장음표시 사용
591쪽
ut neminem tant teret in occulio. In hoc fuit in usu. Quare neerdos non debet enim, quod pei seipsum dieit sacerdoti. plures poenitentes simul audire, nisi ali-& etnbescentiam uincit timore offensi qua necessitas urgeat: quamobrem ma- hoe est Dei j venia fit eriminis. te faciunt, qui plutes pueros simul au,
Decima tertia, lacrymabilis,lice est cu diunt; quia ista confitendi ratio nonnul- peccatorum displicentia: lacrymabilis, las bonae consessionis conditiones tollit. non tantum cum externis,quam cum in De secreto a sacerdote & a poenitente serternis lacryims coniuncta. Quanta sit la uando, vel etiam ab alijs qui aliquo pa- erymarum vis, libro de inter ore ho ini- cto confitentis paccata audiuere, postea ne plane docui,qui locus legendus esset. aliquid dicetur de circunstant ijs hic satis Imitetur itaque pecca or Dauidem poe- quς partam ex iam dictis colli iaci Pot nitetem,qui per singulas noctes lectum taut: partim ex dicendis notae sient.
laetymis lauabat: ideo dum de maximo peccato veniam a Deo petebat, dixit, s erificium Deo spurrus comi ibulares: cor contritum & humiliatum, Deus non deis spicies. Decima quarta, accelerata, hoc est, ut post peccatum non dissieratur consesso, vel contritio cum voto eonfitendi: de
gne accedat ad censessionem . ut sacramenti essectum ce sequatur. Cap. 33.
ua conditione nos supra egimus, cum e tempore confitendi scriptimus . Est itaque naec conditio valde salutaris , ne amittantur merita omnium bonorum, quae post peccatum, ni intercedat poenitentia , amittuntur: quam docti inam. vii nam fideles animaduerterent. Et sane, si qui graue vulnus se accepisse ani- in aduertit , statim ad medicum accurisIit, ut morἰem Vitet, quid non ageret, si
uod hoe eapite explicandum prinponimus, est ualde utile iis qui
cum fructu sua peccata tofiteri,& ex consessione aliquam ut 1 litatem I portare uolunt. Et quamuis de re proposita, alias docedo late disputauerim: nue V
Primum dictum, nullo modo est dicedum, quod aliqui dicunt, ad digne confitendum, seu ad suscipiendum iacrame- tum poenitentiae satis esse, si quis confi-
post mortem sibi remedium ad uitam te nium, qiua hoc est expresse contra Con- έ cuperandam supereme sciret Quid L. cilium Tridentinum, quia praeparati cere deberet peccator,qui scit se elle sp i. nem,& aliquem dolorem requiti plane ritualiter mortuum, & sibi paratum esse decernit. Deinde, quia lex Christiana, remedium ad vitam amissam recupe- destrueret legem naturae, ex qua, ut si Iandam pra docuimus, ad peccati te missionem Decima quincta, sortis, idest tanta ad- Cbtinendam. peceatorum requiritur dest constantia, ut nullus timor a conseia te satio Se dolor: tollet et ut etiam lex diuina , quae varijs in locis dolorem & d testationem in poenitente postulat. Ideo dictum est, scindite eoida uestra . Deni- cessisset,ut ob timorem aliquod peccat si que contritio non esset pars siaenitentia manifestare nollet, hoe peccatum eonfi- quod est contra sanctorum doctrinam, teri deberet. Et sane, si no puduit peccare & conciliolum determinationem. Con- qd malum est,cur pudeat confiteri,quod eludamus igitur , necessarium esse, ad 4 i virtus est hoc ut aliquis digne accedat, aliqueras . Decima sexta, secreta, ita ut peceata habere dolorem. tvni innotescant sacerdoti, non circun- Secundum dictum, iste dolor qui re stantibus: Dium enim Christus nos obli sui ritur, sat est si sit attritio scita cumgauit ad secretam consessionem; quam- spe ueniae , de cum desiderio iustitiaetus non Probibuerit publicam,quae olim consequendae per Clistum. sone deterreat: & nulla verecundia ab eiusdem integritate letardet: quare, si quis tum hoc animo ad confitendum ae
592쪽
Ad huius dicti declarationem nota, iquattuor a doctoribus assignati attritio . nis species. Prima quando quis summe dolet de
peccato, mina proposito emendationis, no ut est offensi Dei, sed ut est quid tu tape, contra honestum, vel quia affert infamiam , poenave temporalem. Secunda, cum quis summe dolet, cum propo-
sto non peccandi, sed dolor procedit extimore oo poenam aeternam, qua peccatum puniri debet, vel ob danum spirituale, quia animam deformat. Tertia cum quis dolet de peccato ut est offensa Dei, eum proposito non peccandi, sed tamen dolor non est supra omnia, ita ut minus doleat de peccato. quam de quouis alio malo. Quarta eum quis dolet propter Deum, sed impersecte, et non habet simmum propositum de non peccando . sed solum voluntatem optantem . Inhoe dimetunt omnes istae attritiones a contritione, quae est perfectus dolor de peccato. ut est omensa Dei, tu firmo pro posito non amplius peccandi; siquidem contritici sola susscit ad hominem iustificandum sine susteptione sacramenti, modo adsit votu cofitedi: illς vero nequaqua. via colligeres ex triplici eapite c6 ritione fieri imperfecta, vel ex parte ea tam quia dolor non sumitur principaliterpi opter Deum: vel ex impei sectione dororis: uel propositi. Est ergo dubitatio. qex his attritionibus sufficiat ad hoe ut quis digne accedat ad saeramentum : Sc quidem, ut ex Concili j Tridentini determinatione colligere licet, tres priores species sufficere videntur; quarta uero mihi me; quare,qui sic accederet.& norsalia ter disponeretur, non esset absoluendus. Sed hie restat maior diis cultas , ari ex parte poenitentis sit opus aliquo malo re & perfectiore dolore, qualis est eo tritio. ut poenitens cutis e litatur fructum consessonis, nimirum actualem remisisionem peccatorum. Tettium dictum,nulla attritio , qua
non dolet de peccato aliquo pacto, ut est offensa Dei, sed tantuωeb aliam caussam, habet utin iustificandi cum sacrametato coniuncta . Quoniam , &
diuinae literae , de sancti Patres piau docent, dolorem debere esse de peccato ut est offensa Dei . Neque enim par est,ut peccatum remittatur, nisi habe itur ratio eius qui omensus est'. Quamuis ergo illi dolores possint esse boni motus liberi arbitri j ex diuino auxilio:
tamen, non habent vim etiam eum saera naeto ad peccatum tollendum. Quare, si ulla attritio eum sacramento susticelepotest,ea, est,quae concipitur de peccato ut est omensa Dei, cum fide& spe ue niae coniuncta,& cum proposito serui ea di Deo. Quartum dictum, probabile est alia quod attritionis genus eum solo factamento iustificare . quam uim sine sacramento troii haberet. Dixi esse pro-: b. bile, quia non puto, vina cum nonnul- ' ' lis doctoribus, esse de fide, ut aliqui putant, est autem hoe probabile, quia doctores nonnulli, quibusdam rationibus
probabilibus nixi id assimant . Quod in
autem ista doctrina non sit fide tenenda. patet,quia non est determinata in Concilio Tridenturo,eo modo, ut multi putant. Nana Conei lium solum ait, Attri- - trionem quae concipitur ex considerati ne turpitudinis peccati, vel poenς inferni essedonuna Dei, non dum habitantis sed solum mouentis , quo poenitens adiutus
viam sibi ad iustitiam parat:&p se solam non suis cere, sed ad gratiam in sacra-
cramento impetrandam disponere. Quinctum dictum, sicuti nee extra sacramentum , ita nee in sacramento remittitur peceatum mortale , nisi.in. tercedat veta & realis eoiittitio. Hoe D. Tho. docuerim eum multis scriptotibus
quod his rationibus confii matur. Primum , quia sequeretur homine posse conffieri' iustum . absque eo quod summe A ris amaret Deum e quod implicat: eu ny Gab is esse iustum sit eme earum Deo , eum te μι --
supra omnia diligere. Deinde , quia attritio actualis nullo modo est contritior at sine eontritione nemo iustificari potest, igitur Praeterea culta hoe sacramentum sustulisset legem naturalem quae ad iustificationem perfectam requirit dolorem. Denique confirmatur ex omnibus
593쪽
omnibus Ioeis diuinae scriptiuae in qui- ri contritio. Nam si loquamur de duabii
bus docetur, non esse ueram iustificatim primis speciebus, si remoueantur illi Mnem, nisi ubi in uera I cenitentia,& vera nes,& adhibeatur bonus, ut dolor ille neca litas, quae sane non sunt cum sola at- de peerato proptet Deum, fient contritio tritione. Atque has rationes pittet alias, nes similiter tertia species, si actus inte nunc breuiter attulisse sussciat ad eon. datur,ut accedat ad persectum dolorem. firmandam Opinionem,qua qui animad- peisectumque propositum. uerteret , profecto fateretur esse veliss-
Sed peteres,quid sacramen i susceptio
praestet. Respondeo remouere imperfectiones quae in alti itionibus inueniuntur pati in propret maiorem deuotionem de dolorem,qui in confessione crescit, partina per eruditionem eonfessa iij, qui docet ob quam caussam.& quantum sit d lendum de peccato,& quam sit necellarium firmum propositu de non peccando, ad qnod faciendum hortatur. Denique ex virtute passionis Christi Deus inhoe sacramento essicacius uoluntate mouet, ut ad perfectam cotritionem venia c. Proponuntur se explicantur nonnulla dubιιationes de contritione habenda in confusione. Cap. ι .
QVoniam ad consessionis essectum
consequendum, ut ex dictis in te uligi licet,maxime persecta contritio conset; ideo nonnullas dubitationes de ea explicandas suscepi, ex 'uarum intelli-igentia fideles multum utilitatis,ad iust tiam per consessionem consequenda ca
Prima dubitatio, an contritio quae est pei sectus dolor de peccato, requirat rei PSextum dictum, licet ut plurimum aci se piopositum de non peccando, an suis cedens ad sacramentu .ui saeramenti fiat sit sola detestatio, in qua potestate dictu contritus: tamen contui gere potest,ut n6 propositum eontiueri uidetur: eui dubita fiat,& ira confessio dicetur informis,hoc tioni respondeo sequentibus dictis. est, sine gratia iustificaute. Quia, licet ex Primum dictum, ut contritio requirit parte sacramenti certum sit dari auxiliu realem detestationem ita & propoli uinquo excitatur liberum aibitrium ad per- reale. Ita olim senserunt antiquiores sectam contritionem : tamen potest esse Theologi, a quorum sententia in re g desectus ex parte liberi arbitrii concutis uissima non est temere recededum: iau rentis; ut si paenitens esset animo distra. tum opinioni multae fauem diuinae scri OO. Quare,Vt quidam vir doctus ait. DO ptur auctoritates,in quibus, cu de petii est ita pdedu i ii sola lacrameli susceptio tentia astit detestatio pteriti,& proposi ne,ut no attedatur internus animi dolor. tu rauedi in suturia colliguntur. Accedat Ex his quae docuimus, non nulla eolli Gellioru determinatio;quoru veIba a stere licet: primum, quomodo intelligen opi eda sunt in sensu sermali eu saluuidum sit, sacramentum poenitentis, ex at- opus esse propositoqd est de Sposito x trito facere contritum,non babitu, uod ii, O nihil obstet si i hoc sesu expona ut egratia detur ei, qui solum actu est attri- D si detestatio virtualis no sussicin partius, sed ex attrito, ficit contrii si actu. De inne, nee virtualelpos iu sussiciet. Huc inde, posse aliquem digne accedere ad ita aeredit,q, finis petiuieti et est emetatio uicramentum de satisfacere praecepto de t .igie requiric reale propos tu mut ndi confitendo , quando accedit eum debita vita. Quod a res iv. ut existimo, est pars attritione; sed non c6sequi fiuctum, boe essetialis retritionis; cu qa sine eo no iu- est, non iustificari. Postea, eonandum stificamur, tu ua in comtionis definitio este, ut in ipsa coiisessione adiit contritio ne coiter ab omnib' ponis Et sane. v bος
idest per fictus dolor, vel etia post ipsa, formale ,ppositu in pςnuctib' cu p in ut conscilla quae fuit informis, hoc est licti ,ere adesset, diuti a peccaris post L sine fructu, fieri possit formata. Praete- sellionem peractam ostmerent, qu rea, uitelligi Potest,an aruiuo pollit si abstinete videmu ,
594쪽
; secundum dictum , ad contritionem perfectam, requirit ut votum expressiimeon sellionis ex praecepto diuino. Primia, quia consessio est actu necessaria ex diri uino prςcepto: ergo & eius votum, cum peccatum non remittatur nisi per ordinem ad claues, quarum usus est in confestione. Et sicivi est necessarium votum
exprestum baptismi in ijs, qui eius habet
notitiam, ut in ea techumenis, cur non
tiam expies la voluntas consessionis, in eo qui post baptismum peccauit, cui pro remedio telicta est consesso . Tettium dictum probabile est, satis esse votum implicitum & virtuale in iis ilsaepe confiteri solent,& consessi sunt, aut
Doluntatem cor fitendi habuere. . Quartum dictum, poenitenti est necessatauin votum de satisfaciendo ad albiti tum saxei dotis, sed satis est si hoc votum sit imi licitum. Quod sit neces latiuLiet: quia satisfactio nece II tria est adiluteni: quod sat sit implicitum, probatur,quia continetur in uoto confitendi. Secunda dubitatio; quoium peccato
rum debeat esse contritio . Primum diactum, licet de peccato Originali possit eu se contritio, tamen non est necessaria, si- cu ti nec de veniali: simi li ter nec de occultis . nec de aliente, nisi aliquo modo ad nos pertineam: qtiam ob caullam regius Propheta Deo dicebat. Ab occultis meis munda me.& ab alienis parce seruo tuo, ab illis nimi tu , quota sit aliquo modo particeps. Secudia ductu de oblitis, si poe, nitens oblitus est ita particulari no in uniuersali, est necessaria contritio uniuers lis; si vero est omnino oblitus, probabi, litis est. non esse obligatum ad contriti nem, quod existimate debeat, se peccanse, nisi quando ellet oblituosus,& diu cocissionem protrarisset. Tertium dictum, non est necessariae intritio de peccato iam remisto, seu c
sesso cum eius subest iecordatio: sed sat est non habere complacentiam si tamen memoria peccati ualde vigeret , ratione periculi,detestandum esset: quamuis sit valde utile semper detestari,ad maius me Iitum maioremque certitudine suae salutis. Quod aut ex se non sit necusari ρ no
ita detestatio; patet quia, ut scriptilia alis Deus non iudicat bis in id ipsum . id est noli exigit duas poenas pro una culpa, Qua itum dictum contritio est per se necessaria de peccato actuali mortali, priterito. Doctrina est manifesta, quς nulla probatione eget. Tertia dubitatio, an singulorum peceatorum necessaria sit detestatio, siue co- D. Tἔ3- tritio ad hoc ut aliquis salutem conse- δε Mer. iquatur: ad quam rei pondeo liis dictis. q. 28. aris Piimum dictum ad conseqtiendam si s. lutem in quocunque tempore satis fuit Aue. d.
contritio genetica peccatoiu, ita ut si L 6.ficiat uniuersalis ommu peccatorum de- ELec. 3 Itestatio. Primu ira hoc ductum, pister a choritatem multorum doctorum, probatur ex hac diuinc scripti irae sententia, limipietas impii non nocebit ei in quacui que die, I hoc est in quocunque temporis momento) conuersus fuerit ab impiet te sua. Et Publicano censendum est muruta fuisse dimissa peccata, cum dixit, Deus Eue is propitius esto mihi peceatori. Deinde, ' 'sancti Patres passim docent iustificati nem fieri breui temporis spatio. & Deu non exspectare temporis moras. Deni- -bis, δ' que, si ex se non sussceret ista uniuersa
lis detestatio, sed opus esset recogitati ne,*pe cotingeret, vias existes liferino posset salute conseil ut in extremo uita Secundum dictum cogitatio omnium Qeeccatorum in omni Iege est necessaria lub praecepto, de ita in contritioue quae est pars iacramenti est necessaria si,quisitio peccatorum, quorum debet esse cortitio. Quare si quis cu pollet ea adhibere,& non adhibet et, uo fieret iustus; cum sit n.essaria. ut supra docuimus, ea uaturali de diuino praecςpto. Tettiu dictui, satis est unica omnium, peccatorii detestatio de eot ratio.& ita noe necesse singula seorsim detestari . Vnde, Alb. . ssatis e , si pputes dicat , omn)a uel comisi, d. 17. crimina detestor, aut d omnib' doleo,& Ala p. hae detestatione psecta cc scutur gratia: .et 6'.
quando postea confitenda erunt , Opus erit particulari recogitatione. Quarta di bitatio, quantus este debeat cuia tritionis dolor, fle qualis, an sensitivus, an ration
lu: xl d dubitatione huc in modia in leo, H Primum
595쪽
Ptimum dictum quavis dolor in par contritionis dicunt, in aliquo actu duplite sensitiva sit utilis in poenitentia, ta- ccesse quatitate: una intelionis, quae costmen non est per se necellari iis , sed suia stit i quod a seruore, Se habet plures graficit; & per se requiritur dolor animi. dus: alteia appretiationis, que no c6sistit Quod sit utilis est manifestum, quia au- in feruore, sed in quoda pretio, unius rei gere potest dolorem interiorem; consert ad alia: Verbi gratia, mater magis in te si etiam ad satisfaciendum , & ad aliorum ue diligit ultimu fili si paruulsi, qua adulAu. lib. exemplum. Hinc est quod omnes sceni- in de primogenii si , 'ite in magis appre- de ver. tentes in diuinis litteris deseribuntur cui tiatiue dilixit: unde si alter moriturus es p . c.'. dolore externo.Qtiod nota sit necessari , set, potius vellet filiu pu eiu mori, quani paret; quia sicuti peccatum consistit po- adultu. Sic peccator, ita detestari det pectissimum in interna delectatione, ita & ea ita, ut potius vellet mortuit esse,quam eius cottitio in interna tristata. ideo scri peccast e,& potius amisisse hominu beneptum est, scindite corda vestra,& non ve uolentia, qua Dei:atqui nos dicimus restimenta vestra, quod Olim pinatem es fa quiri et ceriti gradu doloris, si sit maiorcere solebant. oi alio dolore de reb' aliis,ad que gradu Secundum dictum, dolor sensitiuus cu pqnties venerit, habebit cotritionem, non debet esse maximus, sed moderatus; quae sua habet latitudine, ut docto ies an alias cin pollet est e vitios' si timet i mrno liquiores docci, quoru seletiae fauet quo dictis,& nimis Poenitenti noceret, prae- iuda sanctor si pati ii auctoritates, ut AuZas ko- sertim, si quis id animaduerteret. Ideo gustini, Ambrosij, Cipriani et Chlysostomit d. Paulus monebat, ut rationabilem hostia mi,ae ct oia diuiti et scripturς loca, in qui a aer. Deo osse ramus: id quod etiam sancti do bus piς cipitur,ut amem' Dcu supra cita, Gen. in Oores faciendum monent. Sed iam vi- de ola odio habeamus piopter Deu, quεM n. deam iis quantus esse debeat dolor ratio- diligere cibem' ex toto corde ex tota ala 'rra. 6. nalis qui per se requiritur. N ex totis viribus. Rursus Gia locat qui Pacia. Tertium dictum, non est necessarius bus, tu fit metio de pς nitentia, maxit 'LIro. de summus de ex omni conatu dolor quies designatur dolor, ut partui leti , ut vis tu poen. se potest ad pei sectionem contritionis, gietis,& plagetis unigenitu filiv. Adde. quidquid aliquando dixerit Adrianus. quod qui secus facit, videt ni Deo inanio Contra quem, primum facit communis lare debile animal de suo grege.& agerem. d. a. scriptorum opinio; & speciatim hae cil- opus Dei negligenter. Denique. no vide eea. Tm lustris Chrysostomi sententia, Talis est habere cor contritum, nee cor scindere, Ii . pietas Dei erga homines, ut non spernat nec conuerti ad Deum toto corde, qui do poenitentiam quς syncere,& simpliciter lore animi modo dicto non intens e d ei offertur,quantulacunque sit, & br cui let,& si affectus Se delectatio in peccato tempore facta. Deinde, Deus non requi- fiuitanta, ut excluderet amorem Dei, Prita nobis summum gradum earitatis, secto non debet esse milwr tristitia, quae sed eum quo magis ipsit in amemus qua asse Olim ad peccatum remoueat,& diuireliqua omnia: ergo. Nec summum qui nam beneuolentiam recuperet. esse potest doloris gradum . Quinctum dictum, licet utile sit conti Denique, Deus solum a nobis gradu nitate dolorem contritionis , tamen ad requirit contritionem: ergo quocunque hoc ut sit vera contritio quidquid aliquiei latis facimus. direrint non requiritur certum tempus,
Quartum dictum, licet ad contritim seu doloris continuavo. Patet haec d n E adhibeti possit quantitas doloris ex. ctrina ex ijs quae attulimus in confirma plicata per appretiation vel pistatione tionem primi dicti. Adde etiam , quod tam E haee no sum est, sed opus est aliquo Deus solam contritionem requirit, non in teso,& arto gradu doloris in parte ra autem eius continuationem,& dari pos-tionali. Explico quida moderni scri jum set casus in quo aliquis esset contritus , res agetcs, de quacitate doloris rei sectet di noli saluatetur,ut si morte prueditus nou
596쪽
, n eontinuasset dolorem ad tempus, Paliqui requiri a isrmant. Quincta dubitatio an magis dolendust de uno peccato, quam deal io, cui sa-thsacio his dictis. Primum dictum, non tenemur magis dolere de uno peccato quam de alio, quς doctrina intelligenda est de eontritione actuali, de quantum ad remissionem euir .una enim sufficit, eum minima quarice contritio vim habeat ad eomminuea innumera peccata,& ad introducendam gratiam, sicuti minimo mortali pcerato tollitur omnis gratia. Quae virtute
continet maiorem contritionem de maiore peccato. Quod hoc dicto docemus,
est communi consensu receptum,ac proinde non eget probatione. Secundum dictum, cum in uno peccato sit maior ratio dolendi,quam in alio,
utile esset, si quis de grauiore gravitas doleret. Hoc enim plurimum valeret ad remissionem poent,quet post contritionem
Sexta dubitatio, an statim atque aliquis peccauit sit obligatus ad contritionem concipiendam de perpetrato peccato; de qua re ita statuo . - Primum dictum, licet sanum de optimum sit consilium statim post commissum peccatum habere contritionem: ta. men ad id faciendum, sua natura, nemo est obligatus: dixi, sua natura .quia ex aliqua caussa extrinseca, id fieri posset, mutile sit, negaret nemo: & ad id saetendunos diuinae litterae & Sancti Patres homtantur. Quod autem non sit obligatio, patet ex communi sententia scholastico iu. & summi statum. Dcinde, quia de contri tione est praeceptu affirmativum , quod non semper nec statim, sed certis temporibus obligat: sicut praeceptum de suscipiendo baptismo, & corrigendo proximo. Denique, nemo fitetur de hoc peccato,quod statim liola suerit contritus. Secundum dictum, peccator non tenetur ad habendam contritionem quotiescunque peccata veniunt in memoriam .
Quia talis Obligatio non ponitur in alijs praeceptis affirmatiuis : igitur neque in
hoc ponenda erit. Adde etiam quod pret
eepti obligatio nascitur ex necessat is, non ex sis qui fortuito accidunt.
Terti una dictum, non statim poeni t re . sed diutius in peccato manete videtur esse cireumstantia aggravans peccatum. non tamen nouum peccataim. Quod nosit nouum peccatum, patet; quia proltibetur eodem praecepto, quo prohibetur peccatum ipsum .Quod ax3tauet, probatur.
quia diuinae liteiae & cancti patres damnant dilationem. Vnde cum peccat a Mincurrunt,dc cum habetur comm Oditas det standi, de non detestantur, grauiora sunt
Quartum dictum, pr ceptum poenitetiae, siue eontritionis obligat semper, de pro semper, non tamen sub nouo peccato, nisi eum fit praeceptum assirmati uia. Seper enim homo debet recedere a pec- Adrian. cato, sicuti de restinae te. Quia utrumque Pato. est praeceptum iustitiae; de diuinae literae Sot lect. . praeeipiunt ne maneamus sub peccato. I 3. Quinctum dictum , casus in quibus aliquis tenetur actu habere contritione hi numerantur. Primus, si in urgenti necessitate, ut in periculo famis, se belli, imposita esset lex: ut fictum fuit, a Ninivi tis, cu Ionas eoruin prςdixit eueisione. Secundus, in periculo spiritualis necessitatis, ut si quis non posset alias a peccato abstinere. Tertius iii periculo probabili mortis suti irae Qua rius, quando quis deberet aggredi maximum opus quod sinepta uato Dei auxilio perficere nequit:.ut si quis deberet consiteri fidem coram trita uno, aut rufidelium conuersionem aggrederetur. Quinctus, eurii debet suscipere sacramenta: aut aliquem actum sacrii Me. q. crati viae ordinis solemniter exercere, ut aliqui volunt. ἈNon tamen placet opinio eorum, qui. .: obligant etiam ratione diei festi fideles s amici se obligatos ad contritionem: Quibus restagatur communissima scriptorum sententia, Sc praeter alias hete ratio, Quia etiam alijs diebus in quibus Deum colimus debetemus habere contritionem,qν est falsum, S: nimis onerosum. Atque de prccepto ecclesiae solum semel in an-uo sumus obligati ad contritionem . prout ecclesiλ semel in anno obligat adia i coim
597쪽
ecuritionε, prout eeclesia semel in anno obligat ad Consessione. Atque ex dictiscol igeres, esse salsii taliqui dictit, praeceptum contritionis solum obligare in fine vitae ex iure diuino.
venialium. Cap. 1 F. Vomam, ut supra diximus, peccata partim Sut mortalia partim vena a
remittitur per pςintentiam aut gratiam habitualem, b DC est, Don propterea, lilia aliquis est in gratia constitui , gratiamve consequitur, ei venialia peccata dimittulitur. Quia sequeretur in iustis no esse peccata venialia,quod est ei roneum .
Quartum dictum, d remissionem ueniat mira non est necessaria formalis & a. et ualis poena retia, .sed sussicit virtualii, qconsistit in actu feruenti catitatis. Primu
lia; propterea, tum de peccatoria remissio patet haee doctrina ex communi scribetine per P nitentia agimus, no solii de mo tium sententia. Deinde, quia detestatio do quo mortalia a soletur, sed etia qua virtualis, qua ' continetur in actu strueraratione venialia tollunc nobis doctaum ti caritatas est contraria peccato uenialti est: idque unico capite praestabimus, ni- quod caritatis seruorem tollit: ergo su Dhil Omittentes, o in re proposita si utile tici et ad venialem culpa tollendam; cum scitu. Supponimus ante tanqua certa fide contrarijs contraria tollantur. Posti emotcnendu, dari quodda genus peccato tu te confii matura simili in bum an a amici uiu, I, diuinae liter festum & palea vo- tia in qua seruens amoris actus, Omnem cant : quo diuina gratia & amicitia non leue offensionem temouet, absq; aliqua priuamur. Hoc itaque peccati genus re- priuata offensionis lictestatione. tardat nos in Dei seruitio, feruorem cari- Quinctum dictum , per accidens potiatis remittit, eius tame sub satia non at- esse necessaria formalis & actualis scent filigit; φ si coinittit ad id e committen- tentia de veniali peccato: ut si quis esset du remanet affectus De huius itaque pre dubius,an esset graue peccatum , si esset eati pcnitelia & remissi e acturus, sur vehementer assectus ad aliqnod ueniale pono taqua certissimia remitti posse per per quod ad mortale facile trahi m stetri' nitentia,' si habet vim ad tollendum denique,quando ob magna multitudinEmortale eulpa, multo magis ad deledam spiritualis impediretur progressus: qua- veniale;& qui desine ordine & cofessione;cu ut supra docuimus , venialia non siit materia necessaria consessionis. R mitti etia potest p actu caritatis , atque per nonnulla alia opera, Se facios mus , quos sacram et alia vocant; de quibus sidienen in sit, sequentibus dictis exponam. Priinum dictum, pςnitemia peccati venies is lis est simpliciter necellaria in hac vita; ita ut si quis moriatur impcnMeil Suis in postiemis casibus ea essto primo istutasse uirtualis pinitentia suffceret . Sertii divisi cu peccatum veniale reia mittitur per pqnitentiam, satis est attri
reto,cri caritate conlucta vel q ex caritate nascituriat velo attritio sine caritate notollit peecatu veniale. Quia lice secuda attritio no est op caritatis, sicuti prima.. Septimu ductu, litet non sit improbabile peccata uenialia remitti per omnia horum peccatorum non sit a salute ex- opera bona, ut A ugustinus in si mr alle vi- elusus.Quoniam iit insta docebo, ex hac detur: tamc probabilius est no iemitti, ni vitam venialis remitti potest. Secitdu dictu, peccatu ueniale non I miri: sine aliqua pnia . Est l, edoctrinatois,& patet hae r6ne; sa c5 includat aliqua deordinatione, & asLctu in creatu-Ia, opus erit aliqua pnia, qua ista deordi. natio a Sctu'; tollatur. Vnde inser res, per nullii aiau iemitti uenialem culpa, in qua homo actu coquiescit,& delectatur. Tertium dictum, riccam veniale non si per opera caritatis, vel etia p alia ut a caritate proficiscuntur. Quia peccatu notolliturnis p trariu acturat no quicu-que actus meritorius est esstrarius peccato veniali; ga cu eos tesse actus merit rius rigitur. Quare p seruore caritatis remittitur veniale lutei cessetur cotrari': quia a amat, deteit retur, si illud memoris occurreret: Da si actu amat nollet geo sicciis P amato aliquo modi splicuit.
598쪽
vnde colligeres, peceatu veniale remitati essective per ipsum actum caritatis
Octauiam d.ctum , unum peccatu veniale potest remitti sine alio. Doctrina est retiissima apud omnes scriptores, quam ha e ratio confit marr quia potest haberi assectus ad unum, & displicentiasse alio. Vnde non placet quod aliqui dicunt,omnia venialia tolli, vnia remittitur : mortale vero non ita, quia singula mortalia cum earitate pi3 an at ei qui non amat, nihil dimittitur. Ex dictis colligeres , ad remissionem venialis ii irrequiri uisus orae gratit: de sine nouo anymeto gratiς in particulari remitti poste;
non autem in generali; quia Deus sem. per acceptat opus ad maiore gloiia r neque enim per qu&unque actii datur augmentii grati et, sed per actum intensum, ut aliqui docent. Vnde per accidens est, - ut ad remis Iton 8 venialis noua infundae gratia. ut fit in secramctoria susceptione. Nouum dictum, peccatum veniale nopotest remitti sine gratia praeueniente. Nam, ut faera Concilia Se Sancti paties docet, nulla fit peccati remisso sine gi tia diuina prceu me. At vero iustus de-eondigno meretur remissione culpς re Mile e. venialis, Qnia si metetur augmentu3. Ara'. gratia: & gloriet; igῖtur & remissionem
Inho. i. culpae, qlla grataς non aduersatur.
λω ii. Uzcimum dictu, culpa peccati venia-- lis non remittitur per gratia finale, hoe est, per hoc, v qs in gratia existes ex haeuita discedit, primu quia u cottana sustinet sententia, nullo firmo ti situr fundamento:& quod gratis dicis, gratis es re- selli potest. Deinde qssi potest aliquis ex ' hae vita discedere clie6placentia peccati
. venialis, ac proinde remitti noli poterit. Postremo, non est maior ratio cur gratia tali tempore non remittat totam P nam, sicuti & tota culpam, ut ait B. Bona ueniti rarat qui certum est non dimit.. tere poenam e igitur nee culpam .
Undecimia dictum, eulpa peccati v nialis remittitur etiam in purgatorio. Primsi,quia ut constat,ex diuinis litetis in saeculo suturo hoc est post hae vita in purgatorio est alioua remissio; quae pro
prie intelligit tu de culpa . Deinde quia
ex presse hoe docet, Gregorius, qui sesiptum reliquit, leues culpas remitti in
nituro,ae etiam Magister sententiarum.
euius sentetiae t ibenter subscripsthe scholasti ei. Postremo idem cosii mares exta
mine ipso loci, dicitur enim locus purgatorius , at culpa est quae proprie purgatur, non poena: igitur. Ideo diuus Paulus
loquendo de illis, qui cu leui culpa hinc
recedunt,dixit, eos sore saluos per igne. Remittitur ista culpa, vel per seruoremearitatis, vel per actum poeuitentiae. Duodecimum dictum, praeter contritionem, siue pinnitentiam de actum amoris nonnulla alia sunt, per quς remittuntur peccata venialia, de sunt fere ista Aqua benedicta. ut constat, ex Alexandro primo,qui fuit Qumctus a Petro, in epistola prima decretali circa medium. . Pectoris tunsio, vita stat ex Augustino, epistola ad Felicianum: cui consentiunt, omnes Scholastici. Oratio dominica,veidem Augustiniis n5 uno in loco docet QBenedictio Episcopalis, ut idem beatus Pater,iri eristola ad Innocetium,& alijsiti locis scriptum reliquit, cum quo alia doctores consentiunt: de hane vim ad benedictionem Abbatum traducunt. Panis
benedictus, qui olim ex iustitutione Pij primi singulis diebus,dominicis dabatur populo, loco Eucharistiae: Chrysostoni 'in litii rgia, S: Caba hila, capite duodeciamo suae mystagogiae. Oratio in ecclesia consecrata ; quod colligitur ex illa or tione quam habuit Salomon in consecra tione tepti. Eleemosynta, ut colligitur ex
docti ina diui Ambrosij, & Hyeronimi, ut est uidere apud Gratiansi, de pluit etiadimoctione tertia. Communis consessio, quaesit ad sacrum, eum benedictione& Can. da absolutione sacerdotis, vi communitet medic scholasti ei & summistae docent. Saera re na . Θmunio, ut ex Iulio Papa de ex Ambrosio Quamodiicimus;&ratio est, quia in eommunio 'brem. ire intercedit caritatis actus.Atque idem De eons. diceres de digna cuiuscunque saeram eii d i. e. ssumptione,& de omnibus sacris unctio quoties. nibus, de quibus vide Turrecrematam, c. ca e Acan. Tres, depinitentia distaictione prima. In summa, ea per quae remittuntur uenialia peccata, aut sunt sacramen in i aa
599쪽
atit Delamentalia, ea niniatu quς benedictione consecrata sunt, aut bona opera.
Sed quo nam modo ista habeut vim remittendi peceata 3 Quod attinet ad fa-cramenta dico no remittere, sine aliquo
motu liberi arbitri j suscipientis: & sat erit si saeramentum suscipiatur & deuotione & earitate erga Deum: quq remis. so pendebit ex opere operato. De sacra mentalibus, ista etia non remittunt sine aliquo motu volui iratis: neque dicuntur Iemitte te ex hoc tantu, quod excitat deuotiolae ut aliqui voluere; sed remittunt
etiam ex opere operato, non tamen ex Virropria, ut sacra meta, sed ex priuata Dei assistentia qua magis nos ad deuotione di dolorem Deus excitat. Qua ratione signum erucis etiam ab infidelibus usu μratum, eis prodesse solet , ut libro tertio Introductionis ad catechisinum docui. De bonis operibus, eertum est apud omnes habere nane uim ex sola deuotione. Quo loto nonnulla animaduertenda sunt: primo ea quet diximus,remittere venialia ratione culpae:& quantum ad pς- nam pro ratione dispositionis: secundo, non remittere nisi actualis, aut virtualis intercedat intentio, qua quis velit his uti ad remissionem venialium: tertio,ista tantat cum tepiditate posse usurpati &adhiberi, ut nulla sat remisso: quarto , interrdicta, te missione veniali si maxime conuenire sacramentalibus, 'tiri habent hanc vim ex consecratione & benedictionς,& ex merito Christi: Denique omnia bona opera, qtIς excitant deuotione, habere vi inremuttai venialia, modo actu, vel virtute a caritate proficiscamur. Sed peteres, an veniale remittaturδxistenti in peccator mortali, ad quam peti-xionem respondeo negador quam doctrinam cum sit certissima nolo multis rationibus eonfirmare. Et sane, quis credat
eum esse dignum aliqua venia, qui cum sit inimicus Dei, dignus est v terno dio ac poena 3 pro qua nemo satisfacit, nisi per meritii Christi, cuius peccator non est particeps, cum non sit membrum vinum corpori Clicisti. Vnde colligeres nectite poenam pro tali peccato debitam remitti,nec HOc, ii ec in futuro setculo;
in inferno, in quo est ille quἰ eu pee
cato mortali recedit, nulla sit tedeptio. zxplicantur dubitationes quadam c. ca ea gus de eonfessione Ur eontritione dicta sunt. Cap. 16.
VT nonnulla qui supra de proposu
ta materia inexplicata relisimus,
de ut ex ijsquet explicuimus aliqua melius intelligantur, quasdam dubitationes hoc capite proponam. & resoluam . Prima dubitatio,si pς nitens du confitetur aliquod dicet et mendacium, quodnam peccatum committeret Cui dubiistationi satisfacio his dictis. Primum dictu in , mentiri in re graui circa ea quae pertinent ad iudicium, siue temporale, siue spirituale, est graue peccatum; ut si negetur factum: est comunis
doctrina,& certa quς iubatione no eget. Secundum dictum, mentiri ui te leui. aut graui non pertinente ad iudiciu constientiae, non est nisi peccatum veniale. Vt si sis interrogatus .an qilado re muliere habuit. usus fuerit blandis verbis, respondendo mentiretur . Vnde inferres, non peccare grauiter eos iudices, qui in iudicijs admiscent aliqua non vera,ad iudicium non pertinentia. Tertium dictu, in quovis iudicio mendacium de re leui, ad iudicium pertinente, non est nisi leue peccatum. Hoc dixerim contra quosda aliter sentientes, pro eommuni ore sententia quam Sotus, λngelus, Armilla.& alii sustitient. Quia materia leuis semper excusat a graui culpa: nec obstat, quod p nitens habuerit prinpositum confitendi,quia propositum n minem ligat. Qua te mendacium circa veniale peccatum, siue factum negetur, aut non factum affirmetur, non erit ni si peccatum veniale; cum propter hoc non varice nec mutetur notabiliter iudiciu . Quartum ductum, si quis solum cor fit et ut de veniali quod non fecit, dicendo se fecisse, peccat et mortaliter. Quia daretur occasio adhibendi formam sacramenti, ubi non est materia. Secunda dubitatio,an consessio Dei
da sit per interpretemὶ Respondeo, fieri . . ros
600쪽
posse, & esse uerum saeramentum; sed
nemo obligatur ad sie eonfitendum: qui vero nolia erit sic confiteri, cofiteatur per nutus & ligna eo modo quo potest, ut salte a Peliantur aliqua peccata r quoa si fiat o interprete, is tenet seruare secretii. Tertia dubitatio, an cofessio fieri possit perscripturam. Respondeo, primum omnes qui possunt, tenentur cofiteri verbo ; & qui secus faceret,grauit ex peccaret: deinde liti voce non potest, nutu confiteaturi postea qui aliter cofiteri no posset, nisi per scriptura, pr sente poenitente, fieri deberet; & ellet verum sacramentum, modo valel cedat, eo modo quo pintest, sui accusatio: qua ratione aliquando faciam fitisse legitur: quod si quis ob aliquam caussam uti vellet scriptura,& si in ut etiam voce confiteretur , permitti posset: at veto consessio per literas nullo
modo est adhibenda, eum absolutio per Iiteras dari non possit. πι- ta dubitatio, an sit de necessitate confessionis ut sit secreta Respondeo , -ππ neminem esse obligatum ad publice confitendum; nee est de essentia cosessionis,
i ut sit secietat quia secretum inductu est
in gratiam pς nitentis, cui renunciare poIoa. An. test: videtur tame conditio necessariar Ca. eri, spectu cofessionis communiter sumptet, Na eap. quamuis non re Pectu huius, vel illius .
Fra ιν ι. Vnde si quis vellat publice confiteri,posset, remoto tamen scandalo.
Quin a dubitatio, quanta sit obligatio ad seritandum secretum confestionis,& qui seruare teneantur, huic dubitationi respondeo sequentibus dictis. Primum dictum, secretum siue sigil- tum eonsessionis est de iure humanornatura ii, &diuino: fit enim eonsessio sacerdoti Dei personam agenti: Deus autem
occulta peccata non reuelat: quare nec
sacerdoti reuelare licet. Vnde in sigillo nulla potestas humana dispesare potest r& nullo casu reuelare fas est,etia si eonsessio non suisset absolutione digna. Secundum dictum, non sunt leuelanda peccata audita in consessione, licet taceatur persona quia id non fit sine aliqua culpa: quae tolleretur, si id ex caussa
α utilitate fiet et modo ita fiat ut in re
sonet notitiam venire non liceat. unde reuelati potest peccatum ad iudicium capiendum cum licentia pinitentis. Tertium dictum, sub sigillum eadunt
omnia peccata eum suis cucustant ijs, Se omnia ex quorum reuelatione peccatia dc persona censerentur reuelata. Et licet Virtutes scenitentis non cadant sub Ggillum: tamen non sunt reuelandi sine eonfitentis licentia. Quartu dictu, no modo sacerdos, sed Na. ea. etia omnes illi qui aliquo pacto audiue- Sace re peccata in consessione manifestata, te- dos. Delitui seruare secretum, siue licite, siue illicite audiuerint. Naseitur obligatio seruandi secreti, non solum ex integra , sed etiam ex di mediata confessione. Pς-
nitens vero, licet non teneatur: tamen si sine caussa peccata manifestaret, pecca
ret: cum qui sque suam famam conseruare dcbeat, ut libro de Restitutione late docui.
Q qnctiim dictum , consessarius delicentia retiat tentis peccata reuelare PQ test si id ob aliquem bonum finem fiat: sed eavendum est ne manifestentur prPter mentem dantis licentiam Atque hie de ista dubitatione satis; de qua plura Maccurati' scribere, no est instituti nostri. Sexta dubitatio, quid faciendum sit, eum repetenda est aliqua consessio, ob aliquod peccatum omissum. Respondetur, si repetatur cum eodem consessario, os itis erit, si narretur peccatum omissum, quamuis consessor non recordetur Gmnium pcccatorum, modo: ecordetur impositet poenirentiae.Si vero omnino sit mblitus tota confessio repetenda erit: sic ti e ti m si eum alio fieret eonsessio. Neque ob eam caussam consessio erit repotenda,' uia poenitens oblitus est imposit et poenitentiae, sed potest aliam a te sumere,vel a confessario petere: immo nec etiam , si eam facere noluerit. Septima dubitatio . an peccata semel dimissa redeant per subsequens peccatum. Respondetur, peccata semel dimis- sa nec ratione culpae, nec ratione pina: μ- rredeunt ob sequens peccatumrQuin D us expresse per Ezechielem dicit, se non amplius recordaturum peccatorum inr-