장음표시 사용
391쪽
IV. Iu Dea est veste iniri resis, quo determina t. voluit ab aeterno, priusquam munacu feret, res producere. enu ad extra produlturin, er per quod usinitie eas producit,iam a producit.
V. Propositiones fit de Doro contingentisint in 'seu plano , pum faciunt de rigore sermons u ex
mori manciandi, non nerara epcoad veritatem. 9falsitarem ; sed actualiterimmodo vera tali verιtate. quosper consequentiam necessariam infert in assim. itati rem fore, ta' in negatiou non sere, non seclusa consequentia coniiugentia. V I. Dicens, huic propositioni: Antichristin pe eabit: pro plano sensi,quem facit secundua a modum suum en rarciandiseu sermonis rigare, actualiter inessὸ veritatem,non cogitur dicere, peccatum Antichrituesse laeti tabis, nec propter concessionem huiusmodi verit arti accedit ad Loesim Ioannis V cle ventu, omnia de necestate absoluta evenire. VII. Aliquid precedit ordine siccessistataratu-nu media euentum faturi contingentis, ex quo per eonsiquentiam necessariam lasertur illud fore ; ut exempli gratia: iuramemam De ἰ promissorium absolutum,stassertio Scriptura oua se ni Mupotest, de euentu aliarim Aturi. Initi per declarauit, assertionem eortina,qui dicunt, in lingulis contradictoriis de futuro contii senti,alteri determinate inesse veritatem,non elle haereticam,nec est bobligatum Catholicum ad credendum oppolitum.
Post haee denique sequitur sententia prolata Romae a R. D. Dominico Episcopo Blixi cnsi Papae Vicario in Urbe, qua ex commissione demandato eiusdem Papae in causa inter riscalem procuratorem,&Magistrum Petrum de Rivo, super po bustam propositionibus t haec sunt cius verba ruficientἰbm praementiam, ct pratiositionem Dei, ac veritate propositionum Dei de futura , s
cialiter q-d non est verum dicere κο σ . erod moristuἰ resurgent: quod generale iudicium erit e stadDeus non est prasiιιu futurorum : quod Deus neu vult res , Hu uam prod cautiιr,acalysin eriys, st iam latitis in commissionibus, ct actu,contentis , declaratis ; praece it eidem Rivo, ut rcuocaret
aliquas propositiones, quas ei in schedula dedit, quas ipse Rivus libenter retractauit. Quae autem client eiusmodi propositiones, constat fatis ex iis, quae Louailiensis Academia prius com raeundem decreuerat, Se ex chartula reuocationis, quam silpra dixi tuus missam suisse a Loi niensi Universitate ad Illustristinuim S: Reuerendistiiruin D.D. Archiepiscopum Traiiensem, in qua dictus de Rivo fatetur, se fecisse quos dam tractatus pro tuenda doctrina Aristotelis docentis, in propositionibus de futuro continia
genti neutram esse detorminate veram ; postea
vero a R. P. D. Episcopo Brixiensi consignatas sibi fuisse quinque propositiones in cisiium tra
ctatibiis repertas, quas reuocat. Au mero reus
bus de nulla alia veritate intestigi potuisset, quam Aristoteles negat a propositisesbiu de futura tantiniat nii 3submis it se dicio Gorum, 'orum quomoda libet imeresse poterit. Ex quibus verbis verisimile sit,omnes illas quinque propositiones fuisse ci ca veritatem propolitionum de futuro contingenti,& praescientiae Dei cte euentu futuro,itaut ex septem pro olitionibus Facultatis Theologicae Lora finientis illae lolum quinque Ronve datae P. Dan. de Lugo de Incamat. suerint retractandae , quae ad praescientiain Dei,& veritates fidei de suturis contingentibus pertineban .
Haec sunt,quae de tota illa causa Petri de Rivo explorari potuerunt: ex quibus constat id, quod supra dixi, propositionem censuratam in Riuo non Dille illam: ex in impedibili necessciria sequitur, inimpedibile est; sed illam aliam : Lubia necessarsi sequitur ex aliquo precedenti ordinesuc si durationis, necessirium, sinenisabile est; qui erat secundus articidus apud Riuum ; dc contra quem tendunt declarationes illae Facultatis Lo- uaniens s , praesertim 1.3. s. 6. & 7. Ucrum qui dem est, Rivum inter arguendum dixisse etiam illam priorem propositionem.Scd tantum abest, quod fuerit damnata , ut potius Rivi impugnatores C. ura ut veram suerint amplexi . Nam Rivus
ad probandum secundum ex suis articulis supra positis,arguebat hoc pacto: Qoniam ex quo ad
ricte itum non est potentia , illud esset inimpedibile. Sed ex inimpedibili ρον consequentiam necessariam non infertur nisi in Nedibile ; quare futurm euentu/rei esset inImpedibilia. Ad hoe argumentum Riuicius i rapugnatores respondent iupponendo minorem propositionem esse vetam, ideo distinguebant maiorem de duplici praeteri O, quia rum unum est iniinpedibile,alterum est ex parte impedibile, quia connotat rein contingcnt crsuturam; quare sicut ego possibin cras non pec care , sic possum impedire,ne Deus sciuerit, vel
reuelauerit minim peccatum crastinum. Haessunt eorum verba. 2 roselutisne huius scinis distinguendum est de duplici materito is cui Lstinguis Petrui de Tarantissia super i .sint dist. 38. videlicet quod quoddam est praeteritrum , quod signi Mur, et tyure praeteritum,dit, Adam suis. λοώam. quodHlnificatur cum connotatione, vel inclusion utuyi, via
Aniis in suis nasiituris. PHmiam es bene ἐκ-- podibile ,scundtim vero contingens, ct impedibila. Et Asmodi sunt id apreterit. tiqua inferunt Per conse
quentiam necessariam euentum futuri contingentis
Mad fore, &c. Et postea adducunt ad hoc iplam doctrinam Alberti circis L inIL,S.λ I. fui. quast. vlt. instat. penultimi argumenti, quod sic forinauit. Haec est vera de praeserito: Deus prasiluit, sum' caturum tergo est necessaria; ergo De-m prasita hoc. s necesarium Riasn endo dicit,quod illa,quoia actum silenδ est de praeserito; tamen quoad actum,qui significatur ressum a Lito,dependet adfuturum,er ideo ex parte ista absiluie potest esse contingens, licet co ditionatum habeat necessitatum. Haec illi. qu. e omnia refcrre volui,ut constet, illam propositionem non suis te reiectam,sed potius approbatam; quia tamen Riuus utramque dixerat, potuit aliquis decipi in tanta temporis distantia, ut existinia-ret,utramque suis te in illo reprobatam. Et quidem operae pretium fuit haec obiter adnotare, coquod hisce annis,ut dixi, rumor spargi coepit de ositione illa a Sisto I V.condemnata , quod e poterat apud ignaros huius historiae fideminuenire. Dixi tamen initio, pro ositionem il- Iamin aliquo sensu potuisse ut salsam reprobari; quia,licet praedestitiatio Dei,v. g. possit a me impediri , quatenus peccatis de obitinatione mea possum Laecue, ne Deus de pacto praedestinauerit me ; non est tamen impedibilis in causando, quia non potest impediri eius activitas nec possum impedire,quominus causet suos effectus , si A A a est,
392쪽
3q8 De mysterio Incarnationis.
est, arqueatis iam ex aliquo in impedibili se . quitur cile istus contingens. Caeteram Rivus non loquebatur de hoc inim pedibili in causando, sed de in impedibili in elendo; nain loquebatur de reuelatione diuina, quae quidem non est causa euentus futuri, sed volebat Ritrus este in-
impedibilem in suo elle, in quo fallebatur. Denique quidquid sit de illa propolitione in tota
sua latitudine , in quaestione tamen nostra de libertate Christi, certum videtur, si praeceptum moriendi neque in fieri, noque in conteruari dependebat a voluntate humana Christi, & ne iacviIarib inferebat voluntatem moriendi tanquam immediata causa illius, non esse liberum humanitati Christi velle, & non velle mori;
sicut non erat liberum praeccptum: ex quo tanquam ex causa immediata necellario inferebatur voluntas moriendi.
3. Sit ergo tertia solutio principalis, quam tra-Glιιιοῦ. ρ- dit ipse SuareEdicta 6 p. ι7. At. ν. humanitatem Christi in sensu composito unionis e IIe impec-eabilem, sed tamen esse simplicitet liberam inobseruatione praecepti, quia unio non immutat modum operandi voluntatis, nec principium proximum, sed solum exigi regimen, & gubernationem Dei, qua Deqs exhibeat humanitati auxilia eis cacia non ex se , nec physice praedeterminantia, sed quae Deus per scientiam mediam nouit esse emcacia; cum autem haec auxilia praecisa unione hypostatica non praedeterminarent, sed mouerent libere ad op andum ', ne que ex eo, quod posita sit unio, accrescat aliqua maior activitas , aut escacia in auxilio; consequens est, ut sicut praecisa unione hoc auxilium non neeessitat, sic etiam nec posita unione. ergo humanitas Christi operans cum iisdem auxiliis, eum quibus alias operarem libero, nunc etiam. libere Operatur. Habet igitur se humanitas Christi in hoc, sicut constranati in gratia,qui licet in- fallibiliter seruent praeccpta ratione confirmarionis in gratia, sed tamen libere, & meritories nam tota illa infallibilitas prouenit ex scientia, qua auxilia illis collata noscuntur habitura esse Attin, si dentur, licet possetit non habere effectum. Differt tamen Clari istus ab aliis confirmatis,quod alij non exigunt ex te illa auxilia efficacia; huinanitas verti Christi ratione unionis ad Verbum exigit tale auxilium,quod noscitur cliecti cavata ut non possit Deus humanitati alliumptae dare auxilium inefficax ad obseruationem praecepti; cum hoc tamen stat, praeceptum libere obseritati, quia obseruatur, ex vi huius auxilij, quod non est eificax de se, sed solum per ordinem ad consensum conditionale saturum cognitum per scientiam mediam. Haec inlutio,lic 't prima facie videatur vitare omnia in conuenientia; adluacramen non satisfacit. Ilaimo , quia in humanitate Christi non solum inuenitur necessitas consequens orta cxpraescientia,sicut in praedestinatis, sed necessitas aliqua antecedens proueniens ex ipso principio operationis inam proximum principium non solum includit auxilium ess cax, sed etiam caeteras conditiones physice requisitas ex parie princi-Pij . ex quibus una est ipsa subii suntia, ut dixi α θ. & admittit alibi saepe iple Suarea: haec aurem subsistentia.quae in Cnristo complet principium pxorii num operandimon est indisserens ex γη
se ad obseruantiam praecepti,vel negati nem iIlius, sed omnino ex sedeterini nata ad obseruantiam; ergo obsoluatio non Procedit libero, quia non ita procedit,ut possit principium proximum adaequatum illius obteritationis coniungi cum
carentia operationis, quod tamen requiritur iii omni operatione libuta, nec obstat, subsistentiam non concurrere estici Quor ad operationes; quia
operatio libera non soluin debet et se contingens& separabilis resi ectu causae cliicientis, scd respectu totius principij proximi adae litati, pro ut includit conditiones,& alia Omnia, etiam illa, quae solum formaliter concurrunt, S: habent se ex parte subiecti; nam visio obiecti iuxta proba bilem sententiam non concurrit ciscicut cr ad amorem, sed solum formaliter, ut conditio se habens ex parte principis tamen necessitat ad amorem, si talis sit vilio, cum qua non possit coniungi carentia muris, qualis est visio
Secundo,& ὶ priori impugnatur, quia ad hoc
ut operatio in actu secundo sit libora, lcber sup- μνώε--Poni ex p. arte principi) concursus Dei in actu pri- ρι- .mo ad utramque partem contradictio ius; alio- qii in s dciit concursus Dei, non potcst homo Operari ,-non oporari; sed quantumuis auxilium de se non sit cilicax intrinsece pra determinans;adhuc humanitas Christi non habet luci& nunc concursiim Dei in actu primo rus mendacium; ergo non libere omittit mend. icium, cum non possit illud non omittere. Maior, &consequentia de se patoni mainor probatur, quia esset talis concursus in actu primo; ergo hic de nunc habet Deus hanc voluntatem; Volo concurrere cum hac humanitate ad mendacium, si ipsi velit mentiri: hoc autem est impossibile,quia
non potest Deus velle etiam conditionate producere chirnaeram; non est autem minus chi in ricum coniungere mendacium cum humanitate assismpta a Verbo, quam producere chi ininam; ergo nec conditionale hanct Deus hanc voluntatem in . M ui primo.
Tertii, impugnatur, quia si Deus daret hunc
concursum in actu primo, non miniis sequeretur I uenai- humanitatem cx tali concursu poste peccare, teratio.
quam este liberam:consequens non admittit ipse Suarca; negat enim in Clu isto potentiam peccandi. Et quidem no selum est absurdum,concedere, Claristum potuisse peccare, sed etiam concedere,quod humanitas Christi poterat pro- ime,' pedite peccare. Sequela vero probatur , quia in tantum est libera humanities in obseruatione praecepti, in quantum potest soluare, vel non seruate illud; sid idem omnino est, poste non seruare praeceptum, & posse mentiri, & per consequens polle peccare,ut ex terminis constat; ergo vel in rigore debes fateri, polle humanitatem Christi simpliciter mentiri, de peccare, vel negare debes libertatem, qua possit non ieruare
inarto impugnatur, quia licet haec solutio 7 7. conduceret ad cauandam libertatem Christi in aliquo casu possibili; non tamen soluit dissicultatem de facto, prout rei se habuerunt. nam do sto Christus habuit visionem beatam, quae in omnium sententia immutat modum Opcr di, de determinat physee ex partu principiJ ad teruanda praecepta;quato voluntra beata non habet auxilium
393쪽
auxilium vicis mouecssicax, sed auxilium do se estic t e, S ireces Iatims ad non peccandum , uec haec infallibilitas oritur ex scientia media , 1 cd ex ipsa natura visionis beatae ; ctgo licet subluia visione Christus mancret ciuia aliqua libertate ad obseruat id a praecept.i, hanc tamen non habuit de facto posita visione. Vidit ipse Suare a iii sufficientiam suae ita utionis ex hoc capice , dc ran dem seiff. . recurrit ad aliam, quam supra videbatur impustra sic.
78. Propter laaec est quarta solutio principalis
aliorum, quas tacite roscit Sirarea quam postea succeperunt aliqui reccntiorcs, dicentes, Christum sutile liberum ad seritanduin Praecepturn, quia polliit omittere eius obseruan-riam, non tamen potuit Ic pcccare, quia non potuit habere actum positiuum, quo vellet violare prae coptum: adluant enim non habuit concursum in actu primo. Et quidam lici t omitteret rem praeceptam, non pacorct, quia peccatum debet esse voluntarium; voluntarium auἰcm non est, nisi detur actus voluntatis,a quo forinaliter, vel denominative dicatur voluntarium. Voluit ergo Christus libere mortem , quia potuit non Veste,non tamen potuit peccarz,quia non potuitvclle abstitute non mori. 9. Haec solutio reiicitura SuareZ,Sci ciuicarima, tu pri- bire;&metird,quia singulatis est, c incredibilis:
nam praeterquam quod sapponit possibilem puram omissionem actus liberi, cuius contrarium ut probabilius suppono cx i. i. ii d adhuc data possibilitate purae omillionis, immurito n gatur fore liberam, & per consse quoias culpabilcm. Ponamus enim hominem potentem amare, de ion amare Deum libertate contradictionis; deneget Deus concursum ad omnem alium actum contrarium , maneat libertas contradictionis sine libertate contrarietatis, quod ipsi aduertarulibenter fatentur, S supponunt:Hic homo posset libere amare Deum; ergo pollet Deus praecipere amor m. Consequciatia videtur cx terminis
nota , quia praeceptum illud ellet de actii possibili, Se libero ; ergo si pol si t amare, pollet implere praecΗrium ; ergo pollet imponi tale praeceptum : sicut cuim pollet ille homo initi iri praemiis,ad amorem sibi possibilem cur nonposii et terrcri poenis, cur non pollet vovere illum actum, cur non potici obligari praecepto: sane hoc videt ut principium luminc naturae Dorum: cx hiae autem fit , millionem sore liberam culpabilem, alioquin non oblig.isetur praeccpto ad amoremilion enim violaret illud, licci non amaret, si omi isto non ei et culpabilis; crgo non pollet obligari de potentia absoluta aliquo pracepto ad amandum, licci pollet libere amatae, quod videtur incredibile. 8 P. Confirmatur ptimo, quia si possent omitti mandata sine eorum violatione, daretur occasio eludendi ea omnia impune, pollut enim aliquis ea omittere siue acta politiuo, sicut de facto Chri itiis potuit per te omittere mortem, Galla praecepta line corum violatione. Confirmatur icciundo, quia merito pollet dubitare, qui omit tit rem praeceptam, an peccauerit Fortalle enim omitii per puram omissionem, etiam at enlendo ad praeceptum: sicut Christus per te attendens ad piΛceptum, potuit semper omittere sine culpa, dc per consequens lixe pec-P. Dan.de Lugo de Incarmet. Cata contra praecepta postilia dcbent explicari in confessione non vi cc ira, sed ut dubia. iram aliquando contingct omissici sine actit. Secundo impugnari potest solutio, quia licct 8 r. alioquin possit,ilis esset illa omissio pur.i piaec cepti, Christus tamen ratione visionis bcatae,5 cmoris beatifici non potuit eam habere etiam sine culpa ; alioquin dici posset, beatos omnes posse de facto non imploro diuinam voluntatem, quam clare vident , scd cellare ab eius impictione perpuram omissiorum. Respondent, hoc scri non posse cx natura rci, A quia visio neccssit at ad actum positiuum, quo impicatur Dei voluntas: in Christo tamen ,ut daretur locus meeito, impeditam sui sic lianc cili-caciam visionis ne nocessitarct ad actum positiuuin, sicut impedita fuit cilicacia gaudi; ne impediret tristitian .
Sed hanc solutioncm impugnat in simili Vas.
23. quia influxus visionis ue- cessitantis ad adimpletioncm praecepti non cli in Scucre caii ' cilicientis,ut possit impediri a Deor r subta actionem sui concursus; scd solum cst in genere causae formalis, quatenus v γso in i mans pol tiam mouet fornialiter ad actum implendi praecerra: potest quidem lacus ridet. ire suum concursum ad luinc aeli mi; sed tamen si illum conclusium praesici, ut in nostro casii praestat de maneat visio tuoiicias fornia litor, non ap-rarct quomodo impediatur eius visionis c uicacia. Nec cst ad rem exemplum dei ctatiCtiis iiii- peditae a carentia tristitiae, quia ibi concurrit Deus pol tine conseruando tristitiam, quam in i raessentia delectulonis non .lcberct coni cruare. Sed quidquid sit de hoc, melius impugnatur ADI aι uis respontio a priori quia si visio,&amor beatiscus manent sine impletionc praecepti, sequitur cCn- tradictio in voluntate,quae ncc de potentia ab Iuta poteli poni. Probatur Icqticla, in i a maior beatificus cst voluntas virtuallis,& inndicita implendi omnia praecopia,& placendi Dco in Omnibus ; implicat avi cm contradictionem velle Dcci placere in omnibus, Vcllo implere omitia praecepta , de non implcre hoc praecep rum cum
poliis ; orso sequi uir velle impli re, di non velle unplere, si enim vellet, impleret,cum a nullo impediatur ne impicat illud. Mitto aliqua loca Scripturae, quibus videtur imputari ad culpam onustio operis praecepti; haec enim, si ei lent ad rem,probarem etiam polle dari eiusnodi omissionem puram,cuius contra rium verius existimo; & ideo facile explicantur de omissione volita , ut ex iisdemmet i is ali- qirando Deo fluente Ostendam in proprio loco.sECTIO VII. Examinatur sententia, se solutis communis de libertate Chri L i. Comnuinior solutio in line disse ultate est,
Christum suti se liberum in Operibus Piae' c. cephis, quia licet supposito Pr cepto moriendi, main.
V. g. non polint non acceptarc mortem ἱ Crat tamen indifferens ad acceptandam mortem in
hoc ,vel illo motivo, hoc, vcl illo tempore, actu intenso,vel rei nisso;qitando ergo de facio acceptauit actu intcuso,ex tali motium hoc iustanti,
394쪽
' oo De mystctio Incarnationis.
&c .libere acceptat ut, lilia potuit non habere illa in acceptationem,S per consequcias illa acceptatio sitit meritoria , quia circumllantiae illa:
sunt de substantia ipsius actus; ergo actus ille eum sit in diuisibilis, totus est liber ; ergo totus
Hinc inserint communiter, si Christo praeci
teretur acceptatio cum Omnibus circumlutiis, scilicet acoeptate hic,&minc,hoc numero actu, ex tali mortuo, &c. ac prati nem non fore liberaria,nee meritoriam ; caeterum de saeto non
fit iste tale praeceptum de omnibus circumstat iis, neque in scriptura liabere fundamentum : fuit Praeceptum de morte,& , si volueris, de morte crucis,iuxta illud Pauli famu est obediens que ad
mortem.mortem autem crucu ; non tamen de accC-
ptatione vcstita reliquis Omnibus circumstantiis,nec fuit expediens, quia tolleretur libertas,&meritum. Haec solutio est P. VarqueE diecta disp.7 .e. s. Valentiae instudi '. r. q. . Lessii depra eITinatione Christis t. k8ceam tandem approbM Suar κβR. 4. & in ea libenter
conquiescunt communiter nostri recentiores, quia videtur facile vitare omnia iii conuentcntia aliarum solutionum.
Verumtamen in irae communi solutione uni ea mihi dissicilitas et , propter quam, vel temperatida mihi videtur,vel aliter explicand Mnam si in Christo ponamus omnimodam necessitat in quoad substantiam praecepti, &solum indifferentiam quoad circunstantias conssequens videtur,non tribuendum Clit isto ad laudem , quod mortuus fuerit simpliciter, Se absolute ; necogendas illi gratias propter hoc, nec etiam ideo
merui sto, de per consequens nec redemisse homines,quia mortuus , sed quia tunc vel libentius, vel ex tali motivo mortuus fuerit. Consequctas autem videtur contra Scripturam passim, ubi de morte ipsa secundum substantiam sermo habetur,citias ipsi libera Christo fuerit, qlias pro ipsa laudandus sit,&gratiae debeantur. Ad Hebr.
1.Oblatosibi laudio ,ssi tinuis crucem . confusione contempta. Ad Planip. r. Factin est obediens triue ad x rtem; propter quod ct Deus exaltauis sitam. dcc. non dixit,quia libentius C bediuit, quia citius,quia ex tali motivo, sed quia mortem ob diens acceptauit. Isai. 13. Si posuerit pro peccato animam sam, videbit semen tingoum, oblarata est
quia is volvit ,&alibi saepe; quae omnia difficile
explicantur,propter solam libertatem ad circun- stantias eum necessitate ad substantiam mortis Pone enim aliquem debentem centum nummos Petro e& necessitatum etiam esse physico ad illos soluendos: sed tamen anticipas e solutionem uno die,vel soluere in meliori moneta, ut Petrus curet aliquum aegrotum , quis diceret, hunc hominem dedille centum nummos pro
salute aegroti, vel aegrotum debere illi gratias,
eo quod dederit ecimina nummos pro eius curatione 3 Sane haec gratiarum actio magis esIet ex adulatione , quam ex veritate de sinceritate. Si ergo Christus necessitatem habebat sil undae crucis , de passionis, quis dicat, cum crucem subiit Ie pro salute hominum quis dicat, deberi ei gratias pro passione , de cruce accCrt in , de non ibium eo quod libentius , vel
aliquanto citius eam acceptauerit , quam VrΠerct necessitas Confirmatur primi ,3: explicatur in commir ni lententia , qu. im dcfendimus cum S Tlioina
supra . venili e scilicci Cluillum propter
peccata hominum, dc alioqii in non venturiatii; ibi enim arguimus contra Scotum ex scriptura ponente Incarnationem propter peccata; diximus enim cum communi Thcologorum, ea loca
Scripturae non posse bene intelligi de aduentu Christi in statu possibili, propter peccata: Scripti ira enim non dicit, Chri si uiri venisse soli in eas sibilem propter nostram salutem , sed venis Iesimpliciter; ergo similitor clim Scriptura non sbium dicat, Christunt meruisse,vel laudandunt esse, quia libet itius,vel citius mortuus est, sed quia mortuus est, non potest explicari de solis circumstantiis,&non de sabst .antia mortis. Confirmatur secundo,quia licet cu codem S. 8s
Thoma,& communi Theologorum dixerimus, antiquos Patres meruis te Incarnationcm quoad eius circumstantias,&lices communitor concedatur meruisse accelerationem Incarnationis, de per consequens meruisse decretum Dei de Inca natione ponenda hic,& nunc; nemo tam n dixit, antiquos Patres meruille Incarnationem simpliciter, vel Incarnationem mille praemium suorum Opcrum; ergo e contra, si Christus praesup Pollitur necessitatus ad mortem, S indifferens ad solas circumstantias, non debentur illi gratiae,quia moritur, scd quia moritur cum talibus circumstantiis.
Dices, actus quo Christus vult mori hie,& 86.
nunc, in volitio mortis; ergo meretur etiam per sest. volitionem mortis.
Sed contra, quia ctiam actus, quo Deus vult Excussituri incarnari luc, & nunc in his circumstantiis, elivolitio IncarnationiPs,formaliter loquedo,& tamen licet ille actus si propter merita Patrum, non tamen Incarnatio simpliciter,& ab lute. Ratio autem a priori est, quia operanti non tribuitur ad laudem,vel meritum id, quod facit,
nisi quatenus excedit id , ad quod ante i plani
operationem praesupponitur iam necessitat iis, vel determinatus. v.g. s ego habeo necessit attinphysicam dandi tibi quatuor nummos demqumque,licet tota datio horum sit mihi physice libera,quia possem dare alios quinque diuerses: non tamen est obiectum gratitudinis datio quinque, sed datio unius,quia in solo uno excedo id, ad quod iam antea siti ponebar physice necessit adiis. Sic ergo,licet ex numero acceptatio mortist x hoc motiust, vel in lioc temporc osset tota libera Christo,physice loquendo,hoc Est, poterat Christus non ponere productionem physicam
huius acceptationis ; non tamen esset libera in genere mortis ad aequato,hoc is, no est et in aesti-nratione prudenti obiectu gratitudinis, vel prae-m ij, nisi secundum illum excelsum intensionis, accolerationis , vel melioris motivi, secundum quem excedebat id, ad quod iam antὰ supponebatur necessitatus quoil amplius cxplicabitur 3 confirmabitur in sequentibus. Pio nunc tamen poterit rursus co firmari, quia 87. si susticeret hae e indifferentia in circumstantiis,
ut totum obiectum adaequale tribueretur laudi, sequeretur,susscere etiam in Christo indisserentiam ad actus, & circumstantias omnino aequa-lcς, ut totum obiectum tribueretur laudi. Itaque si Christus esset necessitatus ad moIlenduin hic
395쪽
lite, &mine, Sc lolum inaneret illi electio inter hoc lienum 5 aliud aequale, ex quo fieret crux per hoc sol im, quod Christus vellet mori in hoc ligno,deberentur illi gratia , & laudes, quia
mortuus est. Quis hoc cinat ξ Consequens autem admittent aduersarij, quia tunc etiam est libera tota subli alitia illius aetiis. Ego tames nego omnino sequelam,quia licet tunc resplendeat ibi libertas ph, sica, qua potuit ille actus
non poni, non tamen libertas in genere moris requisita ad meritum , hoc cis,qua potuerit non amare illud, vel aliud obiectum aequale, nam,
ut dixi, libertas in genere in oris pefanda est per excellum illius obiecti, quod ponitur respectu alterius obicisti,ad quod praesupponitur necessitas, ut in merito,&demerito ostendam latius insequentibus. Dices,taon Alii in circii instantias,sed mortem
ipsam substantialiter iste volunt. ii iam,& liberam, eo quod acceptata fuerit per actum intensum,quia mors in tantum est voluntaria,in quarum procedit a voluntate; sed mors Christi non tum procedit ab illo actii secundum primum pradum, quem habet, de sic cundum quem est volitio necessaria, sed etiam ab illo actu secundum omnes gradus alios intensionis,quos habet & secundum quos est volitio libera; ergo sicut mors denominatur voluntaria ab illo actu , ita denominatur libera ab actu libero , a quo procedit, quia non minus influit secundus gradus illius volitionis in mortem,quam primus. Respondeo ex dictis,ad hoc ,ut mors sit libera Christo non sussicere,qubd procedat ex volutare libera, sed quod taliter procedat, ut potuerit Christus nec per illam, nec per aliam voluntate eam velle. Cum ergo locundus gradus illius vo Iitionis supponat in Christo necessitat in volc-di mortem,non potest mors denominari libera a secundo gradu volitionis,nis ad sumimim aD sective, non tamen effectiu . obiiciunt tamen aliqui,ut probent sussicere libertatem illam quoad circumstantias ad hoc,
ut mors dicatur sinplicitet libera,& ad hoc ut Christus dieatur simpliciter libere mori ratione
anticipationis,ad quam non necessitabatur: quod probant exemplo Marinum , qui communiter dicuntur libere mori,de laudantur propter mortem , quam subeunt, licet reuera non sit in eorum potestate non mori, non enim possunt vitare mortem,c dira tandem post aliquod tempus ex necussitate ipsius naturae debui liciat mori; quia tamen possunt differre mortem per aliquod tempus, hoe susticit, ut ratione illius anticipatae mortis dicantur simpliciter libere mori, & mors simpliciter tribuatur illis ad laudem;ergo similiter Christus, licet ratione praecepti n
cessitaretur ad moriendum ; quia tamen non
cessitabatur ad moriendum inme,sed poterat di scire mortem ad aliud tempus, susscici haec anticipatio libera mortis,ut dicatur simpliciter libere mortuus , de laudetur simpliciter propter mortem, quam subiit. Respondetur, Mart es dici libere mortuos, S: illis imputati ad laudem non setiam circumstantiam,led substantiam mortis,eo quod loquimur humano modo; quia vero humano modo mors non est in nostra potestate , nisi penes illam notabilem anticipationem, ideo, humano
modo Ioquendo, ille dicitur libere mori, qui li-bcre permittit anticipationcm illam mortis uorabilem,quam poterat impcdire: de huiusmodi enim hominibus dicere solemus ora mes, ipse voluit ; alioquin scilicet non moriturus, nisi post nihil tunHeius oris: ii alitem aliquis dcilinatus iam Omnino esset a iudice ad mortem, ipse
vero ut vitaret infamiam, pctat, ne conducatur
ad locum supplicis per sorum, sed per atram
breuiorem viam,quis, inquam, licar, hunc libere mortuum suille,& voluisse mori , eo quod eligendo illam viam breuiorem causa sucrit anticipandae mortis per semi quadrantem horae PCerte qui ita loqueretur, ridiculus esset apud omnes, quia nimirum velle illam anticipationem supposita necessitate moriendi post scini- quadrantem, non est simpliciter v clle mortem libere , sed velle libere talem mortis circum' stantiam. Si tamen reus criminis , qui facile post et se perfugam liberare, vel aliter mortem vitarc , sisteret se tamen iudici puniendus , hic dicetur libere mori humano modo, quia ponit mortem eo modo, quo potest ab homine pondere, scilicet per notabilem illam, humanam anticipationem ; Christus ergo, qui simpliciter laud.itur propter mortem libc-
rc susceptam, oportet, quod eam humano mOdo amici pauerit, sicut Νlar res, quatenus V luit occidi iuxta Ruris praeceptum, antequam mors per senectutem,uci vitium desectum venire deberet.
Dices,ergo similiter ille, qui meretur anticipationem Incarnationis per notabile temtus, dicetur simpliciter mereri Incarnationem, sicut Martyres laudantur de substantia mortis, ε
non de sola circumstantia; vel si ille non diectur causa Incarnationis, sed solitis circumstantiae ; sie nec Martyres debent laudari propter substatu iam,sed 1κopter solam circumstantiam
Respondetur, in hoc posse quidem esse quaestionem de nomine; retinendum tamen esse modum communem loquendi, qui diuersus est in utroque easu ; fundat ut autem haec diuersitas inco,quod mors de facto non causatur a nobis,nisi quoad anticipationem . nam mors ipsa hoc, vel illo tempore iam aliunde certissima est, id communiter ille dicitur causare,vel mereri mor- tena,qui me retiar,vel causat, quod adhuc causabile manet in morte,scilicet anticipationem : aruero, quia existentia aliunde non supponitur debita; ideo non dicitur communiter mereri exsistentiam Petri,v. g. qui meretur anticipationem
Petri;& hae etiam de causa non dicitur simpliciter mereri Incarnationem,qui solum meruit eius anticipationem.
Sed contr, urgebis secundδ,ponamus aliq uc,
cui iam ex aegritudine immineat proxima mUrs,s tune hic propter fidem a tyranno occidatur, adhucdicetur Martyr,de per cosequens mortuus
propter fide libere &spontanee; ergo sufficit illa
quaecumque anticipatio mortis ad hoc , ut aliquis dicatur libere mori, quod confirmari potest ex iis,qitae leguntur in Martyrologio Romano dic ii. Febrii arij de S. Petro Mauimeno; qui elim inlita aegritudine a Mahumetanis in iniusseretur, illisque Christianae fidei veritatem. de Mahumetis falsitatem constantem prςdicares,
396쪽
o 1 De mysterio Incarnationis.
ab illis necatus Mamu effectus est; ergo susicit illi anticipatio volunt alia in ortis alioquin imminentis, ut aliquis dicatur libere mori. Respondeo,in inlinis ad martyrium fortasse non requiri libcri .item Martyris inpatienda,vel acceptanda morie ; sed suffccre non reptagnantivira,vi cum aliis tradit Valentia , t m. di fui. 8.qurmi. puncto i .*.secunda qui alioquin exsistens ingratia , occideretur in somno, vel inopinato vulnere ab infidelibus causa fidei, Mart vi fortasse diceretur, etiamsi esset adultus; de paruulis enim non est dubium: non ergo est mirum, ludd ille etiam diceretii r Martyr in illo
alio casu in quo non posset dici simpliciter mori liberes Deinde addo illum pol se dici mori libere, quia
quandiu homo uiuit , nunquam perdidit totam spem vitae: quare qui propter Deum amittit illam spem vivendi quam habet,vitam comeninit propter Deum,non quidem vitii certam,sed vita fere desperatam: sicut qui in si tinnui rcrum rz- nuria constitutus votum paupcrtatis emittit, adhue dieitur omnia propter C tristum relinquere , quia multi m rasipiit , testu Gregorio, retinuis r lium re ιὰ , qui quantumlibet pariun, telum deseruit. Sic qui infirmam, deficient cin vitam relata quit , dici potoli, illam qualemcunquo vitam propter Deum relinqueto. Multum tamen deficerct a persecto martyrio, qui ex aegritudine iam moribundus pro Christo occidi uellet; diceretur ille quidem si in- eliciter libere occisus, quia vcre potuit non occidi .non diceretur tamen simpliciter libere mortuus , cum non esset in eius potestate non mori tunc, moraliter loquendo.Nec ille sanctiis Mar tyr Petrus Matrimenus in eo crat cxircino vitae perieulci ; imo ad adorat non dest cratus, ut ex morbo illo conualuerit,teste Cardinale Baronio Chiisti 1. post rccur ratam vero sanitatem,cum aglauc in proposito per sisteret, occisus est. Dices; pontanus ergo,Christuari non ita sutileastrictum Patris praecepto,ut debcrct inOIi runc, quando mortitiis fuit , vel . ura aliquod breue tempus, scd ita,videber mori, vel tui ie,vel alioteinpore,cui pracepto satisfacere potuiss)t,permittendo se occidi ctiana post viginti, vel tKonta annos: quo supposito, iam Clarillus dicetur sinpliciter libcre mortuus, propicr illam norabilem anticipationem tanti tempoli, , quae, ut diximus sussicit, ad hoc ut humano iv odo dicatur aliquis liberὰ mori,& poner e mimam sumit, quia iesu vult clam possit non mora. Rclpondeo,qui ita opinaretur, iam sere conueniret cum iis, qui negant, Christum habuille praeceptum moriendi stricte iiii aptum. aram prae- ecptimi clim illa latitudine fere non cit praeceptum; siquis enim propter crimina sua acciperet, mentiam capitalcm, ita tamen ,ut debcrct cxc-quutic ni mandari,quando ipsc vclict,etiam post nullos annos, non diceretur humano modo damnatus ad mortem, sed potius elusiile illa via rigorem logis,ex vi cuius dcbcbat morte puniri. Scriptura autem Patres,si pri ceptum probatar. probant quidem prae coptuin nragis sit ictum ,& On Cum t. ntal uitudine: prae ccptiun in qu .uia de Iubeunda illa inciric,quam tunc infligere VO- Iudaei Hoc enim vidcntur signiscare illa verba Christi ad Petrum Ioan. 18. Calἰcco, qWm
licetit,hoc cit, illam pasii uitim , quam , Olcbar Petrus impcdire, illam,inquam,dedurat Clitatio Pater,praecipiens illius tot ramiana, acccptationem. Sic enitarintelligit illud Verbum Aiat, Chrysostomus homilia Si .in Ioan .lom. 3. o Lyen. Clirysost. dens linquit mn isto is preentiae id a Fribendum. hJpermisionisita: acetiam quod non usit Deo ccntrarius sed obediret Patri inopaee ad morum. Vbi in
illo Verbo d dis significari dicit obcdientiain Chri iti,ac per consequus praeceptum Patris; cum ergo ibi Pater dicatur dea ille illum calicem, illum etiam dicitur prs cepille.Fateor quidcin,non ille Christit m adstricium praecepto Patris ad acceptandam illam pallionem co instanti, quoca acceptauit,ut postia dicemus ; quando cnim occurrcbant toleranda verbera,ligamina, crucifi-xio,. cc.poterat illa acceptare co initati, vel illo, vel alio; intra certam tamen, de limitatam latitudinem breuis temporis, inter quod porcrat vel acceptare,vel impedire licito modo illam passionent,ut infra explicabimus:caeterum prΞccptum, si quod erat, idetur iit e de acceptanda illa pallione,& illa morte, in hoc setisti intellieitate communitcrab omnibus Theologis. Propter haec aliter respondent aliqui reccntiores,ilui ut cum illa indifferentia ad s.las cise Ana sit,iis cum stantias defendant, mortem ipsim quoad Nnnu /tim substantiam iste liberam Chrillo, de laudabilem in genero moris; dicimi, indist crentia quoad circuintiantias susscere quidem ad aliquam libertatem,& laudabilitatuni in gcner c moris,non tamen ad reddendum meritot am,& laudabit substantiam mortis,nisi lige eadem se blutia esset Christo libera ratione diuinitatis ; quippe idem Christus,vi Dcus poterat impedire,& non impcdire mortem illius humatutatis,& ideo verissimuc:l,Cliristum libere mortuum clic, quod verum non esset,si ipse non pollet impedire suam mor-tc. Addunt praeterea, ac potentia, qua Christuc poterat impedite sua mortem,tion solum conducet ead hoc,ut ille homo per communicationem idiomatum dicatur libere mori; sed etia ad hoc. ut illa voliti , qua acceptauit mortem, sit magis laudabilis in genere in oris;quia it sc mel coniungatur libertas,qua laabes at voluntas humana ad circumstantias, cum ab lutissima libertate, de pleno dominio Verbi diuini in vitam, & morte, resultat libertas plenissima etiam ad sub sttauia, quae in genere moris laudabilissima eri r Sicut licet actio humanitatis Christi secundum se non sit vestiris infiniti, prout coniuncta, tam ci cum personalitato Verbi,est meritum infinitum; sie in praesenti, licet illa actio secundiura sic, prout ab humanitate, non sit libera quoad substantiam mortis, prout coniuncta tamen cum per mVerbi, quae habet plenam Potcstatem in mortem, habebit libertatem plenissim.1m.
Hic modus dicendi probat quidem, morici a setiam quoad stabstanti alii sutile libet atra Christo
secundum voluntatem, S libertatem diuinae na- uiae, de quo non potest dubitari,ctim diuina ita- tiara non alligetur praecepto, sed potius ipsa imponat praeceptum, non tamen probat, suille li-bcram,Chruto,ut hci,nini,s eu secundinia libertatem volutatis humanae,de qua est tota quaestio Praelcias quando enim Patres,de Theologi diecit,
397쪽
Clit istum libere mortuum suille, non intelligunt certe de Christo ut Deo, de hoc enim quis posset dubitate 3 sed de Christo secundum naturain litu nanam, de hac enim loquebatur idein Christus cum dixit , Possiam regare Patrem.'exhibebit mihi plussuam duodecim uriones Angelorum , quia
volutatas diuina non poterat rogare,sed ibia humana,& tamen per illam voluntatem, per quam Poterat rogare Patrem , amplectebatur libere mort cm, de poterat illam vitare , ut constat ex praedictis verbis.Videantur alia plura Scripturae,
Patrum loca apud Suarezin praesenti di p. 37. serit. i. qui late probat, hanc libertatem non solum suisse in Christo ut Deo, sed etiam ut
y7. Ratione etiam probatur, quia si libertas ad Gibstantiam mortis conueniret Christo, propter libortatem voluntatis diuinae, sequeretur, non Poste nos agere gratias humanitati Christi, coquod mortem ac piauetit, sed soli diuinitati: nam in illo opere fuerunt duo beneficia diuersa, scilicet, quod Christus moreretur, dc quod moretetur in his circumstantiis temporis,N loci, &posterius quidem debemus hunianitati Christi, prius vero soli diuinitati; beneficium enim non debetur,nisi illi voluntati,qua confertur, S gratitudo fertur etiam ad voluntatem benefactoris; si ergo mors Christi quo ad substantiam nullo modo orta est ex voluntate creata Christi, sed ex sola voluntate diuina , ad illam solam voluntatem refertur nostra gratitudo,ac Der consequens
non magist, nec alio modo ad Christum', quam ad Patrem , de Spiritum sanctum. nam voluntas communis est omnibus personis, & omnes indivisibiliter volunt quidquid volutar: non cr-go debemus scatias humanitati Christi , eo qui,d inori volucrit, sed solum , quia mori voluerit hoc potius instanti, quam illo, cdm ta-
meti taui destinatus ellet, de necessitatus ad mOriendum.
R- N iuuat quicquam, quod ratione coniun et ionis in eadem per nautraquc voluntas. per tineat ad idem suppositum Christi. Nam unitas personae noli debet confiuulere quae sunt propria cuiusque naturae : neque enim dicemus , deberihunianitati Christi,quod fuerit creata,& tamenia flebetur voluntati diuinae Verbi, quae est in ipso Christo.Sic ergo dcbet considerari voluntas moriendi,non per modum unius, scd prout reuera est duplex voluntas,altera deitatis, aliora humanitatis, ut constet quid sngulis debeamus. Nam si essent duae personae diuersae,& una, nempe Princeps,obligaret Petrum debitorem ad soluendum mihi mille aureos ; Use autem Petrus obligatus, Se necessitatus ad soluendum, anticiaret solutionem per unam lioram cert ΠΟΠdc-ctem illi gratias,pro illa pccunia, sed solum pro
anticipatione solutionis per horam. Nec plus de-bcron eidem voluntati Petri, etiamsi natura P tri , 5 natura Principis ellet utraque in eodem suppotito. nam operationes adhuc procedcrent eodem modo diuersea singulis naturis; ergo
similiter in nostro easu non magis dubcbimus, nec laudare poterimus humanitatem Christi P pter mortem,quam si ea natura subsisteret in alia per ita diuerta a persona Verbi. Debebimus quidem nune illud hcneficium Christo , non tamen Christo vi homini, sed vi Dco.
Exemplum autem de valore maiore , qui accrescit operibus humanitatis ex coniuriistione ad Verbum, non est ad rem; aliud enim est , quod opus humanitatis mereatur maiuε praemium propicr excellentiam pcrsonae ; aliud vero,quod
ipsum opus sit melius, vel magis liberum hunα- nitati.Illud quiιlem primum potest bene intelligi, quia Draemium non debat commensurari si, tum cum honestate,& libertate operis,licet illam etiam requirat, sed etiam cum dignitate, & magnitudine personae praemiandae , ut late ostendimus supra disp. 6. sed . i. Hoc vero posterius omnino repugnat,quia non potest dare honestatem actui, nec cile liberum operanti, quod non est illi Voluntarium; quod autem hic actus procedat Inatura unita hypostatice Verbo diuino, non est voluntarium hunianitati elicienti hunc actum, neque enim pendet ab illa hae e circiim stantia, pendet quidem ab illa, quod fiat hic actus circa tale obiectum, de ex tali motivo; quod tamen habeat lianc circumstantiam, vel quδd Deus simul pollit velle oppositum quoad substantiam, non pcndet ab humanitate , atque ideo non it magis libera humanitati mors quoad substantiam , quam si non esset unita Verbo. Alioquin si libertas voluntatis diuinae suffccter, ut actiones humanae esserit nugis liberae Clitii sto ut homini, sequeretur, quod actiones illae, quae aliis hominibus non sunt liberae, in Cluisto essent liberae, & meritoriae, propter libertatem voluntatis diluinae, quae est in Cnristo, 6 concurrit libere ad illas actiones, S: hoc ipsum dicendum csset, etiamsi humanitas Cliristi ignorasset unionem hypostaticam suam cum V cibo; nam tunc etiam illae actiones procederent liber Ea Christo ut Deo, S: per consequens propter illam libertatem eiusdem suppositi mallet laudari,& praemiari humanitas eliciens illas actiones,
quantumcumque essciit sine libertate humanitatis,quae omnia sunt manifeste absurda,S: a ne mine conceduntur.
Explicatur probabiliorsolutis di cultatis.
D Vplex restat via ad soluendam hanc difficultatem. Prima tacitis,sed singularis, dicendo scilicet, Christum non habuisse praeceptum mortis obligans sub peccato, sed solum
praeceptum, seu mandatum Dei, qtra tenus extenditur ad ordinationem, directionem, de tegulam superioris potentis obligare sub peccato, non tamen obligantis; sicut regulae Religio- mim,& ordinationes Praelatorum diriguntur ad subditos, & tamen regulariter non obligant sub peccato; sunt vero materia obedientiae, Se quidem persectioris obedietitiae , ut docet S.Tho-
natis 1.2.quast. O .art. I. his verbis: Voluntas ferioris, quomodocumque innotescat, est quoddam tacitum praeceptum,intamo videtur obedientia pomemor, quanto ex ressum praceptum obediendo prauente voluntate superioris inresecta. Iuxta quam doctrinam postea art. s .explicat tres gradus obedientiet, his verbis r Sis ergo potest triplex obedientia dissin- Di,una fusciens a salutem quas Met obedii in his. adertia obligatur; alia perfel ta, qua Obedit In omnibus licitis; alia isdiscreta pia etiam in istichis obedit. Hoc
398쪽
Hoe ergo supposito , facile dicitur Christuin
habuisse persectissim .ain obedientiam, non tamen praeceptum moriendi ex obligatione,& per consequens potuisse plene ,& adaequale mercii in hac obedientia.quam sententiam acriter tenuit M.Victoria, teste Medina infra q. 7. art. 2.&ipseMedina eam probabilem reputat tu I. 2. q. r. I.&nunc eam late docet M. Loro in praesenti i9. 63.εc proca affert Palud. - . d. ra. quas . I. art. 3. Dionys Cisterc. v s. art. 2. conclusione 6. Albcrtum Magnum ca . . de vireatibus, Chrysostonuims 9.ctys. Ioarmem, ubi expressὸ negat ratem obligationem praecepti in Christo; sed dicit,
vocari praeceptum humano more,&hMn. 28. notatolam ad Hebreos , missa verba Apostoli, fropesis sibi gauEo , infert Chrysostomus: licebat illi nihil pati ,sit oluisset. In eadem sententia est Cyrillus Alexandr. lib. . is Dan cap. 7. Et quamuis liber ille non sit Cyrilli, sed alterius,
insinuatur tamen ab eodem lib. Io cap. 2 o. Theophylactus item in cap. 34. Da v. Euthym .is cap. o. Dan. Anselm. που ulo de meditatione redemptisnu
cap. 3.ct 4.3 alibi cepe inodsi obiicias, Christum saltem habuisse
praecepta naturalia,qia ae sunt indispensibilia. Respondebunt facile,in eorum obseruatione non meruisse Christum, nisi secundum circumstatarias maioris intentionis,durationis motivortim,&c. quod in his praeceptis non videtur habere inconueniens , dummodo in redemptione
hominum, & passione saluctur, Christum me- rutile, S: Rulle liberum in ipsa substantia operum, quod in hac solutione optime defenditur, dia ideo non videtur mihi improbabilis. Caetersim haec solutio singularis est, tui praedixi) & eontra communem Theologorum infra 1 o. qui dicunt, Christum obligatum suille praecepto moriendi i docet Suarez ibi, π disp.
ra de praecepto,& lege simpliciter,ae proprie loquitur. Ioan .io. Hoc mandatum dedit mihi Pater. Ioan . IA ut cognoscat mundria, quia diligo Patrem;
sicut mandatum dedit mδι τater ,sie fatio. &c.is. Sicut Patris mei praecepta Iemaui , ct maneo ineliti dilectune. Ad Philip x. Factiu est pro
nobis obediens isque ad mortem, mortem aut m cru-eu. Ad Rom. s. Sicat per uniis inobedientiam peccatores tonstituti sint muliI ; haperisim obeditionem tum canintuuntur multἰ. Psalm. 39. In capite itabri si iptum est de me , ut facerem voluntatem tuam Dein mem volui; σε leg m tuam is messio eordis ei;& alibi Clim autem haec omnia possint proprie explicari de lege,& praecepto obligante,
latis erit non discedere in hoc a communi interpretatione,quia proprie, & in rigore loquendo, praeteptum, S lex non reperitur, nisi in conscientia obliget ad aliquid mediate, vel immediate,ut cum communi probat Suarcet lib. 3. detegibω OP. xx. Imo ipsum nomen pracepti, de Verbum praecipiendi, videtur probare semper, si materia sit capax, obligationem sub peccato mortali, de quo videri potest idem Suapezsecunda et solblutio sit,Christum Dominum et i m posito praecepto libere obedilisc,quia pri-ceptum non obligareat ad acceptandam mortem in hoe instanti; quare in hoc instanti non liabebat Christus necessitatem aliquam physicam patiendi,non dico seluin, non habuisse necessitatem patiendi tunc , quia si reuera hab bat iam tunc necessitatem patiendi postea,non meruisset per passionem simpliciter adaequate, sed per anticipationem acceptationis, de passionis, , t si-pra vidimus; sed dico .itonia abuisse necessiatem physicam patiendi runc, nec etiam postea; non qui scin patiendi tunc,quia praec plum tinnerat patiendi, vcl acceptandi tunc, sed nec habebat necessitatem pli Isicam patiendi postea, qtita licet iam elici positum prae coetum , S insensu composito eraecepti non posset non pati; Poterat tamen ipte Christus postea tollere illum selisit in compositum,& impetrare a Deo praecepti dispensationcm mortem simplici ter impedire, iuxta illud Matthaei 26. An tu ,
quia non possum rogare 'Patrem mei ,Ve. ιbebit
mihi modo plussuam duoderim legiones Angelorum2 quibus verbis Christus correxit ignorantiam Petri, qui videbatur sentire, Christum non potuit levitare passoncm, S crucem; docuit autem eum Christus, se utique polle tunc illa Omnia impudire,& impetrare 1 Patre,quidquid ad hoc ellet opus; ergo poterat impetrare ablationcm praecepti. nam stante praecepto non posset i inpetrare eius violationem. Ncc dici potest Christum ibi loqui de potestate , quam haberet eius diuinitas, sed de porcssate, quae adhuc crat in humanitate , de hac enim, & non dediuinitate verum crat, polle rogare Patrem,& de hac probat libese omnino pati, quia poterat tune passionem impedire ; ιic enim notauit Chrysostoni. adductiis a S. Thom. in Catena, CYΠsost. super illa verba, nonflum autem inquit) misi Hi disicipulos per comminationem Poena . sed etiam ostendendo, quod is tarie hoesi. Zinebat. Probat autem, se voluntarie, seu libere sustinere, quia poterat tunc ea omnia impedire ; in quo etiam sensti verum est, quod alibi dixerat, Ioan. Io.
Nemo tollit aniniam meam a me , sed ego pono eam .
meips, cst potestatem habeo ponendi eam, cir potestatem habeo itertim sumendi eam: hoc mandatum accepi a Ferre meo.Vbi vides,Vtrumque coniun-
si, scilicet mandatum Patris,& potestatem non i)onendi vitam,quia scilicet poterat sitis precibus tollere niandatum: Sriti hoc etiam sense aecipitur illud Isai. 13. Oblatita est. quia ipse voluit, lilia scilicet poterat non velle impedita obligatione praecepti.
Ilaec solutio non alio modo probatur, quam Ios. ex impugnatione aliarum, & quia hoc modo conciliatur optime libertas cum obscruatione praecopii; non enim potest maior libertas excogitari, quam ita acceptare mortem , ut posset non Altim tunc , sed nunqnam eam acceptare: hoc autem modo eam acceptauit Chrinus , neque enim necessitatem habebat ex praecepto accepi indi tunc, sui stippono,ὶ neque necessitatem habebat physemn aeceptandi tempore sequenti,quia licet haberer praeceptum , poterat Christus tempore sequonti impetrare facile ablationem praecepti; ergo sinpliciter,& absolute poterat nunquam accept.uc in Ur
Ob icies prinid, diuinare nos in hac solutione, io dum
399쪽
dom dicimus, praeceptum non fuisse de acκ- litanda morte illo instanti , vel Deum postea abaturum praeceptumat Christus peteret. Respondeo , quoad primam partem non dicimus aliquid singulare, sed conuenimiis cum
communi sententia, docente, praecepturn non
filissi: de omnibus circumstantiis temporis, loci quia alioquin non maneret libertas in Christo, & quia nunquam solent imponi praecepta eo modo. Secundam vero partem colligo et verbit iplius Christi , dicentis, se scire animum P. 1tris prope a sum ad impediendam eius mortem, si ipse Christus peteret; ex quo infero , auferendum suis te tunc praeceptum, quod Iam erat positum , si Christus peteret ; alioquin quomodo impediretur mors obiicies seeundo, sequi ex hac tolutione, Christium metuisse sorinaliter per voluntatem non petendi ablationem praecepti; non vero per Voluntatem implendi praeceptaim, rinaliter loquendo , quia stante praecepto, non poterat non obedire; ergo formaliter non meruit per o dientiam, haec enim supponit praeccptum non
ablatum. Consequens autem videtur contra verba supra adducta ad Rom.1. ita per imus obediistisnem iussi conssiluuntur misi. ubi obedientiae tribuitur meritum Christi. Respondeo, aliquis fortasse non mulemn curaret de sequela, sed diceret, sufficere mortem Christi, de voluntatem moriendi, εἴ obedientiam este meritot iam denominative ex voluntate libera Christi, qua voluit non petere ablationem praecepti. Sed quidquid si de hoe,nego sequelam,& dico, voluntatem ipsam moriendi, &uctum obedientiae fuisse lamialiter meritorium,
de liberinii; quod supradictis facile constat;
quando enim posta fuit haec voluntas moriendi, non praecedebat aliquid, ratione cuius Christus necessitaretur physice ad volendum mori. nam praeceptum non obligabat ad volendum eo in- stami, sed hoc, vel illo tempore ; de licet obligaret pro tempore seqtienti, Icd tamen cum praeceptum mine existens posset tolli tempore sequenti ex precibus Chi isti, non tollit nunc phy- fce potestatem non moriendi, quia adlinc monet potentia in Christo ad tollendum postea praeceptum,& eius obligationem I ergo non est, cur illa volitio mortis. nunc habita non si sor- maliter, S: adaeqirate libera, & meritoria,&hoc quidem non solum quoad circumstantiam,
sed etiam quoad substantiam mortis, quia illud est simpliciter, & undequaque liberum, quod ita
ponitur, ut stantibus omnibus antecedentibus potuerit non poni; sed Christus ita mortuus est, Vt positis omnibus antecedentibus potuerit non inori; illa enim quae antecedebant, orant praeceptum adluic non reuocatum, de voliuitas Cliri
sti adhuc durans non petendi dilhensitioncm: haec autem omnia non in rebant in fallibilem mortem , quia ex his non sequitur, quod mori
deberet mmc, ut constat, cum non estet praeceptum moriendi nunc: neque etiam inserunt in-
fallibiliter mori postea, quia ad litie posset postea petere dispensationem,&impetrare reuocationem praecepti;ergo nihil Mitecedit irimc,cum quo non pollici coniungi omissio mortis.. I lac eadem ratione dixi in materia de actibus humanis,actuin impcrmim habere propriam, MP. Dan. - de Incarnat.
formalem libertatem, ac meritum distinctum ab actu imperante, quia ni intrum actus impcrans non praescribit, quod fiat imperatus in hoe instanti, sed eum aliqua tempotis latitudine; nun ergo necessitat ad habendum actum imperatum ; quia nunc possum non eum habore, licet detur imperans, non enim det crininat serimmc;ὶ postea vero pollum cessare ab imperante; rgo ravaac imperatus fit adaequato,de formalitcrlibere,quia nunc habeo plenam potestat cm nunquam habendi illum actum imperarum. Sic etiam in praesenti de obedientia Cluisti dico, suis Ie formaliter liberam, & meritoriam , quia. in plena Christi potestate erat, irimqtram eam ha
bcre, poterat cnim non eam tunc habere, cum praeccptuan ad hoc non cogeret; poterat es iam postea non liabete petendo cessationum p .aece
Pti ergo ita obediuit de facto, vi pollet abi lute
nunquam obedire. Dices, quando Christus acceptauit morIem, riam praecedebat in actu primo praeceptum de ac- ΕΛ D. ccptanda morte; sed cum illo praec pio non poterat coniungi ncgatio totius acceptationis nunc, vel postea a Christo habendae; crgo non procedit acceptatio libere quoad lubstratiam; supponit enim aliquid cum quo non possit coniungi iacgatio omnis acceptationis , licet possit coniungi iregatio acceptationis hoc initauit elicitae. Respondetur sacile ex diciis, distinguendo Praeludum minorem : cum illo praecepto , prout dur intectiam pro tempore sequCiui non poterat coniungi negatio totius acceptationis , concedo: cum praecepto durante usque ad hoc instans nouPoterat coniungi negatio totius acceriationis ullo tempore habendae, nego; poterat enim illud praeceptum durare usque ad hoc instans, de Christus nee acceptare minc, quia praeceptum ad hoc non obligabat, nec acceptare rosica, quia poterat postea petere dispensationatin prae- cspti ,& ita coniungcromut praecopium durai levique ad hoc instans , & tamen nunquam accC-ptari mortem, non tamen pollut coniunt i, quod Praeceptum duraret etiam pro tempore su incn i,&mors non acceptaretur:c.eter uinde facto non
praecessit acceptationcm duratio praecepti pro tempore sequenti, sed solii ira praeceptum durans pro tempore hoc usque ad hoc inflans , atque aded non praecessit aliquid, cuin quo non posscse
coniungi negatio totius acceptationis.
Dices iterum,quid si obediit et Christus in ulti- imo in statili, pro quo ultimo urgebat praeceptum. euasio. Respondeo, tunc fuisset obedientia libera in Remia r. primis quoad circumstantiam intentionis,moti-lup,5 c. Deinde quoad substantiam esset libera ad minus libertate denominatiua prouenicia te a voluntate Christi praecellenti, qua noluit petere cessationem praecepti , quando potitit; de factoramen non expectauit Christus illud instans ad obediendum , quia voluit eo modo obedire,quo posset ipsa obeJientia esse sol malitor, & adaequale meritoria,tam quoad subst. uitiana,Matri quoad circumstantias. Sed contra hoc obiicies tetith, quia Christus non selum habuit de sacto praeccptum moriendi ut eumqtie, sed moriendi pro silute hominum , atque adeo applicandi mortem suam pro nobis : ad hoc autem requircbatur acceptatio
400쪽
466 De mysterio Incarnationis.
mortis, & applicatio illius pro nobis, quae enset meritoria,&libera. nam acceptatio mortis
necessaria nihil nobis prodesset, cum non esset meritoria ἱ ergo applicatio ,& acceptatio facta in ultimo illo instanti, ero clivo iam ultimo uriagebat pneceptum, non sufficeret ad implendum
praeceptaim. nam praeceptum erat de acceptatione mortis utili ad nostram salutem , acceptatio autem tunc linita esset necessaria, de per consc-quens non esset utilis ad promerendam nostram salutinu; ergo non impleretur praeceptum per
illam acceptatione: debuit ergo acceptare mortem ante illud instans ultimunt. Tunc autem redire videtur idem argumentum de quocumque alio instanti antecedenti .nam si ex praecepto debebat acceptare mortem ante ultimum instans;
ergo nec citet etiam libera, sed necessaria acceptatio facta in penultimo instanti, non enim posset non esse sine peccato, dc per consequens non poterat Christus omittere acceptationem in illo institi; unde fit illam etiam acceptationem non sole utilem ad merendam nostram salutem, cum non esset libera, atque ideo debuisse Christum habere acceptationem in alio instanti priori , de quo redit eadem dissicultas. nam neque in bello fuisset libera,propter Candem rationem, quia erat di ita, nec poterat sinc peccato differri , ergo non explicatur sum lenter Christi li bertas de facto per illam halitudinem temporis, intra quam poterat differre impletioncm praecepti.
O . Resiκ,ndeo, in primis in sententia communi componente.tempus ex instatibus, & partibus in
infinitum diuisibilibus,sacile id explicari posse, dicendo, fuisse praeceptum obligans Christum
ad acceptandam mortem ante ultimum instans horae, v. g. ita ut acceptatio facti in ultimo instanti horae non suffcoret ad implendum praeceptum : caeterum ante illud instans, quocumque alio instanti fieret, scillet libera, quia inter illud instans, & vltimum mediabat tempus, de per consequens mediabant alia infinita instantia , iii quibus potuisset adhuc impleri praeceptum de acceptatione elicienda; nunquam ergo venitur ad aliquod instans ultimum in quo possisit impleri praeceptum, ita ut non possit etiam postea in alio instanti impleri. III. In sententia vero aliquorum,qui dicunt,tempus componi ex instantibus finitis, Si immediatis , dici potest, praeceptum non mille omnino determinatum moriendi, sed vel moriendi, vel petetidi dispeia sationem; quare quotiescumque
ante ultimum instans acceptaretur mors , acce
ptatio erat formaliter libera, de utilis ad redemptionem nostram, quia non erat tunc necellaria
acceptatio, scd vel acceptatio, vel petitio dispensationis, quorum alterum sussiciebat ad imia
plendum praeceptum. Vel denique facilius diei potest, in viti ma etiam instanti potuiste peti di-1thensationem praecepti, quia licet non i=ossint in eodem instanti esse praeceptum , & abrogatio praecepti ; in illo tamen instanti prius quam intelligatur praeceptum perseverans, intelligitur Deus indifferens, & potens dispensare , dc noli dispensare. Sc pro eodem signo Christus potest petere a Deo dispensationem , qua posita, prae--ptum, quod intelligebatur indifferens ad m,nendum, vel non manendum illo instanti, in
telligitur ablatum pro signo posteriori. Si ermin illo etiam ultimo instanti Christus potuit peiere dispensationem praecepti, sequitur, quddacceptatio mortis in illo instanti habita, sit libera, cum posset in eo instanti non poni, sed peti dispensatio praeccpti, S per consequens
illa acceptatio mortis erit utilis ad nostram i demptionem. Obiicies quarto , ergo Christus non me- tratuit in obseruatione praeceptorum Naturalium,. obinai. quorum dispensationem non poterat petere a quarta
Respondeo, in horum praeceptorum obseruatione non suisse Christum liberum quoad substantiam operis , sed quoad circumstantias
intensionis, motivi dec. quae indifferentia sus ficit ad aliquod incritum. At vero in Opere redemptionis maior libertas requiritur, ut supra
vidimus : nam Christus non poterat mentiri, v. g. Sc ideo non meruit, nec moraliter erat dignus laude, eo quod simpliciter non monti retur, sed quia intense amabat voracitatem, vel ex meliori motivo, &c. At vero in obedientia mortis non tum meruit, & laudatur, quia mortuus est hoc tempore,de loco,sed quia mori
voluit simplieiter,ut stipra ostendimus. Sed contra obiicios quintiue, quia obligatio is moriendi proli ominibus videtur in Christo per- ob istinere ad praeceptum naturale charitatis; videns enim , suam mortem necellariam esse ad salutem humani scneris, tenebatur proculdubio subire illiid dispendium propriae vitae breui recuperandae ad vitandum damnum irreparabile humani generis, alioquin in aeternum perituri; si ergo Christus circa praecepta naturalia solum habuit indifferentiam quoad circumstantias, idem dicendum erit de praecepto moriendi. Respondetur , negando, habuisse Christum R. f Ωι- hanc obligationem naturalem patiendi pro hominibus ; haee enim ad summium oriebatur ex decreto Dei volentis hoc modo, de non alio liberare homines. Quare scut Christus poterat impetrare dispensationem praecepti positivi moriendi , sic etiam posset impetrare a Deo, quδd acceptaret aliud genus satisfactionis pio saluta hominum, cum non esset hoc dissicilius, quam illud. Sexto obiici potest, quia Christus non -
tum non poterat peccare, sed nec poterat eli- obismo μα- cere actum minus perfectum , omittis perfectiori. Sed perfectius opus erat obedire praecepto mortis , quam petere dispensationem, seu ablationem praecepti ; ergo non poterat illam petere, neque ex noc capite saluatur bene eius libertas ad merendum. Haee obiectio tangit aliam grauem dissicultatem de libertate Christi ad opus minus perfectium, quam Cxami nabimussis .io.
SECTIO IX. Res oritur ad argumenta cuiusdam au smoderni contra noIIra enuntiam. HAnc meam sententiam sic explicatam, II s.
quam multis retro annis publice tradidi, refert Ι Ioannes Antonius Velarquer in sitis Ioann. Ant.