장음표시 사용
451쪽
sit nee Christus vllum habuit propriὸ loquendo, sed ministros , per quos ipse Christux semper offert, Septimo , quia excellentior suit Aarone , cum Abrahamum , in cuius lumbis continebatur leui, & Aaron , benedixerit, abiaque ut superior decimas acceperit. His denicile additur, quod obtulit panem, de vinum , licui Christus . corpus , de tanguinem suum sub speciebus panis. M vini, quam sini litudinem agnouit Ecclesia, dum in antiphona esti eorporis Christi: cerdos in aeternum, Gra- Dominin secundum ordinem Melibyeis ρο- obtiali Et Tridentinum dicis capite pri no dicit , in eo facto oblationis Eucharisticae , Christum se declaraile Sacerdotem secundum ordinem Melchisedech. m tamen similitudinem in Sacrificio panis, S vini Paulus noluit attingere, tum quia erat extra scopum Apostoli, qui solii in volebat ostendere excellentiam Sacerdotii Melchisedech supra facerdotium Aaronicum, ad quam excellentiam parum conducebat obtulisse panem , & vinum : tum etiam quia Hebraeis adhuc rudioribus noluit ingerere mysterium illud Eucharistiae absconditum , quod non nisi prouectis solebat proponi ; quod videtur insinuare cap. . vers. ii. in illis verbis : de quo, videlicet Melchisedech , gratidis nobis ser
imbecillas facti su ad audiendum. De his tamen, quia magis ad controuersistas, de ad Scripturae interpretes spectant, videri possunt Bellarminus rom. 2.tib, t. de Assac. 6.8e Cornelius iis utad capitulum 7. Distin au Hebraeos.
ρ Ex dictis insertur Christum non solum sui iaci Sacerdotem , sed Epistorum , & Summam Pontificem in pradu excellentissimo, dc eminentissimo , clim. habeat in se persectiones utriusque dignitatis in gradu excellentiori, scilicet absque limitatione , sed tanquam fons, de caput, a quo in alios Pontifices, de Episcopos potestas derivatur, tanquam in ministros cum limitatione debita. Vnde etiam sequitur, Christum habere spirituale regnum super omnes, potestatem serendi leges in Ecclesia, quam bene probat, de explicat Suare et disput. 7.fim
S axis Thomas quaest. io. agit vltinio loco de osse io mediatoris, quod Christo coni- petit, iuxta illud Pauli i. ad Timoth a. Vmus medulior Dei, cst hominum , homo . Iesu Christus. Quia tamen eadem set E doctrina est de sacerdotio , de de ossicio mediatoris ideo in hoc loco breuiter explicabitur. Suppono autem Christum aliquando appellari mediatorem, eo qliod sit aliquid medium inter Deum.& homines, quatenus utramque . natura diuinam Zehumanam substantialiter coniunctas habet in eodem suppositi omihil enim niagis est medium, quam quo a participat rationem utriusque cxtremi. Sic videntur loqui Basilius , Nissenus, Epiphanius, Cyrillus. Tertullianus, Hilarius,
Fulgentius , quos affert Vasquer in praesenti Epipham disput. 8 .c. . i. qui tamen bene aduertit, in eo Cyrii iu
sensu Christum magis debere diei
quam mediatorem :nam mediator est potius nomen osscij, quam naturae, de licui nece itaria fuerit coniunctio utriusque naturae in Persona Christi ad hoe .ut hoc officium cssicaciter, de cum sufficienti virtute , de activitate potuerit exercere , quia sola humana natura non potuisset condignὸ reconciliare Deo pecca. rores; non tamen dicetur mediator, quia participat aliquod utriusque extremi , sed quia
exercet officium mediatoris circa Deum de homines. Hoc autem officium quadriapliciter exers - Α - tur. Primo per modum iudicis arbitri ad com- Me.iatorem
nenda distidia, de decidendas controuer-q et M si as utriusque partis r de hoc habuit Christus, ideoque appellatus est arbiter ab Ambrosio Ambio cin illud r. ad Timoth. a. Vnio mediator. Sed Chrium a non omnino propriὰ, de in rigore . ut constat, bi ' ricti cum non sucrit Iud ex Dei. Seeundδ mediator
dici solet, qui est proxeneta deserens pacta, '
de conuentiones ex una in alteram partem, de
hoc etiam' habuit Christus deserens voluntatem , de mandata Dei ad nos, de preces, ac desideria nostra ad Deum. Tertio dieitur, mediator, qui intercedit pro uno apud alterum de hoe feeit Christus cum auctoritate , de cias cacia propter infinitum valorem suarum pre
cum Prouenientem ex unione hypostatica.
Quarto denique mediator dicitur , qui non solum precatur, sed soluit, de satisfacit apud unum pro altero, de hoc suit potissimum Christi munus, qui condigne satisfecit pro nobis apud Deum , de hoc pacao potuit nos Deo reconciliare.
His suppositis, duo quaerit S. Thomas tu in quaestione 2 s. Primum est, utrum hoc officium mediatoris Dei,S: hominum sit proprium Christi 3 Ex dictis autem eonstat, si mediator suma- Auxusti . tur pro intercessore, vel fatis factore, prout su-VI Q νmitur ab Apostolo in praedictis verbis, Christo soli competere , hoc minus persectE, & condigne : nam licὰt alii poni crint intercedere, de Diaiatisfacere de congruo pro alii x, non tamen de condigno , de cum sui scienti virtute ad ponendum effectum. Secundδ quaerit S. Thomas , Vtrum Laee 4s. denominatio mediatoris competat Christo inuantum homo est de quo puncto diccnum est idem, quod supra diximus de nomine Sacerdotis; scilicet , primo posse propriis sit medici, Chri 3 ιι . ut est homo Deiri , est mediator; quia ut sic includit , δc explicat subiectum, quod denominatur mediare, de potentiam, seu virtutem,qua constituitur in ratione meditoris, quae est natura diuina, 1 qua prouenit dignitas,& valor mediationis. Secundo, non posse dici, Christus , in quo uum Deus est mediatον quia Deus non intercedit , nec satis Deit pro nobis. Tettio denique posse dici , Christus in quantum ho mo es me Litor ἱ dc hoc tum insensu spe iscativo . designando scilicet pecreduplicarionem subiectum , cui pς culiarii et conuenit praedicarum mediatoris : tum etiam in sensu reduplicativo, denotando principium,
S radicem me cliationi . qu. e est natura humana
452쪽
438 De mysterio Incarnationis.
quae sola denomi iratur sor maliter intercede te de fatisfacere. Vide quae ibi sunt dicta de sacer. dotio .eagem enim dicenda sunt de Oilicio meis diatoris propter ealdem rationes. Tertio quaeri potest . sicut de sacerdotio, an haee denominatio mediatoris proueniat Chi isto per solam unionem hypostaticam, an vero requiratur ultra vitionem aliquid superadditum ad complendam hanc denominationem tRespondetur hie uiret ex dictis. Si loquamur de officio mediatoris raclic aliter , & fundamentaliter, dari quidem in Christo antecedenter ad omne alti d superadditum . nam per uni iacm lani intelligitur talis, cuius preces,satissae seon digna sint , & superabundantes, ad que adeo exigant acceptari,S habere effectum, pro quocumque offerantur. Caeterum , quia Deus pollet adhuc illas preces, S: satisfactiones non acceptare, atqae adeo tunc non est et
Christus mediator Dei , & hominum , ideo adeomplendam denominationem formalem, de proximam mediatoris videtur requiri volum .is Dei constituendi Christum mediatorem, Vci acceptandi eius intercussionem , fatis fallione ς pro hominibuς; per h1nc enim voluntatem intelligitur Christus ex officio mediatorci inplete Dei, & hominum, prout de facto fuit. Haec ta men facilia sunt, re mere de nomine.
se puto uniuersi. Iximus de summo Sacerdotio, Pontificatu Christi, de in eo suillo praefiguratum per Melchisedech , qui Git Rex & Sacerdos e qua occasione merito disputant in praesenti Theologita an de quomodo Christus fuerit Rex,& Dominus,non solum regno, & dominio irituali sed etiam directe circa temporalia.
Ain , cr quale regnum habueris cirisius
SVpponimus primo pro certo, Christum lia.
buisse saltem indirecte ius, de .lominium re gnorum, S rerum omnium temporalium . quatenus in ordine ad tegimen spirituale animarum opus erat circa temporalia aliquid disponere. yrxcipere vel mutare. Sed quaestio praeiens est. ari l4d uerit etiam impetium , de dominium di
Supponimus seeundi , Christum non fuisse de iii relubditum Repibus, Principibus temporalibu , contra Marsilium P atatumina.& Ioannem de Iat, lutio. qui dixerunt , illum suisse subditum, atque ideo tributa eo debito . A ne ecllitate soluisse. Quem errorem .semnali
Ioannem XX II. ut rescit Cardinalis Puricci eis Tut rectem. mala tua. . parte c. p. 37. CIh enim
contra doctrinam Euangelicam , cX qua constit Mavis. 17. Christum signi dicatse aperte, se est e liberum a solutione tributi. sed propter vitandum scandalum voluisse illud sol aere. His suppositis prima lententia docet, Chri- 2.stum ex iure successioniς habuiise ius tempo- SHumtiarale in regnum Iudaeorum , quia erat ex familia, & domo David. Quae tribuitur Ariuacan
quibus fauere videtur Abulentis in cap. II. Abulenta
Haec tamen sententia com nun iter ab omatibus reiicitur, & merito, quia quidquid sit. an per Ruininas post et transferri inccessio regni Iudaici ; caeterum B Uirgo non dei cndebat ex David per Salomonem , sed per Na , illam, ut probant nostii receivioles ; Ioseph autem , qui descendebat per Salomonem, non erat Pater Christi ; & llece esset Patet ait optiuus , ut aliqui respondent , quod tam cia non probat adoptio tamen non transfert ius regni in praeiudicium aliorum dei cendentium. Adde, ii ius illud per successionem ad Christum pertineret . non potuisse ad ipsum peruenire, viventu B. Virgine, ad quam prius deberet peruenit e . 3 in ea per Iotam vita indurate. Absque landam curo ettim dicitur . Christum suti se ex omnibus posteris Dauid illum qui gradu proximiori & per primogenitos ab ipso descendet et.& qui iure languinis omnibus deberet praeserti. od si Patres aliquando significant , Christum ut filium Da uid habuisse regnum eiuι, intelliguntur de
regno spiritirali, in quod commminato rcgno temporali, verum fuit , perseuerasse regnum in clomo David in aeternuin . Secunda ergo sententia docet , Christum 3. sutile quidem Regem spiritualem . non ra- s---β-mcn temporalem. Hanc tenent Driedo M. 3 Aedgm.uibus Sacra Scripture, tractatu 2. ωγ.IO. paνte i. Franciscus victoria tu relemone Rictoria. prima de potestate Ecclasa. s. a numero Ic.
Et Baitholomaeus Me lina infra Medina. Tertia sentcntia docet , Christum sitisse quidem Regem in uniuerso mundo , etiam in temporalibus , non tamen habitisse dominium
temporale . singularum rorum secundum humanam naturam. Nnnc tenet. & late probat
cum aliis , quos pro se adducit , P. Vasque 2 νδ eL
in praesenti di putatione87. c.F. 2. Gr sequentilat . Denique quarta sententia utrumque con- Sementia
cedit Christo, scilicet regnum & dominium silpra res singulas: quam cum aliis, quos reser sequitur, δ: probat P. Su.ire E in praesenti dθ. inter has sententias quarta videtur mihi probabilior, si aliquantulum explicetur, & lim rudi iam mitetur. Oportet enim distinguere inter re- aMhoru gnum in actu primo . in actu secundo, quae etiam distinctio considerari potest in dominio, ut insta videbimus sedi teq.Non videtur autem, posse negati, Christum habuisse aliqumbiis Regis , εἰ Domini saltem in actu primo in viai - uersa
453쪽
Antonἰri s. Almainus. Tu tremem. Durandia .
uer' regna, de in omnes res mundi. Porris Christium fuisse Regem uniuersalem , docent
Antoninus, Almainus, Turrecremata, Naua rus. Durandus. Hostiensis, &alii quos afferunt Suare E, & Vasqueet uestris .it 3: quibus addi potest P. Molina tom. t .de iijΤιριω-2.dsp. 28.
ubi Christum δc Regem, Ac Dominum eise late defendit. Pro hae sententia afferri solent aliqua Scrupturae loca. Apocil. 1. Ubi Clit istus dicitur
re . thoe est in humanitate Rex Regum,.
δε ominantium. Ach. ι . Annunctians pacem
per Iesiam cir sium , hic est omnium Dominus, t. ad Corinth. i s. Omnia subres sunt et , praeter eum. qui ubiecit ei omnia Matth. vltimo , Data est mihi omnis pote in eoelis , in terra. Quae tamen, dc alia similia Vasque E nu . I 3. existimat, nihil probate , quia possunt iacilis explicari de regno spirituali Christi. Sed negari
non potest, eam explicationem dissicilem esse; nam res num praecise spirituale non sussieit ur, proprie loquendo appelletur aliquis Rex, de Imperator simpliciter, & absolute. Neque enim Summus Pontifex propter regnum spirituale, quod habet appellatur unquam Rex Regum, nee Rex totius orbis; nec Si inmus Sacerdos in lege antiqua propter potestatem spiritua- Iem , quam in Iudaeos habebat, appellatus est est unquam Rex Iudaeorum: alia enim est potestas spiritualiς sacerdotuin ; alia illa , a qua aliqui vocantur Reges, ut constat ex omnium
Ratione possumus arguere primo pio eadem sententia ad probandum Christi regnum uniuersale ab absurdo , quia si Christus solum haberet regnum , dc potestatein spiti tualem,
prout volebat secunda sententia ,sequeretur. non possie nobis Christum per voluntarem humanam praecipere , nisi ea solum . quae pertinent ad rcgimen spirituale animarum r atque adeo si praeciperet nobis aliquid mere temporale , ut donationcm , alienationem , artis exercitium , domicilii mutationem , possemus opponere , quod excederet terminos
porcstatis suae , quae solum est ad spiritualia praecipienda ; sicut nee Summo Pontifici praecipienti mere temporalia extra dominium sedis Apostolicae , obediunt fideles. Vndes quod mirabilius etae magis extendere tur potestas Praelati ad praecipiendum religiolis subditis suis, quam potestas Christi ad praecipiendum hominibus ; nam Praelatus praecipit indifferenter subditis, &ea, quae adspiritualem gubernatiouem spectant, & ea etiam, irae ad tenino ratem. Hoc autem quis au eat de Christo existimarMergo fatendum est, quod habeat potestatem uniuersu em imperandi , εe praecipiendi in omni materia , ratione cuius omnia eius praecepta obligarent, nec pos
sit aliquΤs desectum potestatis, vel iurisdictionis illis optone C. Secundo arguere possumus 1 smili , quia negari non potest , quod Christus ita sit Rex, 5: Pi inceps supremus in Republiea Angelorum, ut possit illis praecipere in omni materia,ncin solum in spirituali , sed etiam in ordine ad gilbernationem politicam quis enim au
deat negare , possie Christum praeeipere ali-
eui Angelci , ut moueat tale.vel tale coelium ut applicet causas naturales ad generandasti pluuiam , Ze alia elusinodi ministeria ,. quae respiciant gubernationein temporalem uni
uersi Non potest autem dici, quod sit minor potestas Christi ad praeripiendum hominibus , quam ad praecipiendum Angelis, aut quδd non sit ita perfectὰ Rex hominum , sicut est Rex Angelorum ; eago fatendum
est , posse ipsum nobis praecigere quidquid
ad gubernationem politicam 1 pectat absque ulla exceptione , aut limitatione . multo magis, quam possit quilibet Imperator , aut Rex temporalis t hoc autem ipuim est eme Regem uniuersalem , possie scilicet regere , de gubernate Rempublicam , ferre leges, distribuere munera , & ossicia . in quibus actionibus consistit regia potestas , ut con
Radix δe iandamentum huius potestatis estvnio hypostatica, ratione cuius sieut humanitati illi debentur aliae excellentiae , & priuilegia, ut potestas patrandi miracula , plenitudo scientiae, viso elata Dei in supremo gradu, dignitas capitis . de alia eiusmodi ; sic debetur dignitas haec.
se ilicet Principatus, Ze regnum in omnes creaturas ; sicut ergo aliae gratiae & excellentiae
datae sunt de satio humanitati Christi , satendum erit datam fuisse hane , nec debemus absque iungamento limitare loquutione ς Scripturae supri adductas . quae absque ulla limitatione Christum Regem , de Dominum appellant.
Dixi tamen , concedendum esse Christo regnum saltem in actu primo; nam Reῖmina in actu secundo videtur importare non tollim potestatem imperandi, & regnandi, sed usum. de excitarium illius. Ccr im autem est , Christum nolui mea sumere hoc exercitium.&munus regendi in temporalibus prouinciam, vel regnum aliquod : nam in hoc sensu cuidam petenti Lucae la. A Lagister die Katri meo , ιt d uidat mecum hereditatem respondit : Homo, qu s me constituit Iudicem , aut diuiserem inter vos Φ scilicet quoad usum de exercitium ; de Ioan. s. Cum vellent ipsum eligere in Regem, si igit in montem. Imὰ 4icet nunc pectiliari prouidentia attendat etiam ut homo ad curam status temporalis Reipublicae Christianae: non tamen dicitur, exercere munus, de ossicium Regis ; Rex enim dicitur ille, qui immediate praecipit, dirigit, prohibet, gubernat, non ille qui interius applicat alios ad imperandum ,&r gendum , de ideo fortasse Christus Ioan. t 8. dixit PiIato : regnum meum non s is hoc mundo; ubi non negauit omnino se Regem , sed n sauit se regnare in hoc mundo . quia licyesset Rex huius mundi in actu primo; non tamen assiumpserat munus, de omelum regnandi, de ideo subditi non erant solliciti de liberando ipso ex Iudaeorum manibus. Et in eodem sensu eanit Ecelesia in hymno Epiphaniae, Non eripit mortalia , qui regna tat caelestia ; quia scilicet tetento sibi iure radicati, Se alto, noluit auferre usum , nec etiam ius proximum , 8e humanum , quod Reges habebant , ut mox di
454쪽
46o De mysterio Incarnationis.
Contra hanc patiem nostrae sententiae aliqux solent obiici, quae ncilὸ dissoluuntur. Primo obiicitur, quod Christus neque sui e Rex iure haereditario , nec per electionem p puli, nec per speetalem concessionem Dei ; ergo nullum habuit titulum ad regnum. P. Vasquede. 4. videtur velle per ipsain unionem liypostaticam absque ulla alia concessione competere Christo ius Regis , unde inscrt , non numerari bene omnes titulos in argumento iacto. Ego facilE concedam, interuenisse conccssionem Dei, debitam quidem unioni hypo staticae, sed quam Deus ae potentia absoluta potuisset negare, sicut de gratiam habitualcha, aliaque dona similia illius humanitatis : unde ad argumentum iacile resipondetur. Chri itii in habui me hoc ius ex concestione Dei debita dignitati ipsius Christi ; rationes autem ad ponendam talem conccinonem Dei a posteriori,
& a priori adductae a nobis sunt. Secundδ obiiciunt, quia frustra poncretur in Christo talis potestas, quae nunquam habitura
Respondetur , idem dici possier de peritia
omnium I insitarum . quibus Clii illus nunqu..in loquuturus crat ; de peritia omnium artium, quas nunquam exercuit, de potestate comicr-
tendi lapides in aurum , quod nunquam facturus erat. Sicut ergo haec omnia habuit absque usu, quia ipsummet posse erat persectio debita humanitati unitae Verbo; sic& ius regium , est enim persectio magna posse praecipere in omni materia . 8c hoc ipsum reddebat magis laudabilem earentiam exercitii,& imperij, quo Irro iure sito poterat exercere. Denique addere possiimus , non fuisse omnino abique usuillam notestatem uniuersa litor consideratam: nam sicut potestas conii errendi lapides in au rum non fuit omnino absque usu , caclcm cnim erat potestas patrandi omnia miracula , quae
quidem saepe redacta est in actum ; sic ea-dcm potestas praecipiendi data fuit Christo
uniuersalis in ordine ad homines , & Angelos , per quam in Angelis exercet ossicium Regis immediate : imis eadem porcstas uniuersalis suit praecipiendi in omni materia spirituali , & politica ; quae potestas exercetur, dum imperat in spiritualibus . nequc enim necesse est, quAd reducatue ad actum in omnibus materiis , sicut nec potestas miracula sa-ciendi reducta est ad actum in omni genere mi
Tertiis obiicitur, quia si Christus suit Rex,
sequeretur , Summum Ponti sitem eius Uiearium esse R egem uniuersalem etiam in politicis. Hae e tamen sequela facile negatur , eum Christus non Aederit suo Vicario totam potestatem, quam ipse habet , uti in in spiritualibus nedum in temporalibus ἔ multa enim potest Christus etiam in spiritualibus , quae non
potest Pontifex , ut instituere sacramenta , date gratiam extra Sacramenta . de alia eius
arto obiicitur, quia sequeretur, ab inia stanti concepticinis Christi omnes Reees suis vel tyrannos,vel Vicarios ipsius. Respondetur , non suillia Vicarios in spiri R. sellitiis. tualibus : hanc enim potestatem etiam quoad
usum assumpsit sibi Christus , & suis Vi exertis , quos designauit. , Iii temporalibus vero suisse quidem non vicarios designatos . sed permistbs , quatenus potens iure suo auferre eis omnem potestatem , noluit auferre , quod non est proprie e me vicarium. Si enim aliquis sit , cuius Regnum alius Rex possit iure inuadere, & Occupare ad vindicandam iniit tiam sibi illatam , non ideo dicetur Vicarius illius, qui permittit, ipsum regnare, clim iure post et cum expellere. Sic se habuit Cluistus erga Reges , quos exim iure suo pollet regnis priuare , eaque sibi acci pure .m,luit id facere, sed permisit eos in iure suo. quod habe bant, qualecumque illud est et, permanere.
uniuersi. RE 'at altera pars dubii circa dominium sin I x.
gularum rCriam: de quo consequenter di- Prenuntiascenduiti videtur Christum liabit ille etiam eius
modi dominium in actu primo , licet non in 'actu lectindo, arce dominium humano modo, nisi cuca res aliquas paucas. Colligi aute vidc-tur haec post crior pars ex priori, scilicet ex iurea es ni, dc principatus, quod Christus habet. Pri- Aettii inruo, quia licet non omnis Princeps sit Dominus ρο - . singularum Grum . quae si int in suo principatu, vel regno, aliud enim est dominium iurisdictionis,aliud dominium proprietatis, & ideo Rex,&Princeps non pollunt , nisi in certis casibus disponere de bonis subditorum ; Caetcrum nim-
qtiam inuenitur Princeps, qui non habeat etiam dominium proprietatis circa aliqua bona de quibus possit pro libito disponere , quae pertinendad hi eum ε, hoc enim spectat ad Principis dignitatem , ut sit etiam Dominus , Se diues , ne sit merus Iudex habens iurisdictionem absque diuitiis. Cum ergo Christus sit princeps, Rex
iupremus totius orbis, ut probrium est, non est
credibile, ipsum ita habere iurisdictionem meram . ut nullius prorsus rςi habeat dominium proprietatis , nec possit de ulla re pro libito dis
ponere iure dominii. inod si aliqua bona illi
attribues , quae sint sub eius dominio, siue in
coelo , sine in terra , consequenter debes fa teri , eum ci se Dominum omnium , propter argumentum supra factum , ridiculum enim
esset dicere , quod est magis Dominus ccxli,
quὶm terrae , aut unius partis te quam alterius , nec omnia aeque eius dominio, & notestati subesse. Secundo ab absurdo , quia si Christus non I . haberet vlluni ius dominii in res huius univcrsi, Artua re non posset absque iniuria mittere grandinem pro libito suci in fundum , vel in segete, hQminis inuiti ; Dominus enim rei hanci ius ad uersus omnes alios, qui domini non sunt ne laedatur in bonis suis , quis autem credat, PCC catulum Christ mn contra iustitiam cum obligarione restituendi si pro libito suo grandinc ira, aut pluuia in mitteret in fructus noli ros Hoe
455쪽
eerte multum derosaret ipsius dignitati, potestati, nec potuisset absolutὰ dicere, datam sibi esse omnem potestatem in coelo , & in terra. Fatendum ergo est, ipsum et se Dominum rerum omnium. nam ille est Dominus dominio proprietatis, qui potest disponere de re aliqua, absque alterius iniuria; quare etiamsi aliquis in usu rei peccet contra alias virtutes , si tamen non peccat contra iustitiam, dicitur Dominus illius, nec aliud proicis intelligimus per dominium proprietatis, nisi hoc ius utendi, de disponendi de re aliqua absque alterius iniuria. I . Tertio, ex eadem potestate supremi Regis Artuitur ter collisere possumus hoc dominium radicate in res singulas , quia ut Princeps supremus potest sibi applicare ex bonis subditorum quidquid voluerit , iicut Si alii inseriores Principes pollunt ex lubditorum bonis accipere a 4 remuneranda merita , & osticia eximia alicuius Principis erga Rempublicam verbi gr.itia, si in Galli Mn , vel Hispaniam veniret Princeps aliquis de illo regno optime meritus, quia nimirum illud ab hostibus saeuisti in is liberasset, & eximiis beneficiis ornasset, velletque ibi habitate ; ecitu Rex posset, etiam sit opus esset in nouis gabellis impositi . ex honis subdito tum colligere, quantum satis esset ad Principem illum pro suae nobilitatis , & meritorum gradu remunerandum, ne vir tantae dignitatis cogeretur mendicare, aut
petere quidquam ab iis, quoς tali, tantoque superabat excessu. Cum ergo Cluistus ipse abique ulla proportione . S: mensura dignitatem transcendat cuiuslibet Principis , in iusquc erga humanum genus merita nulla possint liberalitate compensari; poterit certe supremus huius Reipublicae Princeps, de gubernator, qui est iplemet Christus , de bonis subdit cirum absque limitatione accipere , sibique applicare, quairtum eius merita , & dignitas excedunt merita, de dignitatem aliorum Principum , ne opus sit quod indignissimum esset sacultatem petere a subditis . adeo inserioribus aA utendum re aliua, quod esset quasi a sub clitis sui; mendi-icate. Bene ergo arguitur dominium proprietatis saltem radicale cx potestate regia,
quam habet. scilicet ius accipiendi sibi quidquid velit absque propria iniuria alicuius subditi. is. Quarto idem a sortiori probari potest, ex A immν eo. quod Christus non solum est Princeps. noster , sed etiam Dominus ; nosque sumus , non solum subditi eius, sed etiam serui, non famuli utcumque , quales sunt.
qui libet E possunt ab hero discedere . sed serui, qualia sunt mancipia, & qui non possunt Domino absque iniuria obsequia sua denegare. Ex hoc autem a sortiori sequitur. eum ein Dominum rerum nostrarum ; plus enim est esse dominum personarum , quὶ miscultatum nostrarum , imo in rigore iuris seruus, qui plenE, S: perfecte seruuet est, nihil acquirit , quod suo domino non aequirat. Antecedens vero , quod scilicet nos simus vere se tui Christi . non solum ut Dei.
sed ut hominis , colligi potest in primis ex
modo loquendi ipsius Christi, qui quantumcunque modestiae exempla nobis exhiberet, noluit hanc veritatem , dignitat Emque suam discipulis oeeultare ; sed saepe ingenue pro sessus est , se et se eorum Dominum , ipsosque
suos seruos. Ioann. I s. Iam non daeam vos se uos vos autem LM amicos ', prius ergo iure
seruos vocabar. Matth. io. Non est di Apuriuhuper Magistrum , nee seruus super Dominum Dum; loquebatur autem de se: & clarius Ioan . I . vocaiis me Magistrum . st Dominum, O bene dotis sum et en quod dominium , &quam seruitutem profitetur Ecclesia in hymno
corporis Clirilii, dicens: O res mirabilis emanducat Dominum pauper,seruus, est humilia. Jc ali
bi saepe . Ratio praeterea ad probandum idem ante- Is.cedens potest eme primo ab effect ii, quia Christus, cui procul dubio potestas tradita est a Patre moderandi pro libito hoc uni iter sum,s otest licit E per Ministros suos. Angelos vide-icet, vel daemones, hOmmes morti tradere,
non solum in poenam delictorum, sed alias
ctiam ob causas, ut p. ita, ne malitia mutet intellectum alicuius iusti , vel etiam ob bonum commune, ne aliquis puer, si ad aetatem virilem veniat, impediat stat tem minorem magnae indolis succedere in regno, vel denique propter maiorem gloriam ipsius Christi hoc autcm argumentum vi fletur pleni domini j ; quod enim maius dominium . quam posse de vita seruorum dii ponere absque corum iniuriar Vnde a sortiori constat , pose Christum homine ς, quos voluerit in seruitutem redigere, dr tradere eos aliis in seruos. qui enim potest homines vita priuare absque eorum culpa, poterit a fortiori illis adimere libertatem,quae minus bonum est, quὶm vita. Si autem potest eos tradere aliis in seruitutem, proculdubio Dominus est eorum, nemo enim
seruum dare potest, nisi qui Dominus se illiusserui, quod ii serui sumus Christi, consequens
est, ut Omnia nostra sint etiam in dominio eius
Confirmarique potest ex aliis titulis , qui I . ilicienter post uni sundare in nobis tale nseruitutem ; nam in primis sicut potest nobi acerbior poena infligi propter peccata nostra. poterit etiam seruitus ; atque ideo Christu ipse, qui supremus Princeps ,& Iudex noste cest , poterit nos in seruitutem redigere in poenam nostrorum delictorum , sicut propior eandem rationem potest alias grauiores poenas imponere. Rurius potest candem seruitutem iustissime fundare titulus redemptionis. nam sicut qui captutum suis expensis a iusta struitute redimit, potest eundem sibi in seruana retinere , donec depretio exhibito ubi satisfiat; multo magis poterit Christus retinere nos in seruos, quos infiniti valoris pretio adurissima nostrorum delictotum seruitute redemit. Cuius debiti grauitatem ponderat optime sanctiis Bernardus in sermone de qua- Bel niti. drupliei debito. C risto inop it Iesu dehes rem
Nem Pstam tuam . quia ipse tam suam payisii pr. vita tua, cr cruciatus amaros sustinua , ire t re fer-
peruos sustineres ; dc post aliqua pondera improportionem si immam inter iit , quod reddere iii possunM .
456쪽
461 De mysterio Incarnationis.
Disumus, & id, quod Christo debemus. Si- ipsum Vasque x, qui nobil cum luptὶ concessit,tat nihil inquio ad inultam tabes Gm- hristum tulit e regem, & IPrincipe in totius ,r para xem , ua ct vita nostra nusiam habet ad bis , iram Rex, & Priticeps supremuς, si talis est. vitam iasus proportionem , ei m illa Hgmor, ista non pol pit ab alio Regc , vel Principe impediti
miserior esse non possit. Nec me putes rem exaσ- circλ Ugimzn , S administrationcm sui princi gerare sermombus , quia his deficit omnis tingua, Daxus ς go vel alij omnes Reges non erant verimes lait oculus vel ad intuendum tanta Lena- Rςgς , sed Christi ininistri,S Uicari j vel Citii
Donis areanum. cium ergo es donauera quisquid stu non Crat Ucrus Rex totius uniuerit, ne di
sum , quidquid possum, nisne istud sic es, sicut c us,duos iuraui fui sic lupremos Reges eius selia ad Solem , gutta ad fluuium, lapis ad mon- dzm regni,Mit prouinciae. ad ceruum Quis crgo dicat, ex- omnus ergo dcbcmus codem modo respon- 13. cedere potetatem summi Principis, si pro tanto dς ς, non piade quidum elle simul duos Reges Di ij. debito exigat feruitutem, quae millesimam de- ciuidcin regni , vcl duos dominos ciuidem reibiti partem non attingit aequales,& iitpremos ; qui a s queretur ineonia I g. - Denique ratio a priori desumitur ex digni- uςmςns supra positum , poste tamen cile duo g tate infinita humanitatis Christi, eui propter Rςgς , Vcl duos dominos iub Ordinatos, quo- unionem hypostaticam eum Verbo diuino , si- rutini alter stilicet alicri sub ordinetur. iiii, e ut debent ut con naturaliter aliae excellentiae, liciatur. Sic erant si inui eges Chri itiis&Cae & gratiae,sic etiam debetur dominium uniuer- , quia hic subiiciebatur illi, quatenus ab salu rerum Oinnimn & personarum, ut possit de illo praturat iure remoueri, regnoque priua. omnibus disponere pro libito suo absque alicu- Sic etiam poterant cile duo domini 1 lib. ius iniuria ; quare non est credendum , decile or linati , ni cmur enim, alios Omnes 1ioli ita illi hane dominii perfectionem,sicut nee desunt in niti te dominos Teritin tuaruiu , sicut antea, aliae excellentiae debitae. i dicum dςpendentia a Chritto , non quia ab Dixi tamen, hoc esse dominium radicate,& ipso accipe cnt dominium stiarum rerutri,
in actu primo, sicut diximus sectione praece- ud quia non priuarentur , c ura poli tint ab δenti de potestate regia, & dominio iurisdi- ipiis privari. Appellabat mir tamen Reges,&ctionis , quia dominium Grinale,& proximum Domini simpliciter, α absolute ; quia Rex humanum est illud, quo res ita est alicui ap- hum no modo ille dicitur , non qiu a nullo plieata. ut sine eius licentia nemo possit lici- P rsus potest iure impedire omi es enim tu , & ab:qtie iniuria eam contrectare , sibique piatiunt impcdisi i alte in a Deo sed qui iux- usurparet Christus ergo habet certEjus ad ita humδn uiri commercium , & politiam non sibi applieandam rem quamlibet uniuersi, ut /gnoscit Superiorem , a quo Follit impedi- non pollemus absque cius licentia eam usurpa- ri, licet Pollit a Deo, vel ab co , cui Deus po rei dum tamen id non sacit, dicitur habere do- t stat ein , & dominium cominis erit: itaterim minium radicate hoe est, ius ad applicandas res τὸ mcn dum ab eo non impeditur, dieitur huia sibi ,&eonstituendas in dominio proximo. iuxa inmo modo Rcx , vel Dominus , quia ha ta quam distinctionem facile possunt solui at- bζt ius humanum imperandi hominibus . &gumenta, quae contra nostram sententiam fieri prohibendi illos ab ulu rei tuae, licet non ha- solent. ius impediendi Dcum . nec cum , cuix' Ptimo obile it ut Ioannes XXII. qui in Deu suam potestatem , & dominium coin.
ιι, ara tri orundiam , de religiosis domibus , vicit, dc bificultas , Ut diximus, in regno,&iudo.
Clitatum habuisse dominium proprietatem minio rei alicuius et nam si in rigore loqlia. aliquarum rerum: supponit ergo, non la ab utile mur , R CX eriam, licet Don sit dominus per dominium omnium. iis arum , cst tamen dominus , & habet donii. s. uisuri Respondetur in primis, non negare habuisse nium proprietatis circa ius reginandi, & im omnium, sed pol utile id, quod certius erat . M perandi, quare qui insuin impeditet ab usu sit siciebat ad oppositam doctrinam refellen - ςgnandi , insurret illi iniuriam, & peccat et dam eorum, qui contendebant, Christum ita Contra iusti iam commutatii iam, & ipse Rex Histe pauperem , ut nullius unquam rei domi- pQ cst Vcndere , vel perinutare hoc ius, si nium habuerit. Deinde ibi set mo cst de domi- ς ut alsa bona sua , ut constat : si ergo Paternio hun, vici proximo , quod Christus non ha- V sque a admittit . Clirilium futile ,& esiebuit circa res omnes. nam lieet posset eas ita sibi Rςgςm totius orbis, necesse eli, quod con- anplicare,ut earum usum absque ipsius ite tia cςdat , poste duos simul elle dominos alitae ita l. i. ut rodi .ct prohibitum; noluit id sacc- cuius rei, atque adeo potuit te elle Christi imre, nis citcaal quas res paelicas , quae ipsi ostere- Dominum rerum omnium, licet alii etiam
hantur, vel qua: aliter acquircbat, quas sibi pe- cssenῆ singuli domini singillatum rerum. cultri et applicabat, de ideo carum Dominus Nam sicut erant domini iuris regnandi in ta- sectiliariter dicebatur. li, Vel tali prouincia , licet Christus est et simili' Σ'. SecundA, P. VatqueE num. I. arguit exs etet dominus resnandi in eadem prouincia ; se OI .elis s. t. si duobu. . st. Commodiati, vel cantra , Vbi poterant cile domini talis fundi, licet Chri-c G. Iureconsul τἰ:ς dcie et, non poste simul esse duos 1lus esset clominus eiusdem : ratio enim utriui V i v α- dominos in .lidum eiusdem rei ; dominus que est, quia ius illud ,&dominium nihil aliud cndri a nemiue p rest impediri circa usum cst , quam titulus, ut praeseratur aliis omnibus
rei suα potant autem ab altero domino si uter- circa usum talis rci ; habebant auic in tituque elici dominus insolidum. Hoc argumenia Ium, Ut praescrrcntur in imperio talis plouintum videtur habete sere eandem vim contra ciae, Vci in via talis fundi caeteris honum bus.
457쪽
qui i Deo specialem potestat cm . . it dominium non acciperent quod uim Cit, ut dicantur Reges,domini humano modo , Ut diximuς, quod dominium iron opponitur cum dominio alio . seu titulo , quem Christus habet, ut praeferatur omnibus, si velit, in imperio talis proti inciae, vel in usu talis iandi : nam dominium humanum est titulus limitatus, &condicionatu v, scilicet ut praeferatu aliis omnibus, interim dum lion impediatur ab alio habente a Deo speciale ius , vel potestatem , ut dictum
obiiciet ramen , Tertio aliquiso Christus habet dominium rerum singularum, sequi, nos peccare contra iustitiam, & committere sut- tum respectu ipsius Christi, quoties contra eius voluntatem utimur re aliqua huiusmodi.
Respondetur facile ex dictis negando sequelam, quia quandiu Christus non applicat sibi illam rem peculiariter , manet sodum cum dominio radicali, & in actu primo suprὶ explicato non vcro cum dominio proximo, atquc ideo relinquit usum rerum, sicut erat antea,
licitum, vel illicitum , secundum alios titulos humanos nollens uti suo titulo , de applicarerem illam sibi: quanilo tamen aliquam rom ita sibi applicuit, prout secit circa aliqua bona in hac vita mortali , peccabant contra iustitiam, qui inuito Christo ea bona sibi usurpabant, tro- ut de facto peccauit Iudas peccato surti, laeo que in Evangelio appellatur fur, quia ea , quae Christi, & Apostolorum erant, ipsis inuiti , sibi applicabat. An vero respectu bonorum Ecclesiae , quae peculiariter videntur Christo a fidelibus donari, habeat Christus dominium proximum, ita ut earum rerum iniqui usurpatores Committant verum . de proprium surtum contra dominium Christi quaestio est pertinens ad tractatum de iustitia . dc iure . ubi trachari soler de dominio bonorum Ecclesiasticorum, penes quem sit de qua videri potest P. Molina
tra quoia i ri alioq docet, eorum bonorum dominium esse penes Ecclesiam , ad quam spectant appellari tamen Cluisti patrimonium , eo quod peculiariter ad Christi obsequium, de eultum, de propter eius amorem, δc reuerentiam donata sunt. Sicut etiam quod pauperi datur propter amorem Christi , dicitur dari Ciuino , licet vere aequiratur pauperi eius eleemosynae dominium. Quae sententia mihi omnino probatur, quia eiusmodi contractuς donationum deseruiluit quidem ad transferendum dominium in eos sol iam , cum quibus
ecim mercium habemus . 3c quoruni accepζationem possumus cognoscere , de a quibus pollumuς licentiam petere utendi rebus illis, cum oportuerit: alioquin possemus etiam do nare aliquid animae alicuius mortui.& per consequens non posse ullus uti amplius re illa, niti obtenta licentia ab illa anima, quod ridiculum esset. Si eut ergo res Ecclesiae in dominio Christi, sicut res aliae omnes. licet 'eciali titillo appellentur Christi patrimonium. sicut etiam appellantur putrimonium Sancti BeneRicti, vel S. Augustini,quae eorum Ecclesiis donata, de acquisita sunt.
Ut ma dubitari potest , virlim Christius ab
initio suae conceptionis , an vero solum pollmortem liabuerit hanc potestarem regiam, de hoc doinini viri uniuersale rerum omnium 3Videtur enim post mortem illam accepi ub , tunc enim dixit Apostolis Matth. vltim . I .ua Matth. VI t. est mibi omnis potest.μ ιn culo , tera A; dc ita eodem sentu videtur I ivlus ilixissb ad Rom. Rom. ι .
s mortuorum dominetur. Caeterum si argumenta a nobis adducta aliquid probant , vi lentur etiam probare a primo conceptionis momento; tunc enim cum introducerctui a Pata ein orbem terrarum iussa sunt Angeli cum a lorare , utique ut Regem , de Principem sitis ira: si autem erat iam tunc Angelorum Ru .dc DO-. minus, consequens est, vi csset etiam ex tunc
hominum, dominus. & Rex supremus, eisque posset praecipere. Dicitur tamen post mortem accepisse potestatem , de dominarum fuisse, non quia tunc acciperet de nouo ius. sed usum, de exercitium , ut notatuit bene noster Cornelius Cornelius. in illum locum Pauli, hoc est accepit potestatem, de dominium expeditum; antea enim habebat quidem potestatem praecipiendi, sed eius
praecepta non acceptabantur ab hominibus; post resurrectionem vero exaltatum est eius nomen, acceptat irata eius impcrium , receptae
eius leges ; dc ideo dicitur tune accepisse potestatem, sicut in oratione Dominica petimus, ut adueniat regnum Dei , quod quidem non
potest intelligi de regno Dei , quoad ius, sed
quoad usum, hoc est, quδd Deus regnet in nobis per obedientiam nostram, de obseruantiam diuinae legis,de voluntatis.
Addere possumus , accepisse Christam post
mortem potestatem absolutam mandandi exequutioni leges, &placita sua in oderatulique uniuersum pro libito suci : ad quod quidem anica indigebat oratione , qua id, quod vulter, impetraret a Deo i postea vero istum negotium in eius voluntate positum est , se Deo ad exequendum quidquid voluerit , ita ut sufficiat velle, de suam voluntatem exprimere; unde supra di 8. 27. Hi. q. diximus ipsum non orare nunc strictu, de inti. gore, sed late, quatenus supcriori intimat suam voluntatem : quare sicut fac cidos verbis consecrationis prolatis mouet Deum in fallibiliter
ad ponendum ibi corpus Christi, de ideo dicitur habere potestatem consecrandi ex paci Dsone diuina sibi facta; si e Christus ex simili
promissione uniuersali accepit potestatem sa-eiendi quidquid vellet in hoc uniuerso, & ideo dieitur accepisse dominium, de potestatem, noniiuis,sed facti. seu posscssionem rerum omn*m dc facultatem condueendi omnipotentiam Dei ad ea qmnia,quae ipse Christus voluerit.
De adoptione Christi. Sic TIo I. Suppountur facilina, ct communiora in hac controue a. SECTIO II. qua ratione Chriso τι h
458쪽
464 De mysterio Incarnationis.
mini competat esse filium naturalem Deir
SECrio I II. Ex eatur, o defendisse sentcntia probabilior.
sex materia diis cilior est propter gra-I-i contio uersiam recentiorum A Theologorum circa Christi filiationem naturalem , di adoptiuam, ortam ex auctoritate Cone 1lij Francosordiensissubi negatur . Christum c tiam vi, hominem esse filium adoi' riuum, qiram controuersiam cona- --bimur redigere. in breuem summam supponentes ea,quae faciliora suerint , & probantes ea, qua, difficiliora.
hac controuersia. SVppono primo, Deum habere filios adoptiuos, quod passim Scriptura testatur. Ad Rom. 8. Accepisti omium a. optionis filiorum, in
quo clamamus. AH et Pater, ad Galat. 4. Ut
prio/um sitiorum reciperemus. ad Ephes. I. quipraristinauit nos an aiaoptionem filiorum. I.Ioan. . Videto qualem charitatem dedit nobis Pater , ut f-
hJ Dei nominemur di simus,le alibi saepe , quibus locis non sortim constit, iustos noui Testa inenti esse filios adoptiuos , sed etiam iustos veteris restamenti ; cum enim adoptio fiat per gratiam habitualem haec autem eadem data tuerit Patribus antiquis, & nobis consequens est,illos etiam fuisse filios adoptiuos, non quidem ex lege, sed ex gratia. Suppono secundo, adoptionem differre a fi- Ωιρρου sim etiatione naturali, in hoc potiss1mum , quod fi- δε--- liatio naturalis tandatur in communicatione naturae viventis: at vero adoptio est assumptio alicuius loco fili j, eum vere non siit filius proprius, sed extraneus. Ita habetur in Con-C6eil. Π e. Franco sordiensi circa finem , his verbis. used est adorio . nisi charisatis eo latio , q Pater adoptione sibi copular silium . quem proprium non habet Et in libro Sacrosyllabo approbato in eodem Concilio sic habetur col. s . Porro adopti Aus dis non forest iusiis, alienin est ab eo , a
quo dicitur adoptarus . gratis ei adoptio tribuitur. e Moniam non ex duirosed ex indulgentia tan-ttimmodo adoptio praestatur. Quam differentiam colligi dicunt ex ipso vocabuso adapisonis , ..I enim . quas optare. vr sit . quod per naturam non est Sic dicitur paulo inserius col.
P. Umni enim adoprio ex af. iιο ne durit vocabuli sui origιvem. Habet namque ex vIraque parte virnam arierbium elegamur in sitim , ut sidicas: utinam sis misi infitium adoptiuum ,'e contra: v δ m maerearate instium adoptari,dec.
. Suppono tertio , eo tempore , quo Hispani sub Maurorum tyrannide erar, fuisse quen- Vt AE, F --lice in Episcopum Vrgesilanum, & Elidum Alchiepiscopum Toletanum, de quibus
si clinii , 28. docuerunt, Christum ut hominem eme filium adoptiuium Dei , rari ite autem bui ut doctrinae damnati suerunt
prius in Concilio quodam priuato ; postea instante Carolo Magno in' Concilio celebriori Flaneo sordiensi celebrato auctoritate Adriani Papae, & Praesidentibus cias legatis, quo3 Concilium approbatum. videtur ab eodem Adriano Epistola sua Et lieet huius Concilii decreta longo tempore latuerint ; carierum perpetua historicorum relatione , scimus, ilia
lud Concilium habitam suisse, & ibi damnatum suisse errorem Faelicis,& Elipandi de Moptione Christi, de iam tandem aliquando opera
Laurentii Sueli prodiit in luce aliqua pars illiuet Concilii, nempe Epistola Concilii ad Episeo pos Hispaniae, & Epistola Adriani Papae ad eos.
dem. & libet Sacro syllabus approbatus in codem Concilio, quae omnia habentur in tertio domo Conciliorum , de sine controuersia ab omnibus Catholicis,ut vera,& legitima excepta sunt. Suppono quarto, in eo Concillio ad minus damnari hanc propositionem, Chrastus homo non suns lossiius naturalis Dei de istam e Christus homo est qua M. Atius adoptiuus Dei: nam illi haeretici non negabant . Christum Deum , S ut Deum esse filium naturalem Dei, sed solum volebant, hominem non esse filium naturalem, sed adopturum, ut ex eorum verbis sepe ibi relatis constat, &ex iis, quibus Patres eorum errorem damnant. Dubium tamen est,an etiam damnetur,Christum in quantum hominem esse filium adoptiuum auarez enim , & alii volunt, non damnari hanc roduplicatiuam . licet sit falsa ; quia nimirum haeretici non curabanr de hac propositione in eo sensu. sed in alio diuerso, 1 cilicet diuidendo duos filios, quorum unus esset naturalis , alius non esset naturalis. sed adoptiuus ; qui sensus vel erat Nestorianus, vel parum ab eo differret, & ideo Concilium. &Pontifex frequenter reducunt aduersarios ad 'Nestorium probantes, ipsos eiusdem errroris esse participes. Alii tamen cum Vasque E VO vastum. Iunt, illam propositionem cum ea re duplica tionc etiam esse damnatam , quia haeretici so-ltim dicebant, Christum secundum humanitatem , seu secundum carnem esse filium adoptiuum, ut ex eorum mente refert Adrianus iudieta Epistola. Ego non existimo . eundem omnino sensum esse, quem intendunt aliqui auctores Ca-Iudiatum tholici in illa reduplicatione. & quem intende- -iώbant haeretici, nam haeretici volebant,loquendo de Christo hcimine, ut eo distinguitur a Deo. esse :filium adoptiuum ι Catholici vero etiam loquentes de Christo homine concedunt. esse filium naturalem , sed addunt, esse adoptimi mseeundum quid, seu secundum humanitatem. Caeteriam adhuc censeo, iuxta men cin Concilii. N Adriani. debere negari istam reduplicativam , quia ista ratio Cone illi fundatur in eo , quod adoptio includat cxtra ncitatem Iersonae , quod non reperitur in Chesito, ex ioc autcm fit , neque secundum humanitatem csse filium adoptiuum, quia non cst persona extranea, nec habet negationem requisitam ad filiationem adoptiuam. De quo dixi Iatius supra 28. seo . s. agendo deserat tute Christi. Vide quae ibi die a sunt. Nec obstat.Claris um .ut hominem habere gratiam itabitualem
459쪽
biWalem, cuius effect iis formalis est sacere fi lium adoptiuum; respondeo, enim adoptionem non prouenire formaliter albi a gratia habitu li, sed a gratia, de carentia coniunctionis realis, quae coniunctio in Christo impedit formaliter adc3ptionem. Aliqui vero Patres, qui Chri ito. adoptione iri videntur aliquando tribuere , loquuti sunt de adoptione insensu improprio, vel fortasse in aliquidius littera mendora est , ut de Hilario merito censet Uasque a disput. 89.
His suppositis,quae facilia sunt, dissicultas est, siquidem Christus in quantum homo non est filius adoptiuus, siquidem in quantum homo, est sanctus, est haeres, est dilectus, an in quantum homo sit filius naturalis, Ze qua ratione coInpe tat Christo ut homini hae e filiatio, seu quae sit ratio soriolis constitutiva Christi vi hominis in ratione filii naturalis Dei 3 quod magis ex pro- feta examinandum est.
Qua ratione Umisto ut homini competat esse filium mitur,lem Dei refuntur variae sententiae,
Conueniunt serὸ recentiores Theologi in hoc, quod non solum hic homo Christus sit filius naturalis Dei, sed etiam in quantum homo: quod videntur colligere ex verbis Adriani in m diata Epistola cal. 3. ubi postquam probasset ex scriptura, Christum eile filium naturalem Dei, subiungit, Foelicum Elipandum haec omnia de Clit isto secundum diuinitatem
explicare : ipse autem docet, debere etiam le-cundum humanitatem accipi, quod probat,tuna ex aliis, tum ex illo Pauli ad Romanos S. Pνο πιο Νωβo non pepercit Dem,sid pro nobu omianibuου tra ιdit lium : Vbi ponderat Ponti sex,
Christum traditum fuit se, ut hominem, &ilium eundem , qui traditus est appellari s lium ab Apostolo , quod idem colligitur ex eodem Aditano , de ex Concilio aliis loeis in-sia adducendis. Hoe supposito, non parum laborant Theologi , ut explicent, quomodo Christus vi homo sit filius naturalis Dei, ut sic enim non vidctur procedere per veram generationem 1 Deo sunscientem ad iandandam veram relationem filiationis naturalis. P. Suare et in praesentisi'. 49JHt. I. 2 1. docet, Christum etiam ut hominem esse filium naturalem Dei, quia etiam ut homo habet ratione unionis tu, ad bona Dei, & ut sic etiam est haeres, iuxta illud ad Hebreos l. locutuι est nobιι tu filio . qum congatuit haeredem uniuersorum , hoc enim non eompetit Christo ut Deus est mam ut sic non est haeres, sed solum ut homo I hoc autem ius ad bona paterna est proprium filiorum; cuin ergo Christus ratione unionis habeat hocius, conlinquens est, ut se habere aliquam filiationem; haec autem non est adoptiua, ut supra suppoititur λ crgo natur. lis; non quia sun detur in generatione, Si natiuitate naturali propria,
sed quia oritur ex principiis intrinsecis ipsi ut filii , scilicet ex unione ad suppositum , per
quod eo inpletur natura humana in rationestersonae : S in hoc sensit dici potest riatura- is, quatenus haec unio naturalis dicitur minhumanitati, sed Christo , qui intrinseco rcsultat per illam unionem. Fatetur tamen Suarc hanc filiationem naturalem multum distare , filiatione naturali propria landata in vera generatione , & ideo non esse filiationem naturalem uni uoce cum illa, sed analogice, & improprie. Ab hoc modo dicendi parum differt vasque et disputatione octogesima nona ire decimo Vterque autem colligit, per
hane filiationem non dici Christum filium solius Patris aeterni,dcit totius Trinitatis, quia 1 tota Trinitate sanistificatur essicienter. COlligit item , si Pater, vel Spiritus sanctus assumerent humanitatem , illum hominem fore etiam filium naturalem Dei , siquidem esset Sanctus , & haeres , non per assectum , sed
per coniunctionem, de unionem naturalem,
sicut humanitas Christi. Haec sententia, ut verum fatear nunquam Lmihi placuit videtur enim inducere nouum Aut ri nogenus filiationis naturalis in Schola antea non η auditum sine ulla necessitate, & non sine in- conuenienti. Sine necessitate quidem , quia si ulla est necessitas , maxime ex Concilio Francosordiensi, & Adriano supra, ubi Christus etiam ut homo videtur appellari filius naturalis Dei: hoc autem , si quid probat, co- gcret quidem ad defendendam veratri, 3c propriam filiationem naturalem , non impropriam, de analogicam . qualem Suare 2 satetur esse istam , quam ipse defendit : Concilium cnim,ec Pontifex ex vero, de proprio Scripturae sensu, cuius loca plurima aficit, colligit. Christum esse filium naturalem Dei , ergo loquitur de vera, & propria filiatione; ergo alia filiatio assignata non habet ullam necessitatem in Concilio. Quod vero haec filiatio naturalis habeat aliqua inconuenientia , probari etiam potest insinuando nonnulla , quae ex ipsa videntur sequi. Inprimis enim sequi videtur , Spiritum san- y.ctum esse de facto filium naturalem Dei, non quidem per naturalem generationcm , sicut Verbum, sed alia ratione diuersa .scut Christus ut homo per te est fatus naturalis Dei Probatur sequela, quia Christus ut homo ideo est filius naturalis, quia habet ius naturale ad bona diuina, S: hoc non per fratrum superadditam, sed per donum intrinsece pertinens ad suam constiturionem e sed Spiritus sanctus, licet non accipiat naturam diuinam ex vi processionis; habet tamen, de quidem ex vi processionis in aliquod intrinsecum , ratione cuius habet ius ad bona diuina, non minus,sed multo magis, quam Christus ut homo I ergo ex Codem etiam capite poterit Spiritus sanctus diei filius naturalis Dei , quod videtur absurdis
Secundo sequitur,Christum ratione etia gratiae abitualis eonstitui aliqua ratione filium Dei. non quidem adoptiuum, quia adoptio dicit earentiam fili apionis naturalis, sed tamen erit filius alio mosi Probatur sequela,quia ideo Christus ut homo per te est filius ratione unionis,quia ut sie habet ius ad hereditate, do bona t
460쪽
sed etiam ratione statiae habitualis habet ius ad haei editatem . & bona diuina, ergo etiam ratione gratiae eth filius , non adoptiuus, ut ipsi satentur erso naturalis, vel satendum est, illud ius non iussicere adaequale ad fundanadam filiationem. Τ ei lici sequitur , Ch istum, ut hominem esse filium naturalem Spiritus Sancti, de filium naturalem Verbi, & per consequens tui ipsius quod salsum esse vidcbimus sectione le-quenti. it. Denique a priori impugnatur ex definitione filii naturalis cnmmuniter recepta ', filius cnim est, qui per nat ires em generationem a patre procedit: est autem' generatio origo tu-
Mentu a τι-nte, a principio comunito in similuu-dinem natura, quam definitionem tradunt
Theologi communiter in materia de Trinitate; Christus autem ut homo non procedit a Deol er generationenem; non enim oritur in sentia
itua inem naturae ἔ ergo ut homo non procedit ut si ius naturalis , quantumcumque habeatius ag glomiam, & ad bona diuina ratione unio nisi, postaticae. rh. Alij ergo recentiores contendiint, Christum uiarum seu ut hominem non solum analogieὸ, sed vere, & propriὰ habere filiationem naturalem respectu Dei: quod aliter eontendunt explicare, accommodando definitionem generatio- nis naturalis supri positam : dicunt enim, Christum ut hominem proccdere a Deo, viventem a vivente ut constat; item in similitudinem naturae, quia homo etiam ut homo habet naturam similem Deo, non quidem in specieatoma, sed tamen quantum suffcit , ut dicatur
simpliciter, de absolutὸ factus ad similitudinem Dei. Denique oritur a principio coniuncto,' quia in Chi isto inuenitur aliquid ipsus Dei, scilicet substantia Uerbi intrinsece constituens apsum Christum , atque ideo in Cliti-sto videt Deus aliquid sui, quod significatur per principium coni chum ; S per consequens Christo ut homini conuenit integra definitio generationis naturalis , Ut Uete sit filius naturalis Dei, etiam ut homo.
Hae e sententia displicet primδ, quia dissoluit
definitionem generationis naturalis , quam
Theologi omnes 'alitet intellexerunt , scili- licet ur origo a patre tanquam a principio coniumsto sit in similitudine in naturae hoc est, . quod origo illa tendat ad ponendams militudinem naturae r in Christo antem non ita se habet . nam unio cum pcrsonalitate. . per quam habet Christus ut homo esset a principio coniuncto secundum istam sentcn- fiam, non tendit ad hoc ,ut Christus ut homo sit similis Deo in natura , sed per aecidens ; &omnino disparatc se habet illa coniunctio ptin-eipii ad similitudinem natarae , de per consequens non oritur Christus similis in natura ex vi processionis 1 principio coniuncto, sed aliunde vi manifeste constat.
Secundo displicet, quia licet Christus ut γε, homo habeat aliquam similitudinem cum
natura dinina , non tamen eam quae requiritur ad generationem naturalem haec enim per se loquendo tendit ad similitudinem vni uocam, quiads aliquando non assequatur eiusmodi similitudinem , ut contingit in genera tione muli ex equo; hoc est per accides, & praetcr intentionem naturae quae cx se tendebat ad maiorem similitudinem. ideo cri an Patres ex filiatione naturali Verbi diuini arguebant eius diuinitatem. Ita Hilarius libro de Synodo , au- uersiis Ara.rnos , his verbis. Puro itaque non po- Μηδ iv test aliena a se , ac disi lis I9bstantia Pater dici. & paulo post: Pater emm bicestir Deus . si .ge .ue u , non des uis , atque alis nae a se es-
ιM Naturam , quia aeuersDarem Paterna Natura Π.ttruitiu naturata non recipit. Vbi ex generatione naturali colligit aperte unitatem na
turae : quod si pollet filius naturalis este cum matura diuersa, possent sacile Ariani respondere , Verbum cile filium, non tamen est e Deum, sed creaturam iii tellectualem unitam hypostatice Deo. Tertio displicet, quia in eo dicendi modo, licM Christus ut homo constitueretur ex aliquo
Dei, nempe' personalitate, non tamen Procederet ut homo ex substantia Dei, quod tamen Patres requirunt ad veram generationem naturalem ut scilicet filius procuclis ex natura,&substantia Patiis.Ita Basi lius lib. .iauersus
mi ,m , ubi probat filij diuinitatem hae ratione. uia quod ni , non est ex substantia eius, qui acit : quod autem generatur, ex ipsa substantia est eliis, qui generat: ergo si Verbum fieret, non ra. . Θ esset filius, quia facere , & generare non sunt
idem. Videatur Bellar minus tom I. cono verssem L . lib. I. ωρ. ι, .ubi hoc etiam argumento probat Christi diuinitatem contra haereticos tran- sylvanos , qui dicunt, Christum esse filium Dei , quia dct Spiritu Sancto conceptus est, lieci non habeat veram diuinitatem. Si autem tem christus ut homo esset filius naturalis Dei ratione humanitatis , non esset ex substantia , de natura Patris , nam personalitas non pertinet ad naturam , neque ad sub- Bel tarma. tantiam Dei in modo loquendi Samstorum Patrum Z ergo ut homo non oritur ut filius naturalis Dei Ideo alii Theologi etiam recentiores aliter aceommodant definitionem generationis natu- rralis Christo ut homini di eunt enim, Christum A Hr xione humanitatis procedere, viventem a Qi I 'uente,procedit enim homo vivens a Deo vivente, non tamen haberet ratione humanitatis esse simile in natura, sed ratione Deitatis hyposta ficu unitae; a qua etiam, & a personalitate habet sor maliter, quod sit a principio coniuncto: habet ergo totum, quod petit definitio naturalis generationis, licui non habeat totum ex uno eodemque capite, sed ex diuersis. Haec etiam sententia displicet. Primo quia explicat verba definitionis genitationis in sen- 17. su valde violento, & alieno a mente omnium Theologorum,qui plane volunt, origine viven- ti; a uiuente non habere se concomitanter, &per accidens ad similitudinem naturae, sed omnino per se, & formaliter ita ut origo illa tendat ait ponendam similitudinem in natura, similitii do illa naturae si ex origine viventis a viventer quod significat definitio illis verbis. Orago et 3uemis in Amilitudinem natura , id est, origo tendens ad pimenda similitudinem naturae. Hoc aute noc reperitur iuxta hanc sen; etiam