장음표시 사용
361쪽
vel impossibile subsilleluia ab ite natura substantiali. postea inciperet termi iraru naturam substantialcin , diccretur tunc ille homo, verbi gratia, incipere cile, quia esse simplicitur videtur iupponete pro esse prouemcnte a natura substantiali , quod quidem antea non habui: r. etiamsi praecederet subsistentia cum natiua in completa, ut puta cum se a materia prima, post caquado inciperet terminare iratu iam compictam, posset fortalle dici, lubd tunc inciperet esse, quia cile incompletum non appellatur elle simpliciater; caeterum quando lui politum praecessit cum esse completo naturae completae, prout piae cessit in Christo, non ius scit aducutus nouae naturae lubitantialis,ut dicatur in rigore tunc incipere elle illud suppolitum, vel ille homo. Secundo arguit P. VatqueZ, quia hic homo significat in recto hanc naturam immanam, quae quidem in rigore incepit sic. Sed hoc argumentum procedit ex illo principio , quod supra reiecimus ; diximus enim, illud nomen homo non significare in recto naturam, iud ilippositum,quia alioquin non pollet in recto Praedicati de Verbo diuino. Obiicies tertio . quia haec est vera, bis mi mortuus est, crin haec crit vera, hie homo disiis esse; ergo de haec, hic L. naincepis esse. nam sicut manente aliquo ei te illi uc hominis , dicitur homo desinere tale propter amissionum alterius clie;lie praecedente aliquo cile poterit postea dici incipere cile Propter aequisitionem alterius cile. Respondeo, hoc argumentum sit aliquid probat, probarct etiam, qu Al l Ullet dici, I e bum, vel sitius Dei ince is esse ; nam liaec eth vera , I ero; mn, vel stius Dei mortuus est; ergo poterit dici , dura Trid is esse ; ergo etiam dici poterit, tritus Dei inceps esse, propter idem argumentum ; quod tamen ab aduersariis non conceditur. Negamus ergo illam propolitionem, hic homo desiit este, loquendo in toto rigore I nam sicili generati non est incipere cile, sed accipere de nuuo aliquod esse, ratione cuius dicitur generari Christus, de filius Dei ; sic mori non est detinere omnino esse, sed amittere aliquod cile se stantiale, seu aliquam vitam lumiantialem, ratione cuius dicitur moti hic homo, & Clirillus, & fili ux Dei. Non ergo est idem dicere, Mehomo maritur, ac dicere , hic homo disimi es, quia alioquin potuillet dici, ut vidimus , ID, Dum diu nim aditu mao desinit esse, quod ab adaeriariis non
Quarto obiici polliint loquutiones Patrum, qui dicunt,Christum este recentem,& sempiternum, Deum este temporalem,sumpsi se initium, dc temporalitatem,qui in temporeus de sempiternus crat. Sic loquitur Sophronius In cpistola, quae est in VI. Synodo all. i i. Leo I sit n. s. de .
Pentaeoste. Naziai E. onM. 3 8. quae est de Nat-tate , pura m post pnmcip. de Nicetaς in cum locum Nari anzeni. Hae e autem omnia videntur idem
vile, ac si dicatur inceptile elle. Respondeo hos Patres non solum loqui de Christo, aut de hoc homine, sed etiam de Verbo
diuino, de filio Dei, ut constat ex eorum verbis, quae videri possunt apud VaZqueZ c. 3.n. I sciuare probarent etiam Deum de Verbum diuinum in- cupii se esse. Dico igitur eas loquutiones non esse
ita dura; sicut illam , Christus incepit esse , quia
quando Deus dicitur recens, δc sempiternus, si1-lum dicitur homo recens, & Dcus aeteinus, in quo non est abi ardui . nam homo recens est homo novus, de sicut Verbum dicitur puer, lic potuit dici homo nouus, seu homo rcccn S, quod idem est, haec enim solum significant hominem paulo ante conceptum,uci itatum. Similiter clim dicitur temporalis, solum sigilificatur tempore mensuratus, quia sicut dicitur suille duodecim, vel triginta annorum ; sic dicitur temporalis, leutempore mensurabilis. Denique in eodem sensu
dicitur initium, vel temporalitatem sitii psille, quod quidem multo facilius potest admitti . nam sicut dicitur allumpsisse carnem, licet ipse lonsit caro , se dici poterit assumpstile initium, id est, naturam habentem initium, & assiimps sietemporalitatem, id est, naturam subiectam lcm- poli, licet ipse non dicatur simpliciter initium nabere: facilius poterit appellari temporalissimpliciter,quia per hoc, ut dixi,solum videtur significari, quod in homo tot, vel tot annorum, quae omnia non significant earentiam simpliciter totius cile praecedentum, sed solum nouitatem in
aliquo elle illius suppositi. Hi ne in seto primi , , quid dicendum si de illis i I s.
propositionibus, Dem suis incipiens esse, hic homo Italia prinis. incipiens quarum primam non admittit P. PMqueZ num. i s. licet admittat secundam; quod difficultate non carer. nam hic videriir bonus pyllogiimus, 'Dius est his homo , hie samo sal rem incipiens e se ; ergo Deus est ala uia incipiose se, seu, Deus es ille, qui incepit esse ; idem autem videtur dicere, Dius Dcipiens ese, cir Zetis est ille, qui incepit ese. Sicut licet non pol Iimus die re, esentia sin omnivitia, ius, vel, Patervitas est communicatilis, polluimis tame dicere, iii fulva essalinui i is communi bile,&, Pisternisas est assis uid commme iis i quia hae propositiones faciunt sensum identicum, in quo sunt vetae, e quod esset uia sic iraliter Paternitas, & e contra.
Sic ergo illa propositio, Deus est incipiens esse, videtur sacere lentum identicum, in quo non potest esse salsa, si admittatur illa, his homo incepise se. Nos autem, qui hanc etiam negamus in sens tu rigoroso, consequenter negamus illam primam, quae non potest este vera, nisi haee tecunda
Insero secundδ,quid dicendum sit de illis pro . II 6. politionibus , Christus inrepit esse, Iesio inrepit esse, secκnde quibus Uaetqueet e. .dicit, Si Chribus, set Iesai signi feent dire e suppositum, sicut Verta , estu salsas, sicut illa, I erbum iures is esse; si autem quod verius putat in significent directE naturam humanam , cile veram, sicut de illam , his homo inrepites . Non tamen diximus iam supra , haec omnia nomina significare in recto uippositum, vel determinatum , vel in determinatum. nam nomine
Christi s gnificatur .directe silppositum diuinum, quod idem dicundum videtur de nomine Emanuelis, ut ibi diximus. Iesu autom significat quidem supipositum indeterminatum , sca in recto. De omnibus autem illis dicimus. esib salsas propter rationem supra assignatam , quia
in rigore significant illud luppositum nullum habuiste esse simpliciter ante illud tempus deter
362쪽
168 De mysterio Incarnationis.
Deus, vespersonc. ii Issicultas praecipua oritur ex dictis de ligni- .. H. ixi ficatione illius vocis de qua diximus t ε. saepe, si gnificare in recto suppositum,& de con-
notato naturam humanam. Hinc autem videtur
feti, quδd Christus in quantum homo in eludat
te suppositi sit Deus, consequens videtur, quod in quantum homo sit etiam Deus, saltem ex ea parta, qua homo includit personalitatem ; unde a sortiori sequitur, quod in quantum liomo stpersona, α quidem perlona diuina, cum homo, ut homo addat aliquid supra humanitatem, quod quidem non est aliud, nisi personalitas, per quam distinguit ut homo in concreto ab humanitate in abstracto. II 3. Pro resolutione suppono ex summulis, par-Fvν sitis liculas reduplicati uas, quatenus, in quantura , αρ--s- s - similes posse facere duos sensus, alterum reduplicatiuum , alterum specificativum. Reduplicatiuus est, quando praedicatum eonue11it lubiectoratione illius, quod reduplicatur, U.g. homo suerua tum aviniat est sensitium , quia iii mulina sensit vim conuenit homini ratione animalitatis quod rursus contingit dupliciter. Primb quando prae dicatum est de coneeptu illius, quod reduplicatur, vel de integritate illius: ut si dicas, Christus
in qu ritum homo est ratiιnalis, in e Mntum homo habet utimetu, &e. qum praedicata lunt de conceptu,
vel de integritate hominis. Secundo sit sensus re- duplicativus, quando id, quod reduplicatur, est caula, vel radix praedicati tanquam proprietatis, vel effectus,&c. ut cum dicimus,ianis in e'inumn rationalis est risibilis ; ignis tr calidus calefacit homo quatenus est liber peccat, occir I9. Sensius vero specificatiuue harum particularum diuersimode solet declarari. Primo , quando denotatur totum non repugnantia praedicaticum lubiecto, v. g. Iustus in qliantum imius Peccare potest senia iter inoe est , non repugnat Peccatum veniale coniungi cum iustitia,& sanctitate. Secundδ, qtrando particula illa denotat solii in ,& designat subiectuin, cui peculiariter conuenit piaedicatum illud. v. g. in qν urtum iamr es albus, hoc est, albedo competit soli linmanitati, licet non conueniat illi per se, sed per
accidens. Terti b, qtiando praedicatum non conuenit lubiecto simpliciter, ita solum iecundum
quid , v. g. σω se udum ammam est immo iis, F dum maseriam est pura potentia , EthiopsF- . cundum dentes est alias, Sce.
31 γ. supposto,& omissis,aliis sententiis, quia
V. ii. 1 i. tota controuersia est denomine,dico primδ; pr prie de in rigore loquendo, illa propositio, Christus in quantum homo est Deus, non est admitten d a. Haec est communis Theologorum cum S. sita . ''' in praesenti ara. II. quos sequuntur Sua
visoue V qued ibi , & probari potest , quia inprimis in senili reduplicativo non potest elle vera , Cum diuinitas non sit de cisentia, vel conceptu hominis, ut homo cst, nec cius passio, vclς se ius proprius ; quare sicut de codein homino albo, & Philosopho non possimus dicere,quia est albus in qualuum Philosophus ; sic neque de Christo dici potest, quod sit Deus in quantum 'est homo. Rullus nec in sensit 1 pecificativo essu pro- Iar. priam illam loquutionem, probatar, quia si illa ellet loquutio propria, haec etiam cilci proprie
tus enim senius specificat litus adduci potest, in quo illa prior propositio veri ficetur, & non liare posterior. Hanc aute admittere in lenia proprio
videtur cile contra nacriitem Omnium fidelium.
Alioqitin pollemus etiam dicere in lenia proprio, Christum in quantum Deum palliam tale, crucifixum , flagellatum , limitia, quae passim reprobantur a Conciliis & Patribus. Unde fatendum est, senium illum specifieatiuum s prii explicatum , quo ligni hcamus lolam non repugnantiam , seu compossibilitatem unius eum alio,non iam cere ad verificandas illas propositi nes in sentu proprio, sed in sensu improprio,
qui tunc totum admittendus est, quando ex antecedentibus , de sequentibus colligitur. Ille autem secundus sensus, quando particula tu quam risis designat subiectum , cui competit praedic tum, non habet locum in Praesenti, elim hum nitas non si peculiare tuoiectum, cui conu illat diuinitas in Christo, nec e contra: vel si id admittatur, sensus ille non erit proprius,cum ex eo sequantur cadem in conuenientia, quae coimtra primum. Denique tertius sensus specificativus
supra politus, quando scilicet significam us, praedicatum non conuenire subiecto simplieiter, sed solum secundum quid, non habet locum in praesenti, cum neque illud praedicatum Deus conue niat Christo secundum quid, sed omnino simpliciter,& absolute ; neque si conueniret secundum quid, conueniret lecundum humanitatem, ut constat, sed secundum diuinitatem. In nullo ergo sentia proprio illa propostici est admittendae Dico secundo, illa propositio , Christus in I 22. quantum homo est prasina, seu hypostasis Asinio δε- admittenda in aliquo sentu proprio. Haec videtur cile S. Thomae an. i a. quem sequuntur alth, quos reseri,& sequitur V queZdil. 69. . L. Intelligo autem. conclusonem politam. Vt non
solum sit vera illa propositio in sensu specificativo, sed etiam in scitia reduplicativo. Ρrobatur ex dictis,quia ad veritate tentus reduplicatiui se ficit, quod vel praedicatum si de conceptu illius, quod reduplicatur, vel saltem si passio, vel quasi passio illius, ut supra diximus. Uterque autem titulus reperitur in praesenti, de utrumque considerauit L Tliomas in corpore illius articuli ad veritatem illius propositionis defendedam. Nams homo reduplicetur non solum secundum naturam humanam, sed adaequale sumptus in concreto , certum est , prout se includere non solum humanitatem , sed etiam suppositum, seu personalitatem ; quare scut verum est,qubd homo ut homo distinguitur ab humanitate , S: ad dit aliquid supra illam uic etiam verum erit quod homo, ut homo includit hypostasim, seu personalitatem, & per consequens personalitas erit de conceptu hominis, ut homo est. Sic etiam i quendo de concreto accidentali, possiimus di- Ccm, album vi album no cst sola albedo, sed subiectum,& albedo; ergo similiter de concrcto sub
stantiali poterit dici, homo ut homo non est si , immanitas, sed etiam suppositum, seu hypotatis. Dcinde
363쪽
ii 3. Deinde, etiamsi reduplicatio fiat supra humanitatem , videtur adhuc polle admitti illam propositionem , quia licet humanitas non includat ter Ionalitatem, exigit tamen illam, quali pallionem, re proprietatcin ; elici cnim humanitas
in itatu violento, si per podibile , vel impossibile careret omni lublilientia ; ergo sicut verum est dicere , homo in quantam eorsus habet et bi ; quia ubi catio est passio necellarici conseqituta ad omne corpus sic erit verum,quod Christus in quantum homo habet perlonalitatem aliquam . cim etiam passio humanitatis habere aliquam 1 ubsistentiam. 114. S. Thomas loco citio addit, illam propolitio-
S.I m. nem , Christus in quantum homo est Imiona, reduplicando supra humanitatem polle accipi in aliquo selisu falso,quatenus poteli significare,qui,d natura humana Cluisti est per se seorsim subsistensa natura diuitia; qui sensus coincidit eum Nestorio ponente in Christo duas personas, alia teram De alteram hominis; quem etiam sensum cseram in illa propositione Praeter Caietan. Capreol. &OprςML alios Thomistas agno cunt Alex. Alensis
quomodo verba illius propositionis eum sensum reddere possint. Caeterram si vcrborum proprietaI attendatur, non videtur sensus alienus, elimenim denominatio personae desumatur ab hoe
quod est per se subsistere, ut suppono, illud solum videtur polse aecieere talem denominati nem,quod per se,& iii ie existat,& lubsistat. Vnde manus, vel peς non dicuntur subsistere per se, aut in se, sed in alio, nempe in homine; forma item in equo non existit per se,sed in composito: natura autem humana in nobis subsistit quidem in se,& per se, non in alio, quod quidem habeta personalitate propria: at ver b in Christo, in quo non habet propriam personalitatem, non
existit per se, nec subsistit in te, sed in alio. Quia
ergo illa propolitio . Chri hereti homos perseva, reduplieando supra naturam humanam, videtur tribuere humanitati illum effectum formalem, qui tribuitur aliis humanitatibus existendi, de
subsistendi in se, & per se, ideb S.Thoma de alij
meritb dixerunt, posse latere sensum salsum, &haereri eum in illa proposition quia humana naiatura non est per se leorsim tubuliens a diiuna natura. quia tamen illa propositio adhuc reduplicando lupra naturam humanam potest sacere illum alium sensum , quia scilicet naturae hunaanae Christi neeeisatio conueniat esse in aliqua persena,vel propria, vel aliena ; ideo S. Thoma merit b docet, posse illam propositionem admitti in eo sensu Catholico. r. s. Dico tertib: prviositio illa , Christus in au Asinio ιεν- timi homo est persona. ιMina, est hVos t Verbi, See. in aliquo sensu non omnino improprio admitti
pasti. Legio- potest. Hanc tenent aliqui recentiores; Basilius Mn. Legionensis eom. I .lariari ii putat .retis . . N alij,
Vilenti quod prius docuille videtur Valentiatem. . d p.r a 3. unct. I. ubi dicit, Christum posse diei filium Patris in quantum hominem, propter hypostasim Verbi,& fiiij quam ut homo includit Probari autem potest ex dictis pro conclusi ne praecedenti, quia nimirum Christus ut homo
in concreto, de adaequale sumptus non includit
solam humanitatem , sed etiam suppositum . N
hypostasim: haec autem de facto non fuit alia, nishypostatis Verbi ; ergo ut homo adaequato lumptus includit hypoliatim verbi, sine illa enim non intelligetur homo, ted humanitas. Obiicie, prini δ, C hristus ut homo i eduplicat Ir. 6. solum supra ea, quae lunt de conceptu hominis, miselio pria sed de conceptu Christi ut hominis, licci sit aliqua personalitas inde terminata, non est tamentiaec, citet enim homo; imo, & hic idem homo numero, licet non haberet hanc personalitatem, sed aliam, se ut est idem numero Deus t 'ater, Filius,& Spiritus t anctus,licet pellonae sint dii linctae; ergo Christus, ut homo non includit hanc personalitatem diuinam, sed aliquam indeterminate, ac per consequens non est dicendum, Ch sus mi h os haeser aes 'Hei estiuiquateri . . Respondeo, particulam reduplicatii iam poste I 27. duplicitur accipi. Primo ita ut reduplicet supra Sumtur.
conceptum metaphysicum rei θα.e reduplicatur. Secundb ita ut reduplicet iupra entitatem
physicam illius. Si priori modo accipiatur, pr
cedit argumentu factum,& satemur,qubd Christus in quantam homo, non includit in suo conceptu metaphysico lune personalitatem dete minate, sed vel rationem communem, vel ina
terminatam,& disiumstam huius,vel illius personalitatis,& in hoc sensu non Pollet dici, quod Christus ut homo sit persona Vetbi. Posteriori autem modo Christus in quantum homo includit personalitatum Verbi, quia reduplicatio sit non tollim se pra id quod resplendet in conceptu nostro, dc uo modo, quo rei plendet. sed supra id totum, quod is, cludit physic. , dc realiter, es per quod coiistituit ut a parte rei in elle hominis; desacho autem hoe eoncretum constituitur a parte
rei per pulso iralitatem Veibi; at iue ideo in hoe seu tu verum et it,quod Chiistus in quantum homo est haec peribi a , seu lixe hypostasis Veibi
diuini. Explicari,S: probari potest haec solutio exem- r 2 8.plo aliarum propositionum, qua' ab omnibus admittuntur; nam iii primis loquendo de Christo.&distinguendo in ipso praedicata , quae illi conueniunt ratione diuinitatis, &ea quae illi conueniunt ratione humanitatis, dicere tolemus, Christas in quamu homo essiius G fa is et arginis ,ανι- flus in ciuinium Deus estsilias Pareis Hernἰ,s Uesebum Parri , &c. & tamen , si loquamur in rigore metaplaysico, Christus in quantum Deus praeci- se, non dicit in illo conceptu metaphysico filiationem, nec relationem, aut notioncm Verbi:
Deus enim solum dicit naturam diuinam, & personalitatem aliquam in consata, seu indeterini nate; in iis tamen propositionibus non loquimur
cum eo rigore, ted in sensu physico, de reali, explicando id, quod realiter includit Christus, ut Deus, seu per quod eonstituitur realiter illud
coiic rerum Deus in L hristo; qua ratione verum
est, quod constituitur de facto per perionalitatem,& notionem orbi. Similiter loquendo de
eodem Christo, ut homine, diccte solemus, Christus et i homo, Ldet troprietares , potentias hum senas , hiaret haue inrcliedium, hane voluntas m, hoc a te eramentum; quae etiam pro ositio,loquena
in rigore metaphys eo, ellet salsa, quia Christus
ut homo prxcise , non habet hune intellectum.& voluntatem, sed ut hie homo est; iram homo vi sic non petit has potentias determittate. Senias V v s ergo Di illZOI Dy UOSIC
364쪽
3 o De mysterio Incarnationis.
ergo illius pro positionis noli debet esse secundum coii eoumχ metaphylicum , ted realis, i ephusicus de iuuinanitate reali, quae de facto cit in Chtallo, & ratiotire cuius habet has potentias,itI-telledium, voltima dira , d c. Sic Ogo in codem
1entu i ali de phylico verum clit quod L limitus in quantum homo, sit perlo ira Veibi, quia de facto non per aliam perlonalitate iri, nili per istam, conitituitur homo in concrcto in racione hominis in Chrillo. Sed contra obiicies secundd, crgo in eodem ι- sensu reali, de pli) lico vel uin erit dicere, si dirui. I cli Deus , coiitra id, cpiod drximus in prima conclutioue lyrobatur tequela, qua licet secundiim conceptum nactaphylicum laOmo coniti tuaim persona per totam perionalitaten , ut condistinctam vimi aliter a natui a diuina; de satio tamen, de realiter loquendo , illa P . Ilonalitas est fiatura diuina ; ergo Cluilius ut l. t alii, , realiter loquendo , non Iolum includit
Respondeo negando sequelam. Ratio autem est, quia particula illa r duplicativa tu qdantι usi& aliae sinites, habent hanc vim cx modo suo significandi, ut quantum fieri po: fit, condistinguatit ita subiecto id, quod reduplicatur ab alia
Parce, leu praedIcato. v.g. cum dicimus, me Naut es sin, no 11 st MLe, particula illa tu critii INM,accipit Aram condistinctum ad ulci;sic etiam quado dicimus, in crura tum Hrfr n. in , accipimus rati .utae condi: metum Similitet Ergo, cum dicimus, Chris, s in plantum illa
reduplicatio condistinguit hominem a Deo , &loquitur de homine Proin condit filicto a Deo, non enim est alvid, a quo distinguat, atque adeo
non postumus licere, Girsus quantum homo, sti Dedi . At vero quando dicimus, Chrast: s iu citirn-t Uu-, es t es may erbi, manet adhuc sua vis
particuta redi: plicatiliae. nam adhuc loquitur deliOmine, distinguendo eum a Deo. nam Cluiliussio.aio adluic non inici lectus ut Deus, nec ut includens naturam diuinam, intelligitur homo in Oncieto includen perlonalitatem Verbi diuini,& rn eo sensu vetineari adhuc roreti propolitio reduplicativa.
Huic si tui potest similis obiectio, quae fieri
potest contra conchisionem ad probandu , quod si uti vera illa propositio , csti, sui tu mictis in h6- mi , es filius 2 e , oe te fina Ve=bi; potarit citatricile ver. a liaec, Pater in quivirm Deci , is cui Clarisius in quantum homo includit stippositum aliquod in asterminatum termittaris Da PH-ram humanam ; sic in quant im Deus in concreto includit suppositum aliquod inde ter
Hiluat uiri terminans naturam diuinam :crgo iac-ud ait lentu itali verum est , quod Cluilius inquan im homo includit pecto nam Verbi ; sic in
cicie in scii su reali ver uiri crit, qu ,a Pater inquantum Deus includit perloiialitatem Patris. COi lc luens autem videtur elic contra communem sculuin a laeologorum , & contra Augusti nurn T. de Trinit. cap. . diccntem, aliv.i ese in t se Patrem, .s ta. t e se Deum, u es ΝΜplicis tr.
Rei pondeo ex dictis negando etiam sequelam Pro Iz, eandem rationem , quia nimiriim in illa Plos λsiti : c, Paristi,iau.wrtim De e , si PMoxicula illa reduplicatiua Iu et antima, cotidistinguit Paciem ut D cum ab ipso ut Patre, cum enim non inueniat aliud, a quo condisting t, exercet suam vim conditi inguendo Deum a Patre, unde falla eli proposit:O, qaia de Deo, ut condit tim to a Patie non potest dici quod si Patet: at ver , in nostra propositionc particula ita quantum, inuenit aliud ,a quo condistinguat Christum, ut hominem, nempe ab ipso ut Deo, licci non condistinguat ipsum a periona; quare manet lensus integer, perfectus particulae reduplicativae, licet liorcio accipiatur prout includit personalitatem Verbi, adhuc enim ex vi redulilicationis accipitii r ut non includens iraturam diuinam, sed solum secundum conceptum hominis in con seto constantis ex natura humana, de tali personalitate.
DISPUTATIO XXIV. De unita ic Christi.
sic est etiam quaestio de modo lo- I., qu cndi, de qua Durandus
x m .i voluit ex regulis Grammaticae auserre magna ex
parte locum quaestioni, eo qubdChrigias masculmi generis non possit diei unum,
nec plura, propter enorem in Grammatica.Hoc tamen ab onam bus reiicitur, quia consuetum est Latinis auet tibus ipsum nomen adiectiuu usurpare in genere neutio per modum substantivi,
time enim subintelligitur aliud substantivum; sc enim dixit Virgilius, Triste lupus Hista est,
res tristis . de Christus Ioan . I ci. Ego ist sere
Ali1 ergo dicunt, Christum posse dici duo,ves t
plina , non tamen duos, vel plures. nam aluo,vel in genere niat culino reseruntur ad perso- iras, in genere autem neutro ad naturas ; unde Pater aeternus, Se filius non lunt unuς, sed unima, Propter idem itatem naturae , de dili incNonem per uinarum quare in Cluisto, in quo est diuersitaS naturae cum unitate personae, debemus econtrario dicere , quod ipsc non est virum , sed unus , niae sit plures, ted plura, qui modus l- . quelidi colligi videtur ex Patribus, ut mox videbimus. . l). Vae quea in praesenti, d θ. 7o. F. s. negat,
polle in rigore Chiillum dici duo , vel plura.
ctiam in genere neutro I concedit tamen , polle
dici aliud , aliud , seu hoc'& illud , sicut lo
quuti videntur aliqui ex l)atribus. Dicori imb: Christus non est plures, vel duo osimpliciter, & absolute in genere masculino. In
Iioc convcniunt omnes cum S. Thoma in prae- S. Thom. senti cur 3.17 13. I.& videtur definitum in Con- Conc. Alex.eilio Alexandrino , appro' bata in Concilio Ephesino, iu au Tettio. inter epistolas C Wrilli, Mod idem declaratur in eodem Coei: io 2. q. ct 9.& in Chalcedonens .i l. 4. circa medium, de Constam.
in Concilio Constantinopolitano V. cellai S. v i
365쪽
bere verba illa Symboli Niceni, er in unam Iγι--n Iesium Christom ham L ei, Sec. Qio ctian modo loqui iti sunt Pontifices, Patres omnES, Eutychianus Papa eskst. I .post meat ire, Leo I .epist.
9 cap. i. Hilarius v. de Irinit. Ambrosius lib. r. deside cap. . Augii stin. lo soni a Feliciaraum c. m. in fine, stin inclaridio mael. 8. in I v. Anselmus lib. Incarnia tione c. s. Fulgentius lib. de dicaminime,cstgrinia c. I I. illu, lib. de retia
fide ad Thre risium post medium, qui omnes negant Cluis tum est editos, cile alium, de alium, de reddunt rationem, Naaianzenus e sit .ad Cladonium quae est oraso s i. Damalccnus lib. I descis cap. T. Nicetasio. s. cap. 31. & Anselmus loco Qtino , qui 1 adiectivum malcii lini seneris rese
tur ad perlonam, unde aliiιb significat diuersam
Obiicit sibi V quea n. 9. quia si una persinna diuina astumeret duas naturas humanas, esiciae
duo homines, ut ipse concessit - I .c. 6. ergo citent alius, de alius homo, propter lotam pluralitate naturarum ablque pluralitate perstanarum ,creto sic etiam poterunt nunc dici plures, seu alius, de alius,propter pluralitate naturarum.
Respondet, tunc dicendos quidem Bluies h mines, non tamen plii res simpliciter, quia tuo, vel plures simpliciter, M absque addito resertur ad personas, ut dictum est; quando autem additur illud nomen homo, iam non significatur pluralitas in perloira , sed sollim in natura humana.
H.rc tamen tollitio non videtur satisfacere;
quia saltem sequitur prinid polle nunc propter
duas naturas uiue ales, qa. ae lutit in Cluillo, diei cluos viventes , duos intellectitates. Unde fecundo sequitur, quod loquendo de uno vivente, nempe homine , postumus dicere, hic vivens, 1 cilieri homo, non est ille vilicias, icilicet Deus; si enim l unt duo viventes, unus non est alius, S per consequens , in rigore loquendo , hic homo non est Deus, quod concedi non potcst. Dcbemus ergo fateri, quot in illo casu non citent duo homines, sed unus immo habens duas humanitates, licui nunc non lunt duo viventes, sed unus
cum duplici natura viue imi , ut diximus supra input. IDico secundi , ; in rigore loquendo, non est diee idum, iubd Christus sit pilara, vel duo etiam
in gelacre neutro. Haec non est tam ceria, sicut pr. oedens, est tamen communis serre Theolog rum cum S. Thomadidio ara. I. quod probat P. VaZqueZ c. s. n. I i. ex epistola Concilii Alexandrini ad Nestorium,qu. x est i o. 'uid Cyrillum, approbatur in Concilio Ephelino,ubi in confessione fidei ante medium dicitur. ei: ire Deum, aut Turni m C H L, I erkim Patris asserimus , ne iterum inanistilis in ano Tu damus unum Christum.
quibus verbis ablurdum reputat, qudd Cliristus diuidatur non solum in duos, sed etiam in duo, ubi v duo est in genere neutro,ut constat ex Graecis exenrisaribus, quae tollunt inquit) amphibologiam. Sud re vera nulla versio reperitur illius epist
lae, quae dicat in duo; omnes enim dicunt in oi, vi constabit ex vetustis, S miacinis exemplaribus : nec textus Graecus quidquam iiivat, immo contrarium suadet nain vox Graeca δύο indist rcns cst ad utrumque, ibi ex antectaentibus, ta conlequentibus dcterni liratur magis ad significandum duos, atque ideo omnes inte Fretes, qui vim vocis bene callebasit,verterunt duos,n que ullus aliter tiatillulit cum locum.
Melius probari posset ex Cyrillo in schesiis de Cytilles.
Incarnatione cap. 27. ubi dixit, Christum non ellediuidendum in duo. Verum cum non habeamust cxtum Gri cum illius loci, non polliamus scire an lenius exigeret illam versionem; certe vox δ υo non id exigebat, clim aeque potuisset ucrti in duos, ut dixi. Ratione probant aliqui conclusionem. quia si 8 in Christo ellent duae humanitatcs, non essent duo hinninus, nec si talem duae animuitatus, es sent duo animalia , sicut nee modo est duo vi-uemia,lieci sint duae naturae viventes; ergo licet
sint duae entitates , non est tamen duo entia, sed unum ens, sicut est unum vivens, unima intellectuale, &c. Hoc tam cia argument cina debile est, quia homo, animal, de alia eiusmodi, sunt no- miri a concIera, quae quidem non iamltiplicantur quando nim multiplicantur supposita;at vero enseti indisterens ad concreta, , abii racaa; sicut
citam homo est cus, sic ctiam hui vanitas est en I, S animalitas cit ens ', quare multi 'licatio naturae videtur susticere ad hoc , ut imi duo , vel plura cratia.
Diees, si Cluillus dicatur elle duo, non po- 9test i melligi de naturis, quia naturae in abstracto non praedicantur de Christo; cum enim Christus in recto dicat lolam perionam, haec sola praedicatur in recto de Chritio: unde cum perlbnast una indi iiiii bilis, non potest Christus propter duplicem naturam , quam ha bct , dici, quddsimpliciter sit 'du 3. Sed contra, quia haec ratio probat quidem, metu ur. Cluillum specificatiue,de materialiter acceptum noti polle dici duo; non vero probat de Claristo et reduplicatiue, de sor maliter, quia Christus, ut Christus est quoddam concretum, ut probaui
do de Christo tinaliter,& reduplicatiue accepto dicatur vere , qudd est diuinitas & humanitas; quare in codem scit tu videtur quὼd diei pol- set cilc duo, vel plura simpliciter , quid enim est
clie concretum , nisi cilc complexum constans
ex pluribus,& per consequens cile plura Ratio a priori, & esticax pro conclusione de- IO. sumitur ex definitione unitatis: unum enim est indiuitum in se, de diuitum a quoliber alio, ut dicitur in Metaphysica. Unde co m Ho, quo
aliquid fuerit unum, debet cub indiuisum in i e;li enim cst unum improprie, est indiuisum impropric ; si verd est viuina proprie, debet cile etiam proprie indiuisum. Si ergo est unum, non sinpliciter, δe absolute, sed cum aliquo addito eum eodem addito debet elle indiuitum in te: si autem simpliciter de absolute, atque sine ullo addito est unum , codem modo debet esse in diuisum simpliciter,& sine addito. Hinc est, quda unitas similitii dinis, quam habent a parte rei indiuidit a. non sussicit ad constituetitum uniueriale a parte
366쪽
a 1 De mysterio Incarnationis.
rei, ut dicunt Logici, quia illa non est unitas simplicitet, & abloluti, citin non excludat diuisionem simpliciter, S ablolute , atque adeo sicut illa indiuidua a parte rei tum sint pliciter pli ta , dc diuisa, lecundunt quid indit illa, i cilicet indiui iacilentialito, seu non plura dissimilia in specie; sic stant unum se uin secundum quid, &Aon simpliciter de absolute. Hinc etiam homoe knpliciter & ablolute unum etas, quia non solitin eth indiuisus in plures homines, quod su D siceret solum, ut diceretur unus homo, sed etiam est indiuisio inpluia entia i implicitcr,&absolute. nam licti constet coit ore, de anima , haec tamen non lunt entia totalia, sed partialia ; pars',set iri enim apud Aristotele, & Philolophos non dieitur hoc aliquid, sed id, quo totum coinpositum constituitur in ratione entis simpliciter. Potest
ergo homo diei plura secundum quid, hoc est, plura partialia, non tamen plura simpliciter, de absolute, sed unum per se, de proprie. II. In hoc ergo sensu rigor olo dicimus,Ckristum non esse duo, vel pluia i inficiter, de absolute,
sed unum , quia non est plura entia totalia. nam Immanitas tecundum se non est ciis totale , vel
hoc aliquid, sed id quo coiistituitur homo , de
quidem vitio vera,& lubstantialis,qualis est vitio hypostati ea verbi diuini eum humanitate,tcndit ad faciendum unum, quod sit simpliciter unum; idcb aceruus lapidum, res j rublica, exercitusmon sunt unum simpliciter, sed plura, quia non habent partes unitas. Haec autem ratio insinuari vi-Λilianis. dctur ab Athanasio iii Symbolo, reddens enim rationcm, cur Cliristus non m duo, sed unus, subiungit, scis amma μιonialis 2 caid musiamo Pta homo unus est Christus .hoc est,
licui paries hominis, licet sint in se condistinctae
realiter, non tollunt, quod homo ex eis resultans sit unus, quia nimirum illae sunt partes ordinatae ad faciendum virum;sic duae naturae existentes in Christo non tollunt unitatem simpliciter, N absolute ipsius Christi,quia natura humana non estem totale completum, icd pars conititutiva ali-
L. Contra hanc conclusionem obii ei solent plu- Objeis ris res loquutiones Patrum , qui videntur dicere t rei Christum esse duo simpliciter ; iis tamen varias explicaticii ies adhibero polsumus. Prima cst,quini non dicant, Christum elle duo simpliciter , sed P .m.. plura sinuit, plui a corii cha, vilita , quod iion est dicere duo absolute,sed cum additamento tignificante elle solum duo partialia, Se con- . iuncta ad iaciendum unum totale. Sic intelligi
possunt Augustinus inu tatu g. in I. avn.diccnti substitiam Christi, et trumque diren, sed unus est Chrstus , ubi
ita dicit Chi illum cile re umeriue, ut tamen addat si nuc de ideo concludit non elle duos. Sic etiam loquitur in E inclitrid.c.,3.2trametaeque uniM cuid rutycblati. Mum est. Eutychia mis Papa epistola r. poli med. O cum et que stas gestu na rasi 2 tamen Iesum ChriIlion evim memento esse, φά utramque est.
Sophronius in epistola, quae recitata est in VI. Synodo ac .r i. eu duo hoc sinagnini-
irim dicunt simpliciter esse duo, sed esse duo, Zevrium, esse duo simul. esse utrumque simul, e Die euia luna utrumque,&c. quae omnia fgnificant coniunctionem illorum duorum entium.
Secunda explicatio est, quod aliquando por 1
illas voces , virumque , dc aliud, non tam distin nis guunt res, quam nomina, ita ut idem sit dicere, FoeanG.
Christus es timorique; Christus es hoc ct arua, aesi dicas, i em Chrisus est quod utroque illo nomine signi t Gur ; idem es Christus, quod Lae, G- illo nominesigni famus. Hoc modo explicat S. Thomas S. Thom. in praesenti arr. i. aii. verba Augustini lib. i. de AugusLTrinitate cap. 7. dicentis, forma Dei accepit
Dymam serui, ut ruruque Deus, propter accipientem Dei , utrumque autem homo, tropter acceptum hominem. Sic etiam potest intelligi idem Augustinus iis Enchisidio cap. 3 s. dicens, Propto Verbum aequalis Patrἰ, yropter hominem minor '. minor est sin mus ,'mansit equalis, utrumque dinum. Cyrillus CytiL Alex. Alexandrinus inuehesi s de Incarnatioue e. 27. ubi
ait, Christum elle unigenituis Patris, & Primo. genitum inter inultos fratres, & subiungit, cr
Tertia responsio elle potest, quod Patres sae- rispissime non dicunt Christum esse duci, sed con- R. αὐ-
tinere duo, seu naturas, quibus constat, cile νω γ. aliud, aliud. Sic loquitur Naetian Zenus epist. I. Nazi Mn. ad Cledonium, luci, or Aiadsint ea, ex quibus Sabinar eMat. Cyrillus in scholus de Incarnatio- Cyrillus. ne dicho c 17. Secundum aliud Haliud unigenitus
primogenitus: secundi diuinitaetem vulgenitu. ct secuniam humanitarem primogenisus. Sic etiam
loquitur Leo optini o. ad Haruianu, Agatho Papa Leo Papa. in epistola sua recitata in VI. Synodo aes. . quae ctiam loquutio Leonis approbata fuit in Concilio Chalcedonensi aEl. a. subsim quorum verba videri possimi apud SuareZ in strater. praeiciati duo an. i. & UaEquet dicta V. . varia
Sed contra hanc tertiam rescontionem vide- Is .
tur este,quod si de ipsis naturis dieitur qubd simpliciter sint duo;ergo de Christo poterit id etiam
dici, quia de Christo reduplicatiue, de adaequa-ic accepto dicimus, quδd est utraque natura,sed naturae illae sunt duo simpliciter; ergo Christus reduplicatiue , & adaequale acceptus est simpliciter duo.
Propter hoc oportet addere quartam respon- Responderinsionem magis uniuersalem , & concedere, quod ruar .
Patres aliquando dicunt, Christum esse utrumque, strissim esse aliud, er aliud, quae loquutiones non sunt accipiendς in toto rigore metaphysico; solemus enim de nos aliquando loquendo de entibus partialibus dicere elle duo, vel plura entia, solemus dicere, quod forma, de materia distinguntur abinuic , tanquam res a re,atque adebsgnificamus, eas cile duas res simpliciter, Sperconsequens duo entia; in his tamen loquutionibus, de similibus usurpamus ens , dc rem transcendentaliter, non praedicam eiu aliter; nam ens praedicainelitate competit solis entibus copletis; ens vero transcendentale competit entibus etiam incompletis, de ultimis disserentiis. Non est ergo dubium , quin accipiendo ens in tota latitudine, qua extenditur ad omnia entia completa, de incompleta , possint dici duo illa, ex quibus Clui stus constat, & in eodem sensu postit diei Christum adaequale acccptum eIse duo ; hic tamen sensus non est omnino rigorosus; & minus proprius etiam est,quado applicatur ad ipsum Christum , quam si applicetur ad ipsas naturax Christi, atquc ideo, licet Patres loquendo de ipsis naturis
367쪽
turis sepe dixerint, illas cise aliud, aliud, esse
duo,d. c. raio tamen, vel min qua dixerunt, Clui stulti ei luduo, cile aliud, eu aliud, quia nimirum, loquendo de iraturis, iam ex parte iubiecti poni videtur limitatio exta aliens praedicat utri a ligui scatione rigor ola cinis completi. nam co ipsoqubd dicas, naturae sunt distinctae , sunt allud, α aliud, Sc. intelligis non estu duo entia completa. At vel δ cum dieis, Cliristus es 1 duo, est aluid,& aliud, non explicas cile duo incompleta, atque ideo manet Propositio magis dubia ; in quo Histoti etiam scnsu intelligitur Aristoteles 7. A feta; sesita Gy . 6. ubi non dixit, liominem album este plura simpliciter, & non unum simpliciter, ut volebat Durandus; sed dixit in homine albo reperiri duo, nempe homin cna, α albedine in , quae loquutiosacilius admittitur, ut dixi, quam illa, homo albus est duo simpliciter, & absolute. I Hinc infero, in eodem rigore loquendo, sicut μι ο/πs. non dicitur Christus es tu duo, vel plura simpli-z ' citer, & absolute, sic nee diei esse aliud, de aliud simplieiter & absolute, quae est aperta sententia II bom. S. Thomae his arm .ada. 7. in quibus ex- licat quod dixerat supras. 2.art. . ad ι. Vbis una dixit, ea . quae sunt in Chriito, este aliud,&aliud; ipsi im tamen Christum lion dixit esse ali iid,
S aliud simpliciter. N absolute , sed secundum
quid, seu lucundum natucas, ut hic explicat. D: -- ia Dificientia autem , quam P. VM queZ eona tutinuenire inter illas propositiones, , chri ias'. I u l, dissicilis est. nam, ii uendo in rigore, sicut auo significat pluralitatem, sic etiam lignificata ιι d, ct alis . Nec Patres magis unam propositionem usurpant, quam alteram . nam dicendo, serisivs set trumque, Chrinus es hoc, illud, tam significant, et se/uO,quim elle aliud, de aliud ,quia aliud,& aliud necellarib videmur elle duo. II. Respondet, esse discrimen , quod dicendo, λέλου, . . Christus est duo, non significamus ullo modo, illa esse duo partialia,&non totalia, non cnim significantur ut habentia aliquam unionem , qua-ic scut cum diximus,aceruum lapidum esse multos lapides, non significamus illos ut unitos ad faciendum aliquod simpliciter unum; sic dicendo, Christum esse duo, non significaremus ex modo dicendi illa duo este unita ad iaciendum aliquod unum. At verb, cum dicimus, Christus est ali H, fgitificamus, ex modo loquendi, illa duo esse unita in viro Christo ad faciendum unum ε, dicimus enim Christulit cile virum,S: aliud, non solum copulatim, sed sigillatim;ita ut Christus dici possit hoc, vel etiam illii A sigillatim, quod fieri non posset, nisi in Christo viaita essent illa duo. nam de aceruo non dicimus,
quod sit hie laris , sed plii res coniumstim ; crgo dicere, quod iit hoc, & II ad sigillatim , est di- cete, qudd illa duo sint unita in eodem Christo, qui est unus simpliciternae per consequens sicut potest dici, qud a Christus est duo vnit , quia pet illud additamentum unita, explicatur non esse duo totalia uic poterit dici esse aliud,& aliud,
Aiau. ἐσ)- Haec responsio adhue vitetur dissicilis. Primδ, iii . quia si ex eo, quM idem Christus sit aliud , de 1liud, significat ut illa duo esse unita inter se; ergo ex eo quba idem Clitistus sit duo, fgnifie butit, quod illa duo sint unita ; alioquin enim
non poIlet unus Christus continete , vel este illa duo. Dices, ex mogo loquendi non significari hoc, i 8
quia Etiam idem aceruus lapidu.n est plures lapides, eu tamen illi non sunt vinii; duoet ergo
addi aliquid, per quod significetur, Christum
cile aliquid unum , cui conuenit in t illa duo. Sed contra Iecundb, quia in illa etiam propo- Excluditumhristus saliua allu t,iro ii significatur Christum elle aliquod unum i impliciter. nam codem modo pollumus dicere , binarium hominum este unum, de alium hominem; per quod non significamus , b marium ei Ie singillos sigillatim sumptos , aut binarium este aliquod unum simpliciter ; ergo ille modus loquendi non significat talem coniunctionem, vel unionem inter illa duo. Denique de homine etiam dicere possumus, quod homo adqquate acceptus cst corpus,& aniama , est utrumque, est hoc, de illud, & timeti
non significamus, qudd sit illa fgillatim, sed si
lutu coniunctim. nam homo non est anima, sed
Corpus & anima ; ergo dicere quhd Christus est hoc, S illud, non significat quod lithoe& illud
sigillatim, de per consequens ex hoc capite non ostendit unionem illoru duorum in viro Christo. Restant nunc alia argumenta communia bre- I9. uiter dillbluenda,quae colligi pollunt ex s. Tho- D soluuntur
Primum est , quia Christus non est tantum Deus ; ergo est aliquid aliud, quam Deus; ergo Smma. est aliud, de aliud. rimum. Respondeo, propositionem primam cste in rigo C Veram, quia eius sensu, non est,qubd Chri .
tius sit aliud si inpliciter a Deo, sed quδd sit aliud vel simpliciter, vel saltem secundum quid, seu
aliud, non quidem praedicamentaliter, saltem transcendent aliter nam illa exclusua tamkm, includit negatione viii uerlatillimam ; quare dicere quod Christus est tam lim Deus, est dicere, quos sit Deus, de nihil prorsus aliud , per quam uniuersalitatem excludimus omne aliud etiam transcendentale; falsum ergo est, quod sit tantum Deus λ ex hoc tamen non fit, quδd sit aliud simpliciter, quam Deus, sed aliud, vel smplieiter, vel secundum quid, seu tralalcendentale. Secunddarguitur, Christus est aliquid, quod a. . est Pater, & est aliquid, quod non est Pater; cr- Arg. Dumgo est ali quid. aliquid. Humium. Rusipodetur cum S.Thom .ad 4.Christum esse aliquid quot est Pater, nempe diuinitatem, Zesiquid quod non est Pater, nempe pei sonalitatem haec autem in Christo non sunt aliud Se aliud, quia perlonalitas Verbi & natura diuina
non diuinguuntur realiter, ut constat. Vnde nota,hoc idem argumentum fieri potuiste de Verbo
Dei ante Incarnationum . nam tunc etiam erat
aliquid quod erat Pater,& aliquid quod non erat Pater, & tamen non erat duo, sed aliqu:d realiter simplex. Haee responsio S. Thomae susticit ad soluendum argumentum ab ipso propolitum rect irrcndo ad disti minionem illam virtualem admirabi. lem, que reperitur inter naturam diuinam personalitatem Christi, ratione cuius distinctionis vcrum est, quod aliquid Patris est filius, aliquid etiam quod non est Pater. licet haec duo in filio non distinguantur realiter. Caeterum PO- Ex test,
368쪽
rest difficultas extrahi ad alios terminos, in quibus loci uia non haberet illa distinctio vinualis: s,v.g. per postibile, vel impollibile Angclus Michaei assumeret liypollatice itatulam aliquam humanam , quam candcm astum crut Angelus Gabriel, tunc enim verum ellet quod uterque Angelus esset homo,&edet idem homo. nam una natura non pollet constituere duos homines; licui si eadena humanitas allum cretur a tribus
perlonis diuinis, non ellem tres homines, sed unus homo, prout de secto sunt idem numero Deus. Tunc ergo Angelus Michael ei et aliquid quod ei et Gabriel, nen:pe Inc Eoedio,&elletitur ut aliquid quod non elici Gabriel, non elici Angelus Micliael, quod quidem non et Ict Gabriel ; ergo Angelus Michael citet duo: Ii autem
id concedatur tunc in Michaele oropter diras ta turas, Angelicam de humanam,iciem iroteiit concedi de facto in Chi isto, propter duplicem naturam, quam habet. Vnde Pollinnus idem argurrientiana in Christo urgete , quia Chri ilus noniolum uti aliqu:d.quod uti Pater,quatenus cst di-umitas,quae ut iam cst Patcr, icit etiam ouatcnus cit Deus in concreto, non enmi iunt lolum una
diuiuitas, sed unus Deus Pater,cu filius; rursus quatenus eli homo iti concreto,eit aliquid ,quod non est Patcr ; ergo cit duo, abique eo quod responderi pollit per distinctionem virtualem, quia concretum Deitatis,quod est in Patre,& concretum hominis, quod competit filio, videntur di-ilii gui plusquam vimus iter. 11 Ad hoc argumentum rei pondendum videtur iuxta principia a nobis posita supra disp. i 3.
ubi diximus, concrcta haec, Deus homo, im hortare de concitato nataram, S: in recto luppolit uni; ita tamen ut sigillim determinans assiciat natutam solam,suppositu vero importetur indeterminate, in confuso ita ut lac homo sit suppositum, vel supposita liabens,vel habentia hanc naturam
hinnauam. Vnde colequemur dixinius, illum lese ininum,hie Dem , hic O,licet appareant termini singulares, prout reucra sutis Ex parte naturae,
habere tamen aliquid communitatis & determinationis ex parte luppositi, atqui aded ex illis norosse argui, sicut ex terminis omnIno singulari-pus. Quare sicut non bene arguitur, Pectus cst-liquid , quod est Paulus, quia est homo, & estali iii id, quod non est Paulus, quia est hic homo;
ergo Pctrus cst duo: sic nec in nolitio casu argue Ietur bene,quod Michael ciliet duo. Ratio autem est,quia sicut homo, Se hie homo non lunt duo realiter dili incta. ideo Petrus non est duo, licet sithoino, quod est P ulus.& sit hie homo quod non eli l 'aulus; c neque Michael, & hic homo in caluposito sunt duo quia nimirum his hino ex parte tu prositi est quasi terminus c6munis,atque adebito iacit duo realiter cum Michaele,& potest Michael convcnire cum Gabriele in illo praedicato hic Mino, continuni ex parte suppositi, bc siingulari cx parte natutae humanae, licet dis erat realitera Gabriele in hoc quod est cile Michaelem , neque ex hoc arguitur, quia Michaol sit duo. 23. Eodem mno responderi potest ad instantiam quae fiebat in Christo, in quo concrctum Deus, re hie homo videbantur esse duo, propter idem argumentium .dicendum enim est, illos non esse terminos omnino 1 ingulares ex parte supposti, licet sint singularcs cx parte naturae , qua re non sequitur , quoa Christus sit duo, ex eo quod habeat haec duo praedicata in concreto
iacm o, quorum virum competit Patri , 3e non alterum; sicut nec icquitur, quod Petrus sit duo, ex eo quod habcat liaec duo praedicata in concrcto, bonio, & hic hi ruo, quorum unum conuenit Paulo, & non alterum, quando enim aliquod ex illis praedicatis participat rationem praedicati communis, lullicit distinctio virtualis , ves rationis ad totum illud verifi
Tertio arguitur, quia propi r unitatem naturae tres 'pertoliae diuiuae liuit umina simplicitur, non obit aute pluralitate personalitatum ; ergo Nut Christus propter dualitatem naturarum crit duo simplicitur,non obstante unitate personae. Respondet similiter S. Thomas negando consequentiam , quia natura diuina identificatur cum perlonis,& ideo etiam in abstracto praedicatur de illis; quare vere dicitur, quod tres personae suiu una natura, dc sunt unum at vero de
Clitisio non possunt praedicari ambae naturae in abstracto, neque enim Christus cst natura humana, ted homo, dc ideo non mirum,qu)d Clui-sius non possit dici duo propter duas naturas, si
ut tres pcrlonae diuitiae dicuntur unum propter
Haec etiam rc sponsio ad propos tum argu- 2 s. mentum susticerct, pollet tamen diis cultas vigeri, prim d quia etiamsi natura humana non identilicetur cum perlonis, nec pollit de illis prς-
dicari in abstracto, adhuc propter unitalcm n turae ellent unum; si enim omnis tres personae assumerent eandem huinanitatein, ellent virus homo, per consequens cssent unum, licet non
pollet humanitas in abstracto de illis praedicari;
ergo etiam Pluralitas naturarum sussciet, ut Christus si plura, licet non possimi ambae naturae diei in abi racio de Chri ito. Secundo, quia licet singulae naturae seorsim non possitiit in abstracto praedicari de Cluisto , utraque tam crisimul videtur polle dici de Cluisto adaequale accepto. nam illa , christus es ditim ras, ct hii naratas, vera cit in sensu reduplicativo, ut ividimus suptiadi p. ic. Ergo in eodem sense vorum erit, quod Christus sit duo.
Pollumus ergo magis uniuersaliter respondere r. 6. negando consequemiam , quia unitas naturae in diuinis iusticit, ut sint unus Deus in concreto,& ideo pol sunt dici unum, quia unum concretum lubilantiale est simplicitet v num; at vero
pluralitas naturae in Christo facit quidem qudd
Christus habeat plures naturas, non tamen quia sit plura concrcta, atque adco poterit dici plura secundum quid, lcu plura incompleta, non tamen plura simpliciter, quia no est duo viventcs, vel duo intellectuales. Cur autem pluralitas sola naturarum non sufficiat ad constituendos plii res
homines, vel plures viventes in concrcto, rationem reddidimus supra disput. 1 3. sim 3. cxilla cadum doctrina, quod scilicet Peus, vel hia δεο- dicat in recto suppositum in communi huius naturae diuinae, vel humanae: inde enim sitquM non ellent duo homines una persona cum duplici humanitate. mni hie homo in recto non possiet negari de illo homine, cum uterque in tecto dicat suppositum in communi, quae ratio communis est cadem in utroque.
369쪽
, . Quasib arguitur, quod ex Aristotele s. Phis .
a tumδtrem DXLIS. Unuin, ee Quod nominative dicuntur; uarium sud c lit stus hal et dua ara um iraturarum. Ergo est ditob iram vitus eth habcias viritatem , duo
habens dualitat cm. Responfido,al qua cile praedicata, ad quorum veritatem non latis cli habere illa quocumque modo, sed requiritur habere illa per identitateria. V.g. existens non est,quod habct exiit etiam quo. cum modo. nam subiectum habens in i e albedinem, habet et am in te exilictiam albediniς, quar ut tu prono) non distinguitur ab albedine,& tamen subiectu non dicitur existens per existentia ins bedinis, quia exilicus est, quod habet cxissentiam seeum identificatam,teu extilentiam sui.Sic etiam unum, vel duo non est,quod habet vicumque in se unitatem, vel dualitatem. nam qui habet in se unam , vel duas albedines, non ideo est unus, vel duo ab illa unitate, vel dualitate Albedinis , tale enim unum , vel duo, est habere peridentitatem unitatem , vel dualitatem sui ipsius; non ergo est Christus duo ex eo, quod habeat dualitatem naturatum, nili habeat dualitatem sui ipsius , ncmpe illius, quod dicit in recto. Adde, Aristotelem iii illo loco no dicere quod unum de duo sint denominatiua, sicut album nigrum, sed quia sicut se habet unum ad duo,sie te habeant duo ad unum, ut constat e x ccxtu,& omnibus versionibus.1 8. Quin id arguitur ; sie ut forma accidentalis sa-A Dravium cit alterum, sic forma lubitantialis facit aliud; iii Christo lunt duae naturae subflantiales; c
so Cliristus est aliud, de aliud simplieiter. Respondeo, eise discrimen , quod aiso solum
significet diuersitatem ex parte formae , nec uxi sat unum negari de altero;dicitur enim liomo al- ωr a seipto per subrem luperuenientem, non tamen diciturquὼdipte no sit ille. At verbat u i significat no totum diuersitatem fornaae substantiatis, sed quba hoc non sit illud; tuae quidem diu cr- stas tota pendet ex usu hominu circa illas voces. Adde, non videli certum , qudd sola dinursitas sortiam accidentalis satis sit, ut in rigore loquendo dicatur homo dicetur quidem alterinus; sed sertaile ut in rigore dicatur alter, requiritur etiam distinctio suppositi. Sed hae e sint satis de liis quae pertinent ad meraς V ES, nunc redeamus iam ad quaestiones magis reales.
DISPUTATIO XXV. Dc voluntate Chiisti. Vt m in Christo voluntas humana fuerit contraria volu tati diuinae Z i
mum est , in Christo Domino sicut sunt duae naturae inconsula, sic uile duas voluntates distinctas, &in- confusas, diuinam, & humanam. Est de fide, ut constat ex VI. Synodo a I. . 8. I I. cst 18.& cx VII. Synodo ac f. .in definitione fidei,& ex Lateran . sub Martino I. ean. ti. de in Fl rciat in . 1 s etltima, in decreto Eugeni j 3.i quod Dan.de Lugo de Inc ridogma colligitur ex Scriptura Matth. 26. Non
. fu eius mi A me. Ad Philipp. a. Tactus
est obeatens et Lue auxuoitem quae lane obedientia non ro: uit este, nisi in voluntate humana, nemo enim tibimet obedire potest Iecundum candem voluntatum. Clintra hoe fidei dogma errarunt non sollim 2. ij, qui in Chrillo unam solam naturam potuc- πινον πεπιιI-runt ἔ-conscquenter unam solum voluntatem, sed etiam ex iis, qui duas naturas contra Eutychetem concedebant, ctrarunt peculiariter hae-tetici Monothelitae, sic appellati propter unicam voluntatem, quam in Christo ponebant. Eorum praecipui suerunt Macharius, Cyprus; Sergius, Pyrrhus, 3 Paulus, quibus P. VaZqueet Vari T.
dissim T s. num. I. annumerat alium nomine Typum , quem dicit suisse dileipulum illius Pauli, ut eolligitur ex dicto Coeilio Lateran. sub Mart N
stat clare, ill cim Typum non fuisse hominem, sed libellum quenda, seu sormulam credendi editam ab haereticis persuasione Pauli, quae lecta suerat
in considi. . eiusdem Concilij, & reprobatur ibi,& postea iterum damnatur in illa consultatione. Circa hune errorem dubitari solet, an ij hri 3 tetiei negauerint in Christo sollim actum voluiitatis humanae, an vcro ipsam etiam potcntiam volitiuam 3 Magis credo , irsos non fuisse sollicitos de potentia volitatia, ted de eius actu, seu voluntate actuali , cui caetera membra parerent: quod late probat Uatquea supra dicio cap. I. N post eum alij recentiores. Colligitur autem ex Agathone Papa in epig. d Heraclium, quae Agath Papa. est in m. Synodo a l. . vl, i post mcdium epist
lae, voluntatem illam, de qua erat controuersia cum haereticis, dicit elle motum naturae, quinniam motus est animi. Item ex eadem synodo
ac L8. ubi dicitur Maesialium nUine in Christo operationem. Et quidcm cum iit dubium inter Pliliolophos, an potentiae intellectus & voluntatis distinguantur realiter ab anima, de sentcntia neg1ns tribui soleat Augustitio infrim. de Im, Aquae sine c. I. lib. des trisu oe animae. t si tamen liber ille vere si Augustiniὶ non videtur credibile, quia illi liae retici errorem suum voluerint dependere omitino ab illa alia sententia asi
firmante di itinctionein realem potentiarum,quae quidem sententia tunc temporis fortasse minus communis erat: nam negato illo prinei pio phi- .losophico, nulla cotrouersia supererat cum enim concederent in Christo veram animam rationalem uitellectualena, prout re vera illi haeretici fatebantur contra Apollinarem , vi constat in eadem at d. g. non poterant negare potentiam volitivam , nisi probando, potentias has distingui realiter ab anima ; quod tamen ipsi nunquam probarunt, nec de hoc curasse videntur, quia nimiriim solum erant solliciti derollenda in Cliristo opera tolle voluntatis humanae, quae sic luenti gintia apud Patres, de auctores Ecclesiasticos
Dubitari etam solet,an hi haeretici negauerint q. etiam aetum intelligendi creatum in Christo,an dubiis. Ium actum voluntatis. Mag. Petrus I circa in praesenti dissit r. 6 9.num. 8. cum aliis dicit virumque actum fuisse ab eis ablatum, sed absque sui)
370쪽
1 6 De my slemo Incarnationis.
reticos definiuille, in Cluilio elle duas voluiua- rates naturales , quo loquendi modo non ligni-hcarunt voluntate I nece flacias , prout alIquando lolci opponi libero; lcd potius duas voluntates correspondentes diuersi, naturis, & Or-hab c naturis,.vt cxl l .cat varquea in Praetenti l lis ergo luppositis, dissicultas est, an lix v luntatcs lucrint inter se co rari et Hoc emni fuit potissimum liae reticorum sandamentum, qui via Cluisio Domino omnem pugnam , & dilctardiam internam auferrent , duplicem voluntatum nugaturitaexistimantes non Polle pcrpetuam pacem abi lite limultate lubsistere, ubi duplex citet liberum a: bitrium. Calliolici tamen ita duas u
luntates conex lunt, ut pugnam, a que dit cordiam ullam non agnoscant.
Dillieultas praecipue oritur cx Scriptura, in qua ita ponitur voluntas humana Chri tu , 3t videatur poni coluraria volim lati diuinae. amILur 1. 16. Ollcndit voluntatem fugiendi mor- . tem illis verbis: Π, an te a me culiv. hic; cdm tamen Deus vellet il)sum mori. I ucrunt ergo v luntate, oppositae in Chri Ilo, quod magis osten fit ut verbis s. quentibus , mea timi uneu non sego vias , si se a tu, S Luc. 2 2. Verumtamen n npvea, si, retiat Dol, Has ergo idem volebat diuinitas, humanitas, alioquin viri utque u luntas fierct.
'crium tam cia est. non sui illi in Cluillo, proprie loquendo,cotrarietatem voluntatum. q Od videtur desinitu in VI. Synodo .ιὶi. .ubi in epistola Agauionis I apae si e Sicilin. Praeticinnus Lias
idem habetin . V ii. in epistola Sophronu, &in confessione fidei , dc in aliis Conciliis,& Pa ribus passim, quorum loca vide apud Sua-
De I. Ician. . Itius cibus ist D ian: et O . tiaram eius , siti misit me. Ioan . S. Fgo dici tacitias tei . ccio WFra. Non cr*o potuite: le tepugnantia inter voluntat m, quarum una alte iam temper sequibatur.
Prob. mi aliqui, quia non erat possibile, cum qui sciebat, quid Deus vcllet per voluntatem consequentem circa singula, prout cognosccbat Christus, vclle oppositum , hoc enim clici velle aliquid impostibile. Ita cum alii, Suarca in
liraeiciatis. C. s. sic . . Haec tamen ratio non videtur satis estica x,quia
pollet dici selemiam illam Christi de diuina vo
luntate non sit ille scientiam antecedentum , sed coni quentem in L. tu illa. nam sicut voluntasirin diuina , erat picrumque colat qucias liber humanam; iraic pro signo, sicut turri intelligitur in intille rei diuino praescientia Ilitus Voluntatis, nec impedit libertate iii, in-
a l)-i ad utriurique, quia cil sciuirit a Coniuriumst se nec debebia intclligi in intellectu imi vano Chii uti pro eo ligno priori talis bl eiciatia , atquc adcd nec poterat impedire li-bcitat ein ad volendum, vel nolendum tale obiectum, quia scientia, quae non illicli igitur crisiens pro co ligno, pro quo liomo cit in aestui rimo plox lino ad DPciandum, non potes vlo modo impedire voluitiatem ab exercitio alicuius aetus, cum non pollit mouere , vel remouere obiectum, quod adhuc non consideratur, ncc proponi rur. Melius et go probatur ex eo quod licet ille g. modus volendi non repugnet cum ea scientia Melis hisba. existente pro Policriori; prudens tamen modus operandi,qualis temper fuit in Christo, cum sui ma consideratione , dc aduertentia ad omnia cxigere videtur, ut in iis, de quibus homo non scit diuinam voluntatem, non deccrnat iple homo omnino absolute, Ied cum aliqua scin petius pensione,& conditione quali implicita, nimirum : Volo hoc, nisi Deo aliter placuerit, vel, volo applicare inedia naturalia ad hunc finem, vel .dio simuli inodo, quae voluntas licet citet in Cliristo, non ellet contraria voluntati diuinae. ut postea explicabimus. Tota itaque controuersia est in explicando, s. quomodo voluntas humana Christi sugiendi Card. mortem , 5 aliorum obiectum simili una , non fuerit contraria voluntati diuinae. P. VazqueZ in praesenti disjur. 7 3. mcner. II. Semeruia refert sententiam Hilaiij 3 I. in Aratthaeum n m umram.
dicentis , Christum non Oralle pro morte vis tanta, sed pro discipulis , ne similia paturentur,
ita ut deficerent ; cui consentire videtur Hi to- Hierost. nymus in illa verba Matthaei Ira sar a me calix L e; dicens, Claristum orasse, non ut vitaret mortem, lῖd ex misericordia populi Iudaiei , ne illi .propinarent ipsi calicem mortis, ne que ellent auctores illius mali. In quorum P trum sententia si vera ellet, dicit VaZqueZ cestare omnino dissicultatem,cum nulla videretur supercile contrarietas voluntatum.
Sed quod attinet ad Hieronymum , non videtur cellare d is cultas, etianis cius interpret tio admitteretur. nam sicut Deus volebat Christum mori, sie ctiam volebat de fasto permittere ut a Iudaeis pateretur ; ergo Cliristus desiderans, & petens ne per itteretur mors illa insertia Iudaeis, volebat aliquid contrarium voluntati
Alij secundb dieunt, voluntatem illam non Io. suilia contrariam, quia Deus ipse voluit, quod Allisiam σι humana voluntas Claristi refugeret, S timeret mortem ; quare in illa ipla fuga mortis, voluntas humana Obediebat, e consormabatur voluntatid, linae. Ita Bonaventura, Richardu , Gabriel, Ronauenti Durandus, Marsilias,& Maior, quos refert Vaz- Rlaliataequzz et bi sisyra immeri i s. Qui cam sententiam Gabriel. impugnat, ex eo quod iam Deus cliet auctor oluntatum contrariarum in Chrillo ; nam vello quda moriatiar, S: nolle mori, sunt voluntates contrariae ; ergo si Deus vult quod Chri- ilus nolit mori, Deus est auctoi duplicis voluntatis contrariae, quod omnino repugnat. Hoc tamen non multum Vrget, quia non ap- ωρω- natur.
pasci in conueniens in lacie quod est Deum tale auctorem duplicis voluntatis contrariae; quandocnim duo ii omines , vi rque cae Zelo bolio, de . desiderio pilacendi Dco,volunt res contrarias, de