale ligamen, quod tunc pertinet, quasi ad ciu
debitam organizationem: noli ergo potuid praeuideri a Deo Cliristus in illo Primo instanti naturaliter ex sit ens, prout re vera postea naturaliter extitit,quin viderctur eius corpusculum coniunctum debite cum matre ligamine illo naturali , quale alij pueri habent: ergo nec illo in-
statui potuit piae uideri exsistens, S merens prae seindendo ab uteio matris in quo citet, Sc perconi equcias non p2tuit mereri co merito ipsain
Aliqui ergo recentiores volunt, magis repu- 43 gnare, quod cadat sub metitum priticipium ini- Opinio mediatum meriti, quam principium mediatum: et ' i pro illo priori proximo consulerantur om- nia principia immediata, non tamen consid ratitur principia mediata,& remota: potuit ergo praeuideri meritum Chri iti exsistens dependetita r a suiς causis immediatis, & pro ut sic mereri gratiam suis progenitoribus remotis, B. Vise sint , ut se disponercnt ad mercndum de con
gruo habere Cluillum suecesibrem , & filium,
quia pro tunc meritam non praeuidebatur dependens illo modo ab illis, sed praescindens a talibus prineipiis, & solum praeuidebatur incritum Chri lii dependens a talibus principiis immediatis, scilicet ab hunianitatet Christi tanquam abc: iciente, ab unione, de personalitate Uerbi, tanquam a dante valorem illi merito. Haec tamen differentia inter principium me- η .diatum , de immediatum meriti non habet sit- Authori mmum fundamentum, & ex principiis supra positis facile refellitur. Omnia cnim intonuenientia, de omnes rationes, quibus probatur, princi- Pium meriti non poste cadere lub meritum, pariarer probant de principio mediato. Et in primis Augustiniis, S alij Patres probantes contra Pc lagium, & eius reliquias, primam gratiam non posIe dari ex meritis, nillil proilus concluderent, ii principium mediatum meriti posset cili: ex
ipso merito. nam primum auxilium gratiae posset cile aliquod, quod totum concuneret mediati ad merita. Si, v. aliquis diceret, primum auxilium elle apprelientionem de credibilitate mysteriorum fidei; ex qua appreliensione generaturtii licii inieredibilitatis, ex hoc iudicio oritur pia af edi io, seu voluntas credendi, ex hac vot anta. te allensius saei; ecce apprehenso prima media te solutii concurrit ad primum meri una. ergo posset dari propter idem meritum,cuius est principium mediatum : unde ergo probabitur elleContra rationem primi auxilij, tuba det ut ex in ritis3 Et tamen Augusti mis,& alii Patres pro cem
to stipponcbatri , quidquid antecedit primum
meritum non polle osse ex inclitis.
Rationes item, quibus illud axioma probatur, qaeque militant contra principium mediatum, de rν - 4 immediatum. Prima cst desinii pia ex rcpugnam ia
166쪽
mutuς prioritatis inter veras causas reales,quam
repugirantiaen adstruit Aristotcles s. Mesa I. c. I i . ubi agens de prioritate naturae,quam habet causa realis respectu sui effectus dicit, illam co-silhcre iii independentia causae ab effectu,& non CContra; sic enim ait, si am vero jum , quaese-
ι-δ- naturam , is setosanraum priora duuntur, cst Posteriora ,quaecumque comingunt absque alius esse,
i a vero sine aliis minimo. Quasi dicat, illud dicitur prius natura alio , quod concipitur existens Praescindendo ab illo, & non ccontra. quare ex mente Aristotelis repugnat mutua prioritas naturae , quia si hoc esset postatius illo , iam non praescinderet in sua existentia ab illo,& percon-ssequens non pollet esse prius illo Reperitur aut Em haec prioritas naturae tum inter causam TCalem,quae verre causat secundum existentiam, de Inter tuum este tummo uuro inter alias cauis
fas improprias, qualis est caula finalis, quae solum causat secundum elle intentionale, hoc est, apprehensa vi possibilis; in hac enim causa non Prae requiritur verum N absolutum este ad causanduin . & ideo finis no est prior natura mediis, sed potius posterior cum a mediis realiter producatur. At vero meritum non causat ut possibile,sed ut existens. nam licet non requiratur
existens depraesenti, quando datur praemiuIn, potest enim praemium dari proptes meritum
praeteritum,vel futurum; requiritur tamen omnino,quod aliquando existat,dc quod prius cognoscatur existens , quam praemians velit dare praemium. Vnde quando meritum est praesens re tempore,quo adest voluntas dandi pret mium,
meritum habet veram prioritatem rei pectu illius voluntatis, quia mediat cognitio meriti,quς antecedit voluntat miraemii; cognitio autem meriti, non est ante ipsum meritum, cum non sit causanier m Quod autem meritum sit futurum, vel praeteri: um, parum refert nam semper retinet eandem independentiain;& semper cognitio meriti suturi, vel praeteriti est praesens, δίprior, quam volitio i=: zmij. Ergo de primo ad
ultimum omne in rei cum Iaal, t talem prioritatem independuntiae a praemio,vi possit cognoici existens antequam sit voluntas praemii; de non possit ecoritia esse voluntas praemij sine cognitionc meriti: & hinc fit, qubd principium meriti non possit esse praemium ciusdem metiti. 6. Haec autem ratio tota probat etiam de principio mediato quocumque eiusdem meritisti enim meritum ea prius natura suo praemio. ergo cognoscitur existens in/ependenter a prς-mio ergo intelligitur habere suum esse aliunde, quam I praemio; ergo ncc mediatu, nec immeia Aiate pendet ab illo tahquam 4 principio t alioquin non potest cognosei existens independen-
. ter ab illo.Imo hoc ipsum argumentum probat. nec Christum nec eius meritum posse cognosci
uturum praescindendo a fit turiti e sui principi j mcdiati. Nam quando imeritum cognosci
tur futurum,antequam cognoscatur praemium, v. g. si cognoscatur a Deo suturum meritum
Christi. antequam coenoscatur Christum pendi re a B. Uirgine, vel ab Abrahamo , iam tune cognoscitur Christus existens ergo existens dependenter ab aliqua causa,vel prima, vel secunda ; ergo iam cognoscitur operatura illa causa,
de qua rursus idem probabitur. Si enim causa
Christi cognoicitur existens , iam cognoscitur futura, ves independenter, vel dcpendenter ab aliqua causa, & per consequentiam cognoscitur futura illa causa, quae erit causa mediata Christi, S: ita polliamus repetere idem argum tum, donec veniamus ad Abraham uin probemus, illum etiam saltem in eonfuse cognosci suturum, quando cognoscitur Christus futuriis; falso crgo supponis, existentiam habere prioritatem in cognitione respectu sui principij mediati . nam idem argumentum,quod probat,mCritum Christi in uia suturitione non posse cognosci praescindendo cognitione principii im
mechati, de ideo non posse habere prioritatuin re cistii illius udem etiam probat Christum suturum non posse praescindere a suo principio su
tuto,dc perconsequens non polle habere prioritatem independentiae respectu illius, nec meritum Christi posse coenolci futurum independenter 1 principio ipuus Christi, cum meritum Christi no possit eognosci sine Christo futuro. nec Christus futurus sine suo principio immediato scut nec metitum potest per te cognosci sine suo principio immecliato. Altera ratio, qua Probatur, principium meri- ti non possceadere lub idem meritum,est, quia fimis I η omne meritum postulat pro praemio , aliquid
aliud, praeter id,quod metens iam censetur habere: sicut enim non bene praemiaretur merent,
si computaretur illi pro praemio idem actus bq-nus, quo meretur,ira ut virtus ipsa esset sibi tota merces, tunc enim nihil retribueretur pro obsequio: sic nec praemiaretur bene , si compu.raretur pro praemio aliquid, quod in ipsosne texercitio boni operis iam intelligitur haberia
merente, ut si computaretur pro praemio conseruationis suae substantiae, vel vita, quam tunc habet, quando bene operatur; quia tici; hoc triodo ditior esset merens post operationem bona, cum totum illud est e,de illa vita esset iam in bonis ipsius antecedenter ad meritum. Debet cr-go dari pro praemio aliquid supra totii id, quod
iam videtur esse in eius bonis, ut sie aliquid plus habeat ratione boni operis de obsequii praestiti: hinc fit,principium meriti non posse ei te eiusdε praemium quia,quando cognoscitur homo bene operans, iam cognoscitur hebete illud principium, clim habeat meritum dependenter b illo principio. Hae etiamYatio eodem modo probat de principio mediato, quod non possit esse praemium boni operis, quia quando primum cognus citur
operans, dc mcrens, antequam praemietur, iam
cognoscitur habens illud, quod postea daret illi
pro praemio: iam enim cognoscitur existen ς depcncienter ab aliquo principio immediato quod etiam dependeat ab alio donec veniatur ad pH-mum principium independens, nempe ad Deu, ergo dando illi pro praemio, quod pendeat a tali principio mediato, non datur illi de nouo si- quia, quod non haberet antequam premiaretur. 48 Dices prius cognoscebatur quidem existens Eualis. dependenter ab aliquibus principiis mediatis ineon so&disiunctim, non tame ab hoc principio determinato: quare potcst dari pro praemio determinatio ad hoc,ut dependeat magis
ab hoc principio mediato, quam ab alio, I quo pollier pen ς ς, d
167쪽
iso De mysterio Incarnationis.
Exιω-ών. Sed contra, quia in primis hoc psum polles dicere de principio immediato, scilicet videri prius meritum futurum praeicindondo a depcndentia ab hoc, vcl ab alio principio immediato, postea veris pro praemio data de tetit Gnationem ad hoc, ut pendeat potius ab hoc principio immediato quam ab illo; eodem enim modo pol set prius videri meritum suturum cum dependentia a principio immediato inconsili o, si eut cum dependentia intonsuso a principio mediato,ut postea probabimus. o Deinde impugnatur a priori haec solutio quia, qua inuis pro illo priori solum eognoscatur inconfuso depeni dentia futura ab aliquo principio mediato ; illa tamen consulto maxime in Deo ognoscente distinctissime omnia princi
pia postibilia, a quibus illud meritum potest ge-
pendere , nihil aliud erit, quam disiit malo inter omnia illa, ita ut pro eo priori videat Deus illud meritum habituram existentiam de pedentcr, vel ab hoe principio mediato vel ab illo. δcc. designando omnia possibilia 1, haec auic ditan
ctiva in tantum cst veta, in quantum postea Uerinc abitur ratione alicuius particularis determinati cx illis, quς ibi includuntur non potest ero Deus ex illa prςuisione moueri ad volenduare id, ratione cuius vetancabatur illa cognitio disiunctiva. nam hoc est et diore: quia haec voluntas operatura est bene eum aliquo ex his
duobus principiis mediatis,volo quὁd operetur dependenter ab illo principio, quod re ipsa habetiit mam de iacto totum habet istud determinate,& Dcus vult in praemium boni operationis quo3 habeat istud; ergo vult dare pro piaemio illud quod iam in contuli, cognosce atur habitura, licet pro eo signo non cognosceretur de--utriun terminate. yed disiunctim. Hoc vero videtur cile contra ratione Praemii, qui enim vult praemiare,
vult dare aliquid supra id, quod iam habet me renS: merens autem non habet re ipsa dependutiam a principio mediato ditiunctim sed dependentiam determinatam a pia ne ipio meditato determinato; crgo voluntas praemiandi ,est voluntas dandi aliquid diuersium ab eo principio mediato,quod merens habueri . quoacumque illud st. Itaque licet pro eo fgno solum praeuideatur merens operaturus bene dependenter ab hoc, vel illo principio mediato: voluntas tamen praemiandi debet seruare suo modo eadem disiunctione volendo dare illi aliquod praemium disti uinum a prine ipio, quod re ipsa habuerit, nimirum distinistum ab hoc prinei pio si illud habuerit , vel distinctum ab illo si illud habuerit:
alioquin inon erit praemium dis mctum , ab co, quod merens iam habet. Ad hoc autem declarandum est bonum excin- D. L. f. Clationis realis nam de conceptu relati uim mis. est, quod distinguatura suo termino, de quam-liis idem possit esse relatiuum ad terminum , &simul terminus alterius relativi, adhuc participat conccptum illum rotativi, quia non lebet distingui ab omni termino, sed ab illo, quem de-tcrminate respiciat ; ille cnim conceptus communis est quasi disiunctivus, qui denet veri ficari, de determinari in singulis relativis determinatis respectu termini etiam derrrminati, quem habuerit; ita ut hoc relatiuum distinguatur ab hoe terinino suo,& illud ab illo termino suo,& se de aliis. Sic etiam de ratione volut alis praemiandi est velle dare aliquid supra id, quod habet merens; qui conceptus cst communis, Mdisiunctiuus ti debet tamen vcrificari in particulari . de determinate per aliquid determinatim , quod in particulari distinguatur ab illo , quod determinate habebit hic mercns; tanta enim di stinctio debet esse inter praemium , & inter id, quod habet merens,quanta inter relatiuum , M suun ternainum; nam qui praemiatur, fit realiterditior,& pcr consequens debet addere aliquid realiter supra id, quod trabet; non potest autem addere realiter, nisi id, quod additur, distinguat hir realiter,& non solum secundum conccptus nostros masis, vel minus confusos, ab eo,quod liabebat: iaebet ergo verificari illa uniuertatis post in actu exercito, quatcnus hoc, quod de terminate accipit hie mercns,dissert realiter ab eo,quod determinate habet iam cx parte principij; ad hoc autem non sussicit velle ibitina dato illi homini principium determinatum postquaipvidetur his iturus hoc vel illud principium is
Confirmatur primδ,& declaratur adhuc Cori 6.ma, gis vis huius rationis, quia pro eo priori, Pr quo videt ar futurus Christus ante decretum Dei de tali, vel tali progenitore Christi ridetur Christus futurus ex vi alicuius decreti, quo intenditur a Deo, & decernitur per modum is tensionis,ut concedunt aduertarii. De illo ergo decrera peto, an sit voluntas ctiam progenitorum Christi Et quidem,si res attentὰ considcre rur, negati non potest, quin per illud idem decretum Deus velit aliquo modo omnia ctiam principia mediata Christi. Nam qui vult finem. quem scit non posse acquiri, nisi per media, eo ipso vult omnia media necessaria ad illum fi-ncm ciam ergo Christus non possit existere nis dependenter ab aliquo principio; consequens est, ut Deus volens Christum existere, eo ipso
velit,quδd dependeat ab aliquo principio, hoc est,uel ab ipso Deo solo vel a Deo, & ab aliqua causa creata:vult crgo Deus ter illud decretum saltem sub disiunctione , quod existat illa eausa
creata, de qua redit idem argum cnxum; nam illam etiam vult Deus, quoa existat dependenter vel a solo Deo, vel ab alia etiam causa creata, de qua debet idem velle sub eadem disiunctione . quare eo modo debet Deus velle omnes Christi progenitores per illud decretu; ergo nopotest postea velle praemiare Christum a doilli dependentiam ab illis vel ab aliquibus illorum : hoc cnim esset dicere, quia video Christuexistentem , S: bene operante dependenter vel
a me solo,vel ab aliquibus progenitoribus ideo volo dare illi pro praemio , quod operetur dependenter ab aliquibus prose nitoribus, δc non a me solo: quod quidem ex th videtur e sis conistra naturam praemii. semper enim Oportet distinguere id, quod merens affert de se . & exsilis ab eo. quod accipit a praemiante, ut conster, quid,& quantum si, quod accipit loco praemii. Non posset autem distingui, si non consideraretur mercns iam dependens a suis principiis determinatis ante acceptationem praemii, nunquam enim scire pollet,quid accipiat, tanquami aemiummam si dicas,accipere pro praemio haere hunc progenitorem ; contra hoc erit,quia iam
168쪽
iam ante voluntatem, praemiandi praeuiciebatur
endens ab aliquibus principiis ergo in confulo videbatur pendens ab hoc. Dices, si non mereretur, non pederet ab isto. Practu it contr1: assigna ergo,a quo penderς uς,
si deesset hoc meritum ; non enim poteris assi gnare a quo pendcret sine meritis. cum pro illo priori non fuerit visus pendens ab aliomu quam ergo scire poteris, quid, aut quantum fuerit lucratus hoc merito ; ad hoc ergo ut id sciatur, oportet videre ante praemium , quid habeat ex se determinate , & non solum in communi, dein consili. c. fi martio Confirmatur secundo,quia si semel admittis, Duno. tussicere illam eonfiisam cognitionem ante voluntatem Praemiandi , sequitur, ut supra insinuaui, poste idem dici de principio immediato meriti, imo de ipsomet merito,quod scilicet Virumqtie possit elib praemium eiusdein meriti.
Potest enim Deita decernere per modum intensionis, quod Pctrus cum aliquo auxilio gratiae eliciat cras actum contritionis., non determinando tamen, quod auxilium,vel que actum determinatu habiturus sit: tunc autem pr.euidens iam Deus , Petrum cras certis lime habiturum actum contritionis dependentem ab aliquo gratiae auxilio, poterit ex hac praeuisione moueri ad dandum illi tale auxilium, cum quo talem actum contritionis eliciat, & hoe ipsiim velle quas praemium illius actus boni in consu praeui si Dices,r pugnare hoc, quia tion potest prae-
E. D. miati actus nonus in communi, aut in confuso,
sed debet praemiari hoc meritum ut tale est, dc per consequens debet praeuideri hoc meritum
determinatum ante voluntatem praemiandi.
Trit inis contr , quia, si aliquis sciat, Petrum secisse aliquod opus bonum in confuso, licet non sciat in particulari, quale fuerit, poterit velle it tum praemiare; sicut e contra, si sciat Petrum commisisse aliquod graue delictum potest velle illum punire, licci ignoret, quale suerit determinatu,& in particuliri. Sic enim consessarius,
cui poenitens satetur , se commisiste aliquod peccatum mortale incommuni, licet oblitus fuerit eius specie,poterit,& debebit imponere illi poenitentiam pro tali peccato ergo cognitio illa confusa de actu contritionis suturae susseerer ad volendum dare Petro praemium aliquod
pro illo 3 ergo ex eo capite non repugnat et,
quod daretur pro praemio illius tale auxilium determinate , vel quod fieret talis actus deter
Repugnat tamen, sui dixi ex alio capite,ni mirum, quia , siue meritum cognoscatur in consa ,suc dc terminate, non potest praenarans designare pro praemio aliquid quod non distinguatur ab illo merito deterininatu sumpto, scab omnibus illis etiam determinato cons de
raris, quae merens habeat ex se,& independenter a praemio, quae ratio tam militat circa principium mediatum meriti, quam circa immediatum,ut patet,atque ideo, vel de utroque pro- bat,vel de neutro. Dices, hanc nostram ratione habere instan-inia. osa tiam contra nos in iis , quae si pra doeuimus
L p. 6βE . . ubi diximus, aliquando non dari augmentum intensivum gratiae prccedentis pro
praemio operis praeseritis, sed mutari potius gratiam totam praece dcntem in aliam persectio. rem entitatiud, in quo casu non distinguitur id, qtiod datur pro praemio, ab eo, quod homo habet ex suis independenter 1 praemio. nam illa gratia, quae de nouo datur , ead na datur pro
gratia prae cc denti pro praemio nouo ; ersto
non est nec sic , quod praemiatis videat prius dc terminate , quid homo habeat in suis inde- pcndent cr a praemio , ut addat aliquid realiter distinctunt. Resnondetur, in illo etiam casii distingui id, occluditur. quod itatur pro praemio ab eo , quod homo ha berct sine eo praemio. nam antecedenter ad meritum intelligitur homo cum iure determinato ad habendam tantam , & talem gratiam, quam antea habebat quae quidem gratia determinato distinguitur ab ea, quam postea habet, atque adeo scinius , quantum acceperit oro praemio illius actus, & quo ex cessu factus fuerit locupletior in nostro autem casu, si solum scimus in confuso, Civistum habete progenitores aliquos , postea vero scimus determinatu habere istos, non pollismus scire, quid , aut quantum lucratus fuerit ex illo merito. Instabis, posse hoc eo gnosti,comparado haec duo,scilicet habere ius ab aliquos progenitores, In tua vel habere istos optimos determinate, nam proculdubio plus valet hoc secundum , moraliterriquendo ; sicut si aliquis haberet ius ad aliquε
gistratum in confuso, Princeps vero pro no uis meritis determinaret, ut fieret supremus gubernator, aut Praeses ; hic certe sufficienter praemiaretur, quia multo plus vesci hoc munus
quam illud ius ad aliquem magistratu in consu-so; ergo similiter in casu nostro poterit prςmiari meritum Christi dando illi tales proξenitores, quod quidem moraliter plus valet,quam habere luet ad aliquos in confuso. Respondetur, eme discrimen inter hos duos casus: nam in illo de habete ius ad alique ma .gistratum in confuso, intelligitur bene ille homo antcccdenter ad meritum ex ithetita cum illo
iure,& sine aliquo alio iure ; quare distinguitur id, quod datur illi ab eo, quo i prius habebat. At veris in nostro casu, Clitastus mercns non potest intelligi existens eum iure solum adprogenitores aliquos in confuso; nemo Pnim potest determinatὸ existere quin dependeat determinate ab aliquibus causis determinxtis non er . .
potest intelligi cum eo,quod tunc habet, nisi intelligatur depe densa determinatis progenitoribus : si ergo intelligitur dependens in confuso ab aliquibus mon ideo est,quia ipse tune no habeat antecedetcr ad incestum,nis ius ad propcnitores in confuso, sicut ille alius solum habet ius ad magistratum in confuso ; sed quia per illum actum nondum cognoscitur deternunaici totum,quod re vera habet determinate antecedenter ad meritant,quod autem id non cognoscatur determinate, non susticit ad hoc, ut possit illa determinatio dni pro praemio. nam praemium operis debet esse non solum aliquid supra id , quod cognoscimus per cognitionem confusam in merente, sed lupra id etiam , quod
cognosceretur . si cognosceretur omne illud, quod determinatu habet morens re ipsa antequam mereretur ; alioquin enim non fiet
169쪽
1ue1 De mysterio Incarnationis.
locupletior ex merito,si non addit aliquid supti
id totum, quod re vera habet determinate ante meritum,&praemium. Habemus ergo ex dictis, non minus repupnare, quod principum media tum meriti sit etiam praemium, quam princupiu immediatum: atque ideo si per meritum non
potuit Chlistus mereri principium immediatulpsius metiti,se nec potuisse mereri principium immediatum sui, quod esset principium media
Restruotur, inqugnantur a duaererentio.
.. I sti humanitatem productam fuisse duplici
ιι νῶθη. actione adaequata. tantum altera etat a solo uaria. Deo, & ex vi huius praeuidetur Christos operans,& merens gratiam Uirgini,& Patribus; qui postea merentur adscribi in Christi progenitores,& tunc virgo per secundam actionem con- φωέ- m. currit ad eandem Christi generationem. Hoc
etiam etasium displicet ex duplici capite. Primis, quia,licet demus , posse dari diuinitus duas
actiones adaequatas respectu eiu idem termini; caeterum vix potest concipi, quomodo secunda actio possit prouenire ab eodem termino essi iacienter, physice, vel etia moraliteri ex hoc enim iam fieret, quod idem terminus in eodem instanti esset eausa sui ipsius physica, vel moralis; quod in materia de Eucharistia late impugnaui. Christus autem in praedicto casu, ut terminansvr m acti Ohem meretur mediate produci per aliam actionem in eodem initanti, quia meretur gratiam; qua Virgo meretur secundam actionem , ergo Christus penderet mediate a seipso , dcc.
Secundo displicet, quia non est utilis illa duplex actio adaequata ad saluandum Virginis ineritum; ad hoc enim solum requiritur praeuidere Christum merentem in aliquo tempore m- dependenter a virgine;& quidem hoc meritum Christi, ut suprὲ dicebam non tam debet considerari in primo instanti suae coceptionis,quam in tempore passionis; Christus enuti per passionem meruit potissimὰ gratiam , dc lanctitatem Virginis ; ergo quod Christus terminanerit in conceptione duas actiones adaequatas, parum resert ad praesens institutum. nam hil auctores,
veti pro illo primo instanti ponant duas actiones; pro reliquo tamen tempore virae ponunt unicam a Deo conseruatiuam Christi; ergo haec
satis erit,ut potuerit praeuideli Christus merens gratiam virginis, licet in conceptione non sue tit duplex actio, vel si haec postea n5 susticit non magis sussiciet, eo quod in coceptione praecessc rint duae nisi per tota vita aliae duae cotinuetur. P. Helige ex his duabus rationibus, quibus olim impugnaui eam sui tentiam, utitur quidem posteriori, mihique tacito nomine tribuit solam priorem desiim Tam ex eo, quodchristus causaret se ipsum, taurique reiicit tanquam frigi , ct leuem quia qui meretur sinquitὶ actionem, qua producitur
terminus,tio dicitur sempcr mereri terminum, vel causare terminum. nam Patres antiqui me -
rendo accelerationem incamationis,merrucrunt
actionem illam, qua produceretur Christus in
tempore illo antecedenti, & tamen non dicuntur meruisse incarnationem , aut existentiam
Christi simpliciter, sed solum existentiam Christi tali tempore quia nimirum iam supponebatur Christus simpliciter futurus independenter ab eorum meritis; ergo similiter Christus merens secundam actionem terminaram ad se, non dicetur, meruille suam existentiam , quae Erat
terminus illius actionis, sed solum,quod existeret dependenter a tali actione ; quia nimirum existentia Christi iam supponebatur ante illam
secundam actionem ind cpendenter ab co merito : quando autem terminus supponitur existens, I nc, qui meretur actionem, non dicitur increri terminum simpliciter,& absidii '.
Mihi , cum pace huius auctoris, adhuc illa β',
trior ratio non apparet adeo leuis, frigida, sed grauis, & esticis. Non enim video,quom do possit aquis causare vere , propric actionem in genere caulae esticietis, quin caus)t simpliciter terminum illius actionis; δc quidem ad nominem poterit hoc facit E probari. nam licol Christus supponeretur iam existens, Der Pri r m actionum antequam poneretur illa posterior actio ex meriti, Christi, adhuc quando illa secunda actio intelligitur posita,qua idem Christus dependet a B. Virgine ; tunc B. Virgo non solum dicitur eausa illius actionis nec sonina dicitur cauta, quod Christus dependeat ab ipsa,via matre, sed dicitur etiam simpliciter,& absolute caula ipsius Christi, non enim est et simpliciter ninter, nisi simpliciter generaret, nec simpliciter generaret, nisi simpliciter produccret.&causaret Christum ; ergo hoc,quod est, Lerminum praecedere , de intelligi existentem ante secundam actionem,non tollit, quod ille,qui est .causa secundae actionis, dicatur simplicitcu causa termini producti per illam actionem. Si ergo Christus est etiam causa meritoria illius actionis,dicetur etiam causa meritoria termini eiusdem actionis. Ratio autem a priori est, quia non est alius ε .modus causandi terminum nisi quatenus causa- Des , tur eius actio ; nec ignis aliter causat calorem, nisi eaus indo calefactionem terminatam ad calorem. Repusnat ergo,quod ponatur dotum id, a quo agens denominatur causare terminum,de non ponatur denominatio causantis icrminum.
nam, ut alibi ex proselso probabimus, r pugnae poni totum id, quod intrinsece componit aliquem effectum formalem,& non poni essectum formalem: hic autem enectuς sormalis, seu hae edenominatio, qua hoC agens dicitur nunc causare hunc terininum; prouenit adaequale ab hac actione terminata ad huc terminum; ergo quoties intelligitur in rerum natura haec ea lamactio terminata ad hunc terminum, intclligetur hoc agens causare hunc terminiim: sed licet.teria minus supponatur termitias aliam actione,adhuc ponitur haec actio terminata ad hunc terminii;
ergo ponitur totum id, a quo proucniebat r- maliter illa denominatio, & per consequens hoc agens dicetur simpliciter producere, &caucare hunc terminum. Dices, causare hunc terminum non esse solum poni hanc actionem terminatam ad illum
170쪽
terminum, sed poni hanc actionem,& non supponi aliam terminatam ad eundem terminum: ex de se is huius negationis, non daretur tune illa denominatio, quamuis ponatur eadem actio. Misitis, Sed contra hoc est primo, quia, si hoc verum ια . esset, sequerctur B. Virginem non esse vere causam, &per conseques non esse genittaee Christi per illam secundam asstionem, ut vidimus; quia tunc, licet adesset actio ipsius in filium , deesset
tamen illa negatio alterius actionis prioris, terminatae ad eumdem terminum: consequens autem non concedent ii, cum quibus disputamus. 62. Seeundo reiicitur , quia causare terminum,
Εὐνῶιώνδε- non est praediearum negatim, sed omnino poliatiuumquo dieitur hoc agens positiuε producere, & date esse positiuum alicui; ergo manentibus iisdem omnibus positi uis, debet manete idem praedicatum positiuum producentis , &causam is terminum , lieet desit aliqua negatio. nam per illam negationem non poterat eositive caiisari terminus: Si saltem loquendo potitiuὰ increaliter verum erit, qdisdiam realiter in vere causatur terminus per illam secundam actionem ab agente, quam si esset illa sola sine consorito alterius actionis. 63 . Dices iterum,hoc esse peculiare in eausa me-Εfviis sa ritoria , ut non dicatur inereri terminum, cun m. sed solam actionem quando terminus supponitur iam existens per aliam actioncm; quia prae mi um,ut supra cliximus,debet est e aliquid luthra id, quod merens iam habe treu ergo iam Christus habe 1t aliunde suam existentiam, non tamen habeat se eundam actionem terini tam ad eandem existentiam ; poterit quidem mereri, tanquam praemium,non suam existentia , quam
iam habet, sed secudam actionem,& dependentiam , quam nondum intelligitur habere. Sed contra quia in primis noe ipso argumeniato probatur, non posse mereri illam secundam actionem, eo quod repugnet mcceri pruductionem termini, de non mereri terminum , neque enim aliter meretur Christus gratiam,quae nobis datur, quam merendo,quod producatur in nobis illa gratia, seu me redo actionein Dei terminatam ad gratiam ; nec potest Do mereri gratiam si meretur quod fiat gratia; ergo merendo secundam actionem , meretur in rigore terminum. Probatur consequentia,quia,qui agit physice secunda illa actione vere causat terminum, ut vidimus; ergo, qui meretur illam secundam
actionem, vere causat meritoriὰ, terminum, ille enim causat meritotie terminum,qui causat meis
ritoriὸ,quδd alius producat terminum,quia noupotest aliquis mereri immediat E ipsum terminum sed mediante actione, ita ut immediuἰ ltim mereatur actionem qua fit terminu5.Caeterum,quidquid sit de hoe, an ille dicatur mercia terminum 1, negari tamen non potest illum, qui meretur seeundam actionem,concurrere aliquomodo ad ipsum terminum:nam sicut causa phys ea actionis non potest non denominari per ipsam,causa terminini ; ita, qui causat moraliter illam actionem,non potest non habere aliquem influxiun in terminus, ille enim e insindo actionem,dicitur causare productionem termini.Ergo est causa, quod fiat terminus; ergo est causa, quia terminus accipiat essh; ergo dat aliquomodo esse termino,& per coseques aliquo modo causat terminum . nam caucare, est dare esse , de eo modo, quo aliquid dat cile, debet causarer sed Christus tune causat moraliter, quod detur esse suae humanitati per secundam actioncmicr-go causat moralitur ipsam humanitatem. Nec obstat exemptu, quod pro se offerebat 64. ille auctor de Patribus antiquis,qui meruerunt productionem Christi. merendo acceleratione ipsius de tamen non dicuntur meruisse simplici- Δter incarnationem , vel existentiam Christi. 1ν ἀαι Mil. Respondetur enim inprimis, si exemplum aliquid probat, probaret etiam, B. Virginem non esse causam sui Filii, ut vidimus. nam ante eius influxum supponetiatur per se existes per aliam actionem. Deinde dicimus, Patres antiquos, si meruetunt Accelerationem Incarnationis, habuisse proculdiibio causalitatem in insam Incarnationem, ut probat argumentum tactum, neque enim potuer ut cautare actioncm,quin causarent etiam terminum illius actionis. Non tamen dicuntur communiter meruisse simpliciter Incarnationem,sed accelerationem; eluia, ille solum dicitur mereri simpliciter Incarnationem, qui merctur primum este, quod Incarnatio habuit in mente diuina, non , qui mer extensionem, seu replicationem eiusdem Incarnatio ianis pro aliis temeoribus. Sicut etiam In genere physico, illi eaulae simplicitet tribuitur eflectus, quae illam primo introducit, non illi, quae postea pro aliquo tempore conseruat, licti negari non possit,causam etiam conseruatiuam ha bere veram crausalitatem, S influxum , non solum in actionem conseruatiuam , sed etiam interminum ipsius. Sic meus Praelatus dicitur causa simpliciter qu3d ego legam in schola. non Vero qui curam habet horologii, licet ipse sor- eas sit causa , quδd lectio diutius protrahatur,&per consequens conseruet lectionem per aliquod tempus. Sic etiam si Mcdicus venit in urbem, ut ait si Pontifici aegrotanti,& eo iam beneualente adhue recreationis gratia maneat per unum diem, non dicetur simpliciter recreario
eausa quod ille suetit Rom*,sed quod aliquantulum diutius fuerit. Sic etiam Patres antiqui non dicuntur simpliciter meruisse aduentum filij Dei in mundum, seu , quod Christus fuerit in hoc modo; sed quod citius fuerit, quia nimi. rum ante illorum merita iam supponebatur Christus suturiis in mundo , & iam praeuidebatur primum est e Christi ; ipsi autem fuerunt,
quali causae conseruantes. seu protrahentes aliis
quantulo illud esse a parte ante, ita ut inciperet aliquantulo prius secundum durationem. quare non dicuntur simpliciter merui me Christum, sed extensionem Claristi secundilm durationem
sicut causa conseruans extendit terminum ad aliud nouum tempus ; sed tamen re vera, sicut eausa conseruans habet veram causali alcm etiam in terminum,ita illi debuerunt habere aliquam causalitatem moralem in turminum, nempe in Christum. Dices, ergo ne e B. Virgo die etur simplieiter in illa sententia produxisse Christum sed sollim n Loisia. sua actione accelerasse existentiam Christi: nam sicut Patres non dicuntur meruita Christum fimpliciter eo quod iam supponebatur primum esse Christi in praeuisone Dei ,-illi so-