장음표시 사용
381쪽
mus autem in peccato etiam Originali cosderare duplex illud peccatu, lcilicet habituale,& actua- pete IMM- Habituale quidem contrahitur a puero in in- --- et conceptimis, quo incipit puer non quid creccare , scd cile in peccato. Et de hac maculaliabituali certum eis, non potu ille reperiri cum unione, ii cui nee maculam trabitualem ex pecca- 'Mννυι- to proprio pcrionali. Peccatum verb Originale actuale ulli plum peccatum Adae, quatenus moraliter Liit actio nisa,& per quam dicor ego vere peccatie in Adamo , de lioc potest este maius dubium, an licet humanitas allum pia non potuerit conualicio maculam habituatum, nee habere peccatum habituale sinuit cum vnione, pintuer: t laltem illa humanitas peccalle moraliter in primo parcnte; ita tamen, ut in primo instanti suae exsistentiae non contraxerit maculam , quia tunc per aflumptionem suit sanctificata; sicut niuiti lentiunt de Beata Virgine peccas te in Adamo,lices s emper, S: in primo etiam inflanti conceptionis fuerit sancta de immaculata. Et quidem quaellio non piocedit dc facto: certum etiam cst, Chiis uin, nec contraxille maculam, ncc peccasCle in Adamo, nec contentum sui sic in pacto, cum
non fuerit filius Adae pet naturalem propagationem. Quaestio ergo solum cst de pollibili. 32. In qua quaestione distinguendum videtur. P test enim considerari, quod Deus includeret in pacto Adae hanc humanitatem Christi, prout distinguitur a supposito, vel quod includeret hunc
hominem in concreto, prout dicit perlonam lin- manani, sicut de iacto includit omnes posteros Adae, non cnim secit cum caput morale solum humanitatum in abstracto, sed hominum in concreto, seu personaram, quae ex iplo nascerentur. Hoc ergo fecundo modo non videtur potui ite Christus, seu hic homo peceas te etiam in Adamo; priori autem modo non videtur rcpugnare de potentia absoluta, quod Eius humanitas pec- callet antea in primo parente. Prima pars conclusionis probatur explicando qualis sit illa continentia moralis pollerorum in Adamo; nam, ut suppono ex materia de peccato originali, nihil aliud est . quam voluntates nostras taliter suille in Adamum transfusas, ut actio Adae, moraliter
loquendo, censeatur actio nostra, dc Petrus,v.Deen leatur moraliter pcccauisse tunc,non minus,
quam si tune physice exsisteret,& peccaret. Clim ergo hic homo Christiis, seu haec perlona humana Chiilli, si tune exsisteret, non polici ullo modo peccare,consequus est,ut non possit per acti nem Adae censeri moraliter tunc peccati e , quia subiectum incapax omnino de te peccandi, non potest eenseti moraliter antea peccalle. Quiscnim dicat, Deum ipsum , qui Je se eli omnino incapax peccandi, potuille tra, ridere suam v i luntatem in alium, ita ut Peccante alio, censeretur moraliter reccare i ple Deus Z salie hoc impium ellet S blasphen . u. Similiter ergo dici non poteli,c hriliu potuit te in alio peccare; cuin supponamus, liri itu in concreto, etiam vi homine cile omnino,& cilentialiter incat acem peccandi. 3 3- Secunda vel 5 pvrs coneluti otiis, iii l l cilicet Vi ριῆ . ., inia uitas illa laeundam se poluerit antea con, t iuri in Adamo, peccare in illo; probatur, quia non magis repugnat unioni livpoitatic.e , quod natura, quae assiliari ar, peccauerit antea moraliter pur peccatum alterius, 'liram liu id pecc-e-
rit physice per se ipsam, peius enim est hoc, quam
illud; led potuit laltem de potcntia absoluta allumi a Verbo humanitas, quae anto peccasset pcractum Proprium; crgo mulius potuit astianii humanitas, quae antea peccallet per actum alterius, in quo moraliter continerctur. Dices, rcpugnare, qudd fuerit contenta mo- Euasio. raliter in Adamo haec humanitas, de non ut lubsistens, quia haec immanitas debuit contineri moraliter, qualis postea erat futura; non enim continc batur luimanitas tunc exiistens, sed extitura: postea aut ira non erat sutura immanitas abstracta,sed subsistens; ergo non eontinebatur ibi humanitas abiti acta, sed subsistens; crgo continebatur hoc luppositum c litisti,& per consequens peccauit tunc moraliter hoc suppositum. Respondeo distin cito maiorem,debuit con- 34.
tincri moraliter haec humanitas, qualis postea Pracludi unerat futui a secundum suam cutitalcm , conccdo; qualis erat satura ex parte aliarum conditionum, qualis est subsilientia, nego quia potuit Adamus fieri caput huius tui maiiitati , no vi subsistentis. Contineri enim moraliter in Adamo nihil est aliud, quam standamentum, quod habent holni-nex ad iudicandum eum , qui conti iretur peccat se tunc,pet inde ac si tunc exsisteret, ac proinde moraliter, scu a qui ualentcr extitiste tunc: sicut ergo potuit liaec humanitas, quae nune est subsistens, exsiliere tunc physice, de operari line hac subsistentia, Sc sine ulla alia de potentia absoluta. ut supposio cxl l .r a. ita potuit haec humanitas secundum se contineri taliter in Adamo ut operante Adamo censeretur operari haec humanitast crinde ac ii ipsa tunc exsii' . -et sine subsistentia, icet nunc non exsistat sin illa. Exsistebat ergo tunc moraliter haec humanitas sine sebsistetitia, hoc est, taliter continebatur in Adamo, ut in o dine ad peccandum perinde se 'aberet, ac si tunc exsistcret pli,sice sine subsistetitia, & operaretur cum Adamo: in quo nulla apparet repugnantia in ordine ad potet uiam Dei absolutam Hinc tamen suboritui aliud dubium , an pos- 3 s. st assumi laypostat 'humanitas,quae antea inose Alia decidis taliter peccauit: P. Suar eZ in praesciati di l . Is k2.2. circasem, Soliatum dicit fieri poste de potentia absoluta; non tamen Siaa ea. de potentia ordinaria. Ego sit cor, mi talis decere
illam naturam ad unionem, quam aliam naturam innocentencnon tamen concipio repugnantiam
aliquam,qua natura rei repugnat; praesertim si Praecedat retractatio peccati. Rursuς inquiris, an in eo casu vcre dici Pol Ie . . hic homo peccauit, vel, hocsyZpositum pecctitit , dciι- gnato supposito diuino. P. VMq.in praesenti, iis . 6 i. n. I 9. ingenue satu- iratur, tunc per communicationcm idiomatum diei Droile, flatis p .nes,quia una immanitas in duobus Isuppositis n5 constituit duos hominus,lud unum; Iergo idem liomo est, qui peccauit,ee qui nunc est Deus; ergo hic limo peccauit; et go Deus qui est Ihic homo. Ex qtio etiam insert,li Deus allii meret Ilium anitatem,quae alit ea erat huius luppositi P u. rei fili, Ioannis, postea Deli suturum filiam Ioan- in is per communicationem idiomatum,quia iam Deus est ille homo, qui prilis erat filius Ioanni .
P. Suar eg et bisupra, negat illam loquvisionein, Suara opirus D.υι peccauis. essu veram ctiam in eo calu: tum quia festasse non cst idem homo, qui peccauic, ial ciui
382쪽
388 De mysterio Incarnationis.
qui nune eli Deus; tum etiam, quia ad coinm nicationem idiomatum icquiritur, qui a vitaque natura fit ih eode ilippolito tunc autem lup
positum peceans fuistet aliud a supposito diuino. 3 6. Ego quidem in liac qui ultione,quae tota est de ictum modo loquendi , distinguendum existimo ; aut μιρη- humanitas peccauit antea sumptionc exit stens per te line ullo supponto, vel peccauit litbsistens in aliquo lupposito creato. In primo casia sicut sola peccat humanitas, de no holito ita post
aliumptionem vertim erit dicere, Hac humanι- tax Lece it ; non tamen, hic homo, eum. In luculi do verb casu verum videtur polt aliumptionem dicere, homo pere. ruit, non tamen hocselpositum, vel Deus peccat ut Haec omnia probari videntur ex iis, quae dixi dis . . I ubi ostendi, hune hominem significare aliquod lupp sit uin liuius humanitatis; at vero hoc suppositum
deterini nare suppositu nui r non naturam. Hando ergo dicimus, hic homo pecca it, idem valet, ac si dicas ,s positu huius hira uItatis peccauit,quod est verum, si haee immanitas ante allumptionem Peccauit in alio suppolito : non tamen potest dici, Nesippstum peccisis, quia supponis non fuiste hoc, sed aliud suppositum peccans:& idco etiam
non potest dici, his homo'reuit casu, lito humanitas peccauerit sine ullo turpolito , quia non Peccauit tunc aliquod suppositum huius hunianitatis , sed lota humanitas. 7. Dices, ponamus ergo quδd peccaue rit hum nitas in aliquo lupposito, postea vero separetur
ab omni supposito,poterit ne de illa tunc dici, ut
homo peccauit Certe id non videtur polle cone
di, quia nunc nullus exsistit homo, de quo id a firinetur; ergo regula illa no est uniuersaliter bo-nxnam iuxta illam esset vera illa propolitio cum enim hic homo significet suppositum huius humanitatis,ucrum esset dicere in illo casu, bie hamope cartit, quia verum est dicere ,suppositum huius hu
R espondetur, iuxta ea, quae diximus supra illa ἀ Z.i s. feci. s. illam propositionem futuram esse Tam in eo casu,quia hic homo, licet n5 determinet subsistentiam, sed sola naturam , significat tamen naturam subsistentem, Ic facit hunc senium;
I pnsitum a I p od latius tam imitaris sit mentis pre- ea it. Vnde si heri peccauit haec humanitas in alio supposito; hodie vero relicta illa subiistitia acce- petit aliam, erit vera illa propolitio: si velli hodie maneat sine vita subsisteria, erit salia,quia crit de subiecto non supponenti, loquitur enim de aliquo iuri sito huius humanitatis nune subiistentis ; cum tamen haec humanitas nune non lubsistat. Porro per illas voces, hila homo. icci non d terminetur lubsistentia, lignificari tamen humanitatem ut nunc subsistentem, costat ex ipso viii.
nam vias declarat optime, ad quid significandum
tuerint voces impositae. Constat etiam ex concretis accidentali inis, in quibus licet deterini netur subiectum , forma verb significetiar in confuso, de indeterminate ; adhuc significatur aliqua forma praeferes:vnde quando nominas hoc a lim, determinas hoc subiectum habens aliquam albedinem, Je quidem praesentem. Quare si hoc subiectum heri habuit albedinE, hodie vero non sit album p , Eimus dicere. - itai hoc ibimet, - quia niniat una haec propolitio supponit, hoc sub-
Izaum nulti se album: si lutem heii suisset a bum, L hodie amissa illa albedine habet et aliam.
pollet adhuc dici, heri et L hoe agrum. tiam illud album,de istud non Itint duo alba, led via una, i, idem, licet habuelit duas albedines ; scat ii Petrus suit prius Pater Ioannis, ec nunc inortuo Ioanne sit patet Antonis , Polsumus dicere , hic idem pater existebat auno praece lenit. nam licet Paternitas ut diuersa, idem tame est patur. Si autem nune nullum haberet iam fili 'm , non pollemus dicere, ula 'iter exsi M. u prius , nunc cnim non estiam pater. Sic ergo nomina substantialia, quale
est homo,licet determinent E contra lola naturam,
ligni hcaiit tamen subtiliantiam , t praesentem. ideo tio erit veru dicere, uὸ homo peccauis, si nunc exsiliat ia humanitas lota absque omni lubsistutia. Diecs itcru, ergo si natura habeat nunc λliam 3 S. subtii uiuiam,amilla priori,iicut pol Iunius dictae, hic homo peccauit,rotost etiam dici. hcesi Apositum P mrece. I. Probatur loquela , quia omnia praedicata naturae tribuuntur etiam eius lupposito: sed de hae humanitate dicitur nunc, quod Peccauit; ergo de supposito etiam .in quo est natura,poterit
dici quδd peccauit, Iicet ipla non peccauerit in
hoc lupposito. Respondeo, negando sequelam, & ad proba - Excludituriti item negando matur ii uniuersum lunaptam.
Pone enim hane albedinem exsistentem heri sine ullo subicino, & tunc suille vitain , ponatur hodie in hoc pariete, poteris nunc dicere, hanc albediiis in fuisse heri vitam, non tamen poteris
dicere, hunc parietem, vel hoc album suis te heri visum ergo non potest diei de subiecto,quidquid
dieitur de albedine. Similiter, si humanitas leparata ab omni iubsistentia peccauit heri, licet hodie ponatur in luppolito, non poteris dicere hoc suppolitum,ncquc hunc hontinem pcccalle, sed hanc trumanitatem. Illa ergo praedicata, quae naturae conarciunt prout separatae , luppolito, vel prout in alio supposito , non pollant tribui huic iupposito,in quo nunc est. Hi ne in sero, casu quo immanitas Prius tem- 39. rore genita a Ioanne, aliumcretur postea a V - u is DG non dicendum Verbum filium Ioannis,quia si ille humanitas genita suillet a Ioanne in alio suppolito,& postea assumeretur a Verbo; diceretur quide hie homo filius Ioanis, quia boe solum significat, aliquod suppositum huius Immanitatis
subsistentix suille genitum a Ioanne; non tamen diceretur Dcus,vel Verbum filius Ioannis. nam B. Vargo ideo dicitur Mater Dei, quia humanitas in eo instanti,quo genita fuit a Virgine, coepit etiam subsistere in Verbo; alioquin s postea uniretur Verbo, non diceretur Mater Dei,ut docet
Dices: de facto linmanitas fuit genita 1 Virgi- 4o.
ne prius natura, quam assumeret ut a Verbo , ut
dixi lupi a di 8. t tamen Virgo dicitur Mater Dei ; ergo licet humanitas gignuictur priuS tem pore, pollet Virgo dici Mat ei Dei.
Resipondeo negando conte luctitia, quia priO- Rινι nritas naturae no tollit coexsistunt iam realena,quae
sola significatur quando dicimus, Virginem genu ille Deum, ilicet senu ille humanitatem tu sistentcin tunc in persona Uerbulicet non subsisteret pro illo priori naturae, pro quo genita est: sicut dicitur conuitio heri ab li omine iusto, pr pter simultatem temporis, licet sit prior narura, quam
383쪽
qu. ni hominem esse tulit mi. Si vero non esset simul lcmpore, uota aiceretur feri ab homine iu- an ironi me peca ore. Imo luspicor, iii liu- iiii mod: loquiu:onibus requiri Plerumque coe sistentiam realem, non ibi uia: temporis, sed loci: atque aded, si humavitas Chtilli exsisteret I Oinae non unita Verbo, ct ibi flagellaretur, non diceretur Verbum flagellari, liceri eadem humaturas in alio loco citet unita Verbo: sicut si albedo sit Romae sine subiectio, de ibi videatur, non dicetur videri partes, cui ea lena albedo unita est in alio Ictino, sed lota albedo dicetur vita : quod non potest melius probati,qu.itia ex conuini modo concipicii , c lo luendi. Dixi tamen, pleramque requiri coexsistentiam localem sortia .e,quia aliquaesiuit denominationes, quae non requirunt codX-silientiam, nec temporis, nec loci ; sicut pollviridieere, vidi Deu u t Mellatin, licet non viderim flagellationem,S c. Item possvinus dicere,osten se Eucharistia, ecce Chrisum re 'nin rem in cilis, licet prout in Eucharithia non sit in coelo.Quae autem sint denominationes huius, vel illius signil scationis, pendet ex usu, qui ostcIulit optimc intentionem loquentium per illas voces.
pinon. staticu tramanitas retinens non culpam, sed tamen reatum poemae pro culpa antea commissa piauditiari Suarea ubi supra negat de poena aeterna, quia incc hanc necessario comitatur culpa; concedit verbde realii poenae tempo alis. V queZ . 6.n. F.
iregat de utraque, quia per unionem ita fit gratat humanitas, ut digna sit carere omni malo. Ego magis allentior Suario , quia reatus poenae tem -
potalis no est culpa, sed dilectus culpae,&obligatio passiua ad soluendum pro culpa praeterita: sic ut autem potuit compati unio lucinia obligationem ex voto,vel Praecepto,cur non ex culpa praeterita 3 & sicut gratia habitualis sanctificat omnino,& expellit culpam grauem, non tamen dubitum totius poenae pro Q ip graui praetcrita ; cur non poterit unio admittere illud debitum3Fateor operationem illius naturae allum piae habere infinitum valorem, & ideo quamlibet operationem posse condigne expiare omnem reatum pinnae,
sed in primis pollet natura illa non operari:deinde pollet Deus no acceptare satisfactionem alio-ouin valde condignam pro debito mutat: sicut dixi sepe in superioribus polle Deum non acceptare iatisfactionem hominis iusti pro debitopoeitae temporalis, licet alioquin sit condigna, ut tragunt communiter Theologi. 1. Dices: unio hypostatica dat eo ipso ius ad vi sonem beatam statim habendam; ergo tollit debitum totius lucii e ; quia du:n ult reatus pinnae, non debetur visio pro turi C., tis sitis. RUspondeo,unionem quidem exigere de se ex natura rei visionem, dc per consequens exigerectiam, ut remittatur statim tota poena : caeterum si ut po est Deus non obstante ea cxigentia ii gare vilicinon,imo cruciare,& ailligere eam hii
manitatem; ita potest de pqteficia absoluta non
condonare pamam: luare litumnitas tunc exigeret radicaliter carentiam illius debiti, solatiali ter tamen haberet det, tum poenae , & debitum carendi pro tune visione beata. Quod vero attinet ad pinniam aeternam, non videtur pol se m,n deleti cius reatum; quia licctsi mihi credibile , polle manere reatum pinnae aeternae ablata culpa de potentia absoluta; sicut
manet de secto reatus poetiae temporalis ablata omni culpa; inad fortali e polle de potentia ab . tuta pericuerate cuipia gratia habituali reatum, id uti,debitum proximum carendi vilione, M patiendi ignem aeternam pro culpa praeterita: caeterum in immanitate aliumpta videtur hoc repi si are,quia quantumcumque peccatici antea illa litaniatulas; condigne loluet non solum in rati ne satisfactionis, quam pollet Deus non accc-ptare,) ted etiam in ratione latii pallionis per poenam temporalem,& finitam pro orianibus culpi gyraetcliti ,: siciit enim iiv republica humana exilium Pi incipis per duos annos computatur pro Pinna aequali cum exilio hominis plebei, pct decem annos, quia nobilitas perlonae patientis aggravat morali: cr poemam:ita punitio hominis Dei Per unum annum ratione ii di nitatis personae, licet non sit poena simpliciter infinita, cum possites Iu alia maior; est tamcn infinita secundum quid, qualis eli poena ςterna puri liominis finita secutidum intensionem. nam scut illa est simplicitet sinita,& infinita iucundum quid,hoc est, ex parte durationis; sta i rena perlonae infinitae per unum annum est et simpliciter finita, sed in sinita secundum quid, hoc cit, ex parte personae punitae noli ,
ergo maneret in humanitate ait limpia reatus adpo 1 iam aeternam, sed reatus ad aliquam Poenam, quae ratione infinitatis pcrionae aequi ualeret pinnae aeternae alterius puri hominis, non tamen censetur omnino extingui ille reatus, sciat extinguitur omnino culpa per unionem hypoliatica.nam
culpa quidem ita deletur, ut si postea illa iratura
relinquerctur a V cibo,non rediici macula culpae praeteritae: at vero in rcatu poenae no sic ellet.nam
si illa natura, antequam pateretur aliquia unita V erbo, dimitteretur ab ipso;deberet uerum Poenam aeternam. iram reatus sormaliter acceptus
non fuerat extinctus, sed solum quasi materiat bter, quatenus Poena temporalis tunc ratione per--nae aetti materiir tanta,quanta poena aeterna puri hominis,c a tamen illa popria temporalis non suillet posita , Oporteret postea pati aeternam quia poena temporalis iam non se: Iiceret, cum citet poena puri hominis.
S E V T I O IV. Vtrum posuerit esse in C po fomes, vel h.t-bitus vitiost, Liliquis actus malus ex ob hino pNomine semitis intelligitur appetitus rotii- qq.
si me selisitiuus inclinans ex natura tua ad bonum tensibile etiam contra rationis dictamen; IN u seu & quidem ita expedituς, ut possit rationem praeuenite, vel illi relistere. Hune iam tem extinxit Deus in primis parentibus in statii limocentiae: item in B. Virgine saltem ab instanti, quo con- ecpit filium:dicitur autem somes aliquado ligari,
aliquando extingui. Ligatur, quando per extri 1 - Voim N ali- secam Dei prouidelitiam rei novetur occasiones, quibus insurgat eius operatio contra rationem:
extingat tur vcro, quando ita subordinatur ratio ni, ut no possit nisi ex rationis imperio prodire, I non inagis,quis ratio permittat siue hoc fiat peihabitus, siue per aliam qualitat c, siue per carentiam concuruis diuinit de quo non cli in praesenti dii putandi im Nunc enim lupponimus, fomitem futile extinctuin in Adamo ante peccatum, S
hoc supposito, inquirimus, seu coli fitentur, hoc Z 2 irsiam .
384쪽
3 o De mystei io Incarnationis.
ipsum de Cliristo, in quo line extinctio erat
inagis ab intrinseco , quia exigcbatur ratione unionis humanitatis cum Ucibo. Dutandus videtur negare somitem posse omnino extingui, quia semper manci radicalis facultas,qua poteli appetitus praeuenire rationem,
quae non distinguitur ab cntitate appetitus. Sed quaestio est de nomine, Nipse Durandus se ex-υλι plicat, & sitetur, semitem apud Patres vlurpa-διώι Patm. ri communiter pro iacultate illa, ut expedita, e citon fiae nata; c in hoc sentu certissimum est,non fuisse in Christo semitem,tum quia non fuit pec catum Originale, cuius cisectus est in nobis s mes , tum quia ratione visionis beatae,& aliorum' donorum habuit volutas Christi persectissimum dominium super actus omnes appctitus sensitici, nee ij poterant vllo modo pullulare, nisi ex vo-hantatis po millione ; & quidem hoc dominium habuit Christus non solum in actus appetitus rationi dilsolios, quoE sussiceret ad tollendum s
mitem , sed etiam in actus rationi consonos, vel non distbnos. Videantur aliae rationes, de testimonia Patrum apud Suareeta 17 . ubi argumenta contraria saeae dili bluit.
46. Hoc suppolito difficultas esse potest, an de po-Di uti M. istia absoluta potuerit humanitas allumpta a Verbo retinere semite In quo potest esse quaestici denomine; i, motus appetitas,qui in Christo prς- uenirent rationem. licet ellei R de obiecto disi,no, haberent denominationem fomitis. nam s ines videtur sonare incitamentum , seu incenti-uum, Sc nutritiuum peccati ,cum autem in Christo non elset possibile peccatum, non dicerenturis motus semes peccati. Sed haec, ut dixi, est quaestio de nomine. De re autem est difficultas, δn re vera ij motus potuerint in Christo dari similes nostris 3 de quidem certum videtur,potuis. se dari in vatura alsumpta motus aliquos circa obiectum non distolium rationi, quibus appetitus praeueniret rationem: hi enim non dicerentur, nec essent semes, cum non incitarent ad malum . sed ad bonum , & lieti de facto Christustiori habuerit actum appetitus, nisi praeueniente
ratione,de potentia tanac abloluta non repugnat. 4 . Dubium ergo in de motibus circa obiectum Dubium da dili bitum. s l Vriquet Lit 6 i. n. s s.' concedit, potuisse
h. - alsami, quia ii motus non sunt peccata,nisi acce-
Di iliari dat consensuῆ rationiS. P. SuareZ-supra negat, vatqueet. etiam de potentia absoluta, quia sicut supponto. ς incumbit obligatio regendi naturam propriam, ac peccet;ita cohibenὰi motus inordinatos,quos potest cohibere ; sicut enim voluntas tenetur cos cohibere in aliis potentiis, ita verbum in natui a allumpta.
Hare tamen ratio ad probandam Christi im. peccabilitatem lumpta ex obligatione Verbi ad regimen humanitatis allum piae, iam supra nobis displicuit quate mclius probaretur ea repugnatia insistendo in ratione impeccabilitatis Christi supra tradita, desuinpta ex pei sectissima sanctificatione humanitatis. qua ita sanctificatur, ut sepakour pet scistissime a peccato ; ideo enim Paulus rimi sol mi dixit, Christum innocentem, impollutum. δec. quod significat esse cxpcrtem pecca-
εὶ, sed ulterius addidit,esse a peccatori hui, hoc est, distantem a peccato, ita ut nCc maliti m etiam moralem obiectivam, seu actu niateriai.ἰec malum possit liabete; quia, ut nota itidem Suare2 2.: .in 3. para. Qi. .fect .F Leer, sua re r. Ianctitas perfecta non lotum cr. cludit peccatum, ted ctiam omnem motum contraiiuin dii 1inae legi , alioquin iam esset in Christo aliqua malitia moralis obiectiva, quod videtur deiicere aliquomodo a summa pili itate posit biit. Caeterlim adhuc difficile est,hos motus secun- 48.
dum se,& vipi scitidunt i ratione voluntarij,re- ,siadisulis pugnate naturae astum piae in ordine ad poteti- ta .
tiam absolutam, quia licet malitia obiectiva videatur elle in genore moris, hoc tamen solum est obiective, id est, per modum obiccti terminantis actum moralem; malitia autem obicet tua non est culpa, nec peccatum ullo modo, imo potest elle cum merito ; potest enim aliquis cum merito exigere usuras , cogitans limincibiliter, licere illum contractum: item potest cum merito occidere amicum, exsili imans salso, este hostem Rei publicae, vel feram: cur ergo repugnabit humanitati as Iumptae elicere hunc actum meritorium Sane ex ratione sanctitatis non videthi repugnare quomodo enim repugnet cum sanctitate actus meritorius, de placens Deo repugnat Ille actus Deo ratione ignorantiae,vel inaduertenti. e,quam
supponit, Se ideo non potest cile in Deo: caeterum supposito quod humanitas allum pia possit
de potentia absoluta habere errorem , vel ignorantiam inculpabilem , non video, cur repugnet illi operari actum bonum, sumpta occasione ex
Confirmatur, quia non videtur repugnare de q9. potentia absoluta, humanitatem astumptam qgr
tare , de incidere in amentiam , item delirare, proferre aliqua verba in ordinate,quae si sui com- ros proferreta peccarct. Item quis neget,potui se hae humanitatem amentum puerum obuium, de quem non vidit, suffocare; quae omnia habent malitiam obiectivam, id est, sui ieientem ad terminandum actum malum moraliter, si procederent cx aduerientia rationis.
Dices: Haec etiam facta ab amente videntur so.
retinere indecentiam morale. nam ideo non Posse Esuviam sumus amentem prouocare ad pollutionem,quia licet ipse amens non peccet, pollutio tamen ma terialis habet moralem indecentiam eum natura rationali amentis. Respolideo, solum retinere malitiam obiecti- 'aetudisin. uam, hoc est,esse obiectu capax terminare actum malum moraliter, si fiat cum aduertentia. Non
tamen licet prouocare amentem ad polluti nem, sicut nec ad homicidium, scilicet propter damnum alienum, quod sequitur. nam sicut ex homicidio amentis et equitur damnum proximi, sic ex pollutione procurata sequitur damnum prolis, cuius maxime interest, ne aliquis possit procurare suam pollucionem,uel alienam. Urgebis, ergo ubi non sequitur damnum alte- S I. rius, licebit procurare actum materialiter malum; consequens est ablurdum, alioquin lieebit ebrium inuitare ad comededas carnes in die Ueneris quas tunc ille si comedat, non poccabit: item lieebit dare carnes in Quadragesima alicui ignoranti elle prolubitas, vel immemori tempo ris sacri; ille enim non peccaret comedzias:&alia huiusmodi, quae videmur absurda I urgo te nemur vitare malitiam illam obicctivam, citam ubi nulla est malitia moralis in operante. Respondeo negando sequelam cum Thoma anchez de Iraceptu Decalazib I .capit. I a. qui, P. .
385쪽
heet amentibus concedat polle dari carnem, non taraten cbriis. quia amentes non sunt obligati l gibus, ebris vird obligantur licet exculciatur ueci nunc per accidens rationc ignotantiae ; quod idem de non aduertcnte , vel ignorantc dicendum est ratio aute videtur uit e,quia eo ipso, quod alius obligatur ad aliquid , teneor ego non ex rahere illuni, nec in aterialiter quidem ab obcdicnt: a sui siperioris , contra quem videor agere dum illi subditum saltem materialiter cximo ; sicut si pallium , vel librum auserrcni cum aliqua proportione. quam rationem icddit etiam Salas I. tWmin i a. vide illum : obligat autem, per se loquendo , lux ieiunis magiscbrium, vel ignorantem , quam amentem , licet acuter Pcccare polsu, tum quia amens indiget ratione tuae insit initatis cibo Ialubriori,tu pol illi-inc, quia ebrietas est impedimentu teporale,quo ablato homo ille capax est tentationum,quas Ecclesia imedit mitigare per carnis macerationem, quod noli militat in amente. Scio , aliquos cile calus, quibus liceat cooperari ad actuin matuetialit et malum alterius ad vitandum lcandalum ; ut quando Consellatius scienς matrimonium est e nullum, sed bona fide contractum, hortatur coniuges ad reddendum sibi mutuo debitum qu. e redditio est materialiter semicalia, in nec detegit
impedimentum, timens maiora peccata , quae ex
notitia nullitatis conlurgerent Sed liaec non sunt huius loci. Ex dictis insertur resolutio quaestionis, an potuerit in lium anitate allium Placile iam es de potentia absoluta Si enim nomine semitis non ii telligat ut connotari lubiectum capax peccandi. prout videtur intelligi, de eonnotari, sed solum intelligatur ali petitus expeditus ad prieueniendam rationem pei actus proprios tendentes ex se in obiectum dii mim I non videtur repugnare humanitati assumptae , quia illi actus antecedenter ad consensum voluntatis, vel perinissionem libcram illius nullo modo sunt culpabiles, sed naturales , sicut citet in leone affectus vindictae, vel in equo ferocitas,i c. quare ii cui natura te nis, vel e lui post et aisumi cum his allectibus naturalibus, lic etiam natura humana cum suis, cxcepto peccato. Insero praeterea, quid dicendum sit de habitibus vitiosis r de quibus Suaree et 'tioo, negat potuit te retineri. VaZqueZ Heia alii mist, cui magis assui - tior, si de ie ipla termo sit: praeitatim si cum sententia probabili supponatur , hos habitus acquisitos este solas species taliter coordinatas; v.g.habitus vitiosus sulae sit species liuensa repraesentans bonum delectabile cibi, vel potus,& mem ria etiam delectationis praeteritae, quam sepe c. l emis est ; quae omnia possunt de potentia abi, uta mancrc in natura assumpta ; diximus enim supra, pomisse manere errorem inculpabilem, quanto magis notitiam intcnsam delec2ationis:&licet haee species non dicatur habitus, nisi ut eon- notat carentiam alterius speciei intensae repraesentantis bonum ici' erantiae; quia illa prior species non facilitat simpliciter in ord di ad ei-bum, nisi in abientia speciei aequalis de bono omposito 1 adhuc in humanitate attumrta polici co- notare hanc negationem, quia pollet humanitas cogntiscere remisin bonum temperantiae, sicut pollut illud penitus ignorare. Caeterum quia via
detur ea species ito pol se adhue nominari habinis vitiolus, nisi in lubiccio capaci operandi in actu secutido, & amplectendi illud obicctum viti sum ; quia habitus cst facilitas ad operandum, non tamen datur facilitas, ubi datur impossibili, las: tune facile dices, illam speciem , leti habi- . tum relictum in humanitate aitumpta, non esse habitum vitiolum: quia lices prout in eo subiecto repraesentet intense obiectum, M inclinet in acturris no , dc aliquando prodeat in actum secundum uideliberatum, re inculpabilem rationeia aduertentiae; caeterum numquam potest mouere in actu secundo ad operandum vitiose, hoc
cst, culpabiliter, quia subiectum n m habet eoi1- eurisin Dei ag eiusmodi actus, & sco non vocabitur pro illo statu habitus vitiosus ; in quo
erit quae illo de nomine. Dices, neque etiam secundum rem polia ma- Euasio. nere illam qualitatem , quia iam denominaretur Deus intemperans, iracunduς, dcc. quod videtur
Respondeo in primis , potuisse poni detest D P aeluditur. tionem , & retractationem actuum Praecedentium, qua posita lices persevcret liabitus, non dicitur homo intcmperans. Dcinde adhuc non polita retractatione , non diceretur ille homo iracundus vitiose, hoc enim significat principium,& inclinationem expeditam, ut prodiret in actu secundo in iram vitiosam ; quod non haberet ille homo, sed impeditam ratione unionis: diceretur ergo naturaliter iracundus, sicut leo etiam est naturaliter iracundus,& sicut Deus posset denominari ex natura leonis assumpta iracundus naturaliter ; sic etiam ex humanitatc aia sumpta; hoe est, habens inclinationem ad iram naturalem sine peccato. Alias rationes leuiores, quas affert Suareet,bene soluit UaetqueZ τHIupra.sECTIO V. Vtrum potuerit humanisas Verbi peccare, ita et i dissolueretur unio propior peccatum 'Non dubitamus an dissoluta unione possit Fq.
humanitas peccare nec etiam est dubium,
quin de potentia ab istuta possit diit blui ea viaio;
per conssequens humanitas maneret peccabili : imo in illo iplo instanti, quo primum ibiu
retur unio, & relinqueretur a Verbo,posset pe Care , quia iam tunc non esset sancta per sanctitatem Verbi, nec obstaret alia ratio ex iis, quae com immiter solent astignari. Disticultas ergo est,an ea dis lutio unionis Discultati possit sicci ratione peccati, non quidem praece dentis tempore, sed natura, ita ut sicut homo in instanti, quo peccat, amittit gratiam habitualcin, uam habebat, quae gratiae destructio prouenit formaliter a peccato ita distblutio vnionis pol Iet prouenire formaliter a peccato,non quidem illius
luppositi, sed illius luimanitatis per hoc enim non fierct,quod perearet Deus, vel Christus, sed humanitas,quae eo ipso quda peccaret , iam non cliet humanitas Dei, vel Christi. Adhue tamen duplicem sensum habere potest s s.
quaestici, sei licet vel ex natura rei, vel de potentia absoluta; de quidem aliqui , quos tacite refert Suarea in praesenti dicta sies. 2. g. Et ex haerent si is , uniuersaliter videtur negasse repugnantiam; liect non credam quod concesi rint de facto p Z a x tuisse
386쪽
ού1 De mysterio Incarnationis.
ut me humilitatem Christi per peecatum ex pellere vivonem de facto enim repugnabat saltem ratione visionis beatae: sed ad summum admitterent de possibili , humanitatem assumptam ex natura rei potuisse dissoluere unionem proprio peccato. Caeterum loquendo ex natura rei communis est pars animans repugnantiam, & sane meritb. In primis ex ratione generali , qua repugnat ex natura rei, manitatem operari prius,quam subsistat, cum potius subsistentia praesupponatur, ut conditio praerequisita ex natura rei ad omnem operationem v ideo enim diximus , humanitatem Christi in potitiise ex natura rei disponere se aliquo merito antecedenti etiam de congruo ad unionem hypostaticam, quia omnis operatio meritoria debet praesupponere suppositum, cuius rationem riadidi supra HVut. S. AT I. σε. Seeundb , de specialiter, quia 'nio hypostatica intrinsece , 8c ex natura sua habet perpetui-tMem, non quidem ut gratia habitualis, quae saltem ua viatoribus est corruptibilis, sed ut visio beata, vel lumen gloriae, quae ex natura sua sunt perpetua, & incorruptibilia, clim ex natura sua pertineant ad statum termini. Sic ergo a sortiori vitio hypostatica, quae ex natura sua affert secum visoriem beatam, debet habere in se perpetuitatem ipsius visionis ; non enim potest unio exigere visionem perpetuam , se indefectibilem, si ipsa unio in te ut desectibilis, & amissilbilis ex natura rei quo modo enim peteret passiones, quae durarent, plas quam ipsa unio 3 ergo virio ux natura sua non est amissiuilis per peccatum , scutgratia habitualis. Denique hoc ad minus eoili gitur ex verbis Patrum, qui plane fatentur, immanitatem Christi ratione unionis factam suisse impeccabilem; si enim adhuc posset peccare, dc
peccando amittore unionem , non diceretur im-
peccabilis; sicut nec ratione gratiae habitualis dicitur homo impeceabilis, licet in sensu composito illius non possit peccare. Patrum verba videlatius apud Suarer , & V queZ. 7. Petes, si humanitas per possiibile, vel impossi-De .uluia. bile terminaretur simul lubssilientia propria, &subsistentia uerbi, an posset tunc ex natura Icipeccare prout subsistens propria subsistentia, &vt sic peccans demeteri, leu di Molucre unionem hypostati eam eum subsistentia Verbis
--M. Respondeo negati , quia tunc etiam haberem locum rationes traditae; nam tunc etiam
unio hypostatiea haberet de te perpetuitatem ex natura rei, & exigeret visionem perpetuam tune etiam deb et ex natura rei praecedere humanitas subsisten, per urem suam subsistentiam ante operatione;nam lieet humanitas ex natura rei non peteret illam duplicem subsistentia, sed unicam; o suppositione tamen, quod subsistit per duas, utramque exigit priusquam operetur, quia utraque pertinet ad substantiale complementum illius naturae, de ex natura rei petit habere suam statum completum substantialem , priusquam reretur, ut clixi ubi pra Heta dist. 8 Is Maior est d.fficultas in secundo sensu quae-- stionis, an de potentia absoluta potuerit conser uatio unionis lubdi operibus humanitatis, sicut conseruatio gratiae pendet ab operibus hominis
ruuisH. Affirmant aliqui reeentiores, quia in primo instariti l Qtuit de potentia absoluta huminita Christi mereri de congruo unionem hypostaticaan aliquo merito praec denti piloritate iraturae, ut cum communi lententia concessimus dia a disp. 8. ergo potuit etiam conseruatio unionis dupotentia absoluta dari dependenter a meritis,uci demeritis temporis subsequentis; non enim ainparet maior repubnantia in aliis in statibus,quam
in primo; ergo sicut potuit singulis instantibus
mereri conseruauoi rem unionis, ita eam potuit demeteri de potentia absoluta. Contraria lententia verior est,& communis inter recentiores, qui soli attingunt hanc difficul- Coni vitatem; quibus aperte fauet Suared dictas i. a. . muc dici potes Vbi negat tam de inerito,quam de demerito; de merito audem negauerat supra di ' sutio I . ecl. 3. etiam in ordine ad potentiam absolutam;quare multi, magis negat de demerito, cum adhuc dato anteeedenti, de merito nolit concedere consequentiam de demerito ad conserua
Sed quidem disti elle dabitur discrimen inter
primum inflans, & alia sequelatia, ut in primo fieri potuerit,& non in aliis, cum in iis omnibus pendeat libere a Deo , Sc per consequens possit conteruari dependenter ab aliis conditionibus, a quibus dependet in primo instanti.
Aliam ergo rationem magis vinuci salem ad 6o. omnia instancia reddit Suar dic a dis . r o. sum- Ratis val- P um ex proprietate,qua lubsistentia praecedit ex
natura rei ad operationes; cum enim tota haec
prioritas non sit aliud quam propria coditio subsistentiae,quae ex se est magis intrinseca, & complut persectius linmanitatem,quam operatimc5- sequens est, ut non possint poni Iubsistentia, Scoperatio sine hoc ordine prioris, & eosterioris, quia non polsunt poni,quin eo ipso iubsistentia pertineat magis intrinsece, & persecae ad com
Haec ratio non poteth mihi probari, qui cum
communi lententia admisi, potuit te de potentia tur Huth . absoluta praecedere meritum congruum hum nitatis ad primam acceptionem unionis. Et quidem facile toluitur cocedendo illam prioritatem fundati in diuello moto persciendi,& complendi quem habent subs stentia, & operatio; atque ideo non potuit subsilientia non habere illud sandamentum prioritatis, quantum est ex se; p tuit tamen de sat ho non liabere prioritatem, sed posterioritatem resipectu operationis, quia haec prioritas, quasi se malis,& in actu secundo,noncst lota entitas subsistentiae, sed addit aliquem influxum,vel quas influxum per modum conditi
nis,quatenus Deus non concurrit cum natura ad
operationes, nisi post naturam iam subsistentem: potuit autem Deus de potentia absoluta in uerte te binic ordinem, δe non dare subsistentiam, nisi , pr uidens naturam iam operantem,vel non Op rantem;sicut potuit Deus allii mere operationem Christi, ut instrumcntum physicum ad producendam subsistentia, vel unionem hypostaticam. Petes, quae esset diuersitas, quando operatio 6 r. praecederet subsistentiam,aut quando subsistetia Dissitim Praecedit operationem inam in utroque casu dantur in eodem in stati tempotis subsi εtia,' e- ratio cum eodem tandamento intrinseco, quam tum ost ex se ad fundandum ordinem prioris, Jeposterioris; quia ergo se aliter haberet a parieres,ut diceremus, tunc operationem denominati
priorem, Si subsistentiam pollertiorem
387쪽
Respontaeo , hoc pendere ex sententia, quam viruiquitque sequitur cireta decretum liberum Dei namqai dicunt, decretum illud constitui adaequale in ratione talis decreti liberi per ali- uid adaequale intrinsecum D co , consequenter icent, quando subsistentia est prior operatione,
tune dati in Deo decretum liberum concurrendi ad illam operationem, quod decretum moue. tur ab exsistentia talis naturae subsistentis,ut subsistentis ; decretum vero quo conseruat subsistetiam, vel naturam ut subsilientem,non mou turab operatione illius naturae, per lioc enim intelligitur sufficienter operatio dependens a subsistetia,& subsistentia independens ab operatione, in qua dependentia,& independentia consistit formaliter ordo prioris, & pollerioris. E contra vero quando Operatio esset prior, Sc subsistentia posterior, intellisti inus in Deo , decretum illud, quo conseruat,vel unit subsistentiam, habere promotiuo operationem ἱ dccretum autem quo vult c5currere ad operatione: nullo modo habere promotivo subsistentiam,& per hoc intelligitur iam operatio independens a subsilientia, Ze lubli,ntia dari dependent et ab operatione. In sententia verb illorum,qui dicunt, dccretum liberum Des completi viti nili per aliquid exit in lucum, tanquam per terminationem sui, squam letuentiam sequuntur plerique ex recentioribus; dicendum
est consequenter, in noltro casu variationem Icalem contu gere penes ipsas actiones reales, quibus Deus operatur ad extra: mriti u stibiistutia praecedat operationem, tunc actio, qua pro ducitur,vel unitur subsit utia, nullo modo respicit per suam entitatem intrinsecam motivum remunerandi, vel praemiandi operationem bonam tunc elicitam: actio autem,qua Deus offert concursam ad operationem, liabet in sua entitate intrinseca respectum ad motivum dandi cocursum debitum iuxta exigentiam subsistentiae,vel natutae subsistetis. Quando vero operatio ellet prior, tunc actio Dei terminata ad subsilientiam esset intrinsece diuersa, haberet enim respectunt intrinsecuin ad operationes tunc elicitas, tari quam
ad motivum, propter quod dabatur subsistentia;
actio autem, qua Deus offerret cocursum ad Verationem, non haberet in sua entitate intrinseea respectunt ad motivum datidi concursum debitum iuxta exigentiam naturae lubsilietatis : possit a autem tali, vel tali actione entitatiue diueri r
saltat diaersa denominatio, qua operatio dic tur dependens a subsistentia , vel ccontra unio subsistentiae dieatur dependens ab operatione, in qua dependentia , vel independentia consistit prioritas, & posterioritas naturae, de qua
loquimur. Alii ergo concedunt c5muniter potuit se uni
nem de potentia absoluta tam in primo fieri, quam in conseruari pendere a merito humanit tis,negant tamen,potuitia expelli propicr deme-rbum.Quod vi cxplicem,aliqui recurrunt ad rationem supra adductam de obligatione, quam Verbum habet ratione unionis regendi humanitatem semel assumptam , nisi enim prius eam dimittat, tenetur cam gubernare ; alioquin eulpa redundat et in ipsium Verbum, si ratione culpae dissolueretur viaio,non minus,quam si unita adhuc Verbo peccaret.Quod declarari testeum propollione ad obligationem luperioris orgasubditos ,tenetur enim superior non solum vitare
eas eulpas subditi, quas s eommitteret, adhue
manerct subditus huius superioris ,sed etiam e , ratione quarum fieret non subditus, leu extraheretur a dominio illius superioris. v. g. Pater tenetur excellus filii praecaucre,ile perconsequens tenetur impedire, si potest, ne filius turpiter ineae matrimonium; nam licet filius per matrimoniuincenseatur emancipatus, ct ideo extra patris p testatem, & gubernationem ; caeterum dum pater non prius filium ex sua potestate dimittit, i netur cius culpas vitare, etiam eas, quae filium a patris potestate eximunt: quod mille aliis exemplis ex utroque iure petitis posset comprobari Similiter ergo, licet humanitas per Peccatum
ipsum eximatur ut ita dicam in a peeuliaci Uerbi
gubernatione debita ratione unionis: caeterum
quandiu non intelligitur, Verbum dimitiise humanitatem,debet illam moraliter regere, & im Pedire culpam , ratione cuius humanitas dimitis tenda esset ; superiori enim, de domino imput retur , si subditus vel seruus ita peccaret, ut mereretur expelli ex seruitio domini ; si tamen dominus potuit illud delictum impedire. Et quidem si impedeabilitas humanitatis in sensu composito unionis fundetur in hac obligatione regiminis , satis consequenter probaretur, hanc eadem obligationem Verbi impedire illud peccatum humanitatis, quod esset eatis adiiseluendae viri nis : caeterum cum ratio illa sumpta ex obligatione regiminis insufficiens nobis visa suerit iupri ad probadam impcceabilitatem Christi, non potest in praesenti placere ad hoc propositum. Alij ergo dicunt, potui iste Deum iubordinare 6 I
unionem in fieti, de in conseruari aJ merita, demerita humanitatis ; non tamen potui se expelli per peccatum quia expelli non solum sigili-fieat diliblui demeritorie propter peccatum , sed
etiam coimotar,quta socina,quae expellit , prς- supponatur in eodem instanti cum causa luisicienti ad conseruandam determinata,& per consequens quasi pugnante pro eius conseruation
in praedicto autem casu etiam ante pec reum non intelligeretur causa conseruans unionem,
Pugnans pro eius conseritatione, sed potius intelligeretur Deus aliquo modo dimittcns illam; clim iam pro illo priori intelligeretur Deus non quidem determinate , sed indiffetenter volens
conseruare viaioncm, si non ponatur peccatum: atque ideo adueniente peccato non tam Cc pelle retur unio propter peccatum, quam ex libertate Dei nolentis eam conseruare,& nori pus an iis pro eius conseruatione , sicut ea natura rei
exigebatur ; sed relinquentis eam i pontanee, de ex se. Haec etiam solutio non satisfacit. Primb,quia g . ad rationem expulsionis solum requiritur pugna ueninter formam expellentem,& expulsam ; nam li- Ο f- cet alioquin sorma expulsa ex se suffici uter praecludat aditum formae contrariae,exigendo a Deo, ut eam omnino impediat ; si tamen Deus nolit eam impedire,iam vere expelletur praecedens per sermam aduenientem. Si eut in Eucharistia tu stantia panis vere cxpellitur per corpus Christi. quia licet praerequiratur voluntas Dei nolentis impedite aliam substantiam sub iis accidentibus, scut ex natura rei exigebat substantia panis, caeterum adueniente alia substantia, iam substatuta panis vere expellitur, & expugnatur per illam.
Sic etiam in praesenti, licet unio hypostatica ex Z a 3 natura
388쪽
3 4 De mysterio Incarnationis.
rei exigat, non detur concursus humanitati ad peccandum; si tam cia Deus praestet
concursum cum . & peccatum fiat, iam vere cx- Pelletur unio, propter peccatum. Sed,ne sit quaestio de vocibus, demus, eam dis lolutionem non elle veram cxpi Ilionem ; sed tamen illa unio reuela tollitur propter peccam adueniens; iam
et ci illa humanitas simplicii reflet peccabilis, quia licet non polis expellere unionem propter
Decca iam, pollet tamen peccare, & peccato tuo diit oluete unionem,& amittere illam,sicut amit tu ut gratia habitualis propter peccatum,licet illa non vocaretur expulsio: quod tamen in convc-
aliens intendimus sugere ; vi demus humanitati assumptae perfectiorem modum impcccabilitatis. se. Melius ergo probabitur haec rcpugnantia,ap-ficando rationem stipta traditam, qua probau1- ρ. mus Cluisti impectabilitatu, desumptam ex persectissima sanctitate, M persectissimo minio,qa
humanitas lanctificatur 1, ad hanc enim persectu sinam lanctifieationem pertinere videtur , quod non sollim impediatur omne peccatum, ted etiam Potentia peccandi,quantum fieri possit. Alioquin pollet excogitari aliud persectius genus salictificarionis , scilicet illius , quae tolleret non sol timpcccatuin, sed etiam potentiam peccandi, & hoe non solatri ex natura iei, sed de potcntia absoluta cur enim implicabit contradictionein hoc genus sanctificationisZergo human fias Christi,quae sumune salictificatur , hoc cliani in odo dubii:t sanctificari, ut esset magis, ac magis segregata i- - - peccatoribus.Si autem possiet humanita; tuo pe
cato expellere unionem, i m cum ipsa unione maneret potentia ad peccandam,non quidem ad peccandum in sentu composito unionis, sed in neret in senia composito unionis potentia ad peccatidium in lentu diuiso;licut homo iustius habet silmil cum gratia liane potentiam ad peccandum . nam in ipso instanti, tuo habet gratiam, potuit peccat de pcr exsistentiam gratiae non tollitur potentia, quae fuit in ipso instanti teali , quia Potentia realis non potust simul in eodem instanti reali non clse: ergo similiter cum vni ne manerct potentia proxima ad peccandum ; in quo videtur deficere illa humanitas a persectil-stina sanctificatione.
Confirmatur,quia sui diximus supra disti. 16.f Z. 3. humanitas non est infinite sancta simpliciter, S: absolute, quia non habet impotentiam radicalem peccandi, sicut Deus,licet Uure tam ex
pers sit peccati sicut Deus ; ergo si non haberct
impotentiam etiam proximam peccandi, licet ca- Iccci peccato,non ellet tam sancta, ae si eam impotentiam haberet;ergo hie etiam gradus sanctificationis debet prouenire humanitati a persona diuina cui unitur. Dices: cum hae sanctific uione stat bene potentia i adiealis ad peccandam;ergo poterit etiam stare potentia proxima ; haec enim non est pec .
tia non pntest tolli , clim fit iosa entitas humanitatis. Secunda vero potest tolli: ideo debuit tolli; quia sanctitas Verbi debet sanctificare humanita em,quantum concipi possit in genere sanctificati mSpaiticipatae.
- - D- Dic iterum persecticit motus sanctificatio- ιιι. . nis ziiset, si humanita; non solum ellet incapax peccati, scd etiam achus materialiter,seu obiecti-ue mali: dc tamen de potentia absoluta potuerunt eiularioli actus elle in humanitat callumpta, ut
diximus sectione ἱ ergo potuit etiam de potentia absoluta cile in humanitate allum pia potentia ad Peccandum in sensu diuiso. Maior videtvi mamicita, quia in Deo ratione infinitae lanctitatis 1iee potest reperiri malitia sor malis, neque etiam obiectiva; crgo persectior gradus
sanctitatis esset, si utraque impediretur. Respondeo negando maiorem , sormaliter lo- Ro,Hιών. quendo; incapacitas enim ad actum materialiter, de obiective malum non proucnit sotmaliter a sanctitate etiam in Deo, d a scientia excludente omnem ignoratiam, & inaduertentiam: se etiam Clitillus non poterat habere hos asstus,tum propter subordinationem appetitus, cuius operatio
non poterat praeuenire aduertentiam rationis;
tum etiam propter summam sapientiam,qua per sectissime aduertebat ad malitiam singulorum obiectorum. Si autem haberet hos actus, verbi
gratia, si exercerct contrastum cs. se illicitum, argueretur in eo defectus icientiae, non tamen
defectus sanctitatis. Urgebis adhue ; persectius sanctificare tui liv.
manitas, si non solum non peccaret, nec liabe- IUMua. ret potentiam ad peccandum, sed nec etiam haberet peccii se; si enim aliquando peccasset ante unione, iam pollet de illa humanitate dici, quddpeccauiti,& in hoc videtur deficere a lumina sanctitate excogitabili: & tamen potuit Verbum al-
sumere humanitatem , quae antea peccas let; c so pollut etiam alsumere humanitatena,qu. e posset peccare in sensu diuiso.
Respondeo , in humanitate assumpta ponen- Ex ditu
dum persectis sinu modum sani hi fic tionis, qui possit prouenire a persona unita: potest aut cinprouenire per unionem omnis carentia peccati,
item impotentia proxima ad peccandam , quia illi sent desectas praesentes , non tamen potest
prouenire formaliter per unionem carentia peccati praeteriti, quia torma non dat tuum essectum formalem, antequam exiliat, i e vitiatur lubiecto;quare summa sanctitas no sanctificat subiectum de praeterito, sed de praesenti; ideo tollit de prae .
senti omne peccatu, de potentiam proximam ad peccandum,non tamen tollit haec omnia de praetcrito,quia non erat tunc in sabiecto, sicut in b,& ille non est desectus praesens, sed praeteritus. Dices, peius est, peccatic, quam polle Peccare; 6S ergo si cum hac sancti fieatione potest stare illud,
poterit & hoe. Probatur antecedcns,quia immanitas Chii isti ex imotiuo charitatis nisgis deberet detellari peccalle, quam poste peccare. nam peccatum praeteritum est odibile,&detestabiles per omnia; ergo est odibilius, & pcius,quam potentia peccandi. Rei pondetur negando antecedens, in rigore loquendo. nam peccasse suit quidem malum, Speius, quam polle peccare modb tamen iam neque est malum, neque peius, quia non est, quare non rotest comparari in malitia cum potentia praesenti peccandi,quae nunc est, & nunc est mala. Ad probationem ergo dico,detestabilitis quiadem & odibiliuς elle peccatu praeteritum, quam Potentiam praesentem peccandi, non quia peiussit, sed quia peius suerit; non solum enim possumus odio habere malam praesens, sed malum praeteritum, & magis debemus odisse malum ilia 'lud praeteritum culpae,quam malum praesens pi
389쪽
tentiae precandi: sed tamen in rigore peccatum praeteIuum,ut praeteri Ium, ininc neque estpcius, neque malum, de idco minur repugnat cum ianctitate praesciati , quam potvntia peccandi, quae est indecentia prael Cn S. Sed contra initabis iterum ; quia etiam cst desectus praesens insitinitas in botio, seu non habere omnimodam firmitatem in lam: titate ; ergo vitio hypoliatica, ut tolleret Omnino desectus Omnes Praen enim, dcberct ita confirmare humanitatein in sanctitate, ut relinquat eam incapacem deficiendi de caetero a iustitia accepta, tiam de potentia absoluta. Probatur coalequentia, quia licet vitio hypoliatica non tollat desectus praeteritos ued tamen ita tollit potentiam praesentcin peccandi, ut non lotum reddat humanitatem incapacc peccandi in sensu composito viii nis, sed etiam riddat eam incapacem sellcm ex natura rei ad peccandum de caeter o ctiam in sensu diuiso , quia non potest ex natura rei poni ille sensus diuisus, per unione enim humanitas eoia firmatur in gratia , quatenus non poteli iam ex natura rei petere unionem ; ergo pollet reddere humanitatem incapacem peccandi, de caetero etiam de potentia absoluta, hic enim esset perse-istior modus confirmationis , & qui non videtur continere contraflictionis implicationem ; ergo tribui debet humanitati assumptae. Respondeo, hune modum sanctificationis non tribui humanitati, quia est omnino impossibilis. nam licet vitio hypostatica,& aliae multae cndit
res ita sint incorruptibiles, ut semel productae non possint ex natura rei destrui nulla tamen est ita incorruptibilis, quae semel a Deo producta non possit de potentia absoluta iterum destrui,&in nihilum redigi ; ideo omnes Theologi plane
supponunt unionem hypostaticam,sicut omnem aliam creaturam esse corruptibilem de potentia absoluta ; hoc enim videtur peretricte ad perse-etissimum Dei dominium. Quare licet vitio confirmet humanitatem ex natura rei in sanctitate. non tamen ita ellentialiter, ut misso modo possit amitti; hie enim modus sanctificationis, licet cos et periectior, est tamen proprius solius Dei, cuius entitas est omnino indefectibilis. Insero iam ex dictis, potuisse de potentia absoluta humanitatem mereri de congruo uniOnem hypostaticam , potuit te etiam de congruo mereti conseruationem unionis, sin hoc enim nulla est indecentia; non tamen potuisse demereri eo seruationem unionis aliquo peccato, quia iam supponeretur in illo instanti reali cum potentia proxima ad peccandum de per consequens in illo initanti cli1m si uoti peccaret, non pol sci perseuerare virio , quia haec nec poteth eL secum peccato, nec eum potentia proxima ad
Rursus ex hoe in sero, nee etiam in primo instanti albumptionis potuisse liumanitate pro aliquo priori demeteri assumptionem ad unionciri per aliquod peccatum, quia scut potentia proxima aὰ peccandum non potest liare cum vnione in secundo instanti, sic nee in primo instanti,quo producitur vilio; quare licet in utroque instanti possit esse meritum, in neutro tamen potest elledemeritum, propter eandem rationem.
An velli ita sanctificetur humanitas,ut reddatur etiam incapax omniς impersectioiiis motalis, dicemus in fine huius disputationis.
R Atio dubitandi oritur cinus enim in Christo iiiviri, qu.e uoi lo iam peccat Letiam peccandi excludat ex hodetur, iron habuit tu libertatem reri tunicitam posito praecepto moricterat non acceptare mortcm alioqucare;) ergo nis meretur moriendo qui meretur per acceptationem, quam npotest vitare Haec esst tota dissicultas,qi reputatur una ex grauissimis Theologia aute ex triplici potissimum capite. Prim d x supradicti ς; posui- Inpeccabilitatem ra- P-tum dis, ita potentia ii sicut ι.ε. autem seri vi quis am ad me-radi,v.g. 46 pO- in pollet pec
modo enim ullo modo ae merit, eroritur ex praescientia, qua Cliristus Widebat omnes suas tiones suturas, atque ideo adueniente occaι perandi, non potesat iam no operari, cum se euidenter se operatutum. Sea quoad hoc eade est dilficultas de Deo ipso, cui ieientia visoni, 'non minuit libertatem, quia non est antecedens,
sed consequens, ut dixi in superioribus, & in
Christo non sacellit speciale negotiam,quia simi- Iitor est scientia conlaquens, atque ideo non misnuens libertatem simpliciter, ad operandum, &non oper3irdum; quia licet in sensu composito illius prael cientiae non posset non operari; poterat simpliciter non operari ;& per consequens sacere ne praescillet illam operationem. Secundb ergo sumitur disti euitas ex visione Asia ae μωμbeata,a qu4 physicὸ necessitatur Christus ad non peccandum, sicut caeteri Beati,quatenus visio re praesentat clare summum bonum , & impeditam rem auertentem ab eo bono. Tertib oritur magis disticultas ex unione hy- α malim postatica, ratione cuius redditur ubiectum inca- pax omnino actionis peccaminosae , etiam in ordine ad potentiam ab lolutam,ut supra vidimus;& haec quidem vitaque est stippositio antecedus er go necessitat ad operatione;ergo tollit libertatem. Innumeraς solutiones pepetit laaec dissicultas: 72. Omittam aliquas,quas paulatim lcmpus ipsum,&earum improbabilitas contortuit. Alias,quae maiorem habent apparet uiam, breuiter insinuabo. Prima est. Christum metuille per quandam Solvito d. R. animi praeparationem, S conditionalem vol-- ς ηι alia pri latcm, qua voluit exercere illos actus,etianisi non millient praecepti. Sed lixe solutio comuniter reiicitur, quia hoc R. dieitur non cllat mereri per voluntate obediendi ,sed per aliam conditionatam diuersam,ad quam per accidens se habet praeceptum,& voluntas obediendi. Secunda solutio est, meruisse Per voluntatem saluti re . moliendi; quia licet in sensu composito praecepti, non possit non velle mori, potuit tamen in sentudiuiso. quod suisicit ad libertatem simpliciter. I lxe est aliquorum Thomiliaram, sed ab aliis Remouetur. communiter reiicitur, quia potentia in sensu diuiso non facit actum esse liberiam,quando postea fit sensus compositus cum aliquo antecedenti independenti omnino a voluntate, qualis est virio hypostatica,vel visio beata; alii quin amor Dei in patria esset liber, quia in sensu diuiso a visonepotest Beatus non amare, licet in sensu composito non possit. Videatur Suaro
.sed hec responsis, ubi eam late impugnat. solet
390쪽
3 6 De mysterio Incarnationis.
Solet autem haec cadem ii Mignxtio aliis n)Odo ab aliis lic formari, cluia luod lequitur nucel-1 iii, ex ali tuo a nobis in impedibili, noucst nobis liberum , ted nece illuniin ; ita volutitas moliendi in Christo sequitur neccitatu i ex vitionelius ciliarica, S praecepto, quae duo crant inimi'edibilia ab Evii ianitate Chri iti; ergo mors illa.lcii Voliuitas moriendi non erat libera Cluisti humanitati, sed ne cuilari l. Alii tamen negant maiorem propositionem, de qua hisce dic bus nata cit cotroitertia; nonnullicium volunt, adeo elle fallam, ut non defuerint aliqui viri graues, qui alteruerim , & ediderint. cana suille a Sixto I U. anno 14 6.damia aram in quodam Petro de Rivo, non de Rutio,ut ab aliquibus nominatur, in eumque ivllii Pontificis illam retractati c. quam condemnationem ut v ram ab aliis auctoribus accepit , eu alici uit nouitsi me Franciscus Sylvius tu a ga V. . I 9. m. s.
Caeterlim , quidquid sit de veritate illius propositionis , qtne quidem in aliquo fortasti lemutalla elle potier, α digna cens ira ; quod attinet
tamen ad hiemiam illius condemnationis, scire oportet, eam saeptias a multis diligenter quaelitam, tam Romae. quam Louani, nusq iam inue- iitri otuisse. Imb cum nuper illustri II in Reuerend. D. Didacus Aluarer, Archiepiscosius Tranensis. supet hoc ipso LovanienIi Academiae si riplis let, rei ponium habuit litteris datis ad ipsum die 6. Iunii anni I 6 3 i . in quibus Decarius, uec Facultas Theologica nientur, se illam censuram diligentor quaesitam in Archiuiis Theologicae ,&Philolbphicae saeuitatis non potui sie reperire, nisi solum vetustam chartulam manu lcriptam, de Rim lubi eripiam , cuius mox fiet mentio , quarum litterarum exemplar aut liciaticum apud me habeo. Ad maiorem tamen securi atein ego denuo rcpetita diligentia curaui, quidquid in hoe lateret,in lucem produci;& tandem inuentus fuit Louatii, liber quidam manu scriptus, coiis impius, ut apparet, circa illud tempus, quem com-nuini cauu,re transeribedum dedit R. D D. Guillicimus Mercerus Decanus S. Petri,S S.Theologiae Doctor, SI Proselibr primarius: in quo habentur primb octo propolitiones Petri de Rivo, quae ibi latissime oppugnantur ab aliquo,vel aliquibus ex eadem Vniuet state. Deinde tres aliae pro rositiones et iisdem Petri de Rivo. Deinde
centura Loiianiensis,. tandem sentcntia Roinae
prolata a vicario Generali Papae , & reuocatio ibidem facta. Ex his autu omnibus constat aperte, Propositionem centuratam in illo Doctore non1uisse illam, quae resertur: ex immIed bilis. per m saiam consiqirentiam, Irimpedibile est ; sed hanc : ex praecedenti ordinesis cessi
ita rubi is fouiti re per nece seriam consequentiam,
inimi e libile s. Quκ quidem merito reprobata fuit, cum sit hi ctica vel errori ea , quia, t illi Doctores coiit ra Rivum bene obiiciebant, reuelatio Dei de peccato Antichristi praecedit ordine successionis ipsum peccatum quod ex illa
per necessaliam c insequentiam inscrtur ; & tamen peccatum non cst simpliciter necellarium, vel inim pedibile. Huiu argumcnti vim ut sage- ct Rivus, multa absurda concedebat, scilicet reiiciationes, vel propositiones de fide circa euenti S con ingentes sutilios, non cise nunc veras de rigore se otiis,nee ei edendas dc fide. Ut tam cri, ricli is cutistet omnibus, quae fuerit mens illius Doctoris, non grauabor subiieere hic propositioncs, leuarticulos ipsinas, quos Doctores Loua- iliciales impugnarunt, qui suismet verbis hi sunt.
ducit. I tunc impugnarunt Doctores illi,eo quδ d. in Deo solum poneret actam complacentiae,qui, butut escebat, non est productivus, nec illo magis determinatur Deus ad producendum, quam ad non producendum. II. Articulus erat : Nihil praecedit per lineam
succe tonis mediam euentu uturi contingentis,quo thus usino H e te utrun inferre posset penes necessariam
III. Prasiciant2ι futurorum in Deo non praecedit
tiuam desieri eruo, quod importat propositio dei de
V I. Propositiones fidei de fretum non suπt vera
veritate propita , oe ex ustore Logica , seu ex modorermciauit, sed neu ra. VII. Dum aqua cales, haec non est ve at aqua cale sit; quomodo loquitur Aristoteles de vero. VIII. Omnis prepositio a ymetti .Ftiant mil-bra falsa, o impossibilis,o oratio,is qua est et erum 2 omnis negativa, quianu libet.vera, est oratio, in quas Isim, sicundiwm ill ma domitohem: Enunciario est oratio, in qua est vera , vel fat .
Hos octo articulos partim a Rivo expresse as sertos, partim ex eius Icriptis per consequentiam deductos, late impugnarunt praedicti Doctores. Postea sequitur declaratio Facultatis Thcol sicar Lovaniens s , quae iussit reformati tres propositiones illius Doctoris,tanquam absurdas, male sonantes, piarum aurium Mensi uaS. Prima est : Significium de rigore sermonis per Asia hanc propositionem: Morini re siroent; κοn cadit sub et Mediuina prasilemia. I I. Ista propositior Atim i resurgent: ex rigore serminis, or ex modo enuntiandi non signi ai at quid side credendum. III. Si De Laicus credens id, uod illa prepositio: a fortui resurZem,ex rigore sermonis, or ex suo modo ensi laudi significat,non deliter credit. Videtur aute sacta haec declaratio die a I . Febr. ann. I 6 9. Postea die 18. Nouemb. anno 14 6. Eadem Atia e sura. Facultas Theologica Lovaniensis declarauit, cilio tenendum, & docentum in praedictis controuersis, iuxta has septem propositiones. 'I. Dei praescis uia prior es ordine durationis rem
ipsa procitarum. II. Deus habet certam, infallibi em mentiam iudicatiuam de planos Uu,quem exprimu ut O signia fraηt propositiones fi de futura contingenti ue , iagore se onis, seu ex modo enunciandi.vg. scit infaIlibiliter 2 iudiciu de Christa,qu ad venturus est Atilia
III. D i prasi emia de futura mentis rerum con-tιngentes futuri trum infert per nece ινα Uequintiam, res illas fore Iis haec est ne saria consequentia: Deus yraescit, mitis bri am et e Monuium ereo An sic bissetis nasietur. Cuius i. en consequentiae nec tas non sollit contingentiam consequemis.