장음표시 사용
81쪽
rra Terram caderet, si paululum cresceret projectionis obliquitas. Potest etiam contingere, ut Luna , in Trois pico Cancri existens, videatur oriri, & simul deficere, in Moscovia, vel etiam intra circulum Articum, quando in reliqua Europa videri non potest. Debent auistem defectus frequentius videri in Zona Torrida, MClimatibus temperatioribus , quam in frigidioribus, quia viciniora sunt plano Eclipticae , ubi ab orbita
Lunari in nodis intersecatur. 8.' Lunare deliquium eodem momento videtur ab imregro bem pbaeris Terrestri, quia cum sit vera privatio luminis primarii in Luna, & haec videatur ab inistegro hemisphaerio, videri debet etiam in illa sua privatione : i md verb apparere debet deficiens plusquam integro hemisphaerio Terrestri, quia cum deliquium duret ad aliquod tempus, quandoque ad 4 horas, &interim Luna per motum communem omnibus sideriis bus feratur ab ortu in occasum, percurrit subtracto
motu proprio in ortum alios s8 meridianos totidem graduum. Unde si ponamus Lunam totale deliquium pati in principio Arietis, vel Librae, & imminere meridiano 9o, prope Maldi vas, quoniam integrum hemisphaerium videt simul Lunam, initium talis deliquii apparebit simul, & in primo meridiano ad Insulam Ferri, Oriente Luna, & in meridiano I 8o, ad insulas maximh Orientales, Occidente Luna spectante in suis respecti vh locis totii Asia, Europa, & Africa inter meis diis . Quia ver5 Luna interim progreditur ab ortu
in occasum, hinc post 4 horas finis deliquii videbitur, oriente Luna, circa meridianum 3oa, qui transit per Regnum Chil ense, & Amazonum , Insulam Cubam , Novam Franciam , &c.: ad ortum Mero, occidente Luna, circa meridianum ira , qui transit per In Iam Sumat me, Cochinc inam, per occidentalia Sinarum Regna, &c. Dixi eirea, quia utrinque addenda Lunaistis semidiameter, refractio , &c. Unde divisa superficie Terrestri in duodecim partes aequales, fere 8 vid
82쪽
re poeunt aliquando eamdem Eclipsim Lunarem, & Regi
nes circa utrumque Mundi Polum constitutae. Hi ne si indi- . cantur preces, eodem tempore absoluto ubique gentium a
peragendae, posset eligi aliqua phass deliquii Lunaris, v. g. immerso totalis, plerisque oculo visibilis, reliquis ex cauiculo nota, & reductione horarum ad proprium meridianum. Vice versa, Solare midere non potes integram bem pharium , quia cum Luna si tanth minor Sole, & magnam habeat parallaxim, factu subducitur ab apparenti interpositione, quod lassicit, ut Sol, qui fulget luce propria, aliis appareat totus, quando aliorum aspectui subducitur, vel ex toto, vel ex parte. Idem etiam eruitur e X eo, quod in gradibus circuli maximi in superficie Terrestri spatium in longitudine decursum a centro sive umbrae, sive penumbrae, semper sit minus ioci gradibus . Quia verb proprius Lunae motus a Sole est ab occasu in ortum , & consequenter etiam motus centri umbrae, sive penumbrae in Terris, quae Coelestem motum imitantur; idcireo Sotaris defectus prias apparere debet in Regisesbus oecidentalibas, ac deinde in Orientalibus cum alia
qua levi exceptione inde proveniente, quod post primam aphasim Lunae globus subit Solem; atque ita aliqua portio umbrae, sive penumbrae in occasum extenditur; quod simili proportione intelligendum de ultima phasi, quae est Occidentalior respectu loci, qui vider ultim li centralem desectum , ed quod dum Luna sese subducit a Sole, simul cum illo descendat in occasum. Qubd autem prima phasis fiat in loco, ubi Sol oritur; ultima phasis in loco, ubi Sol o eidit, latius, & Geometricδ Ostenditur a P. Simoneui. Sed& hic quoque danda exceptio in exiguis quibusdam Eclipsibus; nam in defectione Solari an . I 43, d. II Octobris, quae in Terris nusquam pervenit ad integrum digitum, prima phasis Oeeidente Sole fuit Borealior, & Occidentalior in oceano Septentrionali; ultima phasis pariter in Solis occasu fuit Australior, & Occidentalior circa Scythiam minoiarem, & Bulgariam; Luna enim ad Nodum Descendentem tendebat in Austrum. Vice versa, an. r 4 , in Eclipsi Solari, d. ro Martii ad Nodum Astendentem tendet in Boaream , quando prima phasis erit Australior, & Orientali otin Asia minori oriente Sole; ultima phasis soreatior, & oeciden Diqitiam by Coral
83쪽
cidentalior in Oceano Septentrionali, pariter in ortu solis. ut videre est in Typo illius anni CL Eusaebii Manfredi, qui lib. I, Introduet. n. LV, declaravit se per illas voces Sole
oriente, aut Oeeumbente , intelligere de ipso Solaris centri
ortu , vel occasu , ad ostendendos Solaris Eclipsis limites, non de ea Disci portione, quae deliquio assicitur, quaeque adhuc latere potest sub Horigonte. Ubi Sol occidens incipiat deficere ex inferiori, & Occidentali sui parte, vel orient desinat deficere ex inferiori. & Orientali sui parte, innuit Kepleras in Rudolphinis Praec. rss , pag. ros. Alia de vari
tate Loci ex parallaxi Latitudinis vide in fine Capitis VII.
f. XX. Cur a parens arcur penumbra Lunaris aliquando excedat quadrantem circuli maximi in superficie Terresνi; quanta fit di meter umbra mera Lunaris in eadem superficie . In qua loco Eclis Dis Solis duret totam diem, Lunariι totam noctem. Cur Lunari
penumbra non sit an sta. Quid sit inclinatio, ον plaga Etat ipsis.
Quaeres r.' An amplitudo . sive Areus penambra Lunaris aliquando excedat quadrantem Circuli maximi in superficie Terrestri, & quaenam sit maxima ejus quantitas. Declaratur: Sit in Fie. 3s , Tab. XV. Sol i', Luna L, Arcus umis brae merae in superficie Terrestri erit a. m. Arcus penum in br a. n. m. p. . qui in optica projectione evadit diameter Coni penumbrosi a. I. p. quem faciunt radii procedentes alimbo Solari. ut ex B. R., & perstringentes hinc inde globum Lunae: Dico: Di ametrum . sive At cum penumbrae Lunaris, in Telluris superficiem projectae, aliquando superare
quadrantem circuli maximi: cum pervenire possi ad grad. 98, vel 99, numquam vero loci excedere: quod sic Oitenditur. In Fig. 38 , in serius explicanda, invenitur semidiam eis ter Disci Tetretiris 3 4 , χο , semidiameter penumbrae 3o , Is , a delique tota ejus diameter cli , 38 . Si ergo axis penumbrae ita obliqvh caderet in Discum Terrestrem , ut una. Penumbrae extremitas tangeret punctum B, seu Polum Bo- Tealem , altera extremitas, in meridiano Disci transeunte per centrum ejusdem. & penumbrae, appareret ex Lura ultra
punctum Μ, versus Auli rum septem ex dictis minutis cum dimidio, quae hie aequivalent octo circiter gradibus trans AEquatorem. Igitur datur casus in quo diameter, vel a
84쪽
eus penumbrae excedit quadrantem Circuli maximi Terr stris: Consequenter duo Spectatores, qui invicem differant in latitudine ultra so grad. , eodem momento temporis videre possunt aliquam particulam Solis deficientis ad comtrarias partes, quia non sunt constituti extra totum arcum Penumbrae. Idem dic de alio casu, in quo una extremitas penumhrae intra Di scum tangeret punctum AE in AEquatore, v. g. in primo Meridiano, altera extremitas esset ultra M in
Meridiano v 8 , a delique duo Spectatores, qui invicem differant in Longitudine non plus gr. 98, possunt simul intra penumbram comprehendi. Maximh favorabilis evaderet alia teruter casus , si retenta Luna Apogea Sol esset Perigeus, quando diameter penumbrae foret sa 3o ; ade hque ex tes us supra semidiametrum Disci effet 8 , io . Proindὸ Max ma quantitas Areas penumbra statui potest grad. circiter is Circuli maximi in Terrestri superficie: Ut mirum non sit nunquam auditum suisse duo eodem momento vidisse aliis quam partem Eclipsis Solaris, qui invicem distarent ultraroo grad. sive in Longitudine, sive in Latitudine. Sed uris get non levis difficultas ab auctoritate, & Geometrica deis monit ratione Clariss morum Virorum ' , qui arcum magiis mum Penumbrae in Eclipsibus Solaribus dea niunt gr. γx seis re, scilicet verum vero non pugnat. Nos loquimur in iaciendo plures, & diversos casus; illi loquebantur de casu,
in quo axis penumbrae recta caderet in Discum Terrestrem ,& centrum illius coiret cum centro Penumbrae. Nam in eadem Fig. 38. cum centrum Penumbrae V, pervenerit ad centrum Disci Μ, coibunt centra utriusque , & extremitates Pen umbrae, quae ex Luna conspecta superabant radium Disci septem vel octo minutis, distabunt invicem ultra Punctas, . Atqui puncta a S ex constructione distant invicem inistervallo radii, sive semidiametri Disci, quae in hac projecti ne orthographica non occupat grad. 9o in .ssi quatore, aut Meridiano B A. sed tantum so grad. , i v. g. in AEquat
re go ad occasum in hor4 22, & go ad ortum in hora a ergo habita ratione illius excessus, & curvitate Globi jam H in is .
85쪽
incipientis se prodere, laudati Auctores optimὲ statuunt A cum maximum Penumbrae praedictae non occupare nisi Ir gr. circiter in circulo maximo Terrestri, quando nimirum axis Penumbrae recta cadat in Discum; Qubd autem praeclari illi Viri, neque in aliis casibus nobis repugnent, ostei,ditur praeis terea ex iisdem: siquidem ex datis a Riceiolio eruitur diameter penumbrae Lunaris aliquando major toto radio Diislsci Terrestris: Nam Luna, & Sole perigeis diameter penu
brae est illi si Luna Perigea radius Disci σ3 , 43 Item Diameter penumbrae Luna, & Sole Apo. geis, est illi 3ε , 34 Luna Apogea Semidiameter Disci 33 , zoHinc re ipsa, non possimus contraria Maioribus funda menta, sed veritas occulta, etiam in eorum principiis lat hat: quemadmodum & nostro saeculo multae veritates latent a Posteris revelandae.
Quaeres a.' Ωuantas si areas umbra mera maximust. . Areus umbra mera v. m. in eadem Fig. 33 , non excedit
tres gradus; nam si axis coni umbrae Lunaris productus intelligatur, si opus sit transeat per centrum Terrae, ejus sectio in superficie Terrestri, visa ex Luna, erit quasi recta, ade ue similis circulo sin aliquibus casibus, in quibus axis obliquε incidat in superficiem Terrae, ejus sectio degenerabit in Ellipsim cujus diameter a. m. quando est
maxima occupat tres circiter gradus circuli maximi Terrestris . Id multipliciter erui potest . Nos sic ratiocina. mur: quoniam umbra mera in Terrestri superficie oritur ab apparenti excessu diametri Lunaris supra diametrum Sola. rem . illius umbrae diameter , ubi appareat tanquam circulus in Tellure, nequit ex Luna videri major, quam videatur ex Terris praedictus excellus cest enim eadem distantia , & Luna est minor Sole atqui maximus excelsus dia. metri Lunae per i geae supra diametrum Solis apogei est circiter 2', Io'; nam juxta Tabulas Cassinianas est a'. a , in vertice 2', 38 , juxta Hireanas a', sa' ubi Luna sit in i ei vertice et , et ' ; ergo etiam diameter umbrae merae ,
quando rei'ε cadit in superficiem Terrae, quasi in formam circuli, visa ex Luna est circiter a , 3o'. Iam ver 5 quia
86쪽
peripheriae circulorum sunt ut diametri, si tune L na distaret ab oeulo nostro so semidiametris Terrestri hus, illa minuta 2 in orbita Lunari essent in super ficie Terrestri sexagies majora, ad elique aequivalerent gr. a F; sed quia a Luna Perigea ad oculum nostrum non sunt nisi s s semidiametri Terrestres; idcircti umbrosus Lunae conus secatur in parte crassiori; perinde ac si objectum, sive umbrae merae basis admota esset oculo una parte duodecima suae distantiae, adelique etiam apparentia objecti augeri debet parte sui fi : imo
reipsa aliquanto minore, quia ad securius excludendam majorem umbrae circularis expansionem, assumpsimus excessum apparentis diametri Lunaris supra solarem , maiorem omni Observatione antehac peracta, adhibito calculo Hiraeano pro zona Torrida; s autem addantur minuta II et quae sunt ri praedicti arcus, ha-hebimus arcum grad. a, min. 42 et circuli maximi, hoc est milliaria Geographica Isa et , vel ad summum
1 To, ex numeris Cassin. Lunae in vertice; ergo di meter umbrae merae non subtendit arcum majorem in circulo maximo circumferentiae Terrestris Rieciolarjuxta sua principia existimavit ab umbra mera o cupari possie in superficie Τerrestri Sole Apogeo, Luna Perigea gr. 3, min. 31 ἰ ; sed recentiores, qui diametrum umbrae merae Geometrice inquirunt, etiam attento semiangulo coni Lunaris umbrosi, qui ferh κ-rualis est apparenti Solis semidiametro , concluduntia metrum umbrae merae, cum maxima est, & circu- Iaris , esse gr. 2, 38'. Quaeres 3.' Loeam, ubi Solis Eetipsis daret totam diem , vel deIιquium Lunare totam Noctem. θ. ponamus
peti aequivalenter ubi arcus diurnus in primo casu sit minor tribus horis; arcus nocturnus in secundo casu non sit major quatuor horis; hic locus, etsi multiplex sit pro vario anni tempore, praecipvh comparet Pr
87쪽
ph alterutrum circulum Polarem; prior quidem ad alis titudinem poli gr. 65 Q Sole exi .iente in gradu aci Capricorni respecta Borealium ; posterior verti in eadem latitudine, quando Sol existit in gradu a 3 Cancri,& Luna in opposito gradu 28 Capricorni.
Quaeritur 4.' ; quare Lunaris penumbra , qDae proin
v e. petatur per radios divergentes t a, I p V. Fig. 3 s
TAE' xv. non extendatur ad infinitum spatium. S. Quia quanto magis oculus recederet a Luna L in partem Soli oppositam , eli minor ejus diameter appareret , donec ulterius recedendo sub angulo insensibili, redderetur instar puncti, & tunc omninli evanesceret. Quae res s.' Quinam sit casus exceptionis, ac Iarus, in quo Lunaris defectio, quae plerisque est tota- Iis, aliquibus appareat partialis, ut notaverat Wemdelianas, P. Castus, & alii. Potest limbus Lunae extra umbram , & angulus contactsis esse verius Austrum, qui tamen lateat in Italia, vel regionibus Bois' realioribus ; sed parvum discrimen vix est 1ensibile ,
Quae res s.' quid sit flexus tenebrarum, live Obscurationis, vel inetinatio Eclipsis , & plaga ejusdem R. Inesinatio Eclipsis est angulus Eclipticae, & arcus f in Orthographica projectione lineae rectae transeunistis per centra corporis Coelestis obscurantis, & obscurati. Plaga autem & respectus Eclipsis dici solet oinpositum horigontis punctum, in quod cadit arcus vel linea transiens per praedicta centra planetae vel umbrae obscurantis & corporis Obscurati, vel in medio, vel
in fine, sed praecipvh initio desectionis. Proinde fi v. g.
deliquium Lunae incipiat circa occasum AEquinoctIa- Iem cum par a latitudine Boreali, eius plaga erit ad ortum AEquinoctialem cum parva latitudine Aultrati. Viceversa, finis in ortu, plaga quam respicit, erit In Fig. XXIX, occasu. Vide Fig. XXIX, Non omittenda Alm' ' eeutia, praesertim in phasibus circa horizontem , ut a denominatio respecias aliquando petitur a loco Pr Simo, aut a venti adjacentis plaga. CA- Diqiligod by Corale
88쪽
OBSERVATIONES SEPTIMAE. Observatam es primo Luminariam defectus usu
quam fieri , ns in aliqua Syzygid, non tamen ἔποπιπι bux, Solarem quidem in Nomilanio, Lunarem in Plenilunio. a.' Solarem contingere in apparen si eo unctione eum Luna, Lunarem in mera oppositio ne eum Sole, Leet momentum mediae Eetipsis non semper A momentum merae opposito uir. a.' Solarem defectum videri interdiu , Lavarem noctu , quammis aliquando conspectum sit utrumque Laminare supra borizontem sui notatum es in obseriationibus Lori. 4.' Sol aliquor minutis secundis horariis a te apparentem Lanae conta ctum incipit pallescere a in Luna , etsi penumbra non faci Ie distinguitur, tamen aliquando bane ad integrum ferὸbora quadrantem excurrere; nam III. Praesul Franciis scus Blanchinus Romae an. I OS , d. I; Septembrit Lunae tamen evisse debilitari jam ab aliquot minutis, no ramis b. 8 , 3a'; initiam Eetipsis, Ame ambram meramb. 8, 43'. Academiei Pe inenses in deliquia Ianuarii IT O viderunt penumbram tenuem initio borae quartae post mediam noctem ; densiorem bor. 4, 8'; iuitium EeIL D bor. 4, 33'. Contrario oνdine nos anima ertimus
Senis in sine deliquii die a Nomembris I 43, b. I , 62'as', quando umbrae Deeessit penambra tensim dilutior , donec post borae fere qaadrantem emane steret. In Hi o. νid Caelesti D. Du Monnier dieituν in speesId Pari UR. S. Ac. an. I 682 , die a 3 Augusi obfermatum initium penumbrae bor. 3 , so'; prineipium Eetipsis b. 4, 26', go'. s.' rarium deprebensam es tempus immersionit , antequam
89쪽
quam totam Luminare de iat. An. x 24 , dis 2 a Maji ab initis Eeliasis ad totalem Solis obductionem euis a sunt miusta boraria s3 τ . Anna II o ab initia
deliquii ad retalem Luna immersionem in umbram Terrah. I, 4' s'. 5.' Mora in obseuratione pariter varia ; MI, respecta determinati Dei Terres is, aliquando moratur sin totali obseuratione ad tria minuta temporis. An. I Os
in totali obsearatione b. a , min. 44' s I '. I.' Egres stis ab umbra , ides ab initio emersonis, ad finem ejurindeliquii, observatione Bononiens, bor. r,r' 48 '. Neque enim tempur emersionis aquale semper es tempori immersionis ; smiliter Tycho in Episeola ad Rothma num testatur se reperisse tempus inaquale ab initio deI quii Lunaris ad maximam obscurationis quantitatem ali. quando diuturnius ε' min. borariis, qaam a tali medio ad finem. 8.' Duratio totius Eclipsis ab initio ad finem militer maria: Solaris diei in Maii au. a oo, Bononia, obsermante Manfressio, fuist borar. I, 23' 4o''. Eadem respecta Globi Terrestris Auge diaturnior: Lunaris diei i3 Ianuarii i Ao, bor. 3, 35' Ict', adedque aliquaudo ad quatuor fere boras perdurat . s.' In Eeli bus So. is partialibus indieiam famma obseurationis admentantis es major inerementi obscurationis retardatio, ct quadam meluti mora, ut alias notatam, antequam iveipιat d erescere. D. Uulzelba ur 9 in Gliasi Sotari an. ictos, d. 13 Septembris, Norimberga summam obscurationem com ere mirit dig. X, q3', ab hora Io, I ' s ', usqu ad boram Io, 12' 29. Io.' Darante Eetipsi semidiameter Luna apparuit erescere a is' so' ad x5' E eou-
ea medium Eeliram Solarem partialem notamis Luna diametrum minorem , quam initio, ct suo , ut contingo
90쪽
νι ρIre is retatibus Luna deliqxiis. Merentur etiam . Uermari fingularia quadam in Eeli bus matutinis , ac vespeνtinis sub Solis ortum, vel oceasum.
Praedicta temporum varietas in Luminarium Defectibus notata suas servat
f. XXII. αν non in omni S uia e tingat Eclia ν; cur Solaris non fiat ni in mollisis, Me in apparenti
Conjunmone , atque interdιu; Lunaris nonni in Pis nilunio , seu veta oppositione , ω noctu ; cur momentum . medii deliquii non semper fit momentum vera oppositi nis . Paraaoκum Solis deficientis , quando totus es infra Horazontem , O Lunae ollae deficere , quando Sol est supra Horizontem ; ων ante initium , ω post finem Eclitiis pallor in Sole tam brevis , in Lund aliquando uIt hora quadrantem. Tempora immersonis , ω emersioni non semper aequalia. Scrupuli incidentiae quid. Μο Luminarium in totali obscuratione , ω eentra Penumbr in superficie Terres i. Duratio maκima defectilis Sola ris s cir Lunaris. Mora seti retardatia eirca summam ob furationem in Eclipsi Solis parriati . Tem ora phasium ignota eκ jam notis deducenda. Variatio apparent, diametri tempore Ecliseum.
Nihil enim fit sine causa; ergo & ipsa temporum varietas observata in Eclipsibus suam habet Lege a Constantem, ac ratam; nam et .v Nisi visa distantia L minarium sit minor aggregato semidiametrorum utriusque, Sol non apparebit deficere: id autem non potest contingere nisi circa conjunctionem, seu Novi lunium: similiter Luna non deficiet, nisi ejus distantia ab axe Umbrae Terrestris sit minor aggregato semidiametri ipsius Lunae, & umbrae, quod non potest contingere nisi circa oppositionem, seu plenilunium; eli