장음표시 사용
481쪽
ex ipsa etiam terra, quae adeo opaca est , fieri Potest reflexio lucis; cuius Oppositum contingeret,si lux in aere sisteret, dc corpuS opacum ei contiguum realitet non afficeret. i Obseruandum . huic Veritati non obstare, quod ex Aristot. de anima c. 7. t X. 69. lumen definitur : perfflieui , qIn tenus perf=icuum est: ex quibus verbis colligi videtur,lumen non
recipi nisi in corpore diaphano. Dici enim Potest, lumen esse modo perfectissimo aetiam perspicui seu diaphani. quia omnes illius par-LCS tam eXternaS, quam internas pervadit Mactuat; id tamen non impedire quin etiam sit actus corporis opaci, aliquo modo imperfe-eto, seu quoad partes exteriores, Ut probatum Est: maxime quia corpus opacum aliquatenuSa luce penetratur, ut supra ostendinius. Hucque refertur solutio eorum qui dicunt, duplex esse perspicuum, aliud interminatum,.quod a luce totaliter penetratur,ut aer; aliud terminatum , quod propter opacitatem nonis
nisi in superficie lumen recipit, ut paries s 3c de utroque perspicuo intelligendam esse definitionem allatam. Quod spectat ad colorem,nota I. eum defini xi ex Aristot. loco citato 2. de anima Pod moti et actu perspicuum: id est quod per emission qm speciei intentionalis mouet seu afficit medium diaphanum quod adhu lumine est illustratum. Te lib. de sensu Sc sensiti c. definiri , extrem itatem per hietat in corpore terminator quod intel-
Iigendum decolore ut est visibilis; quia et si
totum corpuS opacum permeet, non tamen videtur nisi in superficie. Dico opacum, nam Clim corpora colorata ex parte sunt diaphana, quales fiunt gemmae nonnullae, eorum colores
etiam ex profunditate sunt spectabiles.
482쪽
Nota a. etsi quidam sint coloreS tantum ap-varentes, ut ij qui apparent in collo colum, barum,quos ii luce non distingui inde perspicuum est, quod pro vario situ subiecti,uci intuentium, singulis fere momentis variantur; fatendum tamen dari alios colores veros quia luce distinguuntur, ut aperte colligitur,tuiri ex Aristo t. ante citato qui cum putet colorem
esse id, quod movet percipicuum actu lumine collustratum, colorem a luce perspicue distinguita; tum quia colores a luce non dii tincti 1ime valde fugaces & instabiles , & iuxta varias lucis refractiones Variantur; cum dentur alii stabiles & permanentes, quiquC Codem semper modo Vilui obiiciuntur ; tum quia omne lumen est eiusdem species, nihilque it. li est contrarium; at plerique sunt colores specie inter se distincti, imo alius alii est contra. xius, ut albedo nigredini; tum denique quia
remita luce , colores non remittuntur ; sed aeque semper sunt intensi, etsi non adeo claro cernantur: quare fieri nequit ut cum luce identificentur. Nota colores veros quos a luce distinguere solent Philosophi, ab ea neque produci , neque conseruari, quare etsi noctu nullus color videatur, id non ex eo contingit, quod recedente luce, omnes coloreS intereant, &Iedeunte reproducantur, nulla enim probabilis ratio afferri potest eiusmodi mutationum ; sed ex eo quod lumen nece Tarium est i res colorata suam speciem emittat, & Visu percipiatur. Quo sensu intelligendi sunt
autores qui dicunt, noctem coloreS auferre, oriente sole colores redite . aut quid simile: nolunt enim colores quoad esse coloris,interire; aut suscitari, sed quatenus visibiles in actu
483쪽
Nota . colores iuxta mentem Aristot. in problem. lect. Ultima , oriri ex mixtione primarum qualitatum, ita Vt iuxta Varium earum temperamentum , diuersi colores oriantur. Hoc tamen difficultate non Vacat , cum
videamus eundem specie coibrem a contrariis qualitatibus primis produci, ut albedinem niuis a frisore,& albedinem calcis a calore. Contra vero in eo flem flore , & in eadem penna auis, multi & interdum contrari j colores existant; neque verisimiliter ibi assignari possint& distingui tot combinationes primarum qualitatum.
Quaeritur 2. Quodnam sit obiectum proximum visus, in quo scilicet ipsa visio producitur: duo, ut clarius percipiatur. obseruandum est multa concurrere ad c m- positionem & statum oculi,ut medici tradunt, nempe tres humores , quinque aut sex tunicas,sex musculoS, & duos neruos qui opticishu visorii vulgo appellantur. Primus humor est crystallinus , qui in medio ac centro oculicostitutus est, splendet autem per modum crystalli, unde nomen accepit; sed a parte posteriori Migredine aliqua perfusus est , ut possiespecies reflectere. Hunc ambit tunica aranea seu specularis, sic dicta, quia tenuissima est instar telς araneae, de cum humore crystallino veluti speculum naturale perficit. Deinde idem humor posteriori medietate immergitur humori vitreo 1
quem inuoluit, iuxta plerosque, tunica retina seu reticularis,sic nuncupata quia variis Venu- Iis intexta, cuiusdam retis speciem refert; anteriori vero humori aqueo , quem complectitur tunica Vuea, sic dicta, quia est similis folliculo uuae perforato. Quia vero haec tunica
484쪽
colorata est; hinc oriuntur oculi diuersi coloris, ut alij sint caesij, alij nigri &c.
Accedit humor aqueus, quem inuoluit tuis nica quaedam instar laminae corneae pellucida, quam propterea corneam appellant, quam sequitur tunica adnata,seu adhaerenS,quae t tum oculum firmat, & cum capite connectie, vocaturque a nonnullis album en oculi, quia alba apparet.
Assignantur etiam sex musculi quibus iuuatur oculus, ut in omnem partem se conuertat, nempe quatuor Vt sursum, deorsum, dextrorsum, sinistrorsum, & duo ut in orbem moueatur. Plerique addunt septimum quo dicunt oculum sustineri & illigari et Quidam tamen mediet testantur musculum illum nunquam reperiri in oculo humano; sed tantum in oculis quadrupedum, quorum propterea obtutus semper deorsum Vergit. Deinde duo nerui optici cerebro ad oculas protenduntur , alius quidem ad dextrum, alius ad finistrum, non quidem ita ut inter se ubique distantes procedant, licet interdum id
Contingat, ut nonnulli aduertunt; sed ita ut cum tantispera cerebro distant,coniungantur, iterumque antequam ad ocul OS Pertingant, di cientur. Hi autem nerui ideo a natura instituti sunt, ut per illos a cerebro ad oculos diffundantur spiritus animales ad visionem necessarii, aut larte etiam , Ut nonnullis vi in sum est , ut species rerum externarum per
eosdem ad sensum internum deferantur: Qui-hus praemissis. Respondeo ex communi sententia visionem fieri in pupilla , seu humore crystallino , non autem in aliis partibus. Probatur tum ex Ari- lib. I. de historia animal. cap. . Vbiai
485쪽
humorem oculi interiorem quo videmus,papillam esse: tum quia cum pupilla in medio oculi sita sit, aliisque partibus , ut pote ad illius conseruationem destinatis, cingatur hinc manifestum fit eam esse partem oculi praestantiorem. Cumque aliunde ob eximiam pelluciditatem qua praedita est aptissima sit ad species obiectorum recipiendra, itemque ratione tunicae. qua a parte posteriori inuoluitur, retinendaS, quae etiam causa est cur nos ipsos in aliorum oculis intueamur , nihil amplius in re postulari potest: vi in ea parte oculi sensum visus , & actualem. Visionem constituamus. Obiicies T. Visionem non posse fieri in ullo humore, cum nullus humor sit animalux, ut supra concessimuS,agendo de quatuor corporis humoribus. Respondeo hoc gratis nobis opponi, quia etsi quatuor humores corporis non sint animati, inde non sequitur humorem crystallinum non esse animatum , cum non sitfiuidus ; sed in modum glaciei concretus , de
cum partibus Vicinis continuatus. Obii eles 2. Visionem congruentius constitui in tunica aranea seu speculari,cum resplendeat
instar speculi, quam in humore crystallino. Respondco hoc sine fundamento affirmari, humor enim crystallinus se habet instar crystalli,ob pelluciditatem quam prae se fert; aranea vero instar plumbi quo species retinentur in speculo. Quare non tam dicitur specularis
quod ipsa per se sit instar speculi; sea quia ter. minat & perficit speculum naturale quod ma. xime in humore crystallino consistit. Obiicies 3. probabilius esse visionem fieri
in coniunctione neruorum Opticorum , quam
in aliis partibus. Cum enim sint duo oeuli,dus essent potentiae visivae, adeoque duae visionea
486쪽
a Hes per dei as species elicitae, ex quo raxet quodlibet obiectum apparere duplicatum. Hoc autem cum repugnex experientia inicen dum est risionem fieri in coniunctione neru Tum optIcorum , quae cum una sit, quodlibet obiectum repriesentat Vt est. Respondeo hoc etiam perperam dici, cum ex Vna parte per se absurdum fit visionem & potentiam videndi extra oculum constituere, δc aliunde ex arte anatomica constet, neruos opticos in quibus- clam hominibus non coire inter se ; sed esse Gmnino diu unctos ; quod tamen non impedia quin obiecta clare & distincte videantur . vi sunt In se. Quare autem cum duo fifit oculi, Omecia visa non duplicentur. ratio afferri potest; quia ab utroque oculo duae lineae rectaeterminantur ad idem punctum obiecti. Caeterum ut oculi structura, de qua iam sectum est, clarius percipiatur; placet hic quaniscam illius delineationem ex syntagmate ana-,
eoinico Vessingij, & ex tabulis Cassinanis pigetio additu, ob oculos ponere.
488쪽
A A adeps posterius oculis affusus. BBB musculi oculorum nondum separati. C C pars oculi musculorum tendinibus adhue
Humores oculi tres vasculo excepti.
a humor erystallinus in sinu vitrei positus. B b vestigia fibrarum ciliarium.
c c humor vitreus. D D humor aqueus, paucus, vitreo circum fusus.
me membranarum , tum humorum oculi delinea
tionem lιnearem, quι Dotu iura per longum se geraramplectitur. . A A neruus opticus ad oculum contendens, in quo triplex ipsius substantia, quantum fieri potuit, accuratissime parte inferna expressa est : a a enim duram membranam foris cingentem ostendit; b b tenuem; cc substantiam medullarem a cerebri substantia pronatam. B B Dura oculi tunica ex dura nerui optici membrana a a circa d d enata. C cornea tunica, quae pars est anterior durae membranae B B. . D D Vuea tunica , ex tenui nerui optici membrana b b iuxta e e producta. E Foramen Vueae tunicae , quod anteriore sede est, pupil am constituens. F Retiformis tunica , ex medullari nerui optici substantia exorta , quemadmodum Id
489쪽
G Adnata oculi tunica, oculum orbitae alli
quaei, i crystallini K vitres. Explicatio Figurae A.
A musculus rectus oculum attollens. a a a &c. neruuli vim motricem & sensum cum spiritu conferent S. B musculus rectus oculum deprimenS.C musculus rectus oculum adducens. D musculus rectus oculum abducens. E musculus obliquus inferior a cuius tendicum sequente tantum ex parte separatus. F musculus obliquus super or. G eiusdem musculi trochlea. H sclarotes tunica posterius oculum VeIans.
Quaeritur 3. qua ratione lumen necessariumst ut videatur obiectum coloratum. Respondeo & dico I. N ari non posse quiu
tamen aliquo modo requiratur ex parte obiecti colo is
ti. Probatur : nam si non requireretur , posset aliquando videri obiectum aliquod nullo lumine illustratum, quod plane repugnat eXpe rientiae. Est autem difficultas quo titulo lumen requiratur ex parte obiecti colorati. Nonnulli putant colorem non esse ex se vi-sbilem, nisi materialiter , fiori vero formaliter visibilem per lucem. Verum hoc refellitur, tum quia repugnat Aristoteli superius citato, cum definit colorem, motivum persi icui runam si color mouet actu perspicuum , id facit immittendo in illud speciem suam, qua fit actuae per se Visibilis ; tum quia si olor esset visiqhilis per lumen, cum inmen sit unius rationis specificae, non posset colori conferre nisi unius
ueciei visibilitatem, adeoque omne4 cvisI
490쪽
6eberent apparere similes,quod repugnat experientiae. Alii dicunt colorem & lucem concurrere ad visionem per modum unius obicisti,ita ut sicut sensibile proprium & commune videmur per unam speciem certa ratione modificatam , ita color & lumen. At neque hoc placet,quia co-Ior Re lumen sunt entia specie distincta,& per se sensibilia , cum Vnum non sit modus alterius; quare sieri nequit quod cognoscantur Pereandem speciem , ucut sensibile proprium Sc
Alij dicunt colorem non esse ex se causam suffieientem physicam ad productionem suae speciei, nifi adiuuetur influxu physico luminis ad productionem eiusdem speciei partialiter
concurrentis. Ita ut etsi color sit totalis causa obiectiua suae speciei, adeoque solus per illam repraesentetur, sit tamen causa physica partialis tantum eiusdem speciei, per influxum partialem physicum luminis complenda. Hoc tiam refellitur tum quia gratis supponitur colorem esse causam sufficientem obiectivam suetspeciei, non tamen essectium; eum obiectum in ratione obiecti producat efficienter suam speciem , independenter a quacumque alia causa secunda, Ut constat in aliis sensibus:tum quia gratis etiam supponitur lucem non concurrere obiective ; sed tantum efficienter ad productionem speciei coloris ; quia si illam speciem efficit, non aliter illam efficit, nisi quatenus est obieetum primo Sc principaliter visibile, quod proinde per illam videri debet. His ergo opinionibus reiectis, nihil aliud dicendum superest , quam lumen esse conditionem ex parte obiecti , sine qua speciem suam non immitteret, adeoque non ridere-