장음표시 사용
421쪽
incarnatio. Dixi, primam gratiam Adae non quὁd saltem in praeuitione antecedat ad praesuisse ex Christi meritis, quia non nego, po- inium, hoc est , quod praemialis ex vis tametuisse etiam Adamum in eo statu habere ali- meriti moueatur ad dandum praemium ; ergo quem gradum gratiae ex meritis Christi. Ha- cum gi aliarum a stio praeiupponat iam da-buit quippe tunc fidem Christi ventuti iuxta tum illud donum, non poteli mouere ad dan-Veriorem sentcntiam, quae fides iam suppone- dum illud. bat decretum Incarnationis , de per conse- Alij volunt, Claristum applicuisse sua in cri- 3 s. quens supponebat etiam futurum peccatum ta pro lalute antiquorum Patrum p pr modum ipsius Adae, licet ipse Adam non eognosce- solutionis, data enim fuerat gratia Patribus inret pro tunc explicite occasionem aduentus spe meritorum Chiilii; Christus ergo postea Christi, Sc per consequens nee tuum pecca- H luit, quod datum iam fuerat ante solutionem tum suturum. Cum ergo illa fides supponeret Prct ij. . Christum , eius merita sutura, potuit bene Hoc tamen sere patitur candem dissiculta- dari illa fides ex Christi meritis, & per conse- tem , nisi amplius explicetur. iblutioquens gradus gratiae,qui intuitu illius fidei da- non minus supponit datam gratiam Patit tus it in Adam . bus, quam gratiarum adhici ; velle enim sol 32. P. Vasqueκ suprὶ oe dict.i ueret debitum , supponit debitum. ergo vo- ,
Vasquζ3- ἀι M. 9. . concedit in prini γ paren- luntas Ioluendi non potuit meritorie impete fidem incarnationis ; negat tamen , sitiss. ex tiarc gratiam Patrum , quia haec gratia iam Christi meritis , qilia ex Scriptura constar, suppotiebatur data ante visontin illius vo Christit in venisse de saeto et reparat te,& re- luntatis solliendi. Quare licet negari non demptorcm ; ergo nihil datum fuit ex ipsius possit , Christum re ipsa suis metitis lolutile mei itis,quod non pertiricat ad gratiam reciem - pro peccati I P .itrum antiquorum , pro Vraptionis ; ergo nullum donum datum fuit Adae Hlis data ; n Pn tamen videtur m cruule it in statu innocentiae ex Christi meritis. quia il- tam gratiam Patrum per voluntatem forma lud non pertinet ad redemptionem. lena loluendi, sicut nec per gratiarum actio- 'H. ec ratio non videtur omnino essicax.quia nem , cum cadem sit ratio repugnantiae inlic Et constet ex Scriptura, Christum ventile ut Vr que . redemptorem : de licet Patres manifestit di- Rc stat ergo duplex via , qua Christi merita 3s .cant Cluistum non venturum , si de sui illae potuerint Patribus praecedentibus proci csse. ζει,
peccari in t caetcium non negrar, meruisse de Prima cit, si ilicamus, Christi merita ut in me
facto aliquid propter reparationem hominis diguisse peculiari applicatione Cluisti, ut prolapsi : nam de facto meruit sibi gloriam eor- dculent antiquis Patribus , sed ipsa ex se ha- ι ibio
poris, quam non mereretur de facto, nisi .e- buille condignitatem , Sc valor cra susticien- de ullus. nisset redimendum lion inem e n- tamen tem, ut a Deo acceptarentur, tetiam ipso
it redemptor sui ipsius.' lac ergo diei posset, Christo non applicante J pro lalute horum,uel Christum venisse ex occasione lolius peccati; illorum hominum , quam Deus propter illa
sed tamen postquam ex hac occasione venit, merita dare vellet. nam licet omne meri rumpotuisse mereri aliqua alia, quae non pertine- ex natura sua primum ordinetur ad praemium,
rent ad redemptionem. Potuit ergo illa fides quod detur ipsi merenti ; de deinde ad piae dari primo parenti ex meritis Christi, quae illi mi uin dandum alteri ex applicatione ipsius fides praesupponebat an vero de tacto ita con- merentis: si tamen merens non indigeat prae- igei it, vi daretur ex Christi meritis, nihil po- mio tibi, neque ita applicet pro alio . ut limi-test certo a firmari: nullum tamen est tanda- te , vel excludat caeteros tune meritum rementum ad negandum. dundare etiam potest ad alios , qui ad me Secunda difficultas est , quomodo Christust rentem attinent, licet pro illis non sucrit ap- meruerit gratiam antiquis Patribus Supponi- plicatum ab operante. Sic enim videmus instratia. muς enim, omnem gratiam datam suille illis humanis , Reses quotidie filiis .& posteris ex Cluisti meriris, quia non est datum aliud beneficia conferre propter praeclara merita nomen hominibus, in quo salui fiant, imo de patentum , qui fortati e posterorum noli me gratiam illam, qua se disposueruiit, ut fierent minciunt , nec merita tro ipsis applietic- Christi progenitores duam fuisse ex meritis runt ; sed tamen merita illa condign4 exten ei uidem Christi, vidimu ς supr. 1 Diia dii iuui ad personas coniunctas, in quibus viscultas ergo est, quomodo Cliristus appliea- detur ipse merens aliquo modo remunerari. . re potuerit sua merita pro gratia, quae iam Sic etiam videmus , satisfactiones iustorum, tunc temporis data fuerat Patribus; merit uni quibus ipsi non indigebant . reponi in thesau- ' renim videtur ex natura sua non posse appli- ro Ecclesiae,&eatum intuitu condonari post-
cari pro aliqua re iam obtenta, ted pro obtl- ea, quando per indulgentias applicamur de-nenda. bita aliorum , pro quibus illi non applieuc- 14. Aliqui volunt , Christum per gratiarum tune suam satisfactionem : sed sufficit, hos
actionem meruiste salutem Patribus antiquis, etiam cum ipsis communicare in eadem iratu quatenus omnia sua merita obtulit in gratia- ra.& progenie ex uno parente, ut sne alia aprum actionem pro beneficiis iam collatis Pa- plicatione possine condignὸ acceptari merita, tribus intiquis. Hoc tamen dissicile est, quia & satisfactiones unius non indigentis,pio alio, gratiarum actio ex natura sua supponit do- qui indigeat. Hanc lolutionem docet, con-num, pro quo gratiae aguntur . ergo non po- firmat P. Ferdiirandus de Sala Ear in lib.decantest meritori E impetrare idem donum. Pio- eem I miris, cap. 24.9.I- . &batur conssequentia,qtua metitum necesse est, tur proculdubio probabilis.
422쪽
seeuncta via esse potest die endo, Christum applicuilia specialiter si a metita pro Patribus antiquis,& adhue specialius pro electione eorum , qui essicaciter salui facti sunt: nam licet
P. Vasque E I para. 5 alii videantur ne are, posse orationem fieri pro praeteritis obtinendis: adhuc tamen videtur fatis
probabile . id posse fieri. Primo,quo Ecclesia orat pro animabus desianctorum,eti liberentur de poenis Diferni, ne absorbeat eas Tartarin, ne cadiant in obsurum, ut non poenas ctemistissimant ,δcc. Cium tamen tunc animae illae iam
sint liberae λ poenis inferni , & ab omni statu
damnationis. Nec enim satisfaciti ni Suareκis 3. pari. dissur. 72.se t. I. circa Dem, de alij qui dicimt,illam orationem fieri ab Eces esia, secundum quamdam anticipationem , &repraesentationem, scilicet repraesentando instans ante mortem, in quo nondum illae animae acceperant certitudinem silutis ; hoe
inquam non satis eit, quia si hoe lassiceret,
secundum hanc repraesentationem possemuς etiam orare pro Beatis, repraesentando nunc tempus suae mortis , S: postulando a Deo eorum salutem. Fatendum ergo' videtur, Eccle-- sam simpliciter petere nunc a Deo salutem animarum , & vi eripiantur ab in serno, non nunc, sed antea, posuinus enim nunc petere,
ut saetum fuerit aliquid de praeterito. Videa-
ur Valentia 1.2.de. 6 quo3.1φuvoto 8. ubi bene explieat hunc modum orandi pro praeteritis.
Secundo etiam probari potest possibilem
esse hane orationem , quia alioquin nihil omnino possumus a Deo petere. Scimus enim,
circa singulas materias decreuisse iam Deum ab aeterno , quid in tempore esset sacturus. Quando erm peto ἱ Deo salutem crastinam, eo ipso peto, quia Deus ab aeterno voluerit dare inibi hanc salutem, non enim potest nunc de nouo eam vellet, ergo peto a Deo volitionem suam praeteritam , 'ergo similiter potuit Christus petere gratiam Patribus iam antea
datam. Probatur consequentia, quia utraque est aeque praeterita , & sicut volitici Dei
potuit esse ab aetiet no dependenter ab oratione mea hodierna, de ideo potuit obtineti perorationem hodiernam, i a gratia Patrum potuit antea dari dependenter ab oratione fa
tura Christi, S pet illam orationem obtineri. Cur ergo non dicemus, sta de facto obtentam
Dices, ergo possumus etiam orare pro saluiste sanistorum beatorum, quia non obstabit postam iam esse, sicut nec obstat in aliis rebus iam positis. Respondeo, negando sequelam. nam licὸ toratio possit ordinari ad obtinendum aliquid de praeterito ; sed tamen ad hoc requiritur, non supponi in eo, qui orat, certitudinem de postione illius effectus, pro quo orat, oratio enim est medium ad obtinendum id, pro quo
oratur ; nemo autem eligit medium ad id.
quod iam persectὰ possidet independenter ab
eis medio. Requiritur ergo,quod ille qui orat certus depositione illius obierit. Sic Ecclesia orat pro liberatione animae ab Inicino,quia Ecclesae non constat, an fuerit libera , & qua Aiu non constar potest simplicitet optare,quod liberata sueris,dc hoc ipsum a Deo petere. Sic etiam qui sperat cathedram , vel raebendam, non desistit ab oratione.& precius , quamdiu susagia non publicantur, vel sententia non declaratur, etiam si sciat, iam omnes electores, vel Canonicos suffragia sua
irrevocabiliter dedisse ; quia nimirum petit 1 Deo, ut ea suffragia non fuerint contra se, sed iro se. sic etiam Christus potuit cirare specia iter, ut gratia data fuerit antiquis patribus,
dum tamen ea oratio non procederet ex notitia illius gratiae iam datae. Neque obstat.Christum in eo instanti habere scientiam, qua persectissime sciebat , gratiam illam datam suisse
antiquis ; nam haec erat scientia coiisequens suam orationem di, & sicut gratia data suerat,
quia ipse postea oraturus erat; sta ipse sciebat. gratiam suisse datam,quia orabat, ut data suisset. Quare sicut potuit orare pro salute alicuiuς infirmi. lie Et sciret, illam salutem dandam est e in lillo instanti ex sua oratione ; sic etiam potuit orare pro collatione gratiae praeterreae. Ite et sciret . eam gratiam datam fuisse propter
suam orationem, quia illa scientia erat consequens: scientia autem, quae impedit orare est
sola illa, quae independenter ab ipsa oratione cognoscit iam esse positum donum , pro quo orandum erat. Potuit ergo Christus speciali oratione sua mereri, & impetrare gratiam Patrum , potuit etiam speciali applicatione suo -
rum meritorum , nam quoad hoc eadem ratio est de applicatione,& oratione,ut consideranti patebit.
Posset hae occasione dubitari in praesenti. 4 .an hoe sit speetate . meritorum Christi, quod potuerint de condigno mereri praemium dandum , antequam cssent ipsa merita ; an vero conueniat hoc etiam meritis aliorum iusto rum , ut quantum est ex se , habeant valorem
ad praemium, non solum post ipsa dandum .sed quod iam suerit datum propter ipsa praeuia si tura Et quidem de facto hominem iustum
non mereri de condigno per sua bona opera aliqua auxilia prius tempore ipsi,vel aliis data,
ostendimus supraditναι. 8.FA. 7. ubi rationem reddidimu et uniuersalem , quia nimirum totus valor operis expenditur in merendo augmento gratiae, Z gloriae,nec potest aliquis de facto
mereri condigne donum persevcrantiae , aut auxilium ericax. Cur vero non mereatur homo iustus de facto condignὰ per sua opeia ali-
qtiem gradum gratiae habitualis sibi prius rem .pore datum , ratio videtur etiam desumenda ex ipso conceptu meriti condigni. nam id, quod redditur pro merito condigno. , videtur dari tamquam merces, re ex de Cito; non potest autem debere is . qui nondum aliquid aecepit. ergo merita antequam sint. non polliunt extorquere a prEmi te praemium anticipatum tanqi iam debitum, & per consequens non praemiabutur ex debito, nec de condigno, sed ex gratia praemiantis anticipantis solutionem debiti antequam sit debitum. Quod idem videtur cum proportione dicendum de poena tnec enim potest nunc homo condignE puniri Propter peccatum nondum ab ipho commis sum, sed committendum . nam hoc esset velle.
423쪽
quod lolii eici poenam antequam illam debet ei; n in debet enim pα nam antequam ponatur culpa , ergo cogeretur soluete antequam uitio. contraireret debitum. Vnde obiter insertur,
quidquid sit, an de facto mereat hir homo de congruo per opus bonum aliquod beneficium sibi a Deo collatum propter illud meritum suturum iam praerilisum : de poena tamen id non posse dici,quia cum illa poena non redderetur de condigno, ut diximus, iam ille homo puniretur vltra condignum ; quod repugnatiustitiae punitiuae, aequitati, licet non repugnet liberalitati,& gratitudini praemia re ultra
condignum. AI. Contra hanc doctrinam duplex adhuc po- Oblac is pri- test est e obiectio. Prima est contra id, quod dicitur de poena. nam expcrientia videtur Op politum testari; contingit cnim aliquando,hominem peccantem statim eo ipso die accipere nuntium aliquod mortis filiorum , aut parcntum .uci iacturae in eicium, aut ruinae rei familiaris; quod in sortunium prudentes omne ,&pil interpretantur cli e in poenam illius scele-Fis ergo propicr peccatum futurum praeuis in Deus misit, vel permisit illud damnum . nam licci triuitium ast cratur tunc quado laomo delinquit; malum tamen illi id ,quod nunciatur, supponitur euenille multiς retro diebus. Respondetur in iis casibus peccatorem non puniri proprie antequam delinquat; tuc enim pr prie punitur , quando ei affertur nunc itum mali praegeriti: prius autem , qu im peccaret, tunc Deus per mortem silii , vel naufragium mercium , non tam puniebat, quam praepara bat sua prouidentia materiam, qua opportune puniret postea peccatorem per a lucrum nim-cij tristissimi. Sicut etiam e contra Deus re munerat pietatem, virtutem praesentem laetillimo nuncio de victoria, vel de saliue silici-rum,aut classis aduentis; tunc enim Deuς illa omnia disposuerat. S praeordinauerat, ut tuo tempore praestarent gratissim ain rcinunera
Sccunda obicctio esse potost cotra id quod dicitur de praemio, de fumpta ex praescriti materia. nam Christus incruit coia dignθ,ut die c-banxiis, per merita nondum posita, gratiam datam Patribus tempore antecedeti; ergo potest aliquod praemii ini dari de condigno , ctiamsi meritum nondum si positum dum tame prae-iuideatur iam suturum: de per consequens non
subsistit ratio illa quod praemium condignum datur cv dcbito ; debitum autem non potest
D. uiro, Ad hoc fortasse aliquis diceret, Christum meruisse quidem de condigno gratiam antiquis Patribus, condignitate se tenente ex parte meriti quod ii 5 solum fuit aequale,sed lon-pὰ maius toto illo praemio; non tamen condignitarc excludentc gratiam aliquam saltem quoad modum. nam licui praemium non suc-iit maius, sed minus inclito , modus tamendandi praemium anticipatum Do erat debitus; linquelioc impedit, qu5d Christus meruerit de condigno giat iam antiquis Patribus, nam hic modus loquendi soluin requirit aequalitatena nuriti cum praemio. Sicut etiam stupra P. rae de Incarnat.
pro peccatis hominum ad aequalitatem & rigorem iustitiae vindicativae; non tam n quo 1 lmodum solutionis, qtua poterat Deus non acceptate passionem Christi pro poena aliorum delinquentium. Sic etiam in materia de poenitentia, videbimus, fatis adtioncm unius iusti applicat 1m alteri per modum suifragii, lolue . re quidem de condigno pro reatu poenae illius, cui aDplicatur; non tamen obligari Deum ad illam satisfactionem unius pro alio acceptandam. Quare ex hoc capite intere edit aliqua gratia Dci eam acceptantis; sed non id codicetur illa non esse satisfactio condigna. Sic diceret aliquis, mei ita Christi fuisse condigna ad gratiam Patrum antiquorum obtinendam; lic di in ipso modo solutionis anticipatae interce stetit aliqua liberalitas Dei soluentis piaemium antequam deberetur. Caeterum facilius responderi potest doctrinam traditam de insulscientia meriti ad me--ω-rendum de cotuligno pro tum p re praeterito ; intelligendam esse de merito finito, limitato , q:ralia sunt omnia merita puri hominis . non vero de merito habente infinitumus rem , qualia erant merita Christi; per illum enim infinitum valorem superabat omnem illam disti euitatem , cxtendi poterat ad tempus etiam antecedens. Dcus namque praeuidens iam illud moritum suturum cum
infinito valore,& tale, ac tantum,Ut nunquam
tempore l. quenti suis cie liter, & condignEpraemiandum clibi; videbat se quasi adstrictum noli quidem ex debito propriae, A: stri-etae iustitiae quod in Deo non est, sut vidimus dis'. s. feci. i. ὶ sed ex aequitate quadam ad aliticipamiam lolutioncm pro tempore etiam antecedenti, ut ca ratione retributio esset si non aequalis meritis, minus tamen inaequalis: quare haec eadem anticipatio erat ex debito
iam prae uiso, quia in iplo merito suturo prae- uidebatur ratio condigne , & superabundanter mouens non solum ad tale praemium, sed etiam ad taleiu modum dandi praemium anticipatum I aequum enim est , ut qui se videt debiturum tantum , quantum nunquam possit soluere,incipiat ex parte soluere,etiam an-tcquam re ipsa debitum contrahatur. Tettia difficultas est,an merita Christi suerint lausa praedestinationis hominum3 Negant de praedestinatione quoad omnes ess)ctus Scotus, Almainus, Adamus, Dri edo, Seotu . M alii quos refert vasqucE,prima part .disti P. . Almainu . Fundamentum est triplex. Primum, Adamus. quia Christus non meruit dispositiones ad iustificationem. Sed hoc iam suprὶ reiectum est. Secundum,quia praedestinati suerunt ele- ad gloriam ante praeuisum peccatum originale , M per consequens ante praevisam Christi Incarnationem. & merita. Tertium, quia umim& quidem praecipuum ex mediis praedestinationis suit ipla incarnatio; sed hane non meruit Christus, crgo non meruit omnes effectus praedestinationis homin m. Contraria sententia est commimior Theologis, quos relati, & sequitur SuareZ in prae- Saatex. senti dis'. I .cr I san .hb.2. de pria tnat. c. 24. Fundamentum praecipuum sumitur ex verbis
424쪽
43o De mysterio I 1 carnationis
Pauli ad Ep s. r. Feneti xit nos Deus en m bene ione orituali in Chriso , scut eisit nos iui o ante munῶ constitution m. Se paulo inserius: Pedestinauit nos in adeptionem Filiorum Dei per Chri Am , secundum propositum et oluntaus fit . Vbi illa pxrticula in Christo , significat causani
meritoriam , ut interpretantur Chrysostomus, Ambrosius, & S.Thomas in eum loci m,& S. Augustinus de praedestinatione Sanctorum. cap. IS. I9. Nee obstare videntur landamenta contraria. Non primum, quia supponit principium, nempe dispositiones ad iustificationem non esse ex meritis Christi cuius contrarium ex Concilio Tridentino , & doctrina Patrum certissimum est. Non secundum quia
negari potest sicile aliquem hominem praedestinatum sitisse essicaciter ad gloriam ante merita Christi praevisa, & multo minus accepisse aliquem effectum praedestinationis, excepta prima gratia data primis parentibus, quam iam vidimus supra non fuisse ex Christi
Denique ad tertium landam et um respondent autiores secundae sementiae, incarnationem non fuisse effectum praedestinationis hominum , quia licEt fuerit medium ad eorum salutem; non tamen orta est ex voluntate peculiari circa praedestinatos , sed ex voluntate generali , Ac communi erga omnes homines: requiritur autem ad effectum praedestinationis quod otiatur ex peculiari prouidentia Dei erga electos, quae proprie appellatur praedestinatio.
Haec tamen solutio non videtur habere sundamentum satis firmum . si de re ipsa quaestio sit, Ze non de nomine: Pauliis enim non dixit , omnes effectus praedestinationis dari per Christum, sed omnia dona, omne benedictionem, omnia beneficia coelestia,& quidem licet aliquid edducens re ipsa ad salutem detur mihi ex voluntate generali communi reprobis,
pr*destinatis, adhuc donum est,& benedictio e celestis; ergo sicut verba Palili lieEt uniuersa lia sint,ita tamen debent intelligi ut loquatur de omnibus aliis donis praeter ipsum Christu; dedit quippe nobis per Christum omnia praeter Christum, qui no potuit propter se ipsum, seu propter sua merita dari: ita lic Pt loquatur
de omnibus cffectibus oraedestinationis ; explicari poterit de omnibus praeter incarnarioianem: dedit quippe Deus omnes praedestinationis effectus propter Christum, praeter ipsum Christum , cuius incarnatio, licὸt si effectu praedestinationis non potuit dari propter merita ipsius Christi; tota ergo haee controuersia videtur de nomine . an scilicet Incarnatio dicenda sit essectus praedestinationis; nam de re ipsa fatemur, per Christi merita dari omne
ali in effectus, praerer Incarnationem, quae t men non data est ex Christi meritis. Ex hoc tamen oritur vltima dissicultas, an Christi merita fuerint causa electionis eorum,qui ad gloriam efficaciter eliguntur. P. Suarez dicta videtur negare; quia electio sgnificat assumptionem huius re- A lie Et Christi merita Deum in Oueant ad Petrum velit heare, non tamen ut relinquat alios. P. Vasquea I. stalis' 'A cap. 2.er 3. affrmat.Christum merui e electicioncm horum lio mimim; quem modum loque ii qxiuntur communitur iecentiores ue de miluetia magis probatur e usurpatur enim ab Apostolo supra relato,qui dirit: en is nos in imo 2 se mundi constitutionem; hoc est,esegit nos propter ipsam Ni supra ex Patribus obseruauimus. Ratio autem cst quia ut aliqua si causa ali- 48. cuius electionis non requiritur,quδd si causa
relinquendi alios,qui non eliguntur: satis est, si sit eausa dilectionis cius, qui eligitur. Sie
enim dicimus,milericordiam Dei esse causim electionis praedestinatorum , ut loquitur Au- August. gustinus de eorreptione , graua.cap. 7. nam li-c Et misericordia Dei non sit causa negationis amotis essicacis circa reprobos, sed tamen est causa amoris esticacis erga praedestinatos.Item merita Virginis suerunt causa saltem de con gruo, ut eligeretur in Matrem Christi; non ta men fuerunt causa, quod aliae non cligerentur: ergo metita Christi fuerunt causa electio nis praedestinatorum, quatenus intuitu eorum meritorum Deuς dilexit ossicaciter hos praedestinatos, licEt ea merita non causarent de relictionem reproborum. Videatur Vatque E
t bi Dpra. SECTIO IV. tempore Christus meruerit, se an
nunc oret in coelo 'SVppono primo,Christum meruisse a primo
instanti sitae conceptionis,in hoc conueni ut sunsiis fere omnes Theologi,&ratio est,qitia a primo illo instanti habuit cognitionem scientiae insula,& alias eonditiones requisitaς ad merendum: ergo ab illo instanti potuit mereri,dc per
Suppono eund3, Christum continua pro- Sunositis traxisse actus meritorios 1 primo instanti v D secuniaque ad ultimum suae vitae, ii ne interruptione, seu interuallo aliquo, quo non meruerit. Haec etiam est doctrina communiς, & loquitur ex dictis,quia nullum fuit tempus quod non suc-rit Christo utile ad merendum; nam etiam in somno poterat operari per scientiam infusam independenter a phantasia, ut vidimus supra Videatur Suare E in praesenti, diffst. 9.sec . . circa utramque suppositio irem. Restat dissiculi dis , quo tempore habuerint terminum Christi merita 3 in quo etiam con- Di euom ueniunt Theologi, terminum meredi in Christo suisse terminum suae vitae. Ita S. Thomas S.Thomas. hμ quas. 19. art. I. & alii, quos refert Suare ambi Probatur potissime ex Scriptura, ubi assim in simiatur Christus per mortem consummasse redemptione, de consecisse omnino negotium nostrae salutis, ita ut non fuerit ne cesse in posterum aliquid mereri. Ita sumit ut ex Paulo ad Philip. a. Factus obediens τί ue ad
mortem, mortem autem crueis, propter quod , σDeus exaerauit istum , dcc. Ecce merces exaltationis respondet meritis usque ad mortem ex hibitis. Item ad Hebr. io. quampropeccatis osse rens hostiam in se ire sedet in demera Dei de casero ex sectans donee ponantur inimici seb pedς-bus eius.Luc. 24 Nonne oportuit pati seri N,crita
425쪽
intrare in stArsam suam ' & alibi saepe, ex quibus locis Patres communiter eos ligunt, Christum in hae vita meritisse;de caeter vero non mereri. sed accipere fructum meritorum, Vi- le.intur loca Patrum apini Suarea et bi supra. Ratione item probatur, quia tempus merendi est tempus viae, Christus autem suit viator 'ti indiu vixit, sicut ἐκ alij homines ; ergo, eo
Contra hane doctrinam sunt aliquae obiectiones. Prima est. quia Christus etiam in hac vita mortali fuit semper beatus, compre- Iiensor ; ergo non habuit statum viatoris, qu aeest eonditio necessaria ad merendum. Respondent aliqui, Christum fuisse compreheni rem secundit in animam, qua videbat Deum , sed fuisse viatorem ratione sui corporis,cuius gloriam,de impassibilitatem nondum acceperat ; 5 ideo mille viatorem quantum
latis erat ad merendum. Sed contra hoc est quia hinc sequitur, ani- mxs purgitorii esse in statu me redi, quia non dum acceperunt gloriam corporis, imδ nee etiam gloriam secundum animam: ergo con ditio viatori; non consilit in eo. quod non-dlim acceperit gloriam. Item Henoch,& Eliasne ut tam gloriam acceperunt, δeramen non sunt in statii merendi lux ra veriorem sentcntiam Theoloetorum; quod certum est de animabus Parrum , quamdiu detinebantur in limbo. Retpondent alii.statum viatoris este conditionem ad merendum solum ex ordinatione diuina, non natura rei quare cellante ea ordinatione, δc lege Dei, nihil obstat,quominus opera Reati posscit elle meritoria. Sed contra nanc doctrinam arguit bene
P Vatquc2 I. 1. Vbi probat, hanc conditioirem requiri ex natura rei ad meritum. Primo. quia valor& dignitas opcris ta in potest proiienire cx aliqv. a extrinseca lege Dei ; nee enim Deus potest facere, ut opus, quod ex se non est dignum praemio, manens omnino immutatum sit dignum. secundo , quia damnati quotidie peccant in in- serno S tamen ea peccata non uini digna noua poena. hoc per se, ex defectu huius conditicinis. Tertio, quia incredibile videtur Beatos quot illic edere opera digna maiori praemio, de tamen nunquam id consequi praeci se, quia Deus non vult praemiare illa opera alioquin dignissina. Propter haec ergo probabilius mihi bin , illam conditionem viae neccssariam esse ex natura rei ad dignitatem operis,& non ex sola lege extrinseca Dei. Sed de lioe in matelia de merito, Tertio igitur respondet Vasque E in praesenti I. 2. statum viae elle conditionem necessariairi ex natura rei, ut in cieatur aliquis libi, non vcro ut mereatur aliis, vol ut mereatur etiam stri ali-
auod ptae inium accidentale. nam Angeli desacho impetrant nobis plurima dona, de sibimet exaltationein, 3 gloriam accidentalem. Christus vero potuit metreti nobis, e tuam si ei set beatus , nune autem post mortem Non me ictur, quia non offert pro nobis sua opera, quae modo facit; requiritur vero ad me-P.Dariis LP de Dicarnau.
rendum pro aliis specialis applicatio ipsius
merentis pro aliis,pro quibus vult mereri. Haec solutio non placet Prim ὁ,quia si ope- . . ra Beatorum habent dignitatem , Vr prosint Ati virinmaliis, incredibile est, Beatos m,stii boni aman. sat Acistissimos non applicare sua opera nobis: quod idem de animabus purgatorii minus credibile est , quod non applicent sua merita 1 rotis, qui erga ipsos benesi centissimi sunt. Se eundo , quia si per ea opera possum mereri Beati s bimet praemium ac ei dental c; ad hoc non videtur necessaria relatio specialis ipsu merentis, sicut nec in hac vita necestaria est nobis talis relatio ad merendum pro nobis: Inec hoc credo negari ab ipso VasqueΣ : ex hoc autem videtur sequi, Christum nunc do facto mereti sui nominis exaltationem, quam nondum plene assequutus est , de per consequens non solum in hac vita. Sed etiam in coelo Christum mereri, cotra ipsum Vasquca. Item scquitur , animas purgatorii mereri de cyndigno sibi aliqua dorix accidentalia , qualis esset remissio, vel mitigatio poenarum. Item Beatos ipsos mereri nune sibi de condigno , & net eoia sequens insallibiliter exaltationem sui nominis, & alia huiusmodi,
per conseqΗens vel Deum non seddere praemium condignum accidentale iis meritis. quae quotidie Beati multiplicant, & quae vcre sunt merita condigna , quod tamen est
ab studum in se tuentia ipsius Vasique et vel
creiceret quotidie magis, & magiis fete in infinitum praemiuin accidentale Beatorum, cum quotidie augeantur ipsorum merita. Tertio, quia si Beatus meretur sibi de condigno praemium accidentale , etiam damnatus possct mereri sibi de condigno poenam acci aeritatem : cum ergo quotidie multiplicentur peccata damnatorum, necesse erit, quotidie augeri corum poenam accidentalem vel manere
illa sine digno supplicio , quod est contralptum Vasquca. Propter haec die endum existimo , statum
viatoris adeo elle necest artum ad mercnilum .vt nee sibi,nec aliis pollit aliquid etiam thois., accidentale mereri condignὰ . qui viator non sit. Quod a posterioli eolligitur ex in- conuenientibus positis. A priori vero sun- dari videtur in ipsa natura intellectuali libera , quae eo ipso , quod a Deo prciducatur cum libertate arbitrii , videtur exigere eiusmodi gubernationem Dei, secundum quam possit vel praemiari , vel puniri pro diuersitate suorum operum ipsa eniim potentia libera ex natura sua est potentia ad merendum . 8e ouasi negotiandum ; quare eo ipso petere videtur statum sibi proportionatum, ne fuerit se iistra illa potentia, qtiae nunquam potuerit reduci ad actum. Ad hoc autem necesse est, designari aliquod spatitum, antequam de ipsis meritis feratur iudidium;& hoc spatium appellatur via; pertinet vero ad Deum taxatio istius spatii, quod in aliis breuius, in siis diuturnius esse contingit , in Angelis enim forsitan non excessit duo instantia; in
hominibus veto non excedit terminos vitae: sareor tamen, potuisse a Deo hoc spatium viae contrahi , vel extendi pro sua voluntate,
426쪽
de in boe sensu potest de sendi tententia, quae
docet, hanc conditionem via rotis requiri ad meritum ex sola libera lege Dei; nam licet ex nati ra rei requiratur opus incritorium fieri a viatorc , sed tamen pendet ex libera lege Dei, quod hoc tempus deputetur huic personae ad statum viae vel non deputetur; pertinet enim, ut dixi ad supremum Principem, de gubernatorem designare singulis tempus certaminis, & negotiationis.& tempus iudicii, & fructuum. Vnde etiam satis verisimile mihi EAE, hanc ccnditionem viae ita necessario requiri ad meritum, ut sine illa non possit reperiri meritum non solum de condigno , sed nee etiam meritum de congruo, propriὶ loquendo; quia licἡt hoc non sit tam rigorosum me ritum; sed tamen est meritum in ordine ad gratitudinem excitandam, S: respondet illitia merces,& sinctus pro labore,& obiequio; atque ideo videtur requirere statum increndi,&comparandi non liuendi.
Obiicit vasque E Augustinum sistola ros.
ubi significat, impetrationem cite meritum de congruo , agens enim de remissione peccatorum, inquit, non fieri in nobis sine merito, si fideς eam impetrat his verbis r sed ne tiepfisa remissis premorum sine mzertio est . sis des hane ιν vernu ergo apud Augustinuin, ubi datur impetratio, datur meritum, sed negari non potest, quin Bevi aliquid nobis suis precibus impetrent, alioquin frustra eoruna intercessionem postularemus; ergo merent tirde facto saltem de congruo , & per consequens status viatoris non requii itur ad merendum pro aliis.
Respondeo . Augustinum ibi loqui de impetratione late sumpta, non proar cst proprius effectus orationis , agit enim Ae impceratione .quae prouenit ex actu fidei, non qui dem orando. sed merendo, & haee impetratio non differt a merito. Alia vero est impetratio stricta propria orationis, de haec non est me ritum ; nam in or xtione mea distinguuntur omnino ratio meriti, de ratio impetrationis, de pol sum mereri mihi, & impetrare pro defuncto : haec autem impetratio bene datur in Beatis sine ullo merito , quia id quod impetratur , non datur intuitu orationis , quasi ex gratitudine ut praemium illius orationis, s ut vult vasque 23 sed potius datur ex gratitudine ad merita praecedentia orantis, quae per
rationem applicantur , de rcpraesculantur mouet itaque oratio, non ut meritum, sed ut applicatio . seu repraesentatio meritorum ad obtinendum; de Deus mouetur ex oratione, quia congruum est explere desideria, & pre-ees eorum , qui antea meruerunt apud ipsum Deum. Admittimus ergo, in Beatis orationem , & impetrationem , non tamen meritum.
Hinc ergo ad nostram quaestionem insertur qilomodo Christus potuerit mereri, etiamsi esset Beatus; quia nimirum erat simul viator. nam licet a primo instanti habuerit vitionem hς ram; quia tamen habebat naturam intelle- qu lein liberam creatam , oportuit sto signari utim etiam spatium viae , in quo poster ne-ῖς ti ri , de mereri tam pio aliis, quam etiam pro se in iis quet sibi adhuc data no erant, nee aliunde debebantur ex vi praesenti; decruti habuit autem pro spatio litae viae tempus Uitae passibilis; iuxta legem communem aliorit m hominum,cum non eisci ratio ponendi ali ininosam te ira pro inso. quoad terminum vi r ;&per consequens durante hoc spatio potuit mereri tam tibi, quam aliis , transacto vero hoe spatio nec sibi. nec aliis potuit mereri. Secunda obiectio principalis oritur ex vulnere lateris Christi lancea aperti post eius mortem ; videtur enim meruiue illo vulnere, N: illo merito causasse ossicaciam Sacramentorum sie enim indieat S.Leo dicens:
c. relati a Sua te et in praeiciati, disp. 39. in ne, quibus consonat Ecclesia in hymno dicens:
ergo etiam post mortem meruit Christus per vulnus postea inflictum. Ominis aliis ibi utionibus, communior, I probabilior docet, illud vulnus dupliciter po.
tufile diei fontem Sacram ctorum. Primo,quatenus obiective fuit meritorium , hoc est , ut obiectu iri voluntatis bonae,5 meritoriae , qua Christus adhue viues acceptauit illud vulnus, S: obtulit se ad effundendum totum sangui nem pro nobis,qiii tamen nondum et . t eomplete effulus ante illud vulnus. Secundo dicitur Christut illo vulnere lauisse nostra peccata repraesciat aliuE; quatenus illa eis usione mirabili sanguini et, de .aquae repraesentauit munditiem. 57 redemptionem nostram. atq; ctiam e ficaciam Sacramentorum nouae legis, quae
illa aqua, S sanguine figurabimur. Sic etiam ad Rom. . dicitur Chris us traditus esse propter delicta nostra, N: resurrexisse propter iustiscationem nostram: non quia citis resurrectio suerit eausa metitoria nostrae iustificatio-O D. i. s-
nis, sed quia repraesen rabat nostram resurrectionem spiritualem ad vitam gratiae; Ut explicant Origene ς, Anselmu , SI Augustinus, orie n. a. quos refert Pereyra ibi diuuioateria in eodem Auliamus. lensu accipiendus est S. Thomat in D.i quaest. 8J2.art. r. voi dicit , Christum descendisse a. inferos, ut nostram poemam adaequale porta- 'rct, de nos ab omni poena eriperet; ubi videtur indieare per ipsit ira descensim Christum satisfecisse pro nobis, de nos ab inferno liberasne; se. l intelligi debet in sensu explieato: quod se ilicet dclcendens ad inseros magis expressi QS significaret efficaciam suci pactioni , qua nos ab omni poena temporali, & aeterna redemit saltem quoad susscientiam.
Hinc oritur dubium, an Christus oret nunc 6 r. in coelo pro nobis 'quam quaestionem tractant Dei utim. Moderni infra qua L 2I. Assirmat Suater cum aliis, quos resert ibi D seMIιών. di p. s.fei. i. 2. de orasime proprie, O strieleom- s ἔς .pt.t. Probat ex Scriptura ad Rom. s. Gustu Le- fu, qui mori uetu est, imo qui ct resorexit, es ad dexteram Dei, qui etiam interpritu pro nobiae.
427쪽
trem te in Christum. Dei nile ex Patribus, qui pra: di a loca de vera , dc propria oratione intelligunt. Denique probatur ratione quia nulla apparet indecentia in eo , quod Christus ut homo exerceat hirn camim religionis orando D cum . sicut orauit laepe in statu passibili. Ima passibilitas enim non tollit orationem, cum
B. Virgo, & alij Beati etiam in statu impassibili
Contrariam sententiam docet cum aliis Vasque E ii ista dii=u. . 8a cap. 2. 9jejurmibus.1eille et Christum in coelo iii,n Orare stric Θ,& proprie, sed late . quatenus eius merita praecedentia non minus ni ouent Deum , quam si actu existerent, S ideo quasi tacita quadam sui repra lentatione clamant. & negotium nostrae salutis ad nnem perducunt. Probat hanc sentcntiam , primo ex Patribus, quorum aliqui expressi sunt, alij non paruin eam videntur indicare. Probat dc inde tribu ς rationibus. Prima . quia si Christus oraret in coelo, mereretur saltem de congruo, omnis enim impetratio includit aliquod meritum: Christus autem mine non meretur ergo. I Lxe ratio imirma est , ut vidimus, i quia impetratio proprie loquendo non cit meritum . licdes e- cum oti erat regulariter repraetentationem meritorum praecedentium. secundo probat. quia Chi istuc in hae vita confecit omnino negotium nostiae lalutis, non solum in communi , s ed in speciali omnia cum Deo sigillatim composuit, de omnia, quae voluit impetrauit
re ; ut quid enim, nili ycis in hortu oret pro iis,quae iam plene liabet in sua potestate3 Cum ergo haec omnia iam plene in cius arbitrio sint posita iuxta illud , quod post re turrectionem
suam dixit Matth. x S. Data est mihi omnistote sa, in calo .ct in terra; non videtur poste manere locum, vel neces litatem orandi. Denique, quia hie est perpetuus Ecclesiae usus, quod nunquam petamus 1 Christo , ut oret pro nobis led ut misereatur nostri; quia nimirum Ecclesia non credit, Cluiliam Oxare, ibit pro arbitrio suo cuncta dii ponere. In hac controuersia aliquid videtur esse denomine. nam in re ipsa fatendum videtur, Chi istum s ecundum humanitatem etiam poli reli irrectionem non ita res disponere independenter a Deo , ut necesse non habcat suam voluntatem Deo reprae lentare . ad hoe Vt rcs fiant; v. g. vult Chri ilus, quod detur gratia Petro, non potest Christus hane voluntatem exequuticini mandare . iiiii rcpraetcntando eam De , Chri luis enim secvnclum liv. manitatem non causat phylico illam gratiam Petri, ted solum moralucr,ut iuppo Ma ac percon sequens non caulat, nisi mouendo Deum, ut pio lucat illam gratiam, quae motio est re-rtaxi cntatio litae voluntatis. Sed tamen dubium potest est e de modo loquendi, an haec repraetcntatio , qua Cluillus suam voluntatem Deo repraetcntat circa gratiam Petri, dicenda sit postulatio, seu oratio & in hoc magis placci modus loquendi secunda; lentenia
tiae , quia videtur consormior usui Eccleii & communi sensui fidelium. Or usti enim,
propri & strictu loquendo, non solum est
repraes en ratio meae voluntatis , scd etiam con notare videtur , vcl includere carentiam
potestatis plenae , oc absolutae in eo qui orae ;quia ergo Christus post mortem accepit a Deo plenam , S ab Iutana potestatem ad disponendum de omnibus in coelo . M in terra , ut ex ipsus verbis adductis colligunt communiter i irres, ideo non dicimus, Deum orare in rigore loquendo, licet in aliquo sensti minus ii ricto dici postit orare , i postu
De subicctione & seruitii te Christi.
S E C r i o I. Gemari Christus ricendis si Iubiectui Deo, vel minoν Dco'S CTro II. Sententia a , mans Chrisum esse propria cruum. SLcrio III. Christum non esse proprie, Osrictesimum , venor sententia lim
stim seruum antagarint8SEcrio V. I trum saltem cum redullia canone posit Ch thus dici seruus ZSEctio VI. Dissoluuntur argumenἰa
contra nossam sentemiam Ri A sunt nomina, de quibus in prae- lenti dubitari solet , an tribui pota sint Christo , scilicet , fisbie in , minor , Ieru de quibus singillatim dicendum est.
SECTIO I. uomedo Christus dicendus sitsubiretas
Deo, vel minor DeopDE primo concors est Theologorum sen-lus cum S.Thoma, in praesenti, qice . a in si sab:ectunt. Christum esse iubiectum Patri, quod
eo nitit ex epistola Concilii Alexandrini, quae est io. inter epistolas Cyrilli,& ex Basilio
D ii, cap. . & aliis. Ratio autem desumitur Conc. Alenex inserioritate, quam Christus ut homo habet,& ex debito obediendi praeceptis diuinis, quod debitum sundatur in subordinatione humanitatis ad Deum, tanquam ad Auctorem
Obiicies primo , Christum non potuisse ρ, csse capacem praecepti proprii obligantis . m, quia oseigare praecepto obligante ad culpam, est dicere, fac hoc , alioquin eris mihi inimicus i haec autem comminatio fieri non potest.
428쪽
434 De mysterio Incarnationis.
iiii ad eum qui potest esse Dei inimicus ; ergo cum Christus non esset capax inimi itiae diuinae , non poterat eiqii idquam praeeipi sub hae
Rei pondetur, ad hoc ut praeceptum obliget , non esse necessariam illam comminationem panae, vel inimicitia: ; sed solam voluntatem obligandi in luperiore , quae voluntas non habet pro obiecto poenam . vel inimicitiam , t ed est voluntas reddendi nec ellariam illam actionem seu reddendi turpem actionem oppositana in subdito, vi latu explicui
tem voluntatem potest habere Deus respectu Christi, licet Cluistus non sit capax actio Iusturris, de peccaminosae. Ad quod explicanda ra hab mus exemplum optimum in ipse Deo, qui licet non habeat obligationem praecepti, eo quod non habeat superiorem; necessitati Ir tamen ad non mentiendum , V. g. propter indecentiam , & turpitu inem mendacii, quae ii cccntia non debet apprehendi in mendacio solum lectituluin te, vel in .abstracto, aut aut in ali: s tubiectis. nam multa sunt, quae in homine habent in .lecentiam, & non in Deo, ut procuratio pollutionis alienae , impedire bonum alienum,& alia eiu lmodi; ait hoc ergo ut Deus nec cimitetur ass non mentiendum, requiritur , quod apprehendatur mendacium ut turpe, & inde cenet non solum hominibus. sed etiam in sinet Deo ; atque adeo cognoscitiar virtualiter haee conditioirilis, si Deus mentiretur , haberet aliquid indecens turpe,
quod quidem licet sit impossibile . cum Deus
si essentialiter in eapax turpitudinis. &culpae, illa tamen conditionalis impossibilis manifestat turpitudinem mendacii ,-necessitat Deum ad veritatem dicendam. Sic ergo iacilius explicatur obligatio , quam praeceptum
affert Christo : redditur enim illi turpis actio opposita, ita ut si per impossibile staente praece pro poneret actionem contrariam, actio illa est et indecens, S turpis Christo ; quod licet seri non possit, eo quod Christus sit inea pax
peccati, & turpitudinis ; illa tamen conditionat: s necessitat Christum ad ponendum opus praeceptum . sicut similis conditionalis necessitat Deum ad dicendam veritatem . . Dinfert tamen Deus in hoc, quod Deo haec obligatio , & necessitas non ii ossit prouenire ex praecepto, sed ex lola regula suae rationis; Christus autem , qui ut homo est capax praecepti, patest babere hanc necessitatem etiam ex Dra cepto iupcrioriS. Vrgebis. praeceptum non si de obiecto necessario, t d libero. nam quod necessarium est,
frustra praecipitur, si ut quod impossibile est, frustra prohibctur ergo repugnat fieri praeceptum illi, cui impossibile est, viol. ire pra-
Rolpondetur , praeceptum seri debere de obieci., , quod secundum se, de praescindendo I praecepto sit liberum subdito, ad hoc enim hi praeceptum, ut subditus iaciat id quod alias
Posset noli facere : caeterum non rc quiritur, zm tala ira esse, ut posito etiam prae ccnto, ma-nc t .ulec subditus ad violandum illud : adHU Cnim praecipitur, ut dctur motivum nouum ruiendi illud. quo A quidem motivum I otest esse adeo vehemens, ut necessitet vo-timatem subditi; tunc autem non fit frustra praeceptum , imo cum maximo fructu ; siquidem non utcumque inducit,sed cogit, & necessitat ad ponendam rem praeceptam . quam alias subditus fortasse non poneret. Sic Angelis beatis potest Deus praecipere aliqua , licet hoc ipso praecepto necessitentur ad ea facienda. Sie etiam Beati omnes necessitantur ad non peccandum , quia nimirum obligantur praeceptis diuinis, quae ratione visionis beatificae non possunt violare. Sic denique potuit Christo imponi praeceptum , lic)t hoc ipso praecepto necessitaretur ad ponendam rem praeceptam. Quomodo autem cum hae nec euitate stare potuerit libertas cirea substantiam mortis, dictum est late lupi a disju- Secundo obiici potest Damascenus . de Ο . de , cap. t 9. ubi de Christo dicit , ipsum nec vi β hominem a Patre unquam deserturn esse, nee e peccatum, nec maledictum factum , nec Patri lubit ei nee esse habuisse. Respondetur, Damasconum ibi loqui de T - . rem subiectione non quacumque,sed de illa, quam stuperior potestate , & coactione, seu imperio sibi , subditi; prius res lentibus obtinet, ut constat ex verbis loquentibus, in quibus reddit Cationem , GrisIus nunquam coninm.
fuit. quam duplicem subiectionem distin quit
etiam Naziau et enus orati H 36. qiuae est qllacta Nar antide Theologia post num. Iq. Sequitur de secundo nomini,quod est Is-nor; de quo P. Vasquca dissut 8Oorum. 2. sentit, A Minorisnposse dici de Christo non lotum eum illa limi- ratione secundum humanitatem, sed etiam simpliciter S absolute absque visci addito. Sie enim absolute Christus ipse dixit de se Ioau. 14. vas iuria
Alii tamen communiter,& probabilius eam loquutioncm simpliciter non admittunt , nili ex antecedentihus, vel consequentibus constet sensus formalis, reduplicativus. Ita Suaret dissus. 3. amesiationem Primam , dc alii suater. communiter, quia illud praedicatum minor in rigore videtur includere negationem aequalitatis ; sicut enim maior dicit excessum, se minor dicit desectum, seu non habere totum,
quod est in alio; quare scut non dicitur si pliciter.& absolutδ, ChriHus non es aequalis Patri, sic non videtur admittendum rubsolute, christius mι r Patre ; sed solum cum addito, tu homo. Alioquin posset dici etiam per communieationem idiomatum, Verbum est νmnin Patre. quod tamen videtur falsum. Chri stus autem,cum dixit, Pater matre me st, explicuit per verba antecedentia sensum formalem, loquens de te, quatenus ire poterat ad Patrem. Si alligeretis me sincliti t)gaudoetu et lxque , quia
tem ad Patrem solum in quantum homo , ut
Obiicies primo subiectus cst qui est in loco s. inferiori, est enim qui ub alio iacet & tranen obiactio /ν Christus potest dici stupliciter subiecta is Patri ablque ullo addito ; ergo δe poterit dici nu-nor absque addito. iam sicut minor videtur inuolucre
429쪽
uoluere negationem aequalitatis, sic subieet,invidetur intro luere in serioritatem, seu negati ne in aequalitatis in loco.
R espondetur. hoc esse discrimen inter Dbie iam,dc minorem , quiadjisbiectus importat so-him aliquid positiuum, scilicet esse in loco inferiori , unde qui est et in duplici loco, alteros periori, altero inferiori post et diei inferior,& superior atque adeo & iubiici, re superstate eidem, quia per utrumqae non sagirificatur, nisi forma positiva talis , de talis ubicationis At vero minor, significat ut dixi negationem aequalitatis, quae simpliciter non potest tribui iubiecto habenti si inplicitet aequali
s. obiicies secundo . quia in rigore sermo otia is δε- nis, Christiis poliat dici creatura simplieiter,
c u k .. & absque addito , ut diximus supra, dissim. 23. IS.I. . quando non ellet periculum conueniendi cum Arrianis; ergo de poterit dici minor secluso eo periculo,& quantum est ex rigore scr
Respondetur, nefando etiam consequentiam,quia in rigore serimonis creaturit, ut diximus in illo loco, nullam talem negationcm inuoluit, quae non competat Christo, sicut eam inuoluit minor. cum omne, quod est minus,dicatur eo ipso inaequale inaiori. Aduenodri. Denique aduertendum est multo miniis ad mittendam eiicilliam loquutionem , chrιstus
es minorse i o ; imo nec illam. Christus est μι ditus, vel subiecti sebi, quia licet cum addito sint verae, Graiius dit homo est m.itur se ipse τι Deo rcimius ut homo est fibiectus sibi ut Deo; sue addito tamen videmur sonare distinistio-mm suppIsitorum , cum nemo dicatur subit ei sibi, vel excedi a se ipso. Vnde multo minus admittenda ellet illa ; Griniuι est minor
Verbo, vel subjeuur Verbo. quia tunc nullo modo in Aicaretur identitaς suu positi, nec temperaretur distinctio , sicut videtur temperari per relativum reciprocum , cum dicitur se
Sententia a rmans, Christum esse proprie seruum. 7. Issicultas principalis es de tertio praedi-
τι set aut, I /eato, quod est se, uvis de quo est magna ut controuersia inter recentiores Theologos; concedentibuς, aliis negantibuς. aliis dest tuae aia. nique media via negantibus illud sine addito, there . concedentibus vero cum addito,vel limitatione apposita, scilicet, Christus in quantum homo, vel secundum humanitatem esse Mus .quem mo- Suiteti dum dicendi amplectitur tandem Suare et dig. seci. 2. Prim aeta. Pro prima sententia affirmante, Christu essem ntum Ira seruum Patris, adducitur in primis magnasturentia U--Seholastieorum id asserentium , quos re fert suarta ubi sive Asci. I. Adducuntur deinde Scripturae loca ex veteri Testamento , in quibus Christus seruus appellatur,lsaiae L. G-ce se in meussus pnvueam. Zachar. 3. Ad - . c. m seruum meum orientem. Ezechiclis 3 . Suscinibo I per eas pastorei unum , simum meum
Ditid. Et alia similia Isaiae 43. s. s 3.
Huius tamen argumenti messicacitatem R. omnes debemus fateri, nisi velimus apertὸ reis Rerar rem.
pugnare Adriano Papae , qui in Epistola ad A tria Par. Episcopos Hispaniae, quae habetur in Concilio Francosordiensi, expresse dicit ; haec de sitnilia testimonia . quae in veteri Testamento m- ueniuntur, non est e intelligenda in sensu proprio, sed figurato,& allegorico. Addit velo,in nouo Testamento exm appellationem non inueniri. P ινιιam autem linquit e sim umbraverisinu . cstina inpromptu manses fata es veritas, quae sub a Corica silua Dieb.st, nauquam eum a P.uresimum voratum legistis,sed dilectum tuum. Ad quod ponderat verba Christi
in horto orantis: Pater , si feri potest, trilinat a me calix i te; neque enim in ipso instantis mortis articulo, ubi infirmitas conditionis humanae maxime monstrabatur, voluit Dominum appellare , sed Patrem i, quare hoc argumentum. videtur potius rctorqueri posse contracam sententiam, clim ex interpretatione summi Pontificis habeamus illa loca scripturae sacrae in sensu allegorico intellige acta esse. Secundum argumentum seri selet ex aliis
loeis Testimenti noui, in quibi licὰζ non ex- Arrumisum pilai te, aectu talenter tamen videtur Christus secum m. appellari lcruus. Primo ex Maith. I 2. ubi de Christo exponuntur verba supra citata exua i. Ecce Fruin meus, &c. Secundὁ ex Matth. l I. Guditeor tibi Pater Domine erit, terra. in quibus verbis Christus Patrem confitetur Dominum coeli, & terrae, Sc per consequens rerum omnium conditarum , quae nomine coeli, de terrae comprchenduntur. Tertio exprima ad Corinth. 3. Omnia vestra sunt. vos autem Graiii, Christiu Mo Dei. Quarto ex
Ioan . ao. .sendo ad Patrem meum , cst Pin rem vestrum . Deum meum , cst Deum dea iram.
Nam idem videtur esse appellare, Deum suum, ct Dominum Dum. Quinto ex illo ad Philippens. 2. Tormam serui accipiem ; ubi iuxta Patrum interpretationem Drma erus , non est figura , vel ossicium serui , sed natura serui. uam Verbum induit, de assumpsit. Sexto enique ex Matth. . ubi Christuς Daemonitentanti respondit, Dominum Deum tm m adorab: ct ilia Ioli Iouies. de illud, eton tentabis Domnum Deum ilium , quibus testimoniis dum
Christus utitur ad negandum diabolo , quod petebat, indicauit se illis loquutionibus unita 'nercalibus esse comis, rehensum , S obligatum ad adorandum Dominum Deum suum & seria utendum illi, & ad non tentandum Dominum Deum suum. Haec etiam supposita doctrina Adriani Pa- to. pae supradicla facilem habet solutionem. Ad R-- xinis, primum enim constat,ibi sbium adduci a Mat- is explisa 4 thaeo verba Isaiae in eo sensu, in quo ab Isaia dicta sunt. Quare non magis probant apud Matthaeum, imo fortasse minus, cum apud Matthaeum non legatiarseram. Sed, Ecce puer meus, quem elesti, quod fortasse mysterio non Vacat, quia licet puer , possit etiam significare seruum , vox tamen est minus dura, de magis indisserens ; nam sortasse propter illam duritiem vitandam LXX. Interpretes in loco Isaiae addidci unt, seruin mens Iasib, ne videretur Deus
430쪽
Deos Christum a ipellare seruum , ut notauit Militi natus, in illa verba Matthaei ; unde potuit Matthaeus applicando illa verba Christonuitare seruum in pueνum, ne videretur Christus ad litteram seruus appellari, sicut appellatus suit Iacob. I r. Ad secundum , in)ὁ retorquetur argumen tum,cum Christus diuerso modo comparet se, ac reliqua omnia Deo,dum dicit: Confiteor tibi Pater, Domine caeli terra quem enim v cat Patrem suum, vocat deinde Dominum cali, terrae. sicut si Princeps alloquens Regem patrom suum dicat. Tu es Pater meus, Dominus totius Regni, eo ipso indicat, se non esse seruum,aut famulum, sed filium,de haere
Ad tertitum multi Patres illa verba, Christitu autem Dei. intelligunt de Cluisto ut Deo, qui dici potest Christus Dei, sicut Verbum Dei. Filiu Dei. Deinde, etiam si intelligantur de
Christo ut homine ; non est tamen sermo de persecto dominio,ut constat ex vorbis praece dentibus , in quibus dictum fuerat, Petrum, Paulum,& alios ministros Euangeli j esse etiam Corinthiorum. Omnia inquit' die irasum ille Rir Lu , sue Aposto , De Cepi as iste miιn , siue
τι Da, siue mors , siuepraesens tit .sese futura: omnia enim vestra u . tos autem Christi Christus aurem Dei. Non est ergo sermo de persecto dominio in omni rigore, cum certum sit nec Petrum, nec Paulum sui me proprie & in rigore se tuos Corinthiorum ix. Ad quartum , im 3 cx illo eodem loco Da-
Damaseeo. mascenus A. de se .cap 8. deducere vidctur,
qu bd Deus non sit Dominus Christi simpliciter se ut aliorum a ideo enim distinxit, Deum
strum . quia scilicet Christi erat Deus. & aliorum erat Deus , & Dominus : non est autem idem omnino eme Deum alicuius, S: Dominum alicuius , ut postea videbimus solione 6.
Ad quintum , Paulus non dixit, Christum suisse seruum, sed accepisse formam serui,ut ex Leone Papa, & Augustino obseruarunt Patres Coucilii Franco fordiensis in Epistola ad Epi-
se onos Hispaniae. ubi referuntur illa verba Augustini: Domitius noster etiam in forma serui non sortius. Ratio autem reddi potest ex doctrina Damasceni sic ait: Sem -
serui, ut aliqui dicatur se tuus , sicut neestissicit. habere gratiam habitualem,quae est forma filij idoptiui, ut Christus dieatur filius adoptiauus , ut infra videbimus, 'uia ad has denominationes non susticit sola forma, nisi sit in tali supposto capaci talis effechus formalis. Quid autem dest cx parte i uppositi in Christo otia illum este ictum formalem serui statim declarabitur.
b. Denique ad sextum facile dici potest in primis in illis verbis non appellari Deum Dominu
Christi,non enim dicitur, I eo. λn Dami numinum adurabis non remabis Deum DominMu tuum ; sed Tominum Deum iuum ad abci 11on Ietitabo Do-
Dominum Deum tuum quae verba in rigore dici possunt, etiam si Deus non esset Dominus illius , cum quo loquimur ; sicut si aliquis loquens cum filio Petri dicat, Domini s Petrus Pater truta. non dicit. Petrum esse Dominum filii, sed esse Dominum specificatiue; sic illa verba, Dc mixtim Deum rigore non significant secundum se , Deum csse Dominum illius, cum quo loquimur ; possemus enim ctiam loquendo cum ipso filio Dei ante incarmationem dicere, Dominus Pater imus mittet te ad nos Per quod non significaretur Pater esse Dominus
fit ij. Deinde licet verba illa dicta suerint ad
fgnifieandum , Deum csse Dominum Iudaeorum, ad quos dicebantur ; potuit tamen Christus ea verba usurpare , non ad significandum, Deum esse etiam Dominum suum, sed ad probandam obligationem, quam ipse etiam habebat adorandi, de non tentandi Deum,eo quod ratione creationis utraque obligatio communis ipsi erat cum aliis, quorum Deus Dominus dicebatur. Denique id, quod in eisdem verbis cotinebatum: is ista .parum urget,quia fili j et i, die untur tui te suis patribus ,&subditi suis superioribus; licet neutri sint propria serui; se enim dicebat filius ille patri suo apud
Lucam cap. t s. Ecce tot annis seruio ritu, ct ui-- mandatum illum praeterivi. Serii ire enim
non est elle seruum , sed facere , quae faciunt serui, seu serui munus erga aliquem exer-
Tcrtium argumentum principale fieri solet ex verbis Patrum, qui saepe Christum seruum
appellarunt, quorum loca multa congerit Suarea et bisupia,& alij recentiores. His tamen opponitur ex Aduerso auctoritis Adriani P in Epistola ad Episcopos Hispa-SVnodi Francosordiensis negantis, Christum esse, aut fuisse proprie seruum Dei ; quae aiustoritas praeponderat , sui constat in auctoritati Patrum, qui illum modum loquendi usur
Quartum argumentum est. quia ubi est lanadamentum , & terminus , debet esse rellatio ;seri litus autem nostra respectu Dei, est relatio quaedam euius terminus est Deus ; fundamentum vero est essentialis dependentia, de subordinatio , quam omnis res creatae habet respectu Dei, ratione cuiuς est sub ipsius dominio : quae dependentia , & subordinatio reperit ut in humanitate Christi, non minus, quam in aliis naturis creatis, ut constat , ergoaebet est e relatio struitutis , quae ad illud sundamentum consequitur.
Respondent aduersarii, fundamentum illius relationis non es e solam dependentiam , de sub ordinationem , sed simul inuoluere negationem communicationis in bonis Domini, quae negatio si desit, non mirum quod non resultet relatio propriae seriti tutis.