Sacrum theatrum bibliorum in quo exponuntur commentaria litteralia, et moralia, necnon sexaginta sacra dubia in quolibet capitulo ... Omnibus nunc recens reseratum a ... Laurentio a' S. Francisca ... Tomus 1. 2. in Genesim. Cum quinque indicibus locu

발행: 1690년

분량: 422페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

Cap. I. GenesisANNOTATIO

MORALIS.s sue V V principio, idest in filio: Filius enim

Li u eli creator omnium: LP. N. Augustinus dec t. nouo cap. in med. tom.s. Quod scriptum est, in principio, intelligitur in filio , qui est Principium. s. Nota , in principio Aquila vertit in eapuer Hebraeum enim refest idest priui pium, deducitur a tam iis idest caput. 37 creauit re a Bara ueronymus ab olea-diust. Ex hoc collige, quod men. ti hominis, sed eius Libeio aibittio stat diuidere bonum , dc malum, nomine caeli , dc terrae , significata petrionem,&ex ius eligere quidquid ei placuerit, nam Ecclesiasticus cap. I 3.

v. I . er I S. sapiens dicit, Deis ab initio consti Inm 'ub ' tuit hominem , ct reliquit illum in manu consil32' 'assat.... Ante hominem vita, ct mors , bonum. σιαι. malum ; quia placuerit ιι, dubituν illi. 3 caelum, o Terram, idest animam, &Arima ast corpus S P.N, Aug.ferm. 33 de Tempore ante xis , finem. Tom io. cstum spiritum, Terram carnem,

. - hoc est hominem spiritalem. C - . M 'so Vel nomine eati, Iu stus significat ulli j v '. mo , dc Terrae , Peccator . Hugo Card. ib M Me I, 6o Uel nomine effli intelliguntur gratiae su- erat I maturales, e r Terrae naturales , ut sunt diui- οῦς 'tiae, sanitas die. S Hieronymiis cap. 23.

tor est vacuus a bono ; sicut vir humilis est va- ....HI mus , tumore saperbiae: in peccatoribus dixit

modo. IO cap. 9.ν Is . involutae funtsemita Ir6suum eo rum ambulabunt ιn vacuum, operibunt 6a Vel Terra erat inanis Imma ; quia

o ιμῶ quidquid Ῥni habet homo, non habet a se, U. -- sed a Deci S. P. N. Augustinus lib.2. confess. eaρ-

airca medium. Tom. I. Gratia tua diputo quaecumque non seei mala.

zz. ,.2 Et tenebra erant super faciem abs; Pec---is T rata .&scelera dicuntur esse saper cor pecca-

D'-.II 64 Vel dic luperfaciem; quia Peccatum in s i. tionem perturbat , ideo reciό peccato nomen, tenebrae, positum est , unde Ephesiis poeni in is . tentibus dixit Apostolus S. Paulus ad Ephesios

6ue Et spiritus Dei ferebat uis supre aquas',quia spititus Dei adest specialiter his qui in aquis ιisis tribula tribulationis manent,ut cecinit David Psal. 33. - s . v. i su Iuxta G Dominas iis qui tribulato Iuni

66 Vel die ferebatur super aquas , quia quocumque fluant homines per peccata semper G - superfertur Dominus quaerendo illos sita gratia, 'viae ad ostium animae pulsans amoris voce, j. D ά Majacit in Canticis Cantic. ea .s vref. a. iaspera mι- α se M. bie rorina, amica mea, columba mea . I 6 Vel his , qui sunt super aquas duritia' At, rum, nemph distracti a mundo, sicuti religi si, t ideo Haharei dicti, hoc est separati, con tin Saactus. Derati coronati I qui in comparatione eternae . . . Sapientiae diuitias nihil esse ducunt. Sapient.

68 Dixitque Deus , fiat lux, o facta est ἰμπ ς πιά. idest gratia , quae est vera lux illuminam animam. S. P. N. Aug.serm.ta. de disersis post me- G aris Hydi m tom. Io. Quando per Disitum mi peeeata μη - dimissasunt, tunc dixit Deus fiat, facta ea

6ο Vel die, Fiat Lax, Homo rectus, de iu--D ut stus lux est. S. Paulus ad ubi μ' nunc

autem Lux in Domino. o Et diuisit Lucem a tenebris i quia gratia opponitur peccato , quod comparatur tene- Vers bris. S. P.N. Auς lib. I 3.confess. cap. IO. circa init.Tom. I. Innobis distinguitur tempore, quo te- --εμ nebrae Dimas, o lux escimur. Mem in psal. 7. circa uenem tom.8. Iam Hia tenebris significa mur

peccata.

1 Vel die diuisit Luemn a tenebris: quia eum homo rectus sit lux, tenebra Peccator, hi sunt Mea M. semerito, & corona diuisi , nam ducit Apostolus S, Paulus a. ad corintb.e ab v I Qua enim participatio iustitia eum iniquitate e Aut qua societas Dei ad tenebras e , Factumque est vespere, σmane, die vos; υ. Pio die viueo intelligitur vita humana quae in h. a. admodum breuis est. S. Hilarius sip. Mati. e. . . Minises, Tota dies, est totum tempus buius visa. ιι vam μν. i Et haec vita constat vespe ἐν mavd ν ia OAD idest tribulationibus nomine vesperis, &prosperitatibus permane. S. P. N Aug.in Pso Iom in unum gὰροβ medium tom. 8 Mandsigni eas pio peritu- utem Ieculi, vesper/t ibulation seeuli. . ' Hle nota quod dies triplex est; estentiti dies infectias, eit dies affectus est dies per- sectus. Infectus corruptione peccatClum; am i. 'τμου bis deuotione bonorum , persectus consum- ι ψtuitu matione bonorum. Primus ergo est tribus imsectus, voluntate, vanitate, & malignitat O . 'Deprimo i ieremias cap. II. v. I 6. ducit , Diem hominis non desileraui, tu scis . De sectindo cecinit Psalmista PD Ioa. v. ls. Homo sic.thnum dies eius . tamquam fos agri sic e florebit . De Tettio S. Paulus ad ortu r.eap. . vers. 3. . sibiaatem pro minimo est , ut a vobis iudicer , aut abbamam die,sed negad me inum iudico.

122쪽

Litterahis Expositio.

s seeundus dies est assectus tribus: scis,t,puritate conscientiae, sanctitate iustitiae, auitate letitit de primo dixit Paulus a.

trinib. cap. 6. vers. r. Eecὸ mole dies salutis. emmi dantes ullam Ossensionem. De sotundo acharias pater Ioannis prophetauit Luc. φ. I. vers. 7 . ct 73. Serviamtis illi in Iancti-ue, τ' iustula coram ipso omnibus diebus noseis: De Tertio Ecclesia in Hymnis canitatus dies bis tra seat, o . 6 Tertius dies, nihilominus in tribus 1 perfectus. Primo , quia erit sine noctis, et nubis interruptione : Secundo,lucis ma aitudine: Tertio plaenaria Dei visione: de

is vestris: De secundo dixit Isaias east. Io.trs. 26. Et lux fatis exit Iepramplieiter, Ila arx senem duram: in Tertio prophetauit stas cap. 6. vers. 3. Uιuifieabit nos post duos es r in die tertia suscitabit nos, σ vivemus in Africtu eius : idest sine corruptionis in stia sciemus secreta caelestia. 77 Dixit σuoque Deus fiat sim ramentum r

besi Anima Rationalis. Vel Religio , sed

atus Religiosus, quo firmatur Glesia . 73 In medio aquarum: idest in medio po-ulorum ad ipsos aedificandos ; sed in me-io tribulantium, ut eos iuuent suis oratio-ibus.79 Diuisit qua aquas ab aquis r boni a malisiuidendi; quia in Eccleua Dei sunt non intum boni, sed etiam mali, qui valde disi epant inter se; propter hoc dicitur etiam, uod sint aquae non solum sub firmamento, detiam s. re illud , quia sunt seculares nidium Religiosis vitiosiores, sed etiam

irtuosiores.

to Vel dic, quod aqua idest tribulatimes sunt non solum in saeculo, sed etiam in eligione; imm6 abundantiores propter usteritatem victe. Hinc mellifluus Dolior .m. 7: ιη sbadrag. Vocat Religiosos Mar

si vel die , quod Aqua super firmamenim sunt desideria sancta,& mundae cogita. ones: & Aqua Iub firmamento sunt terrenaesideria, & immundae cogitationes: de

rimis dixit Iob cap. I a. vers. Ivsι cout iuuet aquas, omoia Aeabuntur, si emiferis eas , ibuertent Terram . De secundis dicitur q. egum cap. a. νε . t s. Habitatιo eiustatιs b is opιuaa est sed aqvis pesma sunt. 8a Vocavitque Deus firmamentum eaetam:

ruta Religio, & Monasterii locus est velu-iccetum, in quo propter virtutes fulgent citarum ad instar Religiosi cuui Sisara in-:rnali pugnantes unde dicitur lusi c. cap. s. OL 2α stella manentes in orδne, cursu Iuo, uerius S Iaram pugnauerunt. 83 congregentur aqua in locum vnsm: quia

ini Religiosi , quam seculares procurare ebent inter se charitatem ,& concordiam, roiiade cecinit sacer Vates. PDι. III. et ι.

Meὸ quam bonum , ct quam inrundam habitare

fratres in πηum.

84 In Acam unum: idest quod quisque impatitur ordinetur propter Deum : Hie ad mores obserua : Religiosos habere tres lo--.,sacos: est enim nobis locus doctrinae in clausi nata. tro, in quo frater eruditur, & de hoc dici- ὰtur Wal. 3I. ver x. Duellectum tibi dabo, σιηstruam te in via hae, qua gratieris.ss Locus pugnae in Oratorio , in quo bellum cum demone committitiir;& de hoc dicitur Wal. I . veri. 3s. Benedictus Domitius

Deus meus , quι docet manus meas ad praeliam .

86 Locus medicinae in Capitulo, in quo vulnus animae sanatur, & de hoc dicitur r

87 Vocauit aridam terram: quia Religiosus auferendo a se imperseetiones saeculi M.tir, se

Terra vocatur idest potens facere fructus sim et dignos paenitentiae, & sanctitatis: Origenes

in Gen. eap. I. homi I. I. sicut ergo arida hae μ' sed 'ia. gregata a se aqua , vliri non mansit arida , sed ima H. iam Terra nominatur: boc modo etiam nostra

eorpora , A bae ab eis segregasio fiat, iam non permanebunt arida , sed terra appellabuntur , ex eo quod fructum Deo ferre iam poterunt.

Anima non sit otiosia , sed operetur bonum otium iuxta proprium statum S. P. N. Augustinus. ma ιum Serm. 2 i. de temp. cap. 3. Tom. IO. Hoeest ini- tiam Resigionis nostra bene viveνe , abstinere ab 'omuibus Iedactorise, Iustinere mala temporatia .go Et protulit Terra σe.σ vidit Deus quod Uer Iaesset bonum: anima post recepcionem gratiae operando fructus virtutis he digna benedi- actionis diuinae . S. Paulus Epist. ad Heb. eap. D bens. 6. Ueu. 7. Terra enim I 8 vementem super se NM . imbrem σgenerans berbam opportunam tuis , a quibus eotitur; aecipit benedictisnem a Deo: Vers. D. vide v. s. Vers. Isuo rit dic cum S. Ambrosis lib. 3. Heis

Deum tuum : non est chariιas Deι omnium in D m . fusa visceribus . Surdiora corda hominam funi, quam dura saxorum . Terra debitos fructus -- bis ministrat, dum obfecindat autbori r nos de

bitum munus negamus, dum non veneramur auis ibo rem

vi Fιot luminaria ,σ set in signa: idest Uers i quilibet ,& multo magis sit periores , de

Praelati praebeant aliis bonum exemplum, μαοῦ.& aedificationem, quia dicit Mediolanen---r. sium Pastorvi β. ad Rom. cap. I. Facit isferior quod fieri viderit a superiore. ya Uel dic Fiant luminaria : idest homi- -- Lustne, iusti, hinc dixit Sanctus Paulus ad Philis.

cap. 2. Uers. I s. I6. Inter quos iacetis sieut lisminaria in modo . Verbam vita continentes . Vercasu; Ut lueeant in firmamentum caeli, ctilia με --

123쪽

dm positi infirmamento Ecclesae, sicut lux

debent illuminare populos, ouesque creditas , quia scribit rombrosius ub. de dignit. SMora. cap. 6. tom. 4. sevia Episcopus ipse Ammali agit ign/peris 3 super , alios secum indigia perdit. Vercis y . Fecit Deus duo laminaria magna: Homini dedit Deus intellectum, & voluntatem, ..isuinis. illo minor ista , ut his duobus magnis tu o. - . minibus,diem , ac noctem , idest bonum, νψ M et malum faciliter videre possit. Disa .sa. 93. vel dic , Duo Testamenta Maias

m tam nouum,31inor vetus, ut his duobus lumini--t --. bus homo discernere pollit diuin e cernaeue ritatis, & no in huinanae nihilitatis. Versi 9ω Et posuit in firmamento creti , ut lac renisuper terram idest intellostuna, & volui talem posuit in anima , ut lucererit ad bene operandum. Ver i g 97. Et diuiderent lucem , ae tenebras: de

Vertio dii ii uerent veritatem fidei a tenebris id

lolatriae Uers. I9. vide π. s.

Vers- 93. Pro cant aqua reptile, ides , eum vi mala a quam volucres in aere, & in Crucis figuram habeant; sic produ- ιμων. cant aquae cordis nostri cogitationes tales ,

et Tia , homo crucifixi imaginem in corde serat.

h 9ς creauit Deus cete grangia, idest Paeni-Veri ai tentiam peccatoris , quae in mare lacrimarum se habet, Ut cete grantia comparatiuE . . ad alios attritionis actus.1 Et Vidit Deus quod esset bonum, attende, non est scriptum dixit Deus quod esset bonum, sed vidit ; quia ipsa quae supradixi, mus , inquit Origines bom. I. meap. I. Gen. pag. mibi s. Bonos possunt facere optimios

sanctos.

Verca1 IOI Benedixit Dιus dicens eraseite, o multiplicamini: quia ex aquis genitos homines c nempe per Baptismum regeneratos. bene-- , .... dixit Deus dicens: crescite, de multiplica- - - mini , idest fidei, quam confitemini, Opera

coniungite, ut crescatis coram oculis meis: ... quia dicit S. Ambrosius Iu epist. ad Hebr. cap. I. rom. 3. non fides sola , sed etiam vita cum virtute qua itur , quia fides sue operιbas mortua est S. Anastasius Patri,cha Antiochenus lib. s. Anagoc. contempl. in He mer. versa3 Vide supra verss. - . e IO Producu terra animam visentem, tu

metita, Mytilia, O bestias terra . Religiosi, &ιάου. Spirituales, non ibium sint volucres, qui ci οὐ sursum seruntur , ut fiant obuiam Chri ito in aera, sed etiam sint Iumenta, remitten- , . . do seipi diuinM Prouidentiae , sed etiam

rimis. . sint Reptilia, ct bestiae terrae . Iumenta nam dicit s. TModo Gus in Hal. a. Vt iumentum darentem sequit , quia non eurios8 exquirit, o M-- quo trahatur, siς 4 tua gratia gubernatus sequar, πρι-- σπο, minime t am prouidentiam curios/i

s.Matth. e.s.sie Inerat lux vestra coram hominibus, i videant opera vestra bona Aint Bestiae teν-ra at ijs,idein proximis,seruiendo. S. A ibrosius lib. de Parad. cap. ι .lom. 4. Hac enim Ser- D itaavitute pollet populus Cbrissιanus, sicut, car Dο- - munus ad discipulos suos ait s. Matib. cap. zoqui vult inter vos primas esse sit omnium Iemus:& Apostolus ad Gal. e. s. tr I 3. imperat Perebaritatem Spiritus Ieruite inuicem. lio3. Fecit Deus e idest per gratiam suam Verstas

facit ut bona opera eliciantur ab homine. S. G -- f . . Ambrosius lib. i. de Abel, o Cain cap. 7. tom. 6. Dominus Deus tuas ipse dat vires, vi facias vi

tutes .

a Faeiamas hominem ad imaginem , similitiamem nostram; Quia per Verbum Verco et Gamus omnes Sancti Patres intelligunt tres Diuinae Trinitatis Personas ; idςosequi-mni umtur hominem ad imaginem earum saeuun ha- Ρ qbere trium Sanctarum Personarum aliquam Σ -- λ. propriam imaginem I μι- . Sic igitur habet homo amimam ad imaginem Dei, & Patris. In ratione seli verbo hominis intern ese sugitur Deus Verbum a Deo genitum ; dc in mente fert imaginem Sancti Spiritus, Sile hoc disicise , vide S.Anastasium Sinaitam in libro de construet. hominis .ios Et praesit piscibus maris , e r volatilib*x n M. eali, obestys : quia homo cattholicus ad Cainiam imaginem Dei, idest lumine veritatis insigni- φη-- . tus praeest ludeis , Barbaris , Tureis oce. ροί- immo inquit supradictus S. Patriarcha habit aduersus istos inexpugnabilia arma ad defen-dondam christianorum Fidem .im Masculum, O faminam e eavit eos ,

Spiritum, & carnem ; sed quia inter spiri- tum, & carnem est continua rixa, uti dicit

eoncupiscit aduersus spiritum i unitus autem V . .

aduersus carnem : hae enim sibi intiirem aduer-- col.

fantur: idcirco insta semina idest Carni, dicit Gen. cap. 3. HU I 6. Iub Uri potestate erisi, idest spiritus, dominabitur tui. V t Anima in- ma mnis .

telligat; s vult caelesti benedictione crescere in hac vita multiplicatione gratiae , insolescentem hanc m rimere carnem , S t tua aspiritui dominio subordinare Orig. up. Gen. .

Io . Vel dic Masentum, Faeminam idest P alatu Praelatus sit masculo laemilia , mucutus Perdisciplinam ; famna per mansuetudinclucremte , idest in gratia . Vide Ilugonem P m. Φ. Cardinalem hie . Multiplicainini in bonis operibus. Replete terram , idest Ecclesiam doctrina, di exemplo. ros Uel dic R. prete terram , ct DPI:ite Vercas eam; quia ad domandam carncm uehet praecedere repletio virtutum in terra aniniae: hinc ad rem scribit Rauennas mirabilis

124쪽

subiectionem rebellatae carnis ha-Σ. . bet domnium conculcandi omnia corporis

. . vitia, quae mouentur.Vnde Thomas Cister- ciensis incantis. sic απ.ysas. scripsit belle et mo enim eMa uten sur, toto Dinitus fumigatur. Et hic allud. loe. S. Pauli ad

I Ia Hic obserua, quod pro hominis ci- totius uniuersi Conditore assignantur uti i. solae herbae arborum fructus : ia Ie- D iunium grande contra diabolum λrtiorem Ioa nim/m reddit: UnM eleganter s. Ioannes' ChryBslomus homil. 13. in cap. q. s. Matibai μ μαεοῦ tom. y. dicit V t Heas, quam sit bonum grande quia hae aduersut diabolum arma

versaci in Subditur otinantiburri ra Sed hoc notandum est Uerborum distrimen; hominibus dictum est, ut sim vobis inelem: Ammmibus vero trera, H habeant ad mescendum clicitur Pro animantibus Terea, in quibus est anima sola 'tuens. non opo superbae, & diui-

tiae ceum sit btilissImo Ruperio Abbate in Ta. Ioelis Mumres intellige. ii 4 Unde propter hoc dictum est, Mi beant ad veherediam, & non sint vobis in Geam, quia debet homo diues pauperibus eam eleemosinam H babeint mendici ad vescem m. Nam si quis ieiunet , & pauperibus eleemosinam negat, hic Hypocrita est , non virtuosias ; quia ieiunium sine misericordia, mi a M. non est virtus, sed Hye risis; dicente -- - ' .mino peros S. Matthaei, cap. 6. vers. io Uεν ,-- . . autem eum ieiunatis nolite fieri sicas bypocrita, sed in ..tristes: hinc sci ibit S Petrus Chrysologus si .

ferm.R. de ieiunio, σelem post medium. I iunium sin8-fericordia ulacrum famis est , imago nulla est sanctitatis: ieiunantes erra ista

IIs Uιrit Deus cuncta, qua Deerat, or Vers Ierant malu bona. Nota non dicitur , si rura, sed erant ; quia virtus est indefinies ,riis , exercenda itiam selis in virtute perseueran- motibus corona promittitur. Vnde Gentium Doctor ad Treuisb. stilia.ωρ. a.Vers. s. dicit., θ' qui certat in agone, non eo ronatur nisi a muri. legitim8 eertauerit c Hie, inquit Theophila- ctus. Arebiuis. Rustar. in epit . a. ad Timoth. ibiam. Hie Pauli sapientiam expende. Militis meminit, ut iudicet quomod3 ad casem,o modites oporteat paratos esse. Poria oblata est, His omnibus perDaeret, ac in exercitio semper

D UBI A SACRA

IN CAPUT L CENESIS

Dieralis Expositio.

Paradiis Terrestre ,Plamauerat autem Dominus Deut Paradisum vestiptatis a principis Quia -- Deu&sic diligebat hominem, ut amore eius ima: vehementer accensus, prilis pro ipsa anima ,quam pro se mansionein , & domi- ' cilium praeparasse videatur. Totum cst per se clarum ex verbis , quibus coniunguntur,

nam ly creauit, est praeteriti persecti , lypti tauerat, est plusquain persecti; dc facit

hinc sensiam , Arincipio in qua creauit Deus estum, cytereamisantauerat Paradisum voluptatis. Interlinealis hic ex mente S Hierony. Ex hoc manifestecomprobatur luod prius quam Deus cceium , & Terram crearet Paradisuin ante condiderat. Auctor arboris vitae: Idest P. Ioannes de Ia Haye Minoritasacrum Thearatu. rom.Lis arbore Visa. l. immendum toto amoreDeum Mosequi hominem, vi ei babitMulam prius , quam siri praeparase videatur .. a Quare ereavit Deus Terram inaum, - Versa e m , s' deform/m 8 Quia dicit S. Io: Chry-

ibstomus ham. I. in eap. I. Gene o m. s. ιιt. A. - , cum Terra sit nutrix ,σ mater nostra ,σex ea

terra, Tellurisnatura imputes : sed ei tribuas , ratissam ex vibido, esset,ereavit. ,3 Quare dicta fuit Teisa invii idest inuti Versis. sibilis, ut supra in littera exposuimuse Quia ---ι

125쪽

Caput I Genesis

Vert

versa.

Vers. .

Versa.

Deum.

are dicta fuit Vae λ S. Ambrosius

in Noam. lib. I. cap. 8. Ostemisve enim voluit Deus, quia nec mundus ipse haberet gratiam , nis eam vario eustu Operator ornasset.

3 Quare Spiritus Dei ferebatur super aquas postquam torsea erant Iaper factum abs, &non antea evi cognosceretur discrimem in ter spiritum malum ,& spiritum sanctum :quia spiritus malus csignificatus nominibus bH, σ teu bra vide D. Hieronymum , super lanam ωρα. σ lupo Mai. ev. s. cy' ι Iob eap. 3.) Ambulat per loca arida. varisas autem Sanctas feriar super aquias. 6 vel, quia cum tenebra, idest peccatores , essent super iaciem abys, idest iiiserni; ad hoc ut ipsi reciperent lucem suturae gratiae ad videndam faciem poenitentiae, tunc θνιbatur Spiritus sanctus Iuριν aquas , suae misericordiae eos illuminando . S. Ambrosius lib.3. eiusdem Spiritus sancti cap. rs. his est ergo qui illuxit, ut regno eamus Deum in faciam chriai I Uu quem putamus alium prato spiritum declaratum ρ

.vel, quia duae leges figurabantur , in tenebris, ti in aquis: α quia prima lex fuit

adumbratio secundae legis, iram quod in illa operabatur,& operatu iuit, erat& suit --: legis umbras. Paul. I.ad cor. c. Io. . . tres nostri omnes Iub nube fuerat, ideo tenebrae debesant antecedere, volatum spiritus Dei super aquas sacramentoruin secundae legi,; de spiritus Dei post tenebras primae legis ferebatur super aquas, quia ab Aqua lateris christi csperunt ut dicit SP. Augustinus noua Iesis sacramAt .s vel; Quia, cum coelum HebraicE v cetur Diama idest Meia, inaim . n)2 Sebamaim. Iῆnis, di aqua , cum sint haec duo elementa sibi ipsis contraria , de unuIn contrarium sit destructiuum alterius, videns Deus , quod haec duo contraria elementa vinculo pacis unita in creatione persisterent statim in thronum sibi elegit Coelum , dicens per Esaiam cap. 66. vers. 3. coelum sedes mea: de tantum de ignis, de aquae concordia delectatur, quod vir itus Domini gaudens Ferebatur in initio Mundi super aquas ;oc inicio redempti Mundi non aliam sormam accipere voluit , quam ignis: Actus

Apostolorum eap. a. I.f. 3. Et apparuerunt illudi pertita lingua tamqream ignis, fiaitque Iura singulos eo um . Sic ergo bene Ferebatur

Spiritώs Dei super aquas , idest tamquam in propria sede inter ignem, di aquam quia :rbisuiu dicit ipse per Os s. Matib. cap. ι .versa o. duo, vel tres e Pegati in nomine meo im IKm in medio eorum. 9 Quare Spiritus Dei ferebatur super aquas, et non imper coelum, Terram, aut tenebra 38 quia cum Aquae Sanctorum uniuersitatem significent, dicit Belluacensis, hic super i Liam serebaturSanctitatem mittando, subiungit Tertullianus ; Accepit ergo Abelis Inno centiam, Abrami fidem , Henoch orati nem ; Α Noe simplicitatem, Ab Iaco obedientiam, i Iacobo sortitudinem ; Moysis mansuetudinem , Dauidis humilitatem, Iob patientiam : Patriarcharum sanctitatem, seruorem Apostolorum, Martyrum constantiam, Abstinentiam Confessorum , Virginum Castitatem, immo eamdem A gelorum puritatem; oc de his omnibus vi tutibus, & sanctitatibus quid iecit Audi

io Uel dic serebatur 'per aquas: quia sitiebat hominis creationem Tertullianus hic,sed quia duplex hominis fuit creatio , alia post lapsum, una ante lapsum , temporalis ista, spiritualis altera. Hic objerua , primum quod in mundo accepit Deus fuit aqua ,s ebatur super aquas , & vltimum quod reliquit in mundo ruit aqua, ex exivit Ianguis, ' Maa; ecce igitur immensi amoris Dei erga animam nostram unica reflexio. Humani generis aquam in mundi creatione sitivit Deus, oc ad demostrati dum quantum hunc hominem diligeret, cum omnia in Golgotha moriens reliquisset ; spirituin Deo , Ioannem Matri, Adamo salutem , successo ribus coelum; aquam illam, idest hominem quem in corde habebat ab initio creationis, quasi coactus ultimo reliquit ; ideo post sanguinem exivit aqua: hinc dicit Tertullianus nunqua ne aqua christas

ii Quare spiritur Domini primo nam i gitur muti uin aduenisse, in aqui, uisibi

videtur, oc non in aere, terra, aut cocto quia si Deus opus creationis spiritualis terminauit in aqua ; exiuit Ia guis, et aqua , opus etiam Creationis Temporalis debebat incipere ab aqua: ideo dicit S. Hieronymus. abra ab aquιs ea erat finiuit ab aquis. ia Guare diusi Deus lucem a te bris, eum iam tenebrae cognoscantur esses lucis friti tioneia Quia voluit docere homines, ne in iudicando aliquod, secundum faciem iudicent antequam videant : od per hoc dicit scriptura post lucem creatam; UIit Deus lucem quod esset bona; de stibi vingit statim mist lueem . tenebris: Ugo Cardinalis in s nesim

tom. l. uit Deus prius diu acre , vel iusicare, antequam vidisset; adductu enim opus in iudicium contra praesριtantes sententiam . Uide etiam

apud Oleastrum in Genesim .i3 Vel, quia voluit, ut lux separetur a tenebris, de fugiant filios Dia Ili fili, veritatis, inquit D. IDO.s m. q. de Quadrages. Inimicis enim crucis christi nulla convcreati Oiungamur, ne impiorum confortio sanctitas fidelium polluatur .

13 Quare cum de firmamento laciendo agitur,

Vers. 2.

Verca.

126쪽

Litteratis Expositio

agitur, a verbo fiat, ad aliud ficti est, tot intercedunt; non ira vero cum de luce con- . denda negotium est λ quia scum lucis nomine Angelica adumbretur creatura , dieit s. i. a. Augustinus; M. a. de Gei Q. ad litteram cap.8. ecce mysterium, Audi Lumen Eccle- - ι sia: Sanctae Doctorem . cum facta est lux , ά a Utiuum , at in , in Verbor o facta est lux in opere; statimque adbasiit increata luet ,

lux ereata, ct vicinior, o omni ereatura capa--- 'is Iu Iecora autem die , quadam mora est, verborum multiplicario, ut intelligamus, stas u - naimras, ad deficiendum pronas esse , ad obediendum mi s aptas. . Misto Is Quare ante lucem positit Deus teneia 'indi bras 3 deinde cum prius posuisset, quomodo μ non dicit scriptura quemadmodum illae V ἡ , constiterint tenebrae 3 Est enim perspicuum di- , cit S. Anastasius Sinaita Patriarcha An-T... a in Hexamer. lib. I. mod tenebrasum si--r gnum, seu symbolum ceati, increatum autem --δης' est peccatum, σ minim/ consissens . et 'omodo ex propria essentia; μοι. V. ita etiam homo, proprio, ct non coacto νυοβι-- δυς- ro, sua pont8facit, o procreat peccatum.16 Quare scriptura tenebras soliun ponitante lucem Z inia prius eramus in errore , 'ia μ deinde transiuimus ad lucem. Propterea Gmi prior est lex tenebricosa , deindE Euangelium I propterea prior est vespera, deinde dies. Hinc lege est constitutum, ut inciperetur a Vespera , Dominica ; quoniam a morte obscura processimus ad lucem resurrectionis. II Quare dicitur , factum est Vespere, ct mane dies mus, & non dies primus' vel duoὶ υερ quia hoc mysterium magnum est; Uesper, ει ι spe autem dico in cbrisso, o EeeIesia,

Ni o S. Paulus I. ad The .eap. I. quae aliquando erat vesper obscurus, ei autem Vnita vera luce fuerunt duo in carnem unam , in unum lucis diem , qui illumintoninem bominem νe-- nientem in mundum fidei Christi; quem dein- 'cle initiauit Baptismo , cum diceret. Et spiritus Deiferebatur super aquas, per spiritum, S aquam ipsum ostendens, per quem, Sipsum purgauit ab antiquis stardibus. Veis 6 18 Quare post quam factum fuit firma- . Κ s mentum , & fuerunt diu ita aquae , quae erant sub firmamento, ab his quae erant su- per, dicitur , tactum est Vespere ,σ maηe dies zz I secundus e quia post quam homo per pecca- . tum diuisit se a coelo, & a beatorum gloria,

W- mi ut ipse qui fuerat sormatus, firmus maneret, ac stabilis in ijs, quae ei fuerant tributa in Edem, Christus humanam assumpsit naturam. Proptem dicit Sinaita, lib.a.de Divin. Opiste Propterea disi fecundus, er actio Ie-eunda dicitur , feruatoris humana natura fusceptio. Q am, qui, binc ,σ illine discrevit βυ-lium , cr infideliam aquas per firmamentum fidei coristianorum dies significauit. vers. V. I9 Quare ad hoc, ut appareat arida, congregandae sunt aquae' Quia passiones immo-

dicae , & humani inordinati affectus per

aquas significati , ne mentem perturbent , ae inebrient constringendi sunt in unum .hun, a namia, scribit Hugo de S. Uictore, lib. se Saer. Lb. IPI. cap. 33. Affectus anima inferior , nisi e certa lege constrivatur, non potest apparere arida , nec gei mina preducere, Aut Apostolus ad cor. I. cap.9. Vers.27. castigat eorpus suum, oin seruitutem redgit. in Quare Deus separauit aquas ab aquis verss. ut terra appareret fructifera quia nequit & 6. anima florere virtutibus , quae affectu imr- .dinato sertur ad terrena. S. Mrnardus Sem. 3I. ex paruis. Gquebodie, in ciuibus Babylonis, ta s. aquarum effusio . idest confusio cogitationum , lata

taream facιτ ιnanem, o vacuam, dum enim suctuat cirea carnem cogitatio νni Ua, nullum exeasnctare est θώctum salutis , dividantur ergὸ

aqua ab aquis, quatenus anima quoque , vi dignum est , partem sibι vendicet cogitationis Diainferiores, eertis limitibus eoerceantur, cenis eontineantur alueis, necessitatis terminos non ex-eedam , promtZ Iuperiores copiosius dilatem

ar Quare Moyses de Terra , praetermisso Vers. I

coelo, loquitur , cum una sola vice tantum coelum nominauerit,in Principio creauit Deus estum , ct Terram , de relinquendo oslam , cisti ad statim dicit Terra erat σe. quia hanc solam .umsen'

vocem coeli ,tam significativam, S in seip- 2 2s .

sa eloquentem exi stimauit, quod issiceret eis. V .

ad describendam illius Patriae faelicitatem , solum nomen coeli . Sic Iunilius Episcopus

Asricanus in Bibl. Sanctorum Patrum. Quia habui, omnem statum , atque ornatum illius Iaculi, uno esti nomine, quod tu principio factum dixιt, eredidit eo rebendere .

1a Quare si terra iam nomen habebat, Versio iterum appellatur Z Quia impij peccatores , significati per nomen Terrae,sunt sine nomine Uιde Em . Sa. in cap. q. Maia μαι. immo abdicandi ab omnium memoria SinculorumΔ. Io. Chrysostomus in Cat. Graec. ad Iob. cap. I .dicit. hi diuinos typos, ae vias confundit , ae corrumpιt, hic, ne bominis quidem nomine dignatur ; nec nominis eius baberi ave latis potest . Etiam vide Orig.homil. 2 . 23 Uel dic, si terra iam appellabatur, & Versib. terrae adhuc nomine insignitur Ut intelliga- mini m. mus Ruper ad illud Gen. I. trisior ιa apud

Deum, nomine carere, etia apud homines no D in ... men habeant. meu Mu- Qt laremus Terram quam condide ε et lirat non vocarit aridam priusquam suffoca- zz. . retur ab aquise oportet autem hoc quoque versio in loco adnotare, quod quando cum coelo Deus secit terram, non appellabatur arida, frugistrum enim,ac sertilem Deus secit limminem,&non aridum. Quando autem ruit fmiti, suffocata a tenebris, quae supra eam erant, nomia.& aquis; tunc sacra est arida, & mortua ;deinde eam Deus rursum vocans ad antiquam illuminationem, eam transnominat,& ei reddit primum nomen; de quando a te-B a nebris

127쪽

Caput L Genesis

nebris Deo apparuit , statim eam vocavit Terram , si'οαod. s. Anastasius Patriarcha

Antiochenus lib. 3. Hexam. quomodo dιeit historia os Deus aridam vocastit urram; Hmtὸ vos ab insertilitate ad ferrilitatem, percbi istam de catero vocetur, o renovetur homo. as Quare eum dicitur Germinet terra σe. seribitur Lignum pomiferum faciens fructum iuxta genus suum, oc postea quando Terra protulis turbam virentem, dicitur, tignum faciens

fructam, & non pomiferum e Quia pro ligno fructifero faciente fructum intelligitur pasisio Crucis, cuius fructus fuit totius mundi Redemptio : pro ligno autem pomisero intelligitur idem Crucis lignum , sed nobis

sertile , Iudais autem Dan tam , est' turedulis

stultitiam ; sed fructum faciens , & aspectu pulchrum, σ bonum ad vescendum , nem8c Christum eruerfixum , quem colligimus inmensa altaris Eucharistica.ro Q Eare quando dies nominantur Pedifecti non icriptum fuit a Moyse : Factum est mane , o vespere, dura unus, Deundus tertius&e. sila econtra mentionem secit prius in casi quam aurorae , dicendo est Uespere , σ mane quia voluit instruere limminem de rebus huius mundi quae finem at te initium habent, moriuntur antequan inascantur,& priusqua albescant, noctem adumbrant, ideo D.Basilius, in catena grae-caomus finem diei meminat, quam initium.17 Quare tres dies suerunt sine lumine, lucem quidem habentes, solem autem, oclunam , & stellarum non habentes multitustinem , quartus autem fuit illuminatus equia in principio in prima creatione Deusdedit Adamo exilem , & evanidam lucem cognitionis, nempElegem mandati: deinde secundo loco post diluuium, creaturam recreans, de terram rursus ex aquis aperiensarius, dat secundam legem de quibusdam mandatis, & praxeptis datis Noe. Quam brem nominat etiam Testamentum, eam quae ipsi data est legem. Tertius deinde fuit dies, lex quae data est in Monte Sinai. Tribus itaque diebus prius instruous, & fanctificatus suit Israel, quando accepi t legem Exadaap. I s. vers. I I. boniam ergo illa tria hominum instituta vitaeque agendae rati

nes, quae fuit sinquam in Adam ante legem , ta quae in lege data NOE, & quae in

lege Mosaica , suerunt imperfectae, dei prosundis nocturnae , oc caliginoue impie tatis tenebris vita adhuc agebatur, prius quam illucesceret multitudo Apostolorum, et Doctorum, lucidae sinquam quae sunt in terris stellae, de priusquam oriretur christus fui,flitia, cum eius coniuge luna, nempe Ecclesia: ea de causa tres dies ante quartum imperfectos, de opacos, soleque, de luna carentes secit Deus. Quartus autem dies mitipse Mundo perfectus : Et propter cum Quarta noctis vigilia venit Christus tunc super mare ambulam, C: super aquas, ad suos discipulos qui agitabantur tempestate, εἰ erant perituri in mari huius mundi i ocad nos itidem discipulos, qui in periculum m. sex adducebamur a spiritibus tenebrarum, oc ι fluctuum impietatis. S. Marcus cap.6. V s. ri .

23 Quare dicitur quod Luminaria sint in Versi Ihηa ; de nou in aliud Quia ratiocinatur

tephanusCantuar.in Allegoratim FDU meatum est ecclesia : ιummaria, πινι ιusti, eri n. tisa/bonos , cypeccatores diuidunt, ersunt in signa , I cura- or rempora, laestin signa temporum , idest tem poralis mVerta . Omnes enim , qui volunt pid iuere, persecutionem parientur , item duo rem porosunt , ut num expectemus , aliud caueamus praeterea in Agnumsunt pena reproborum, qu i - . o. in illi in vitarasenti sic puri tar Intim est, quia ino νεprobi in futuro , plurimum mnunt MM . c. . Mi. 29 Quare Fecit Deus duo luminaria mar a , --.εe non tria , quatuor, aut unum Z oc quare Ver. 1 f. licet tamen alterum, al, 16. II.

tero maius 3 quia cum sint duae supremae di, de Is.gnitates huiusmundi , nempE Sacerdotalis teli Pontificia potestas, dc RMia dignitas, ad istas designandas haec duo secit lumina' M.t ria, sed quia maior est Pontificia, quam re uti ia. gia dignitas, ideo dicitur unum luminare ct

altero maius . Innocentius Papa III in hanc IIocum Genes. Ad firmamentum igitur earli, hoc est uniuersalis Ecessa feeit Deus duo luminaria magna, ides , duas instituit dignitates, Sacer dotalis dignitas , νς praeget diei, regalism- testas, νι praeesset nocti , ut quanta est inter μ' Iem ,-lunam tanta inter Sacerdotes, edi reges , ct Prineses differentia eunuceretur, sic etiam

habet Gelasius in Epis . ad Anastasium Imperatorem. Vers Iaao Quare haec luminaria dictum Est ut satis Misa, de hoc antequam luceant super s. l. . o. terram Ut dicit Vielmus lib. ai.)sint ν

memoratiua Dei omnipotentia , qui ex nihilo ea effecerit, O demonstratiua eias bonitatis, σμ- uana.

3i Quare diuina designatione dierum , vertas opera recensentur, cum rerum nihil id comstrat persectioni / ciuia crespondit D. Io. Chrysostomus hom.6.in Genesim per singulas

dies commemorat damnas doctrinas, frequent admonitione nostra menti infigere volens. Hac igitur omnia , bod commendemus memoria, scribentes ea, in latitudine eordis , quo omnem augentiam excutiamtis, σ nos fana teneamus

3 are Deus pisces Reptilia vocavit vers .ao Quia erant in typum gentium populi , vel quia cum pistibus non sit vox, neque cognitio, neque sapientia, neque scientia, neque simios memoria , neque sensus, qui cognoscant, neque aduersus Dominum seruitus aliqua, aut beneuolentia, aut amor r Uocauit uptitia Pisces peccatores significcndo , isto speciali

128쪽

Mmi M, qina reptiis diabolio fermei anima, o earde, r M. S. Anastasus patriarcha Antiochenus in Hexam. ver. ro 34 Quare pisces ante volucres nominantur quia voluit Deus instruere, quod Reptilibus, & quae humi, & in terra versantur animis, fiant volucres coeli volantes superis exta. terram secundum firmamentum coeli ,& ad imitationem omnium , spiritualem Angelorum ostendant vitam. Cuiusmodi fuit illai volucris quae Volauit usque ad tertium Ge- ,-- - uersatira est in caelis, o unitatores mei, de caelo 1Mε. ro, estote, sicut σ ego Christi. Mem prima corinsb.cap. q.

Ver.M. 33 Quare ad Nomen cate additur ver-λιι ii. I, Quia non sussicit vitam agere. --. Religi ocim , sed bonam ad instar Magni

cinari praesumunt; S. Thomas Ip.q. TI .art. I.& tamen nec in natali aquarum elemento,

nec in sublimi aere coelis contermino, sed in terrae infimissimo elemento fructificant, seli. QElia tametsi homo ea sit virtu- . iis Aa tum praestantia sublimis , ut supra terram mini Maia positus, tamquam volucris eoeli vivat a te sublimis 3 tamen nisi ad infimissimam' ' terram humilitate descendat, spiritualiter Ductificare, ac proliscare ninit; quasi viuidum fructificandi vigorem, ab humili terrae pressione mutuetur , & per hoc dicit P. Divicus de Celada , incer ent. in mwth. s. ast a unquam satis laudandae Societatis

Iesu Scriptor Egregius, Aues quamuis in aere naturalitιν vivant , multiplieant fracti Dahefver terram; aeso humili terra infirmitate, areana ad fructificandum eno ia faeneretur.

vessat Quare post benedictionem volucribus

ex aqua enatis, & in aere viventibus, peregrinum terrae elementum ad prolificandum assignetur λ Quia inter humilitatem, & - ..u ritatem est sacer nexus, quasi veritas sit hu- ratis Ductus,& humilitas veritatis seraeissima, & illius persuadendae vigor. Igitur dicente Psalmista PDI. 83. vers. 8. Etenim benedictionem dabit legistior, glint Beretardussu r illud Ioan. I vdmia , pia dedit legem, dabit, ct benedictionem : hoe est, qui iust humilitatem perducet ad veritarem.

V 33 Quare cum narrentur benedictiones,, Animantium Be dixis eis dicens: erescite,

Litteratis Expositio. II

rii ; Issa benedictio diei septimi quid dice. Mii

ret , tacetur , & solum scribitur Bened xit diei s limo , ct sanctificauit tuum , quia in i a cebauerat ab omni vere μοῖ Quia, pertus , Beda , dc alij , existimant diem septimum ob sui quietem , aeternam 'licitatem adumbrare ; indeque in sua be

nedictione tacet denotando supernae patriae benedictiones, adeo sublimes, ut nec ver bis , nec sermone exprimi, ac capi valeant

3s Quare cum Iumenta , er reptilia e Ver.24. . bestia terra , etiam exprimitur, Et feeit Deus & as. bestias terra λ Pulchre inibi D. Baslius inta πις sua

o Quare dixit Deus Deum s bominem ad Uer.26. im tinem, oe similitudinem nostram 8 Quia , Mais iis ratiocinatur spiritualiter origenes,in cap. I. GHow-luit Ostendere, tot in caelis gloria p-

a Quare dixit imaginem 3 Quia homo est det nummu . subtiliter hoc mit,& seris . . eleganter tradit S. Hilarius , ad illa Christi Vera 6.

verna Matthei cap. 22. vers I9ay ao. ostendite με- γε mihi numisma eensus. At illi obtulerint ei dena.

riam, ct ait illis I ast euius est imago hae , O.' superserini ολ est o sic fatur S. Hilarius; can. 23. In Martis N migma calaria in aura est, in quo est eius imago depicta. Dei autem namima

bom est , in quo est Dei imato figa rata .. Et bel-IE subiungit Ignatius Martyr. In epist. ad

Magnesian .is hominibus characteres ordi- --. eo inue tiri, unum veri num malis,altoum adus in f, a terini: Homo pius, numiona est a Deo euom impias namima ementitum, incertum adulterum, Antidia.

carens liuo debito in ὰ Deo efectum , sed a Mi. Diabola. a Quare Deus hominem larmarirrus ,

plurativo verbo inducitur , faciamus , σe. Tatae

cum reliqua creationis opera sibi dissimiliata, tintin. praecedentibus nuper diebus patrat Deus, . - - singulari nomine resertur . creauit Deus co--πlum ier terram.YDixitque Deus: Fiat lux. Fiat -MM. firmamentum e Quia ut homo magis in se munus sit, de esse appareat ad duarum perso- nT'narum sermatur similitudinein, ita de hae oris in

re doctissime fatur S Zeno Veronensisa . 3. de Gems. Faetamus hominem ad imaginem, si litudinem nostram. et i, inquit , De ad inrisa tuam ; sed ait ; faciamus ad vestram cte. Unus homo ad duaram imaginem,esimilitudinem fingitur , nec tamen in eo quid euios sit , inuen

43 Quare hie dicitur Faciamus hominem S 7. ad imoaιnem, o Militudinem nostram, postea

129쪽

qua mouent. Ivo terram.

Dixitque Deus: Eece dedi vobis omnem herbam asserentem semen super terram, O vniaevi signa qua habent in semeti isementem generassatis snt wAs in escam .sta Et timctis animantibas terra , ov-νε voiarei caeti , ct uniuersi qua mouentu r in terra , ct in quibus est anima vivens, ut haseant ad vescendum . MDetum est ita.

ar. t Viditque Deiu ex ista gas fecerat: ct erant valde bona. Et faciam est vespere ct mane, dira

130쪽

LITTERALIS

T. IvusI. Wiseipio: idest Temporis , ita tamen , quod has natura intel ligam tur aliqua creata , quam ita erit tempus r Tempus enim ex II. Thoma , &

Aristotele praelapponit motum, dc motus minbile , cum tempus sitim, νὼ -nsura eiusdem motus: Tempore tamen simul fuerunt mobile, motus, ct Tempus. Vide

conen. Lateraurense Iub Imroc. III. cap. I. Lucr δ tiion lib. s. s. Ambros. lib. I. Exam. cap. 3. s. Bam. μεα, lib. 2. eontra Eum num B. Alberi. Mavi. in sum. tract. I. q. q. memb. tym 2. d. I. is. Io. Machab. Iib r. cap. 7.

a creauit: quia ex nihilo producta δε per hoc enim Creatio distinguitur a productione , seu Generatione, quia secundum D. Th. a. sent. dist.

I. q. I. aia. 2. Generatio praesupponit subiectum . creatio, vera , fit ex nihilo, cum sit productio rei

ex nihilo, idest ex nullo praesupposito subiecto

iam au in cuius potentia praecontineretur.3 Deus: quia cum ad creationem requiratur tu is L infinita virtus, iuxta illud Esdrae 4. ωρ. s. ν. II. cu qualis operater, talis er creatio. virtus enim

creata ex nihilo, nihil facit i beia dicitur Deos, i respectu cuius solummodo possibilis est creatio. caelum ' lichi ponatur ba singulari, supponit ut tamen , seli intelligit ut pro omnibus coelis , - At quoad substantiam I vel ponitur hoc nomen Σ - caetrum, a eelando, qu ia celantur nobis regiones illae incorruptibiles inanimatae , ineffabili luco praeditae omnibus ornamentis instructae , quas praeparauit Deus, ut esset digna mansio, in qua vitam beatam , ae incomprehensibilibus bonis cumulatissimam agerent, quicumque vitae pre-Gli ....ii sentis cursum iuste, ae saneth transegerint: Dixi, Regiones in nuptibiles , nempe solidae, qua rum substantia .ut cum D. Thoma a.d. I . q. I. t. x.9 loquar est longε diuersae rationis ab ele mentari, estque veluti quinta quaedam essentia diuinior . purior, ae actualior , ut, etiam assi iit D. Dionysius citatusa D. Thoma . Sacra Theat. Bibti m. I. ue Ex hoc enim colligit ut futilis, & quasi e ronea coniectatio aliquorum , qui volunt coelos aqueos esse, adducentes , pro eorum ratione , coelos ab Hebraeis dici 'a: Samaim a duabus vocalibus z: Sam CV Maisu , quae idem sonant, ae , ibi Aquae, & per hoc aquei sint. 6 Satis enim ex se apparet sutilis ista specul tio. Primo enim,quia deficit haec Ethimologia, quod oporteret geminati litteram Mema. D inde, quod hoc nomen tribuatur ptimatio coelis supernis, antequam diceretur de inferioribus, quos nec aqueos, nec aquis opertos latentiit

omnes

et Quasi erronea scripsi , quia videtur mani-

sesid eontra scripturam, dicente Iob. eap. 37. V. IS. Fabrieatus es efflos, qui findissimi, quos are is, nota, non dicit quasi aque i. 8 Et Terram: nomine Terrae, veniunt etiam elementa. 9 Terra autem erat inanis, vacis, Non quia Verca.daretur vacuum cs. Thomas I. p. quaest. 46. artie. I.ad 9quod licet neque per Angelos possit causati, bene tamen virtute diuina, tunc non erat ratuumn admittendum , & ratio est , cum vacuum de- estruat ordinem uniuersi , qui conseruatur per z. consociationem corporum, non videtur admit- ea assi. tendum illo tempore , quando mundus creabutur, eum nec ni Monaturaliter dati nequeat insigne aliquod vacuum , ut volunt Peripatetici omnes, contra quoidam , qui manibus expetienti' confisi conantur ipsum inducere. io Secundo non est admittendum , quia si tunc salsi Et Vacuum ad impediendum effectum eius, nemph uniueis destnictionent , require. Vac πιε ρο-

batur miraculum, quod non est diaeniam, eum di si non sint multiplicanda entia sine necessitate Ergo, dicitur Terra erat inanis , vel quia Tune

invisibilia erant, ut vult Abonsis in Gen. cap. I.

qu. 7. liv.K. col. I. p . mibi . inpress. venet. vel quia tune carebant co ornatu v. g. Aet volucrib

bus, Aqua piscibus, & Terra ipsa Animalibus, Plantis, M. 1i Et Tenebra erant super faciem alas: Abyssi Λ nomine

SEARCH

MENU NAVIGATION