장음표시 사용
311쪽
lem habent alumae separatae ante resurrectione; Non enim perdunt pes unione eum corpore huc modum persectiore cognoscendi, sed retinentissum . & rcquirune alium modum cognitionis
per tensus Q, o supposito, verisimile fit, habere
etiam duas scri es operationum supernaturaliucorrespondentes duabus naturalibus alteram scilicet, quam habent animae separatae proporistionatam cum suo modo con naturali operandi;& alteram , quam habcmus in corpore pi oportionatam cum hoc moilo operandii mimis persecto. Nam sicut in ordine naturae non supel-ssuit altera ex illis cognitionibus circa ide stiectu, sed utraq; stat simul. ut anima retineat statu animae separatae, quoad persectione illini status, & aliunde habeat operationes comunes cuc Orpolle , propter coniunctionem cum illo : se etia in ordine gratiae non superfluit altera eae his cognitionibus, gratia enim, ut diximus, eleia uat suo iectu Σ1 opcrat sones supernat Urales proli ortionatas ea modo conaturali operand quemiabet. Cum ergo illud subiectu habeat pro tueduplice modum connaturalem operandi, gratia genet eleuare illud in utroque modo; noti enim est maior ratio, quare cicuet in uno magis,quam in alio,cu uterque sit naturalis; ergo in Christo debuerunt esse operariones supernaturale, utriusque generis proportionatae ad utram qne seriem operationum naturalium, quas habcbat. Aduertendu tamen est in hoc dicendi modo. hanc serie secunda cognitionum supernaturalium,quas diximus hasere Christii similes nostris,no esse appellanda semper scieriam insit sa; quia licet in sua substantia fuerit supernaturalis, fit tamen per species narurales perte acquisitas,& dependemeta cognitione senisu,& phamasiae; scientia autem ansuta sonat scientia habitam per species infusa , vel indepenter I sensibus Quare licet in nobis dentur Hultae cognitiones
supernaturales,quae prae requirutur ad actus meritorios supernaturales , nemo tame dixit, in nobis dari seientia infusam ad hoe,ut possimuq ha bere actus meritorios; loquendo tame de liabilibus, ex quibus illae cognitiones oriatiir melitis possent dici habitus intus, quia illi non requiruntur per sensus, sed infunduntur a solo Deo. Sed contra hoc genus at tuu supernaturaliuredit statim eade difficultas; qui scilicet sint illi actus supernaturales qui fiant a beatix cu depcndentia; a phalasia neq; enim amrmanda est id de omnibus; sicut neq; in nobis sui supernaturales omnes actus intellectus,qui sunt dependenter phantasmatibus,sed solum illi qui concernunt fidem , ut supia diximus t in beatis autem, & in Christo in quibus non est fidcs oportet statuere alia regulam pro actibus naturalibus, εἴ supernalibus Caeteriun ex iis, quae diximus circa actus independetes 1 phaentasia potest desumi nimilis regula cu proportione ad hoc genus actuit; ita ut in hoc etiam genere sint superriaturales , intimis illi actus, qui fiunt dependenter a sens- ut eirca obiecta supernMuralia, qualis est cognitio intellectualis de presentia corporis Christi in Eucharistia , vel ae aliis obiectis similibu ς supernaturalibus , cognitio, inquam , intellectualis genita per species, & cognitionem sensuum; nam supernaturalitas obiecti non minuς probat supernaturalitatem in hac cognitione
intellectuali,quIm in illa altera qUς fit independenter a sensibus, cu vitaq; aeque superet virtutem naturalem nostri intellectus. Possunt etiam existimari fore supernaturales illae cognitiones dependentes a phantas a , suae fiuntiinelius, ac persectius, qu im per solas viros naturae fieri potuissent; potest enim Deus infundere meliorem di persectiore in notitiam homini de honestato virtutis . aut de alio obiecto, quὶm poster fieri per cursum rerum naturalem I & tam cia quod illa cognitio esset cum dependentia a phantasia, x conciperet obiectum per imagines corporca'. Denique possimi etiam in hoc genere scien trae existimari supernaturales illae cognitiones dependentes phantasia,quae sandantur in aliqua reuelat irine Dei, vel coccrmini illam; nam sicut in hac vita sunt susternaturales eognitiones fidei quae sundantur in diuina reuelatione,& sicut hi illo alio genere cognitionem independcntium a phantastra diximus, sore sipernaturales eas, quae sucidantur in aliqua reuelatione clara Dei;
ue etiam idem credi potest in hoc genere cogni tion uiri; in quo etiam genere poterunt fortasse reperiri aliquae te uolationes, non quidem obscurae , &Per consequens non tales,quae generent fide, ted clarae, licet tu dependentia a phantasia. Nxm licξr non possit ita facil) eontingere euidentia reuelationis diuinae cognitae hoc genere scientiae ; licui quando reiiciatio cogno- siceretur independenter a phantasia; non apparet tamen impossibile, quod detur talis reuciatio, qu3m aliquis experia ureuid mer esse diuinam , vel pro uter esiae us, vel propter aliquid aliud proprium voeis diuinae , quod in se cxperitur, qualia:τ. ssu habuerunt aliquando Prophetae : de dici posset,in beatis reperiri etiam polle eiusmodi reuelationes , in quibus land statur cognitione ς supernaturales depcn
De a hibis z woluntatis corre pondentibus huic 18. scientia ;eode modo dici potest, eos omnes este supernaturales, qui ab ca scientia supernaturali procedunt; quando ver3 non oriuntur, ab illa Leientia sirpernaturali, sed a sola cognitionc naturali illorum obiectorum, tunc actus volutativerunt mere naturales.Caeterum sicut de alio ge nere actinim diximus supra, voluntates, & ele -ctiones absolutas semper in Christo I: in beatis esse supernaturales; sic de hoc genere actuu di .cendum videtur, propter easdem rationes,sc
per enim dependent ab aliquo motivo saltε partiali cognito per aliqui notitia supernaturale in. Hi ue infero primδ , cum eadem proba - Io.bilitate poncndas videri in Christo duas series virtutii etia supernaturalia ex parte voluntatis mAE. sicut potin ut duplex scries operationu Ex parte intellectus; na sciat diuelsus modus attingendi ide obiectum. susscit ad diuersitate cognitioitu. ita ut sit diuersa specie cognitio humana, quae attingit,v. g. Angelii independctera sensibus, S in se ipso quid litatiu , ab ea, qua attingitur per species recumaterialium; de dependenter a sentibus ; se etiam videtur lassicere ad diu et sitate actuum voluntatis, ita ut ad prima in cognitionem seqiratur a inar Anseli speete diuersus ab co qui sequitur ad secundam cognitionem: cadem enim diuertitas ob uolua reperitur iti obiecto voluntatis, & obiecto intellectus, neque
312쪽
volvivas habet aliud obiectum, aut alio modo, qu1m intellectus; quare si cognitio repraesentat obiectu commune N praecisum ab inferioribus, voluntas et ii terminatur ad obiectu commune, dc praecisum si cognitio repraesentat obiectum confusum, seu instar rei materialis voluntas etiasertur cum eadem effusione, vel ad obiectum instar rei materialis,neque enim voluntas possit sibi aliud obiectum,vel alio modo,nisi quomodo inuenit ab intellectu proponi ; ergo Omnis vatietas obiectiva, quae tussicit ad variundas cognitiones, sustici et ad variendos amores. S per
consequens amor consequutus ad cognitionem quid litatiuam,videtur esse amor quid clitativus, Q. ita dicam N persectior amor vero consequu- tu, ad cognitio item abstractiva is ,vetaonissam, videtur etiam esse amor abstractivus et consusus cit eadem proportione. Cum ergo Christushlibeat illas duas series cognitionu habebit etia lias duas series amorum illis correspondentes. Scio, aliquos aliter sentire , vel supponere.
ος,,... dum e Cnient, eundem numelo actum amoris
m. Dei, ne iustus elicit in via ex fide posse perie uerare in patria cxvmone clara Dei: caeterum id mihi difficile est. nam, ut praeti ixi, diuersitas, Aut ri repetitur in obiecto fidei.& visionis beati-ρ- fi q. eadem reperitur in obiecto amoris nostri,&amoris beatifici, clim non possit aliter , vel clarius, aut immediatius ferri volt in eas in obiectum, nisi,ut proponitur per intellectum; quare sicut illa varietas obiectiva variat cognition , se debet amores ipsos variare. Dices: Possu in ego cognoscere obiectum pereognitionem intensam, & tamen elicere amorem remissum,ue eontra; ergo non debet reperiri in amo te omnis modus, P cognitio attingit obiectum. Respondeo, duplicem modum tendendi ad obiectum posse eouderari in cognitione; alterutenentem se praecise ex parte cognitionis,qualis est intensio ves remistici; de hunc no oportet repcriri aequaliter in amore; alterum tenentem se aliquo inodo ex parte obiecti, vic5fusio clarita scimmediatio, dec. hunc necesse est relandi etia in amorem. Diuersias vero huius dupli eis modi apparet in visone beata, quae quide ex eo, quod sit intensor, non videt plus de obiecto primario,aut secundario, ut suppono ex materia
de visione; si vero sit magis gistincta. apparet. obiectum aliter ex parte Obiecti . ita ut possit beatus reddere rationem de pluribus Dei persectionibus obiecti uis, de de pluribus obiectis
secundariis de cosequenter correspondet eriam voluntati Deus distinctiuς, & plures persectiones diuinae amatae eum eade distinctione. Quia ergo cognitio Dei in via,& in patria habent m- uersium modum,non solum tenentem se ex parre solius actus sed etiam afferent m varietatem obiectuam , bine est,amorem etiam utriusque status debere habere eandem diuerstatem , ut probauimus.1I. An veris ex diuersitate horum actuum at-guatur etiam diuersitas habituum per conse- quens fit ponenda diuersa num ro charitas in Patria I eharitate viae non est huius loci ex professo . examinare. Sane ex principiis positis veri similitet arguitur distinctio habituum : nam sicut diuersita, hae ein cognitionibus arguit di-
uersos habitus supernaturales , quorum Unus terminetur ad obiecta in seipsis ; alius ver3 ad obiecta per species alienas, de dependentera sensibus; ita in voluntate videtur seruanda caiadem proportio , cum habeant etiam respectu illius eanclem vatietatem obiecta, quam circa cognitiones. Ex quo etiam fit. Christum habuisse duplicem seriem,non sollim actinim,sed etiahabituum supernaturalium Neque est aliquod inconuenlans ponere in beatis alium numero habitum charitatis ad diligendum Deum ; scutponinar nouus habitus ad cognoscend5. Quando Veto dieitur ab Apostolo,quod charitus nunquam e 1ssit', non est necesse intelligi de hoe hiabitu numero charitatis,quem habemus in via, sed de eliaritate in genere, lige enim semper ma- 'net in via,& in patria, vi bc ne obseruauit P.
Conmch. intra Litude clatritate. n. io.
imo de hic numero habitus, quem habemus in yia, manere etiam potcst in patria ad diligendum Oeum , non prout visum chire, sed prout repraesentatur per alias cognitiones supernaturales factas eum dependentia a sensibus, quales diximus suisse etiam de facto in Christo Do
Dubicari potest, an sicut illi habitus distinguuntur, sic etiam distinguantur semper eorum actu suta ut ex visione Dei clara nunquam oriatur actuς amoris pendens ab habitu charitatis,v. g. quo amamus Deum conceptum per imagines Corporcas; neq; C contra Ex cognitione Dei per imagines corporeas oriatur unquam amor Dei
pen)ens ab hani tu charitatis,quo diligitur Deus clare vitas i Ratio dubitandi potest sumi ex adeo giuerso modo tendendi in obiectum , & ex diuersis principiis, tam ex parte habitus, quam ex
parte cognitionis, a quibus oriuntur illi amores. Adhue tamen non video repugnantiam in eo. quod unico actu amoris respondeat voluntas utrique cognitioni, atque aleo quod uterque
habitus innuat simul in illum actum, singuli ea- quam causae partiales illius, imo videtur coruraturalior hie modus onerandi, quam si singulis cognitionibus correspondeant diuersi actus a. moris sic enim experimur; quod propositis nobis multis rationibus,& titulis ad amandum alta quod obiectum, prorumpimus tandem in unicuactum amoris propter illa omnia motiua Item beati,qui vident creaturam aliquam indirecte iuverbo, Ec vident illam etiam directe in se ipsa,
possunt amare unico actu amoris illa creaturam propter eius bonitatem utroq; modo cognitam illa dupliei cognitione. Cur ergo non porcrididem beatus unico amore tedere in Deum propter eius bonitatem cognitam utroque modo tune aute Deus obiicietur voluntati utroque
etiam modo .scilicet in se ipso immediatE, & ad similitudinem rei corporeae, vel creatae, quar uterque habitus concurret ad illum actum, atq; ideo, licet hae duplices virtutes in beatis distinguantur realiter quoad habitus,& quoad amas, tame saepe non distinguntur realiter, sed solum nomine , secundit in diuersas sormalitates ciuidem actus.
Insero secundo , quomodo digerae haec 23. scientia inlata Christia scientia infusa, quam- habuit primus parens ; illa enim licet suerit infusa a Deo, non tamen suit similis scientiae Angelo
313쪽
An elorum , vol animae separatae in. modo tendendi ad obiecta, sed similis scientiae humane, & dependens in sua operatione a phantasia, ac proportionata cum modo cognoscendi, quem habet anima dum est in corpore, quod non habuit scientia per se infusa, quam habuit Christus. An vero intentia Adae differat etiam aliquo modo a scientia acquisita, quam nos de facto exercitio,& midio comparamusi dicemus
sECTIO II. De obiecto sitientia infuse.
Non est sermo de scientia illa sup ematuraliquam diximus habere Christium dependentem , sensibus; hqc enim regulanda sere erit per scientiam acquisitam , de qua ΔΘ. se emi: sed seliam loquimur de scientia infusa independenti a sensibus; cuiui obiectum partim coinci dit cum obiecto scientiae etiam naturalis independentis a sensibus,&phantasia,quam Christus habebat admodum animae separatae, quod tamen melias cognoscitur per scientiam illam supernaturalem;partim vero illud excedit,quatanus terminatur ad aliqua entia supernaturalia in se ipsis, ad quae non poterat terminari scientia naturalis, dc ad aliqua reuelata per reuelatio nem claram, quae nullo modo cognoscebantur per scientiam naturalem.
Hoe supposito,dubitatur primδ, an per hanc scientiam cognoscat Christus res naturales cxistentes Negant Scotus, & alii apud Suarea disp. 1 3.Iect. r. quia licet concedent Christo notitiam horum obiectorum,non tamen per scietiam per se infusam, sed per infusam per accidens, de simiIem acquisitae. Annumerari etiam potest P. Vasque E in prasienti, qui licci ponat scientiam infusam Cluisti terminari ad omnes res naturales existentes , dicit tamen, illam esse entitatiue naturalem, Ee smilem scientiae, quam habet anima separata, quia obiecta sunt pura
naturalia. Communis sententia satetur,haec omnia pertinete ad obiecta scientiae per se insuta, quam habuit Christus; ita Suarez ιbisupra,& alii communiter. Probatur ex opposito sundamento; quia non repugnat. scientiam supernaturalem terminari ad obiecta naturalia, sicut scientia diuina terminatur ad obiecta creata etiam in se
23. ipsis, ut suppono ex materia de scientia Dei, &cle facto elicimus actus supematurales virtutum ex motivo, quod ex iis posset terminare actum naturalem, ut in de Gratia latὰ probaui ; ergo oportuit seientiam insutam Christi terminari ad obiecta etiam naturalia ἔδc cum aliunde sint in Christi thesauri omnes sapientiet, de scientiae Dei non est negandum habuisse saltem notitiam rerum existentium.
Die es, in aliis iustis datur cognitio supernatu - ralis orta eum ex exigetia gratiae habitualis, ut possint elicere actus voluntatis supernaturales,
de meritorios de tame hq c cogniclo supernaturalis non extenditur ad Omnia obiecta , quae cognoscune per actus nariarales:non enim cognΟ-lcimus per actus supematurales obiectiim Mathematic vel Astrologiae; sed obiecta honςsta, quae possint terminare actus meritorios ; ergo neque in Christo debuit scientia supernatu resisterminari ad obiecta omnia naturalia, quae alias Teienter cognoscebat per scientiam entitatiue naturalem independentem a sensibus, quia eandem proportionem debuit habere in Christo scientii insusa ad scientiam naturalem independentem a corpore,quam habet in nobis eo-gnitio supematuralis eum scientia naturali, quam habemus dependentem 1 comore. Re fronderi posset negando consequentiam, Mel Διών. quia neut in Christo ratione unionis ad Verbum scientia naturalis extenditur ad plura o lecta, quam posset alias naturae viribus cognostere; se etiam scientia supernaturalis ratione eiusdem unionis debuit extendi ad plura obiecta, quam aliis ex praecisa exigentia fratiae deberet cognoscerer nos autem praecise habemus id, quod ex exigentia, vel congruitate ipsius gratiae,vel cum proportione ad hanc mensuram
Dices iterum, obiectum supernaturale non potest quidditatiuὸ cognosti per scientiam naturalem; ergo neque e contra obiectum nat
rate per scientiam supe maturalem. Negatur consequentia, ratio diseriminis est, quod in secundo nulla sit repugnantia, Priri sim autem repugnat,quia illa cognitio supponere debetet per te aliquid supernaturale;&per consequens ipsa debet esse stipe maturalis , ut probabo seu. s. pro nunc in statur argumentum in obiecto materiali, quod potest quidditatiuὶ cognosci per cognitionem immaterialem . Mnon potest e contra obiectum immateriale per
cognitionem materialem. Adhuc tamen contra hanc communem sen- 27. tentiam Urget scrupulus,quem jectione praecedenti Dr--
proposuimus, quia hac ratione videtur tolli 1 Christo omnis scientia , aut cognitio naturaus quod idem argumentum fieri potest de Angelis
beatis.& ani in abus etiam sepχratis beatis.Nam, si Angelus Gabriel. v. e. per scientiam insulam supernati iralem cognoscit essentiam Leonis de aliarum rerum naturalium, prout eas naturali
lumine posset cognoscere, solumque sit differentia in eo, quod entitas cognitionis sit supernaturalis, videtur iam omnino superstua illa alia seleria naturalis de iisdem obiectis.Imo videtur
esse contra ipsam experientia.quando enim nos habemus actum supernaturale in fidei, vel tem peranciae insula, non experimur, nos habere tuc duplicem actum,quo credamus, vel velimus illud obiectum, unum naturalem, alterum supernaturalem, sed unicum,& simplicem:& tamen ibiectum ipsum, quantum est ex se, tale est,ue potuisset terminare amam naturalem, ut pro ui late in diei. tractatu de Graiia. ergo non
suffieit possibilitas actus naturalis circa tale obiectum, ad hoc , ut detur simul cum adhusupematurali citea idem obiectum. A posteriori etiam arguitur, non dari in diobis illum dUlieem actum simul, quia si daretur, uterque esset meritorius de condigno, mim uterquo esset honestas ; alter quidem esset meritorius praemii supernaturalis ; alter vero esset etiam meritorius de condigno praemii naturalis, cum esset in homine iusto rectitudine naturali,
quae sufficit ad illud genus meriti , quare ultra praemium
314쪽
praemitim visionis Dei, quod responderet eleemosynae. debetur etiam homini iusto de eondigno aliud prςmium naturale pro eadem eluemo. syna, quod videtur eisse contra mentem omnium Theologorum. Denique ex se apparet ab turdudicere, ouod simul ide intcllectus affirmet, eodemodo idem obiectu per duplicem actima,dicedo
es rationatu, homo est rationalis: absque
vlla diuersitate in modo assicinandi, vel in ipso
obiecto sed solum per mera repetitionem Hrmationis.Certe, si hoc ita esset, non post cinus ianon experiri ; nam sicut experimur intensionem actus,quae solum est multiplex gradus, seu multi actus partialcs tendentes ad idem Obiectum: sic experiremur illam duplicationem actus circa idem obiectum propter eandem rationem. 28. Ratio vero repugnantiae a priori videtur fundari in ipsa incapacitate subiecti, quod non potest simul habere duos actus adeo similes in modo tendendi ad obiectum: sicut nec potest habete simul duas ubicationes,aut duas albedines,&c. Nec iuuat, quod unus illorum actuum sit naturalis, & alter supernaturalis quia eadem repugnantia videtur mancre inter duas ubica riones. quarum vita sit naturalis, S altera supernaturalis,quς erat inter duas ubicationes naturales, quare si meum corpus habeat hic ubicationem aliquam supernaturalem,non pol crit simul esse Neapoli per aliam ubicationem naturalem sine nouo miraculo. Similiter ergo, si intellectus, aut voluntas tendat in aliquod obiectum per unum actum superna uralem non potest simul tendere in idem omnino obiectum,& eodem modo per alium actum naturalem si . ne nouo miraculo quia gratia eicitat quidem subiectum ad actus iupernaturales, 1 ed cleuat illud iuxta ipsius naturam, & iuxta modum operandi, quem habet, scilicet Angelum ad actus Angelicos , hominem ad humanos,&c. Cum ergo modus operandi Angeli,vel hominis sit non tendere simul in idem obiectum
per duos actus totales; quantumcumque cleuetur per gratiam ad ordinem saperitaturalem, retinet hunc modum operandi, nec fertur ad
idem obiectum simul per duos actus totales s-
miles in modo tendendi.oporter ergo alligna re aliquam differentiam inter illam scientiam infusam S intersci etiam naturalem vel ex parte obiecti, vel in motivo, vel in modo attingedic illud obiectit,aut dicendum erit scientiam infit satri non debuisse terminari ad omnia obiecta naturalia: quae alias attingebantur per scientiam
naturalem independentum a phantasa. Possumus ergo retinere adhuc, & dckn utre C. Mai. sententiam illam communem, dicendo , iuxta Mi e isse . doctrinam traditamsiclione praeciaemi, scientiam
inissam Christi differre a naturali ex parte obiecti, de ex modo attingendi obiectum Ex parte obiecti, quia ad plura se extendcbat, quam scientia naturalis. Ex modo autem attingendi obiectum , quia illa eadem obiecta , quae Christus eranosecbat per scientiam naturalem,melius , Elarius, & distinctius cognoscerit per
scientiam insutam.Nam si per scientiam natur ICm cognoscebat naturam Angeli Gabrielis; non tamen illam comprehcndςbat, sed cognoscebat, quantum anima se partita persecta poterat naturali virtute cognoscere : at vero per se tenuam infusam cognoscebat tandem naturam Gabrielis persectinime & distinctissime; eaque omnino comprehendebat quare hae duc co- gnitiones de natura Gabrielis no crant homogeneae, sed it i heterogeneae,& diissimiles in modo attingendi, de explicandi illud obiecta, ut nulla
esset repugnantia in coexistentia utriusq; in eodem intellectu. Imo inter ipsas cognitiones naturales inueniemus haberi aliquando duplicem cognitionem simul de eode obiecto in codem
intellectu,utramque naturale Nam anima separata cognoscit intellectualiter per cognitioncm intuitiua,albedin m. v. g. praesentem . S cadem
anima, si iubesurrectione uniuersali uniatur iterum corpori. intelligit etia per socci es acceptas 1 visione corporea eandem albe Sinem prς sente, sicut nos cana iii telligimus, quando oculis eam
videmus Cum autem illa anima non sit amissura per unioncm cum corpore modu intelligendi perfectiorem , quem prius habebat in statu separationis, ut supra diximus, consequens est, quod tunc anima habebit simul duplicem intellectionem de albedine praesenti,alterain minati persectam per species acceptas a visu corporeo, altera in multo persectiorcm qualem habct anima set arata, qua clarius, & iubtili his pcnetre ac dii tinguat praedicata quid ditativa albedinis: utramque tam e circa idem obiectain, & utramque termitiandMn imnaediato ad albedinem in se ipsa. Non ergo repugna it in eod in intellcctii duae cognitiones circa idem obiectum si iam at quarum una sit excellentior, de clarior alia tera, in modo atringendi obiectum, ac per con-1equens minus repugnabunt illae duae coDirio
nus,quando una crit tiaturalis, alia supernaturalis, sed multo clarior, de persectior in in octo penetrandi praedicata quidaitatiua illius obiecti. Conueniebat ergo ita e scientia infusa cum scientia naturali in multis obiectis, sed excedebat in multis aliis, quae per scientiam naturalem non cogntiscebantur, de in modo repraesentandi illa c. idem, quae naturalis scientia reptae sentabat. Hine infero per hanc scientiam cognoscere 3 o. Cluilium cogitationes omnes, de secrctaco dium, quia licet hae e naturiliter non possint cognosci, quado occultatur ab li ininc, vel Angclo suum secretum; noruerunt tamen cognosci
supernaturaliter per lumen superius Imis sique-do de possibili potueriit etia cognosci per scientiam entitatiue naturalem, de solii in supernatq-lem,quoad modum ; per hoc soli im,quod Deus concurreret cum inici lectu ad cognoscendum secretum alterius, sicut concurrit quaiulo ali crvult mani maere suum secretum; fieret enim ideactus cognitionis. lici t dcficiente aliqua conditione naturaliter requisita, scilicet manifestatione alterius, cuius cst secrctium . a in conditionem posset bene supplere Deus etiam sine maiori concursu. vel auxillo, sicut contingit in aliis conditionibus naturalibus, sed tamen de facto non oportuit , ciusmodi obiecta cognosci
per scientiam entitatiue naturalem , clim cognoscerentur per supernaturalem,& aliunde illorum cognitio non esset dcbita naturali virturi potenti. e intellectivae. ' i Secunda dubitatur de entibus naturalibus - '''
prae 'ritis, vel ruturis, erram Contingentibus, an cundum.
315쪽
contineant ut sub 'biecto huis scientiae 3 eadem enim est difficultas de vitisque, quia non magis repugnat cognosci sutura, quam praetcrka,
quotum ego non mentitu , nec habui antea notitiam. I)e utrisque ergo allirmat communis sententia; quia haec omnia cognoscuntur a Deo, etiam quando non existunt; Crgo non repugnat
cognosci etia 1 Christo per speciale auxiliu Dei.
I, Itio. Dices, haec sutura cognosci a Deo in praesentia aeternitatis, per quam ab aeremo cocxistunt Deo: at vero respectu Christi nullam habent coexistentiam. 3ιfiliuν. sed haec obiectio supponit principium mi nas verum in materia de scientia Dei, ex qua suppono, haec sutura non habere ab aeterno vllani coexistentiam cum Deo, ratione cuius co- gnosci possint sed cognoscivi sutura in suadeterminita duratione. . . I ices iterum, cognosci a Deo propter infinitum lumen diuinum, quod quia inlinitum est, Aia. complectitur omnem veritate praesentem, praeteritam,vel futuram; crgo ubi non fuerit lumen infinitum, non dabitur eorum coDi io. me editur. Responi leo fateor. inlinitum lumen diuinuesse rationem cognoscendi sutura, quia ipsa sutura non possunt nunc realiter determinare intellectum diuinum, cum non existant, nec PO-tes dati aliqua species, quae determinet D cum ad illam eognitionem. Caeterum Christus sine infinito lumine potuit ea cognoscere duplicitor, S: omitto cognitionem beatam , qua ea videt in Uerbo, sine in decreto, sinc in scientia diuina, si ibi videli possunt, loquendo vero de scientia insus,,dupliciter possunt cognosci. Primo in aliquo meclio, scilicet in reuelatione Dei. nam intuens ipsam reuelationcm , videt in ea necessu iam connexionem, quam habet cum vetitate obiecti suturi ; neque ideo habebit Christit; assiensum fidei circa res suturas ; quia ille assensus cst euidens, cum sit cognitio cui-dens reuelationis habentis intrinsecam, S necessariam connexionem cum obiecto ; assentus vero fidei debet este obscurus circa reuelationem,ut dixi, in materia de fide. Secundo possunt
cognosci in seipsis sine alio medio ; quia potest determinari intellectus Christi per speciem immediatam illius obiecti infusam a Deo. nam sicut existente illo obiecto potest dari species illius, ita etii antequa cxistat, potest a Deo pro duci spccies rcpraesentans eius existentia pro sua duratione , luce species determinat intellectum Christi ad cognitionem suturi. An vcro cognitio illa dieatur intuitiua, vel nolirest quaestiti de . nomine, & magis placci quod appelletur intuit tua, quia licet non terminetur ad obiectum non praesen ς, terminatur ad obiectum prae sens cras, prout existens in tali duratione ; de scut cognitio diuina de Ante-Christo nunc est intuitiua lic t non sit ae obiccho nunc existcnti;
ita dici potest de cognitione Christi circa obiectum futurum.
3 3. Petes, an coirisitio haee de obiecto suturo in seipso debeat esse supernaturalis an possit esse
ea eremtion. naturaliς secundium iubstantiam.
o. rest Respondeo , de facto Christum haec omnia cognoscepc per scientiam supernaturalem insu-sam,ut praedixi non tamen inuenio repugnantiam in hoc , quod possit cognitio naturalis l.
cundum substalitiam , supernaturalis ibi umquoad modum terminari ad obicctu futuriim; potuit cnim Deus producere hodie in intellectu Angeli eandem speciem quae cras representat obiectit in praesens,& concurrere ad candem
scognitione, qua possct cras illud obiectum coagnosci; & quidem haec cognitio hodie existens
repraesentaret obiectum non existens liodie,sed cras, quia repraesentarct idem, G μ DT'ducerc-tur cras, nempe exissct iam obiecti pro tali tempore determinato. Dices : crgo neque ex natura rei repugnat Eu v.
produci illam speciem, & cognitionem obiecti futuri hodie cur enim repugnat, aliqvcm Angelum possio ite exigcrc cx natura sua quod Deus insundat illi species futurorum, antequam sint, de quod utatur illis; sicut modo de facto exigit
species retum cxistentiu in P. Uasque E 2 8. n. s. fatetur, ratione
naturali egri: pol se probari lianc repugnanti ma, colligi tamen ex Scriptura tribuente soli Dco hanc praescientiam futui ortim, ut propri. In ipsius. Caeteriun adhuc potest reddi aliqua ratio a priori,quia scilicet, naturaliter loquendo, spu-cies impressa si apponit obiectum, cuius est i pecies; est enim seme, de vicaria obiecti, di praestat quod praestare deberet obiectii: obiectum autenon mouet ad sui cognitionem , antequam existat; ergo nec potest relinquere sui speciem, iacccsinaturaliter potest dari species illius quia, naturaliter loquendo,omnis cognitio creata debet procedere ex potentia, S: obiecto, quantum fieri potest ; quare vul dubct generari ab ipso ob te o immediate, vel a specie, quae mediate, velim mediate orta sit ab obiecto ; vel si hoc fieri non possit propter improportionem Obicisti; debet testem obiectum concurrere, ut conditio determinans causam primam ad productionem speciei, vel ad praestandum concursum ad ipsius cognitionem, ex quo videtur probabile, Angelum in prima creatione non solum non cognoscere sutura cotingentia, sed ncque accipere 1 pecies eorum, sed postea prout ponuntur a parte rei eas successsiue accipere, vel saltem necesse erit fateri, si eas simul accipit, non deberi eis concursum ad cognitionem futuri contingen-ris,donec ponatur obiectum a parte rei; quia eo-gnitio rei in seipsa naturaliter cxigit cxistentiam obiecti. Dixi rei , quia bene potest Angelus cognoscere naturaliter rem possibilem ante qua existat quia illa cognitio non terminatur ad rcanpossibilem in seipsa , sed in sua causa cuius qWciem habet Angclus, quia licet nondum existat effectris, cxistit tamen causa,& in ea existit ordo realis ad effectum, qui ordo no pol cst cos nosci quin simili cognoscatur effectus ut possibilis Caeterum si effectus sit contingens,no po- ιtest ui sua caula cognosci,ut determinate futurus ; ideo omnis cognitio futuri contingentis debet esse supernaturalis, secundum iubstantia, vel saltem quoad nitidum,ut dictum est. sed de hoc in materia,de A. elis ubi id latius explicui. Hinc infero potuisse etiam Christum Dominum per scientiam inissam cognoscetc contingentia conditionatu futura; suppono enim haec certo cognosci a Deo ; ncque in illis est maior difficulias in praesenti, quam in futuris absolutis: M iis an
316쪽
an vero cognouerit Christus de facto di inia, quae Deus cognoscit per stientiam mediam, an totum aliq te spondendum eli sicut de possi-
Terdis et so dubitatur, an res naturales POD sibile; sint oi uecta 1 cientiae infusae.. Constat , ex lupradictis pars assirmativa. Re stat talpe grauis dii ficultas, an omnes, vel solum aliquaeὶquari tamcn non est animus in praesenti definire uiri conditionate; li enim cognitio omnium pollibilium non repugnat saltu cxtra Vcr-bum,prout multi, & docti a b cologi volui, non videtur deneganda Christo Domino. An verὁ repugnet, pertinctia materiam de vilione, ubica quaestio a nobis latius explicata est. Quarto dubitatur de entibus lupernaturalibus an pertineant ad hanc scientiam Et quide communis, & vera sentetia di Ilinguit; aut enim loquimur de entibus creatis, ac de his assirmati
cognosci a Christo quidditatiue,& in seipsis per scientiam insutam, vel loquimur de Deo, si tamen Deus dicendus est ens laternaturale; &negat, cognosci a Christo quidaitatiue per haescientiam, concedit tamen cognoici accidentaliter, quatenus cognoicendo creaturam cognoscit ordinem ad Deum, & per consequens Deuesse auctorem illius. Prima pars de obiectis creatis probatur, quia non repugnat; iecunda vero pars de Deo probatur,quia non potest esse cognitio quidditativa Dei .nili iit intuit lux, hete enim lupra quidditatiuam totum addit terminari ad rem existente, prout existentem:cum autem conceptus quid-ditatiuus Dei lit existere temper,&nec citario; repugnat Deum cognoici quidditatiue , & non cognosci,ut existentem, ac percosequens repu- nata eu cognoici quidditatiue, & non intui-riue,quare cum Christus per icientiam infusam non intueatur Deum,dicendum est,nec cognoscere eum quiddilative. In quo non potest esse quaestio, nisi de nomine. Petes in quo disserat cognitio quidditatua a cognitionc non quidditatiua nam etiam cognitio Dei in creatura terminatur ad quid ditatem Dei, Si ad eius existentiam, & tamen non est quidditativa. Respondeo breuiter, cosnitionem quiddatatium terminari ad rem in teipi a formiliter, vel eminenter I cognitioncm vere non quidditati uater mari ad rem in alio, vel instat alterius. Sic concipimus Deum in hac vita instar lucis instar Iegis,&c. dixi tamen in hi aformaliter, vel emi-
Π Ier,quia cognitio creaturarum in Deo dcitur etiam communiter quidditativa. nam licet cognoscantur in alici; illud tamen, in quo cogno-uutur,c5tinet illas totalltcr,&eminente quare
perinde est ac ii cognoscerentur in seipsis, cum persectius sint in Deo,quain in seipsis.Caeterum quando Deus cognoscit ut in creatura,vel in aliquo alio respcetu,non cognoscitur quid litati-ue sed accidentaliter, vel extrinsccc. Hinc infero Primo,posse visionem beatam alii euius beati videri intuitiue ab aliquo, sine eo quod Deus cognoscatur in ipso quidditatiue in visone vita, sed solum accidentaliter , quia Dem non continetur in ea visione . sed solum se habet,ut terminans reicistum illius visitonis; sicut etiam terminat ordinem quem creatio, vel creatura dicit ad creatorem. Aliqui volunt visionem beatam non posse videri,quin eo ipso videatur quidditariue Deus, quia visio terminatur ad Deum quidditatiue,ta per cosequens non potest in ipsa videri Deus, nisi eo modo, quo per illam repsael entatur, hoc est, quidditatiuE Caeterum hoc argumentum non conuincit ; quia arsuit ex repraescntatione formati,quam habet vilio ad repraesentationem inlitumentalem, seu obiectivam: sicut si dice-.res , visio beata repraesentat Deum immediate; ergo qui videt vilionem, videt D cum immediate, sicut reprs sentatur per vilionem , non valet consequelitia; quia licet per visionem videat Deum immediate, qui habet vision in non ta- me qui videt visione; hic enim cognoscit Deum mediante obiectiud ipsa visione visa. Sic ctiam licet vilio sit cognitio Dei quid litatiua ei, in quo formaliter inest, non tamcu ci, qui uritur vi iatione , ut medio ad cognoscendunt De uiri; nam implicat contradictionem , videri Dcum quid-ditatiue , & non in se, sed in alio medio,in quo non continetur ipse Deus. Confirmatur , quia Angelus vidct intuiti uesentationem, quam olfactus hominis habet circa odorem, de in ca cognoscit Angelus odorein; non tamen odoratur Angelus, licet cognolcat odorem in sensationc,quem non nisi odorando illum percipit; ergo licet videns vitioncm bea tam cognoicat Deum in visione quidditativa tDci,non Oportet eo ipso cognoscere Deu quid-ditative. Poterit ergo Chri uias videre visonem alterius beati per scientiam insucam , dein ipsa vitione coinnoicere Deum, non tamen quiddi
Diees: ne fiat quaestio de nomine, videbitur 3 8. Deus aeque,persecte, & clare ab co , qui videt visionem , ac si videret Deum immediate ;nam ponamus comprchcndi a me visionem c beata Christi; ergo distinctilii me percipio quid illa visio enuntiat de Deo; ergo cognosco quid-ditatiue Dei cognitione distincta, de clara; quill vltra desidero ad beati tuainem3 Respondeo, adhuc non beare illa cognitione Pra di reflexa; differet enim cognitione directa Dei,seut visio differt ab auditu: videns enim visionem non video Deum, sed quasi audio , ouae narrat milii visio illa, se percipere de Deo; quare adhuc maneret , imo cresceret desiderium videndi ea ipsa quae solum mediare,di quasi per auditum percepi: Deus autemnoin beat, nisi visus in seipso sine aliquo medio. Sed de hoc dicemus latius in materia de visone, ubi illam
sententiam recentiorum cx pro lasso impugnaui. Dices iterum, Paulus postquam ivi ta proba- 39. bilem opinionem vidit Deum , recordabatur Aliud . D. eorum, quae vidit : ergo habebat cos nitionem I umqui aditatiuam Dei ἱ memoria enim fit per species relictas ab obici his viss,quare post visum colorem , manet in me species quidditativa coloris & tamem Paulus postea non videbar intuitiue Deum, ergo uat bene cognitio quissiditativa Dei, qliae non sit iiiiiiiiiii a. Respondeo, in Paulo non suille relictam speciem quidditatiuam Dei ; thun quia sne nouo saltem miraculo non pollet dati talis species; quia obiecti praesentis,es pi Oporzionati, qualis tulit Z py Ora le
317쪽
est Deus, non pol cst dari s necies quidditatiua saltem connaturaliter, ut nippono ex libris de anima,& eκ materia de visone diim etiam praecipue, qiuia non datur species quidditativa ob nisi in potentia cognoscitiua illius, cum ergo intellectus nude iumptus ,& sine lumine gloriae non iit potentia proportionata ad cog noscendum quid ditatiuὸ Deum, non debuit ex praecedenti visione generari species ad cognitionem Dei quidditatiuam. Recordabatur ergo Paulus per speciem ipsius visionis, non quia cognosceret etiam omnino perfectὸ ipsam visionem, sed cognitione aliqua consula, & dependenter 1 phantasia sicut cognoscimus nunc nostros actus etiam sim rnaturales, quos habuimus heri, non perfecte, sed consusὸ, non discernendo an suerint naturales , vel supernarii rates, & dependenter a phantasia ; alio quin si Paulus habuisset speciem visionis prae tetitae, qua posset uti sine dependentia a phantasia ; potuisset utique operati sempcr etiam dormiens, S mereri ex illa cognitione, quod priuilegium nemo tribuit Paulo, nec videtur verisimile. Imo consequenter videtur dicendum , quod si anima postquam separara existit, & in statu separationis operata est iuxta conditionem illius status per species, & operationes inde pendente a phantasia, & non concipiendo obiecta instar rerum materialium I s haec, inquam anima postea rediret ad corpus passibile, & ad hanc vitam, prout plutes animae redierunt post separationem: tune ille homo, loquenἀo ex natura rei,& seclusis miraculis, non retinerct illaς species claras rerum immaterialium, & independentes 1 phantasia, quas accepisset eius anima in statu separationis , quia postea non posset illis uti , cum non posset iam ea obiecta cognoscere, nisi dependenter a phantasia. Vnde experientia docet, eos omnes, qui post
mortem ad hanc vitam redierunt,ut iterum in
statu mortalitatis degerent , solitos narrare, quae in altera vita viderunt, semper per species rerum materialium, vidisse scilicet se nores, gemmas, aurum, iuuenes pulcherrimos, ignem, dracones, serpentes, S: alia eiusmodi, prouidente nimirum, Deo,ut ea omnia perciperent petiales species , quibus postea possem uti in hac vita. nam si vidissent res prout erant in se, An gelos se ilicet , daemones, animas, dcc. non possent illis speciebus uti ad concipiendum, vel ad loquendum postea in hoc mundo. Infero secundo potuisse Christum per scientiam insuam cognoscere mysterium Trininitatis , quia inprimis per eam scientiam cognouit euidenter actus fidei supernaturales, quoς fideles eliciunt eitea hoc mysterium, de
per consequens euidenter cognoscebat, eos
esse infallibiles , atque ideo quod ipsorum obiectum ita se haberet ,& idem etiam consequenter dicendum est de visone ipsi beata. hue Christi siue alterius beati, quam cognoscebat Christus per scientiam insutam, & in ea cognoscebat euidenter veritatem illius mysterii. Huie communi doctrinae supponit se P. Ua D
ices, non potuisse habere Christum euiden- Plantae de Incaom.
tiam Ttinitatis per scientiam infusam.
Primo quia quaecumque creatura esset medium extrinsecum, dc per consequcias non generaret euidentiam. verum hoc rimdamentum
reieci in materia de fide ubi probaut ex cognitione euidenti reuelationis generari e uidet iam obiecti reuelati. Secundo arguit Vasque et, quia si Christuqhaberet eam cognitionem Trinitatis, vel co gno seret illam immediate , vel mediate ; non immediat ἡ, alioquin esset cogititio quid ditati-tiua Trinitatis,& per consequens intuitiua: non itcm mediate, quia si esset per aliquod medium; ergo per discursum: discursus autem non stat cum visione elata Dei, quia enim videt, non mouetur medio aliquo ad assensum obiecti
visi ; alioquin posset esse in Christo fide
cum visione. Uerum hoc argumentum videtur minus emcax ; quia imprimis probaret contra ipsum Vasque E, Christum nec per scientiam acquisitam naturalem habuisse vi iam Dei notitiam; nam illa etiam deberet esse mediata; ergo deberet esse per discursum; cum visione autem Dei tam repugnabit discursus naturalis , quam supernaturalis; sicut tam repugnat fides naturalis, quam infusa r e go sicut Christus potuit habere scientiam naturalem de Deci per creaturas, sic potuit habere scientiam supernaturalem de Trinitate per
Deinde absolute respondeo , non oporte re , quod sit scientia illa disci irsiua; nam Angelus sine ullo discursu cognoscit Deum non quidem ex creatura , sed in creatura , quae dicit oxdinem ad Deum : discurrere enim twn est cognoscere unum in alio, sed ex alio assentiendo scilicet uni propter aliud, tanquam propter motiuuin formale ; cognoscere autem ordinem creaturae ad Deum, seu Deum esse terminum illius ordinis . non est assentiti viii propter aliud. sed iudiuisibiliter ali entiri quod creatura pendet a Deo , licet creatura cognoscatur airecte; & Deus indirecte , quae cognitio non repugnat cum visione Dei. Simi liter ergo potuit Christus cognoscete Trinitatem in actu fidei , vel visione alicuius bea ti, tanquam in obiecto habente ordinem aflTrinitatem;& hoe sine ullo discursu. Imis vero non potuit cognoscere ordinem illorum actuum ad Trinitatem . quin indirem cognosceret Trinitatem , ut terminum eiu de in ordinis An vero potuerit etiam Christus habete cosnitionem discursiuam circa
obiecta, quae videbat, dicam disputatione sequenti.
sECTIO III. An in inione ipsa inpostasica in medio potuerit Christas coguscere m
rium Trinitatis 'DIssicultas peculiaris est circa unionem hy- M.
postatica,an esset mediu sussicies,ut ex eius De a cognitione intuitiua, vel etiam comprehensiva posset Christus cognoscere euidenter Trinitatem personarum.
318쪽
3o 4 lDe mysterio Incarnationis.
Eris . . Concediat plures; quia licet aliae creaturae cognitae non oliendant Trinitatem; quia non pcndent a Deo, ut trino, sed ut uno: at vero virio hypostatica terivmatur immeJiatὸ ad personanuergo si periscte cognoscatur. ostendit personalit tepi, sicut aliae creaturet ostendunt euentiam. Maleet. Negat Suarea in praesenti, di b. 27 . quia licet vitio illa terminetur ad petionalitatem filii; nou tame oportet vidente viaioncm cogno Prectitan disti sto perionalitaten, illam este filii, de hunc undam personam Trinitatis ; latis crit cognoscere, quod unio retrinmatur ad per sonalitate diuinam. Qiiod explicati potcst,quia qui comprehendit creatu tam . quae dicit ordine ad deitatem; non tamen cognoscit an deitas illa sit saecunda, S: postulans sibi tres substantias; sed solam cogiwscit esse primam causam, & sacti-uam creaturae, quia hanc. um ycrfectionem Dei explicat ille ordo creaturae aci Deum; ergo similitet poterit coprehendi unio, quin cognoscatur an pccsonalitas .ciiivnitur, sit relativa ad patrem,vcl cxigat alias petibnalitates. Confirmatur, quia ex eo , quδd cognitio , qua cognosco animal in communi, reprςlentat illud Pr cisum, differentia autem non representat, nisi ad summum confuscatine est, cognitionem illam, licci comprehcndatur ab Angelo, non Ostendere illi disterentias animalis , licet animal ex se petat
identificari cum illis , ergo licet persona filii postulet alias personas , non tamen opor et, per sonam filii cognitam , ut terminum vni Otiis ostendere etiam alias pers Mas,quas exigit. 43. Huic sententiae facile amentirer, si ternao csset μ' de aliqua cognitione intuitiua unionis hyposta ticae non enim videtur repugnare,quod unio Videatur intuitiuὸ,absque eo, iubd penetretur ibadistincte eius terminus ut qui ridet unione, thiat, terminari eam ad personam diuinam quae sit secunda inter tres personas, quae sunt in Deo nainyiso intuitiua re eipit magis, de minus & potest esse magis,& minus distincta , ut ostendi in tractatu de visisne Dra,vbi explicui, posse etiam de potentia absoluta videri intuitiue visione imperfecta . Unam Per nalitatem diuinam absque eo quod cognoscatur Trinitas personarum. Si vero sermo sit de visione comprehensitia unionis; tunc videtur ne eesse quod qui eam distincte comprehendit cognoscat etia euidenter quoadan est,Trinitatem personatu quia unio illa cognita non solisin ostendit personam filii, sed etiaeam ut distinctam ab aliis personis; ergo ostendite iste alias. Antecedens probatur, quia ponamu ,rres personas diuinas assii mere tres triunaniratcs , tunc qui comprehenderer has tres unioncs, videret eas differre inter se , plusquam si omnes ellent ad eandem personam ; alioquin non comprehenderet illas , quia reuera differunt a parte rei, plusquam si essent ad unam personam ; ergo qui comprchenditi totam earum quid ditatem , cognoscit totam earum dinserentiam ergo cognoscit differentiam personarum inter se; ergo in ipsa unione cognoscitur Trinitas personarum. 44. Dices idem argumentum fieri possie in com- . prehensione. cuius Ure creatura: nam etiam haec creatura taliter dicit ordinem ad hunc Deum,
vi si perimpossibile Deus non esset hic,sed alius
Deus haec etiam creatura non haberet hunc ordinem : Dens autem non emet hie Deus, si non exigeret personas, de ramen qui conprehenderet creaturam dependente ab hoc Deo trino.& aliam dependente ab alio Deo non trino,videret has creaturas differre , plusque si utraque penderet ab eodem Deo; S adhuc non cognosceret Trinitatem unius Dei , vel simplicitatem nitorius: ergo similiter pollent comprehendi illς irra uniones trium personarum,quin cognosceretur ordo, vel relatio inter ipsas personas. Respondetur, esse magnum discrimne inter Prauisvitur. unionem hypostatica N: alias creaturas i caeterae enim regulariter loquendo , solum dicunt ordinem intrinsecum ad praedicata absoluta Dei, lino neque ad ca omnino explicite sed sub ratione potentis comicre creatura Munde qui cognosceret etiam distinctissime,& comprehesiue creaturam, S ordinem intrinsecum , quem habet ad Deum , non cognosceret de Deo aliud, nisi quod possit facere creaturas, quia totuS ill ordo nihil aliud explicat de Deo ; sicut ego habeo achim intellectus confusum, quo dico, Deum possie facere creaturas I ille, qui ccii nosceret , & comprehenderet istum meum actum non sciret ali ad de Deo ex vi huius mei actus, nisi Deum posse facere creaturas hoc enim solii in explicat meus actus. At vero v io hypo statica . ut probaui, habet in se orclinem intrinsecum ad Trinitatem personatrum .nam in se habet id , per quod distinguer tur ab unione alia
terminata ad personam Patris hoc aut m non
potest esse, nisi ordo ad personam filii, ut filii. nam sicut persona filis non differt 1 prima persona, nili quia est talis, scilicet fili j; si e vitio haec
non dist erret ab illa alia unione,nisi quia terminatur ad personam filii,ut talis est, ac per conse
quens non porcst comprehendi, nisi cognoscatur. vi diccns ordin m ad secundam personam, ut talis est.. Hinc autem fit, si in Deo non essent aliae duae per iis Partis & Spiritus lancti , tunc unionem ad secundam personam non re hanc, qu nunc est quare qui comprehendit hanc,ut hanc, debet cognoscere hanc , ut habentem ordinem ad secundam personam inter tres quae nunc Sut. Aliae autem creaturae non ita se habent: nam leo v. g. ita dicit ordirium ad Deum. tanquam ad
sactorem suum , ut si per impossibile Deus non
emet trinus, adhuc leo retineret cundem ordinem ad Deum, & esset idem leo intritissete, qui nunc est, quia adhuc diceret ordinem ad Deum, tanquam ad factorem smim, de in hoc sensit dicunt crans muniter Theologi,creaturas non Procedere a Deo,ut trino, led ut uno, nempe ita esse
in sua entitate absolutas a Trinitate personarum,ut si per impossibile in Deo non esset Trinitas, adhuc intelligeretur totum esse intrinsecum in creatura, quod nunc habet. Dices, actio indiuiduatiit in ordine ad tale principium, 1 quo oritur; crgo haec actio, quanaec creatura fit a Deo habet ordinem inti in se cum ad hunc Deum , a quo oritur; ergo si non fieret ab hoe Deo, sed ab alio non esset haec eadem actio, sed ali Si autem Deus non esset trknu , non esset hie Deus, qui nunc est, sed alius. nam hic Deus persitam clitantiam habet sincun- ditatem radie .uem ad tres substantias relativa ;ergo tunc non riget eadem acti O, sed alia.
319쪽
6ινι-. Responitetur coneessa prima consequentia, neganao secundam: Fatemur itaque, Omnem actionem dicere ordinem intrinsecum ad sutim principium, ut tale indiuiduuineth, atque adeo' actionem quae fit a Deo. habere respectum intrinsecum ad liun Deum ut hunc. Caeterum ad
hoc suis cit , quod habeat ordinem intrinsccum' ad aliquod praedicatum expliciisi huius Dei, pcrquod hic Deus differat numero ab omnibus, quae non simi hic Deus: nam disterentia indiuidualis simplieiter.& absolutἡ eth illa,qiue diuidithoe en ς a quolibet alio , seu quae facit hoc ens differte de distingui a quolibet alio. Certum est, autem, quod hic Deus no solum per Trinitatem
personarum, seu per ecunditatem radicalem ad illas,differt numero ab omni alio ente ; scd etiaper virtutem creandi leonem , v. g.&per alias persectiones absolutas; nullum enim aliud eliens possibile a quo non dii crat Deus per virtutem creandi leonem; actio dicit respectum intrinsecum ad Deum, ut ad potentemereare leonem , vel tanquani ad causam primam leonis verum est,quod dicit or linem intrinsecuad differentiam indiuidualem huius Dei, atque
adeo ad hunc Deum . ut trunc Dcum ; nec erit necesse quod dicat ordinem ad hunc Deum, ut trinum,uelut habentem naturam foecundam ad intra , tam enim respicitur eius differentia indivi dualis, quando respieitur eius virtus creativa, quam quando respicitur eius Trinitas, ut dictum est.
47. Hi ne colligi debet iam solutio ad id, quod
salinis e M adducebatur de casu illo impossibili,si esset duo Dij.alter trinus,altcr non trinus in personis; tuc creatura pendens a Deo trino, haberet in se ordinem intrinsecum ad illum D cum viralem , Squi comprehcnderct illam, cognosceret illa dita
ferre ab alia crςatura pendenti 1 Deo iacm trino, quia ni nitrum diceret ordinem ad talem Dcium.
Res psidemus enim posita illa hypothcii tirapo s.
sibili, creaturam habituram ordinem intrinse euad Deum trinum, a quo penderct,ut tale , ac per
eonsequens ad illum, ut distinctum ab altero
Deo non trino, atque adeo qui comprehcderet illam creaturam, cognosceret,illam habere Ordinem intrinsecum ad Deum icinum,ut trinum quia aliter non comprehcnderet illam,ut distin clam ab alia crcMura pendente a Dco no trino. Nunc ramcn creatura non habet de facto ordinem intrinsecum ad hunc Deum ut trinum . sed ut creatorc. Ratio vero discriminis est . quod in
illo eas Deus ille non differret ab alio Deo nisi
per Trinitatem personarum, ergo creatura non posset dicere Orclinem ad illum, ut talu numero.
nisi diceret ordinem explicite ad illum, Ut trinu. Nunc autem Deus de facto distinguitur indiuidualiter sufficienter ab omnibus entibus per
virtutem creandi ergo creatura dicens ordinem ad Deum, ut ad Creatorem dicit ordinem ad ii. him, ut ad hunc numero Deum nam hecaritas
seu differentia indiuidualis simplieiter est illa, quae facit, huc Deum differre ab omni alio, licet non faciat illum differre ab alio Deo chimerico,
. si esset tunc enim virtus creandi , quae nunc e stsimpliciter disterentia indiuidualis Dei, no esset differentia indiuidualis sussciens,cum per illam non disserret ab illo alio Deo. Nunc ei gasu G-cit, si creatura respiciat hunc Deum sub ratione
solum Creatoris, tunc vero non sussiceret.
Ratio a priori cst, quia actio ideo respicit determinate,&essentialiter illud agens, a quo procedit ut tale est, quia per actionem formaliter, tanquain per ultimam formatri hoc agens denominatur realiter agens, S: hie effectus denominatur pendens a tali causa: ad hoc autem rc quiritur, quod haec actio per suam entitate intrinsecam alligetur essentiaelit cr ad tale ages, ut tale est, quia si ita non alligaretur, posset haec amo proccdere ab alio principio; atque taleon sinficeret ciuitas huius achionis, ut esse stus denominaretur nunc pendens ab hoc numero agente am potui iterat esse hie effectus,& haec actio, absque eo, quod hie effectus penderet a tali age te; dcbcrot ergo addi aliqui ct aliud ,per quod diceretur minc pendere ab hoc agente determinato. in vitetur itaque hoc inconueniens,ponitur actio cum talientitate intrinseca quae essentialiter alligetur ad hoc agens,ut tale est.Caetenim tota haec ratio non probat,creationem leonis, V. g.debere nunc dicere ordinem intrinsecum,S essentialem ad Deum , ut trinum i nam polito solii Oidine essentiali ad Deum ut Creat Orcm, vitatur totum illud inconvcniens, quia eo ipso haec actio est talis, ut repugnet essentia liter petilla non denominari hunc Deum creantem,& creaturam pendentem ab hoc Deo; nam repugnate stentialiter esi e aliquem Deum cre
torem, qui non sit hic Deus; ergo si haec actio
clientialiter denominat creaturam dependet ema Dco Creatore . denominat essentialiter illam dependentem ab hoc Deo licet non respiciat il.
tum ut trinum. sed solum ut Creatore. Et quamuis inealbillo impossibili haee actio non denominaret sufficienter se sola creatura pendentem ab hoc Deo; nunc tame sufficienter denominat, quia ad tribuendam denominationem susscit, quod simpliciter non possit esse haec sorina. quin sequatur illa denominatio, quamuis sub conditione aliqua impossibili posset cile haec forma, absque eo , quod daret tunc istam denomina
Hinc etiam obitur intelliges. quid sbi velim
Theologi quando dicunt, ex ablatione alicuius sequi per locum intrinsecum ablationem alterius,vel sequi solum per locum extrinsecuin, V. g. ex eo q-d non ellent formae possibiles, sequi tui Ter locum intrinsecum,quod materia nolit possibilis, quia nimirum materia dicit ordine intrinsecum ad sormas possibiles; ablatis ergo formis tollitur aliquid intrinsecum in materia,& per consequens tollitur essentia materiae. Sic etiam in sententia ponente habitudinem intrin. eain in omnipotentia Dei ad creaturas possibiles in tarticulari, sequitur per locum intrinsecum,quod si leo, v. g. implicaret contradictione, repugi arct etia hic Deus, quia deesset aliquod prς hemim intrinsecum constitutum huius Dei. scilicet habitudo determinata ad leonem poss1 bilem. Alia vero solum sequuntur per locum extrinsecum v g. si formica repugnaret, Angelus etiam argueretur impossibilis, quia repugnantosormica deest et a D eo entitas intrinseca, quam
habet, defieiente habitudinc intrinseca, quam habet ad formicam potis bilem, deficiente aut e Dec1. Angelus non esser possibilis; ergo repugnantu formica, repugnaret etiam Angelus: non
320쪽
3o6 De mysterio Incarnationis.
quidem per locum intrinsecutri, quia Angelus non habet ullum respectum intrinsecum ad formicam , nec ille, qui comprehendit Angelum,potest in illo agnoscere possibilitatem Gr- micae, sed per locum extrinsecum, seu per connexionem mediatam, quatenus Angelus connectitur cum hoc Deo, qui si deficeret, repugnaret etiam Angelus. Caeterum est magna di ferentia inter hos duos modos arguendi porlocum intrinsecum, vel extrinsecum ; quia ille prior, non autem hic posterior, est utilis ad arguendum etiam sub conditione impossibili: arguitur bene,Deus habet in sua o 1ipotentia ordinem intrinsecum ad leonem, ut possibilem; ergo si leo implicaret eontradictionem , deficeret aliquis ordo intrinsecus, qui est in Deo. At vero posterior modus est quidem utilis ad
arguendum absolutE,non tamen ad arguendum
ex suppositione conditionis impossibiss. Nam arguitur bene, formica non est possibilis; ergo nec Angelus; quia de iacto non magis implicat
contradictionem Armica, quam Angelus; ergo si sormica non potest fieri, erit ex deiactu diuinae omnipotentiae, qua defici cnte neque Angelus etiam erit possibilis. Non tamen poterit argui ex suppontione ad probandum, quod si petimpossibile formica implicaret co tradictionem, Angelus etiam implicaret: hoc enim non sequitur,quia Angelus,ut diximus, nullum habet ordinem intrinsecum ad formicam , neque etiam ad hunc Deum, ut factivum formicae, remaneret ergo tota entitas Anseli cum respectu intrinsecoia Deum, ut factorem Angeli, quem respectum solum nune habet . atque ideo non
sequitur, Angelum fore impossibilem. so. Hinc denique erit iam facile re ondere ad
argumentum upra adduistum pro sententia P. um sum suare z: constat enim ex dictis, unionem hypo -- staticam non posse respicere ad personalitatem
filii in eonfuso, sed debere respicere illam distincte, quia alioquin qui illam unionem comprehenderet,non videret, per quid distingueretur ab alia unione possibili terminata ad personalitatem Spiritus sancti. Vidimus etiam, non
esse satis ad rem exemplum creaturae, in qua non explicatur ordo ad Deum trinum ; quia creaturae aliet,ut vidimus, ita respieiut hunc Deu, ut etiamsi per impossibile non esset trinus, ad huc esset eadem entitas intrinseca huius creaturae; neque enim leo distinguitur ab alia erea tura per ordinem ad Deum ut trinum .sicut unio
hypostatica verbi distinguitur ab alia unione
per ordinem intrinsecum ad hanc personalitatem , ut talis personalitas est distincta a prima tertia personalitate, ut supra explicatum est. 11. Ad confirmationem similiter respondetur,
cognitionem nostram , quae terminatur ad rationem communem animalis, ita tendere ad ta-
tionem illam communem, ut si per impossibile implicaret contradictionem disterentia, v. g. leonis, adhuc haec cognitio esset eadem numero,quae nunc est,& quantum est ex se,tenderet ad idem obiectu licEt materialiter non substaret leo illi ratiqni communi: unde qui coprehenderet illam cognitionem communem, non cognosceret ullo modo leonem , quia haec cognitio animalis non est talis per ordinem, quem habeat mi leon m , ut leonem. At vero Uni
Verbi est talis per ordinem M talem personalitatem diuinam ut talem, quia per hunc ordinem distinguitur, cui diximus in ab alia unione,
quae terminaretur ad tertiam personam, atque
ideo non potest comprehendi haec unio, quin cognoscatur talis persona diuina,vi distincti ab aliis. Diees,ille qui cognoscit rationem genericam animalis,eognoscit aliquid quod est idem realiter cum leone , alioquin non posset praedicare
de leone illud, quod cognoscit;elgo u non essetppIsibilis leo , non esset possibile obiectum huius cognitionis, N per consequens non esset eadem cognitio,quae nunc est.
Respondetur, nunc quidem, qui cognoscit ra- OMMiraritionem geneticam animalis, cognoscit id, quod
est realiter idem cum differentia leonis, & ideo potest praedicare de leone id, quod cognoscit; data vero illa hypothesi impossibili, obiectum
huius cognitionis non esset idem cum leone, nec posset praedicari de leone, esset tamen illa ratio generica,quae nunc cognoscitur,quia huic rationi genericae, prout vi mi aliter condistinctaea differentiis, accidit, quod sint possibiles tales
differentiae, nec habet ordinem intrinsecum ad illas. mare in illo casu esset eadem cognitio dicens ordinem ad illam rationem generi camanti alis,quae tunc esset, quia ex modo repraesentandi illam, non explicat identitatem, quam
habeat, vel non habeat cum differentia leonis. vltimum dubium circa obiectu huius scientiae potest esse , an comprehendat res naturales, Diatum v vel supernaturales, quas cognoscit. um.
Ex dictis autem videtur tequi, nullam esse in hoc repugnantiam , loquendo saltem de com pie hensione . quae potest a creatura haberi. An vero possit aliquis intellectus creatus coprehenis de re obiectum persecta c5prchen sicine,non est huius loci feci pertinet ad materiam de visione. Ex dictis intertur, obiectum huius scientiae 1a.ι serinale,vel materiale,non esse unum, sed plura diuersa; an vero scientia sit una unitate rigo rosa quoad habitum, vel etiam quoad actum dicemus in sequentibus.
SECTIO IU. De habitu necessario ad um huiusmeni.
ΡRima disse ultas est de habitu, an requiratur aliquis habitus diuersus speciebus t& suppono, posse diuinitus dari usum huius scientiae sine habitu, supplente scilicet Deo per auxilium 'extrinsecum , velint tintecum concursuin habitus: quaestio ergo est , loquendo connaturaliter,& per consequens de sacto . an sucrit habit iis in Christo Domino.
P. Vasque et in praesenti, CF. 2. quem
alij sequuntur, negat in Christo habitum selen Il tiae insuta distinctum a speciebus; quia cum intellectus concurrat ad actum sub ratione intellectioni Uecies vero sub ratione in εellectio nis de tali obiecto, superfluit aliud principium. Si haee sententia solum loqueretur de obiecti, naturalibus,ad quae Vasque E non concedit actum entitatiuὰ supernaturalem scientiae insu- sae; facile acquic scerem; quia respectu actus naturalis , non videtur necςssarius habitus diuersu