장음표시 사용
161쪽
ruti. Eua fuit allecha pulcsitudine cibi, quam 2 suasione diaboli: Denique, se it S. Pate t. a. i. . Augustinus ubi supra pag. inibi 687. Uerbis
non contratas iis consider ridi lignum , πι-ditqae bonum o escam , O' decoram ad aspe- iam .. ctum : ' non credens poste ind/femori: arbitror --- quod purauer it Deum alicuius significationis eau- sa dixisse: si mandaeaueritis morte moriemini et
atque ide)fumpsit c fracta eiur , ct manducauit .c.L.M. Aduerte hic cum Doctore Angelieo o m. in a. a. quaest. 3 3. artic. a. quod Gula est μῆ m Peccatum mortale si stimatur inordinatio Hi . secundum auersionem ab ultimo fine, idest , ut sit paratus facere contra Dei praeceptum pro hac delectatione, unde cum talis tuem mens Euae, sEquitur hoc peccatum etiam , patrasse. 11 Dediisque viro sua , idest ipsum inducendo , ut comederet : D tagis, dicit S. P. Augustinu, ubi supra , etiam eam Verbo fuasorio , quod scriptura tacens inrclligendum reum quis is ii comedit : ne ipsam contristaret , sperando vemam a Deo. Vel, ut dicit S. Ρater Augustinus de zι - ... Genesi ad lit. ubi supra. An forte nersuaderiaucis . tam epus erat viro: quomam illam eo cibo mortuam mm esse eminebat.
Uers.7 2I Et aperti sunt oeuli amborum : idest statim senserunt rebellionem carnis: minoiai fatur S. Parens Augustinus ubi supra cap. 3 I. perti sunt ocuis amborum, tus ad initieemcοMupiscendum ad peccati poenam emis ipsius
22 cumque eormuisseus esse nudos : idest discernebant inter bonum quod amiserant, α malum in quod ceciderant, ad hoc ergo aperti funt oculi ad quod antea ma patebant , S. P. N. Augustinus ubi supra. aa consuerunt folia ficu , idest illius metarboris, cuius fructum comederunt :di eunt quidam Iudaei, ut scribit Tostatus ibid. quaest. II. lit . pag. mihi 37. impres. Venet. Quod ideo consuerunt folia fiens , quia arbor ferentia boni, ct mali, in qua peccauerant erat
Versi a s Et cum audijsent vocem Domini mi: non Dei existentis in serma Deitatis, sed in ali qua similitudine creata : nam ut dicit D. iis is Thomas p. p. quaest. Izartic.3. sic etiam S. P. M vivi N. Augustinus de Gen. ad lit. cap. 33. Essentia diuina non potest videri oculis corporalibus, quia est incorporea, sed oculo solo mentis, vel visone imaginaria. 16 Deambulantis in Parari' ad auram post inridiem rides ad Vesperam : inquit S. Pater nonnisipo otaturam visibiliter factum est , ndfactantia illa inuisibilis , o ubiqud tua quae ιβ Tatris , o Fili, o Spiritus Sahcti corporalibas eorum sensibus laesi ty temporali mota an misse credatur. 27 Abscondit se iactam, cte. idest dulci- Vίνει a...uerunt se prae verecundia:quae non fuit Virius , cum esset timordE turpi actu S. Tho. Izs 'mas z.2. quaest i q. ars I. 28 facie Domini Dei in medio ligni paraduedisii: idest inter densissimas Paradis arbores. quia dicit SS. Pater, demetor Aubstinus
lib. II. de Gen. ad lit. cap. 33. in fine cum Deus auertit intrinsecus faciem suam fit homo ρ conturbatus. Canente Psalmista P al. 29. vers. 3. Auertisti facιem tuam a me, o factus μα-
2ς Voeatiitque Dominus Deus Adam , ct di Uer. o. xit ei ubi ese idest non , in quo loco ,sed in quo statu : quia dicit S. Pater Augustinus
lib. II. de Gen. ad lit. cap.3 . Increpantis est , non ignorantis .ao aii: Vocem tuam audiui in Paradiso: Versio ct timui e) quod nudus essem , o abicondi me :Hic dicit S. Patriarcha Augustinus ibidem . Solis probabile ιβ Iesere Deum per creataram tali actioni eongruam in forma humana illis homi- trium ofnibus a parere , quos tamen numquam permisit aduertere nuditatem suam, eorum intentionem in
'perna Iustollens inisi post peccatu pudendum in relati -- metabris motum poenalι membrorum lege sensio h - , si sent. Sic ergo affecti sunt, ut solant osci homi-'nnes Iab oculis hominum: ct talis assectio de Ne- . M s. ocati paena erat cum latere vellent , quem latere ς - , O nihil potest, ct ab eo earnem occuliare qui cordis inspectator est. 31 cui dixit: idest dicit S. P. N. Augusti Uer.D.
no ibidem cap. 3 3. Dominus volens iam Neca tores more iustitia interrogatos punire ampli suam erat illa pana de qua iam eorabantur eruescere .
3a adtis enim indicauit inquit tibi, quunudus esses , nisi quod ex ligno,de quo prae ceperam tibi ne comederes, comedisti Z hine enim , Scribit S. Pater Augustinus ibidem
mors concepta propter Dei forentiam , qui sic fuerat eomminatus fecit aduerti eoncupiscentialiter membra: er ιbι dicti sum aperti ocati: μcatum est quod puderem.
33 Dixitquε Adam et idest , Respondit, numquid humiliter , neeaui minimε,
3 Mulier, quam dedisti mi biforiam , dedit . mihi O ligno , se cometi: idest, excusando se,& accusando Deum , quod sibi dederit ta- - quialem uxorem; quasi ad hoc data sit, ut non z: ipsa potius obediret Viro , de ambo Deo :a o mendaciter , inquit S. Pater ibidem
cap. 3 3. non utiqu8 Hiliter: ut adsertamus quo morbo operbia laborant homines besse , non nisi in creatorem eonantes referre, si quid egerint m li: tamo sibi velint tribui, si quid egerint M-ni . 3s Et dixit Dominus Deas ad mulierem : Vercis quia si ambo peccauerunt, ambo erant m rigendi .
162쪽
ι - - rere peceantium causam s subtaxans futuros iudices, qui inaudita causa sententiam prinserunt . Hinc scribit s. Io. Chrysostomus
iudicandum, nisi pluribus auumentis certi red
37 2 a respondit , serpens Deepit me, ct eo me ur: id est, quasi cui suasio praecepto Dci debuerit anteponi: Hee ista confitetur peccatum , sed in alterum refert impari Iexu, pari fas tu, ita S. P. N. Augustinus ubi supra. Uersi 4 38 Et ait Dominus ad serpentem , qώia fecisti
hoc , maledictus es inter omnia animantia: Aduerte hic cum Sancto Patre Augustino de
G cn. ad lit. lib. I i. cap. 36. Pioindδ quod Ierpens cur hoc fecerit non est interrogatus : potest νideri, quod non ipse utique ιd in Ina natura, ct voluntate feerrat: sed diabolus .e illo, er per il lum in illo fuerat πι ratus , quia iam ex peccato impietatis, er Iuperbia sua destinatas fuerat sempiterno.
3p3Dledia s es, idest iam poena expcriris.' Non autem, dicit S. Pater Augustinus lib. a.
de Gen. contra Manich. cap. I7. Hunc ea σamnatio diaboli dicitur, qua ultimὸ iudicio reseruatur . Perna enim eius est, ut in potestate habeat eos , quι Dei pracepta contemnunt . o super pectus tuum gradieris , er terram mι des eunctis diebus vitae tuae: Has in Uerbis ,
scribit S. P . Augustinus de Gen. ad lit. lib.
I t. p. 36. Tentator ille deseribitur qualis Generi humano futurus esset: quod genus humanum propagari tune capit quando hae in Diabolam est tamquam inserpente prolata fentefitia. Ver. Is . 4I Inimicitias ponam inter te , er mulierem ,
. idest, in actus nocendi mulieri scin per
, Inimicitias ponam inter te, o Mulierem, non existentem modo, sed futuram , quae
erit MARIA. 3 Et ια insidiaberis ealcaneo eius: idest perstetissimis gressibus suis.
versio 44 Mulieri quoque dixit, multiplieabo aerumnas tuas ,σ conceptus tuos: in dolore paries:
'fertur bac poena ad proprietatem litera , dicit S. P.N. Augustinus in Gen. ad lit. cap. 37.r ue Et sub viri potestate eris , e ' ipse domina bitur tri : hic Aduerte cum sanem Patriar-nus. h. cha ibidem, quod muser ant/ peceatum non ali-- ρον ter formata fuit , nisi , ut vir ei dominaretur; σm, ... ad eum in Ie Meηδεπιε retiιν, sed ista feraitas ι - - erat intelligendam ν charitatem, o dilecti em otia i siesti dixit Apostolus ad Galatas cap. I. vers.
7' i 13. Pιν eburitatem Ieruite truticem : modo ηζα, natura , ted culpa meruit habere maritum demι- num ; quod tamen nisiservetur, deprauabitur amplius natara, o avrebitar eulpa .
yersi 66 Ada verὸ dixit Maledicta terra in opere
tuo: idest quia consensisti mulieri tuae , Smihi non obedisti , terra tibi euadet sterilis ει non dabit tibi ex se , sed ex magno tui labore conuentcntem fructum , usquedum . viuestu, de vivent Filη tuιιn sempiternum.
47 spinas, o trib. Ies,geνmirabis tibi: idest Versis spinae quae paucae, & ad ornatum antea germinauerant de Terra ; modo spississimae ad supplicium tuum prodeant.
8 In furore vallus tui πεDeris pane tuo: Vers. Istidest cum herbis terrae , quas comedes , dum Propter peccatum comparasti te iumentis in L pientibνs, s similis factus es illis Psal. 3. ver I 3. si QS vesci frumento , opus crit in tuo sudore, arare terram , id unco glebas dimoue re aratro, & hoc vique dum morte praeuentus puluis, quae es , essiciaris. Hinc S. P ter Noster Augustinus I l. lib. de Gen adiit.
p. 38. dicit mere in terra labores liti manigeneras quis ignorat i Et quι non essent, sifelici tas quae in Paradiso fuerat tenerent: non est ytique dubitandom : ae per boe etiam proprιὰ verba bac primitus acciρere , ne pigeat.
O Hinc obserua cum Doctore Angelico:
perbia in peroptauit diuinam similitudinem μ' Da. non aequiparantiae , sed imitationis inordinate supra suam mensuram quia voluit, per virtutem naturalem scire bonum, S malum ad agendum, vel quid sibi suturum intellige , scire supra suam naturam. o Hoc peccatum Superbiae Adami fuit caeteris grauius, inquit S. Thomas Ibidem artic. 3. non secundum suam ieciem , sed να cx circumstantia personae , m persectionis status . Et sic. mum peccatu fuit fraui is pectato Euae, quia erat per inhior vir: Eua autem grauius peccauit , ctuantum ad speciem superbiae , quia credidit Diabolo, & istis, G. si e voluit sint litudinem Dei per esum ligni niscontra voluntatem Dei ; licet tamen quan tum ad genus, fuit et uale peccatum, quia utrunque suit superbia : Per istud ergo peccatum mors data fuit in poenam , sicut, &omnes corporales desectus, e rebellio carnis ad spirituitu sic etiam couenienter det minatae fuerunt particulares pcem primo- , rum Parentum in scriptura:Scilicet, Exilium a terrestri paradiso: Dolores partus, Subic- cam υctio ad virum . Sterilitas terrae, Anxietas laboris , de spinae: Confusio in anima , Rc bellio rationis ad spiritum, Increpatio culpR,
id mortis comminatio,vide S. Thomam 2. 2. quaest. I 6 . art. I. S. Paulum ad Romanos cap. I. vers ia. S. Thom. ubi supra art. a. sI Et vocavit Adam nomen uxoris Ina H versaova : Neque enim frustra , dicit S. Ρ. Augustinus , lib. II. de Gen. ad lit. cap. 38. σιρ- se Adam maiori qώodam instinctu tunc vocavit nomen mulieris fua vitam, Iabyciens etiam rQuoniam ista est mater omnium Uiuentium : am , ct hae non scriptoris narrantis , νel assi omantis , Ied ipsius primi hominis verba intelligenda sunt : H diceret, quoniam haec est mater
omnium viventium , tanquam nominis a Ie imροβιι causam referens eur eam vocaveru, H E
163쪽
3rnifieationis , gratia factam est, sed tamen facta u. t illam figiti eationis gratia dio ma ,m tamen MLamu i Sic S. Pater Augustinus ubi supra cap. 39. 3 3 Tunieaspelliceas in signum mortalitatis sic Origenes homil. 6. in Leuit. T us c inquit Udirtebat indui peceatorem, pelliceis scilicet Tanieis, essent mortalitatis , qua primo peteato aeceperat , est fragilitatis eius, qua excarnis eorruptione venubat inrelim .
Vers.22 Et ait : ecc8 Adam quasi unus ex nobis factus est sciens Muam , O malum: S. P. Augustinus ubi supra cap. 39. Uerba enim Iunhae Dei non tam bulem hantιs , quam exteros, M ita superbiant isterrentιs , propter quos ista eo feri afutu. ue Factus est , inquit, unus ex nobis in e gnoscendo bonum , o malum'. ad id aliud intelli tendam msi exemplam timoris ιncutiendι esse proposituta, o non Iesum non fuerit factus quai s Ἀνι MIMt, sed nee illκd quod factum Derat conseruaait: inquit S. P. N. Augustinus ibidem . Sed etiam vide alium pulchrum sensium in dib. 1. de Genesi contra Mantehaeos cap. 21.
ta , o remedat, ct uiuat is alereum: Imu . tur Deus ad Angelum, ut eiectum Adam de paradisis non permittat ipsum amplitis imirare ad accipiendum lignum vitae ad pr longationem ipsius vitae. 37 Et erasit exm Doninus Deus de ρ radiis, Vers, ut operaretur Terram, de qua Iumptus est: idest 'ut experiretur poenam sibi datam in lab rando Terram: Et factum est, inquit S. P. N. Augustinus lib. i I. de Gen. ad lit. cap. qO.
Ut contra Paradi Ium, quo beata vita etiam is rιtualitesignifieatur , ba&taret peceator utique in miseria.
33 Eν euest Adami: idest factum fuit quod vereri
dixerat Deus. 19 Et rellaeauit antὰ Paradisum Voluptatis cherubin flammeum gladium, atque versatilem : idest dicit S. P. N. Augustinus ubi supra, ut per Avelletim ministerium esset illi eignea quaedam eustodia ae ' Me per ealestes utique potestates etiam is paradiIo visibili facta ris esse credendum est . ω - custodiendam viam lipni vita di idestne Adam potuisset iterum ingredi ipsum Paradisum
Verci Ed , o serpens erat callidior : osten-D. - ditur Daemon nimis callidus, ut -- hι. contra ipsum magnam adhibea.is,i,..4 inus cautelam in tentationibus suis : mis. aia εα enim, inquit Caesarius Arelatensis serm. de Tentationibus, qnis enim, vel cogitare, no L I. - ditum , veris , nec numeraere valeat dolos , Cri. . . . i. residias diabolι hostis antiqui, de quo scriptumni πι. est : Tibi nomina mille , milis nocendi artes: quae porro arto e reserat G orius q8. Moral. ca p. 7. prius complexionem uniuscuiuIque m ρι- cit Aduersarius noster, Er tune tentationis laqueos apponit. Insuper idem in hom. I a. in EMeh. lib. 8.Moral .cap. I . Rimatur diailiora, ut illa parte hominem aggrediatuν, qaa illam videt infirmam .
Muli-, 6a aut dixit admutirem : facillime diab μι-- . Ius inducit homines ad precandum median-ια-. tibus mulieribus e inde dixit S. Ambrosius
rex, semineis magis illecebris, suam Dis com-j.M...da venenis. ii quesemina , virum quem se uia A. . pens tentare non est ausus , re reconciliatricula amatoria sedulitatis afectione traduxit. νυ in cur ρ acepiti Ucrao dientia non dis ... . . , eurrit de praxepto Perfecta obedient a , ma- LM HI xivi in incipiente, inquit D. Minamus, est
indissereta, idest non di Derrit quid , vel quale rea da praecipiatur. S. Bernardus hic,& alibi. Vide,
etiam D. Antonitium A. p. tit. .c. I I. f. a.
De fructu signorum, q- funt in paradiso Versavucιmur: Religiosus debet esse contentus de R, iasi cibis, quos superior in mensa ministrat, nec si *cularium, vel Principum dat ira suspirare: hsnc Apostolus gentium persectorum nor ina, Religiosorum Princeps, dicebat, I. ad .
Corinth .cap.q.vers. II.Iq. & I6. Usque in baneboram , et e fuari us , e sitimus, O nudi Iumus, er enlapbis eaedimur instabiles furaus. Non ut eonfundam os, escribo, sed ut filios meos charismos moneo. qua regi vos, imitatores mei estote. 6s De stactu vera ligni, quod est in medio Pri vers. 3radisi, prae it nobis Deus ne comederemus , oene taVeremus: saecularibus vetitum est non
ibium sibi ipsis Eucharistiam , fructum ligni, nempe Crucis, ministrare, sed etiania tangere, quia dicit s. Thomas 3. p. quaest. 8a. art. I. nullus debet tangere Eucharistiam , nisi cadat in terram, vel alio casu necessit
6s Vel dic., lex quae obseruanda praecipitur a Deo cum omni reuerentia est accipienda,quia cum in fere Domini sit voluntaseivs, Psal. I. vers. 2aion solum adorandus est Deus ν
164쪽
. Deus, sed etiam Ica Iam pessi suorem; non potest igitur adorari Deus, & voluntasmia in eius, nisi lex observetur: ut lege autem Dei cor esse debet, ideo dicitur lignum vitae in medio Paradisi,&non Paradisus in medio Q. . , ligni vitae: quia valde diuersiam est haberem . legem in corde, & habere cor in lege: Quod discrimen subtiliter agnoscens Hum Victorinus in psal. t. vers. a. sic edisserit . Multi habent tum meo de babent cor in Diage . Legem corde habent qM regisseunt veritarem ; cor in lege habent, quia diligunt veritatem . mi Hia legem in eor de habenι, non eo. in ισι , D portant legem, nou portamur a leget: ouerati sunm, Mn adiutι; quia μιeraia , ubi non est ebaritas grauat, non alleuat.
67 Vesorte moriamur: inia lic)t peccator . se timeat poenam de peccato , nihilominus multum praesumit de misericordia Dei : in
hae re autem audiendus est D. Hieronymus, qui in Psal. I . vers. I. exponens vers. I. Miserieordiam, oe iudimum e tabo ιιbι Domi amperia ne , sic fatur . Audiam emtieum trusericordia πιδες - precatores, qui desua salute desperant: Audians zrzo canticum iudier eontemptores,qui dicunt Mifer Icj. Ha eors G Dominus, peιemus indaugebit nobis. cs Dixit ariem serpins ad mulierem , nequa- ' moriemini: cum per serpentem intelli- ina rum gat S. P. Augustinus Epist. Ia I. & de verb. OUM D. Dom. ser. 29. peccatorem , & per mulierem. n. , stagiles signi tantur: hinc habetur, quod
t. fragiles malorum consortio facile peruer-Ver tuntur, ergo malorum societas fustenda ,
opena es quae,ut malum non agnoscatur, animum ad
T malum perpetrandum pristat suis blanditiis. Sic Mellinuus veritatem hanc reserancio loquitur Serm. de bona ct mala Societ.' g με. cap a art. a. Pervertunt autem peruerse fragi- V ies Iuis blandit; s , quibus tripliciter inquinant MMὸ ρ. - s ; primo inquinati corrumpunt fragiles, e - νι---. uersa res cum eis, proindE Isaias cap. s. vers. .... is, admonet eos dicens, La or I uti,σ eοη-- .um uentio IEthiopia,σ Sabaim , viri sublimes ad te θέε. ινansibunt ; quasi dieat , sis cautas , quia alias te
Verse os scit enim Deus,qvὸd in quocumque Lee mederitis ex eo aperientur oculi vestri : quia
με rim Anima fidelis in quocumque die comedendo corpus Christi in Eucharisticis velatum
ιM- - speciebus aperit internos oculos ad cogno- is ira scendam communicationem gratiae caelestis,& vitae: Praesto est D. Ambrosius cap. 9. lib. ' 1 o. super Lucam, qui dicit Gild, cr corpus christi edimus, τι visa aremae posmos esse particina. Non enim victus, o p uus nobis pram Deo pondιtur , O bonoris , sed communicatio gratiae caelestis , ervita. Et eritis sicut D : idest, illi, qui man- , data Dei custodiunt, accipiunt promissio- nem euadendi fili j Dei , sicut scripsit Ioannes: cap. I. vers. Ia. Deit eis potestatem filios ' Dei ficti his qui credunt in nomine eius: licet dicat incognitu, in psal. 81. Hae enim solis iustis .icitur, qui praeestinatis ad Vitam. I scientes bonor, di malamradest per gra tiam Dei, quam habent, cognoscunt ho mines bonum, & malum. 71 Ueι eritis fleui Di, si hic est Daemonis mos, plura scilicet ,& magna hominibus , ut decipiat, promittere, sed falsissima , -- -M, M. mo etiam impossibilia : sic bellE Huminis λι πω cap. 4. S. Matthaei laetus est diabolus: romit
Dum ad vescendum, iachrum oculis, aspectisque delectabile: essicaciores ad peccandum ἡ--μι a. sunt occasiones, quam Verborum suasiones: D. Iudas enim Patriarcha Genesis cap. 38. vers. I . I 6. t icet non semel locutus cum Thamar de sponsalibus, numquam cum ipsa concubuit , sed posita ipsa in bivio itineris , quod
Thamnam ducebat, arrepta occasione , li-cEte in non cognosceret, cum ea coluit: ergo in occasionemecandi apprebende fugam, si vis Iu et si 'invenire victoriam, nee tibi verecundumst fisi ' Iue ... resi palmam demeras obtinere: Haec habet S.
P.Augustinus serm.13o. de tempore.
74 Et tulit defructu illius, σ eomedit : δε-ditque viroμο qui eomedit : Mulier est multum potens ad sui desiderium inducendum hominem , undξ per ipsam facillimὰ impetrantur fauores: sic etiam unica Esther pro toto ludaico populo coram Rege Assuero gratiam inuenit . Quid ergo non recipiet homo, tyi preces ad Dei Matrem fuderit, ut κ M.
ipsa a filio gratias obtineat 3 oes tbronAm gin Natur, dicit S. Antoninus p. 4. tit. I s. cap. I . 3.7. in verba Diui Pauli ad Haebr. cap. g. eiusfeitieet Virginem MARlAM , m qua quie fit, mouit , accedamus eum fidueta ait Apostolus vemifericordiam , eroatiam consequamvr in tempore opportuno. Et Mellifluus subiungit D ehor serm. 18. in Cant. Ad Mariam recurre , exaudietur enim ipsa pro reaerentia sua : ea audiet utiquὰ Matrem filius. ue Et apertisunt oculi amborum : quia gra- vers. 7.uitas peccati, & eiusdem magna calamitas, experiuntur patrato ipso peccato: sic filio G Uaduetiit prodigo tunc, quando infereno- Ius dixit,quanti mercenari, rn domo pat is mei m tas M. abundant panibus, ego istem hie fame per 'S. Lucas cap. I . vers. I7. Hinc S. Petrus Chrysologus serm. I. de duobus filijs Prodi- 1ων.
tas ad censam praceps... auxuria, ventri, gula, fames tortor apponitur: ut ibi ultrix poenafa- uiat, ubi parnalis reatus exarserat.
6 cumque cognouissent se esse nudos: quia H- peccatum nudando hominem gratia Dei fi - - - ι.cit, ut iumentum,nudus incedat dicitur se esse nudos , quia Deo neglecto , & eius '' mandatis perperam conculcatis P Latores P. -- se contemptibiles faciunt, de ignobiles vi E Unis . per Malachiam cap. a. vers. p. dicitur Dedi vos e temptibiles omatibus pepuris, Aut iisnfe uassis vias meas , ct aecepistis faciem in lege, deI. Regum cap. a. vers. o. as autem om
165쪽
77 COUMrant foliamus, ct fecerunt sibi ρε-
retoniata i statim ac aliquis peccat, quaerit se operire, id est in xcusare de peccato: Etiam in Dccatis manifestis dicit S. P.N. Augustinusi 4. de Civit Dei cap., suffragium exeUationis inquiritur: Hoc autem est consuere i lia ficus. quae facile siccantur , quia cxcusatio evanescit, & veritas propalatur, nam scribit D. Bonaventura Serm. q. in Hexameron supeν omnia enim praeualeι veritas .
78 Et eum audissent vocem Domini Dei deam-baIantis in paradiso ad avram post meradum :Nunquam Deus cessat vocare peccatores ad paenitentiam , propter hoc dixit Ieremias
cap. 3. vers. I . conuertimitu May renertentes :Septuag. fili' Apostatae . Vat ab sty rebe Pes . Chald. i j qui vos ob ranatis ne contier Iamini. Theodoret. flῆ qua νι cessitis: Nota quod semper nomine fili j v antur peccatores . Et aptius S. Io. Clirysbstomus holnit: de Elia tona. I. adducens ipsum Deum loquentem eum Elia de eius Zelo, inquit. Tu autem valde seuerus es , o peccatores ob Reli nimietatem ferre non vales: iscirco ascende quos in caelum , νbι contuberniones babeas Angelos,qui impeeeabiles funν : ego autem in terra quasi peregrinus ero eum peceatoribus, ct non puniam eos O magna misericordia Dominil sed refie iam , crάieam. Venite ad me omnes qui laboratis,ter one-νati estis , o ego reficiam vos .
o Abscondit se Adam, oe uxor eius a faeie Domini Dei in medio ligni Paradis; Peccatores cum sunt in couspectu Dei in Ecclesijs debet corpore, S anima abscondere si: in humilitatis profundo , S peccatorum malitiam non abscondere, & diminuere , scd . aggrauare ; non minorare , sed amplificare ; non ad ambitionem excusare, sed ad veniam accusare; nccnon pectus tundere , ut latentem in pectore malitiam prodant : o quam Gliciter pro nostra, & omnium salute Parabola duorum hominum in icin plum asten
dentium , ut Orarciat, a Luca cap. 18. Ucr I 3. refertur.Uterque stat,oralyterque, Pha
rictus ille, Publicanus alter, & in pari apparentia peccatorum , disp.ir negotiatio in viroque inuenitur: Stat unus in legis obseruantia inflatus ; stat alter in legis abicetione demissus: Amborum vis scire finem e Reprobatur Pharisaeus , opera Publicani eliguntur: Quareὶ quia percutiebat pectus suum. O quam bene nunc satur S. Ecclesiae me tor Augustinus Serm. 8. de Verbis Dona. Tandere autem pectus quid est , ni se a guere, quod latet in pectore , ct euidenti pultu occultum ca-fligare peccatum 3 Ergo vide quam presth st Dei misericordia peccatoribus, dum ipsi ii humilitatis , S crubescentiae profundo absiconditi sua non celant scelera .so Vocavitque Dominus Deus Adam ; Peccatores tapissime voci Dei non respondent, habent cordis aures, in cuius ostio stat pulsans Dominus, scd Vi non audiant e inquit
Paulus ad Romanos cap. II. vers. 3. Vsqu/in hodiernum diem . 81 Et dixit ei: ubi es λ quia iudex nun- Iud Maequam debet reum sententiare, nisi prius per interrogationes competentes informetur de delicto. 8x VeI , dixit ei ubi es λ Precator licet sit ouis perdita in via salutis, si tamen cum Psalmista ps. II S. S I 6. interno cordis do- tisa a 'lore dicit, errauisseus ouis , quae perbir quare minis
fertium tun m potest redire ad viam : nam
Deli, ipse ad instar solliciti pastoris praeuenientis subsidio gratiae vadit ad ovem de- Hecarisi perditam ubi csὸ ubi cs 8 quaerendo eam , &gratiae concomitantis Ope , congregat in bracchio suo: roborante, seu confirmante
gratia collocat in sinu suo, eadem tandem subsequente ponit in humeros suos , nomi- Ulia. '
natim vocat relatas in libro vitae est cacis uni Mpraesidio gratiae : convocans omnes, dicit, eon-rratulamini mihi quia inuenι Ovem meam , quae per erar. S. Luca, cap. I s. vers. 9. Ergo benE
concludit S. Ambrosus in psal. i I g. impress. Parisiit. C.col. mihi 362. tom. 2. QVι erravit in via , potest redire in viam , reuocari potest in viam: σ Pulcbrd addidit ascat ouis qua perierat , siquidem, non exum perit qui agnoscit ιννο-
g3 Qui ait, vocem tuam audiui in paradiso, Vers. Io timui, eo qηῖd nudus essem , Omnis pecca tor si post patrata delicia vocem excitantis gratiae audit, concitans se a somno peccati vocem rimet Dei vindictam, S a tali correptusti
more incipit se cognoscere spoliatum gratia V 'Dei,& bonis denudatum operibus ; Hinc
dicit Ecalas cap. 26. vers. I s. uti volunt CX-postores a timore tuo Domine concepimus spiritum falutis. 34 Et abscondime: quia, inquit S. Ioannes a cap. 3.Vers. 2C. Omnis enam qui mald agat, odit laeem, oe non venit ad lucem , Ῥt non arguantur
sue Vel abscondi me : quia rect8, si ribit
Rupertus Abb. lib. 3. in Genesim cap. 12. Quilque in eo vitio dieitur absconditas , quo dele ctatus , per eonfessionis ianuas ηWquam egreditur chbante eum illo deceptore suo diabolo . 86 cui dixit: stas enim in uauit tibi quὸd Versi inudus esses, nisi quod e1 ligno de q o praecep ram tibι ne comederes tomeάisti e clata saepe haec Protoparentis scientia scientiam fili ris a G. rum adumbrat magno sapientiae, & inno-num se .centiae dispendio ; nam postquam doctus prodiit Adam nudus latuit, & bonus desilirhinc argute dixit Rupertus Abbas ibidem
cap. 13. reserens Deum cum Adamo loquentem : Hae ipsa Icientia qua nudum te esse pr- Dexisti, culpa est, quia rapina est. Unde enim tales tibi aperaiIunt oculi , quos, ct concupisce tia commoveret ,σ conferentia reuerberaret , atque ata ferre non posscti ut nudus incederes λ87 Dixitque Adam; muliιν quam dedisti mihi Versia Deiam δεδει mibi de ii , ct comedi; Peccator cum peccat quaerit in alium refundere propriam
166쪽
μ priam culpam: quia dicit S. P. N. Augusti- nus: lib. a. de Gen. contra Manich. eap. II. Nihil est autem rumfamiliare neemitibusq-
gs Dixit Adam, erc. quia male composi- moram. tus animus habet incomposita verba , qui-- - bus vel in fugitiuo timore ambitiosae exci tationis arrogantia translucet. Ita z de hac re satus est S. Gregorius in morali-
ramor ex bus cap. 23. Primus homo post calpam audacioris....d. exti tu , dicens. mulier quam dedisti mihi, cre. , Mia mi quidem per timoremfe ipsum absconsurus fu- 1 gerat ,sed tamen requisitus in tuit, quantum '' etiam timens tumebas . cum enim ex peccato praesens poena nutuitur, o amissa Dei Deirs non amatur timor ex tumore est, non ex hamilita
ver . - 89 Et dixit Dominus Deus ad multorem, quare hoe Dei βιὸ Cum plures peccam superior non unum tantum , sed omnes corrigere de-
t, quicumque sint illi ,&non se partia- 1, 2 lem ostendere, nam dicit Uen. Beda in Pr
m ma a uerb. cap. II. Te oram iudicis exuit -- amicum inducit, es' qui aliter ea am paμperii,
aliter causum potentis, aliter Iodalis, ct aliter audit ignoti, statera utique librat iniqua . ae respondat , serpens decepit me , σmis M. comedι: propria crimina accusantes miseri--- a cordia in Domini statim experiuntur miti O-
ρου ta mi , si Dominus asit in peccatores districtius arguit non in misericordia sed in Do viis ira sita; Sic eleganter ad rem scribit Rupe s tus Abbas lib. 3. in Gen. cap. I s. EI autemta 'V-Muuatis , ut homo si iustifica - - -. ri Hlit, idest, si seipsam ac fet ciustas enim iam r. principio aeeusator est sui) time mitius , ae mansuetias agat cum illa misericordia Dei. Sι aatem homine tardante, rio rem Deum oporteat loqui, C narrare quid homo fecerit, tune districtius πι- Auat, atque eorripiat non in mansuetudine atquemii Iericordia, sed in furore , tv in ira sua. VerLI si Et ait Dominus ad serpentem: quia fecisti
boe, maledictus es inter omnia aramantιa,
bestias terra : qui dat occasonem peccati valdE puniendus est , est enim causa scanda. -υὲ -- li quod maxime Deo displicet: & hoe scandalum activum semper est peccatum in eo . .. qui scandalizat, quia dicit S. Thomas a. E. I ' quaest 3. artic.2. Opus habet speciem pecca- dimittendum propter charitatem prossimi. Ad sugiendum igitur occasiones,& scandala hortatur Apostolusi p. ad C
rinth.cap. I . Vers. . Omnes dicens imitatores
meι estote ; super quae scribit s. Isidorus Hispalensis in cap. 6. Genesis . Secundum quindvisa m. remus strum vivimus, quanda in opere bono functos viros quasi proximos inritamur. Intelligis
ad sugiendum praedicta, Uita sanctorum imitandi .
et ' Per peccatum incurritur statim maledictio
Dei quae secum fert omnes aerumnas , ' si quidem infeliciter experientur illi, qui in nouissimo audient die Dei maledictionem in verbis illis Ite maledicti in ignem aternum
superbi hominis poenal Ecce praepondera I is λὶ perbe nimis homuncio. Qui alta superbE
petit, ima miserrimc calcare insperate oportet . Audi Rupertum in lib. 3. in Genesim cap. I s. Igitur sub nomines potu, q em inua D. . sit diabolus , se percutitur, sy quι per super lassem abium suam item se altismofore putauit, pro- δη-μπι .pter malitiam Iaam infima creatura, quam ipse vitiauit, iudicatur σι paenaliter simitis. 9 Et terram comedes eunctis diebus vita
tua di idest illi non quorum conuersatio in caelis est,sed terrena sapiunt, ipsi sempcr pro is ....
cibo eadem terrena habent, dc tali conso- trema. tantur insulici comestione. 91 Inimieitias ponam inter re , multem i, rem, σsemen tuum, o semen illius : signifiea tum sie habet S. P. Augustinus in lib. a. deia baris ... Gen. contra Manich. cap. IX. Semine diaboli peruerta Iuggestio: fem ne autem mulierissemctus boni operιs , quoperuersa funestioni remit ; ι-i, m. iἐM. Muisti Ipsa eonteret caput tuum , ct tu insidian-ris ealcaneo eius: ideo, civiciar S. P. obseruasi e plaηtam mulieris r νt si quan illieita ela bitam dilectatio, tunc illam eapiat: est' illa obstrinuat eaput eius, ct eum in ipso, initio mala I si is excladas . Vel: insidiaberis ealeaneo eius i quia valde mulctatur Daemon cum videt iustos elicere
Beatissimae Virgines,MARI E applicat Rupertus Ablara in Gen. lib. 3. cap. I9.& de Ecclesia, Anastasium Synaitam, videin lib. II. Hexam. Mi.27 . lit. C. 97 Muισι quoque dixit : σc. Magnum Sta vis/
eranuntum dicit S. P. Augustinus in lib. a. de Gen. contra Manich. cap. I9. impress. Basil. pag. mihi 3 M. est briar Iententia quod nulla abstinentia fiat a voluntate camali, qua non habeat in exorino dolorem, donee in meliorem pamtem eouuetu sectatur . Quod eum peruenerit quis si natus est filius dest ad bonum opus paratus est assectas peν consuetudinem bonam οῦ PM eω- suetudo, i nasceretur cum dolore reluctatum este fuetudini mala : Ham ess iliud quia post partum dictam est. 98 sub viri potestate eris, ct ipse dominabitur lvir non ud, sequitur S. odor,multa aepro H omnes mulieres absentibus Hris suis p riunt: O post partum se ad istos non conuertunt Qua autem Iuperba fura mulieres aer dominantur viris 3 nunquid pia partum earent hoc vitis,ut viri earum dominentur Hoc totum a S. Patre;
sed expende quod additur. ς; sub viri potestate eris ; ct ipse dominabitur tui; idest illa pars anima qua earnatiburg diis tenetur eam aliquam mala consuetudinem ν lens vincere passa fuerit discutiatem ac dolorem, atque ita myrit consuetisinem bonam , casuius iam, o viligentius ratiari obtemperat tamquam viro; ipsis tanquam erudita doloribus renuem titur
167쪽
im Vel: sub visi potestate eris,o ipse δε--; inspice quadis sit coniugalis Uita, mutua durE seruitus est, calamitas defi- derabilis, & verum malum, boni specie de--uri sis , molea , inquit oleaster ibi in
--. commentar. Liter. multa poterat famina donderare eum effectu, absque Graseno vira, similiter poterat bue ii e discinere ;Ddpropter pec-D, .-a . eatum butumodi libertas ei adempta est . Et iis
-- potestate viri est modo omne desderium , &discursum situm: & E contra de homine ma-ι- alle . rato Hieronymus lib. I. contra Ioui νών. ni . in verba Diui Pauli I.Corinth.cap.7.v. 27. Aiugatus es ridies 39 sic: solvorem habet, o debitor dieitur ,'feruus isoris; c ' quod malarum seruorum est elligatus. Ver II io I ma ποδ dixit ; quia audisti vocerm iind. . a in finem huius versiculi, Nebiis. -- homines otiose dedissent,&mortem animae ι--όωιimae aeternam non timerent, haec a med ict: --m. Adae, & Posteris eius inflixitDcus, bene hic meditatur Ru rius Abbas lib. r. in Gen.
cap. 24. Deus bonus ne malam mortem amma
Da homo nesciret, oe securus usqu8 ad ultimiis. -- dici, diluculum in Dis voluptatistis dormiret ,
.maris d. morte coma tuum percellit, ut fallem eias inse ν ς' - tantis metu aliquis euigilat. Et interim quia Sa--- - - , , quo/7'e posset ais
tere Iolicitudinem , voluit illam non mὰ labor bus , o Iudore vultus fui veni pane suo . Vers IS 1oa spinas , σ Dibulos germinabit tibi ;T ., M., ςxiam homo iustus in hac vita dummo. ιMι do est spinas patitur tentationum ; habet sanι ν. ω enim spinas sub se, circa se, & iuxta se; ha- , - bet sub se spinas diuitiarum ; undε dicitur
--.- Lucaz cap. 8. Vers. . semen cecidit inter pinas. Habet circa se spinas salsorum Datruum ;-dὰ Propheta Nahum cap. I. vers. IO. ex Versione neu Ima complectomes le truncem epulantes , potantes simul confundentur . Su cliti enim contra Magistros suos sese inuicem complectuntur, per conspirationem. Habet iuxta se spinas, scilicet carnales voluptates unde Dominus maledictioni huic Adamaticae dixit cum operatus sueris terram, nodabit tibi fiuctum Dum fed Dinas , o tribulas sua M. rem abit tibi istae tres spinae configuntur in 22, C. corde hominis: hae tres sunt lanceae quas iis fio. . Ioab fixit in corde Absalon. Primo cium , impedit diabolus ne fiat bonum: Secundo extinguit perpetratum . Tertio ducit in obstinationem. Versis Is in odore vultus tui vesceris pane tuod me reuertaris in terram de qua Iumptus es et cum triplex sit Panis nempe Hordace Gu einericius, de Similagineus; debet ergo unaquaeque anima his tribus vesci panibus lata sudore suae bonae operationis. Primus panis eicitur conuertentium , secundus λrtiter militantium , tertius in caelestibus delectantium: ergo si anima vult vesci, postqua. m.
propter delicta derelim a gratia videtur
sudet acquirendo panem conuerstonis perri nitentiam, & inde panem perseuerantiae per propriam deiectionem, ut ultimo gaudeat de pane caelesti, nem- de gloria aere
na Dei, dicitur in Iudore riuus tui, nam mae eoronabitur nisi qui legitim/ eret eris. S. Paulus a. Timoth. cap. a. vers. f., & omnes isti tres panes proprio acquisiti sudore mystichdesignantur ab Apostolo istis Verbis: bonum certamen certaui ecce primus, nam si non pugnatur cum vitio non triumphatur de eo per Pinnitentiam ; cursvn consumaui S. Paulus ibidem cap .. vers.7. & 8.eces secundus, quia non potest dici cursum consumaui nisi comite perseuerantia : fidem struaui. EGEidor , quia ad cognoscendam fidem opera adducuntur , quae cuni sint propria proprio cliciuntur sudore: Inretiquo reposta est mihi corona linitia quam reddit mihi Dominus is i ta die iustus iudex: Eccὰ tertius in quo habetur corona gloriae.1 iamluis es , ct in puluerem revera ris : ideo, dicitur, pulvis es, quia Deus B is se
mauit hominem de limo terrae, sed qui MI diabolus deformauit eum limo culpae , ideo
dicitur homini, ct in puluerem reuerteris , ων. d. .
ia Christus reformauit in limo humilita- - tis suae, ut limum mutaret in soliditatem , πιπὸν
indE S. Paulus I. ad Corinth. cap. II. versae π.s3. corruptibile hoc in et ineyriptionem . Fibmum , in iustitiae sanctitatem, inde liberati ameeato, semifacti estis iussitia idem ad Romanos cap. 6. vers. I s. Imum , inuidendae maiestatis sublimitatem, indE, sufestans de pus
uere egenum, ut solium gloria teneat: I.Regum
1os Et voravit Mam nomen uxoris sua He- ρxa: eo quod mater eget euinorum viventium: Eccε nostrae nimis elatae conditionis mira
superbial postquam dixit Deus Adae pulviis
es , ct in puluerem reuerteris , continuo, &ipse praesumptor homo superba aestimatione nomen vitae ad inuenit, o Heauit Eua , in quod mater esset cunctorum viventium. Idem essae si diceretur scribit Rupertus Abbas lib. 3. in Gen. cap. 26. Sicut Iu itis dicente Deo , is Inmia
quocumque die comederis ex eo, morte mo eru non ereaidit, Ied comedit, quia mulierem , qua prior comederat, non statim e poraliter mortuam esse vidit: sic, o mure dicenti, donec reuertarum Terram de qua sumptus es, quia puluis es, σin pulueram reuerteris, ade3 non credidit, videontrario vocaret nomen uxorisfua Euam, idest, vitam , eo quod mater esset cunctoνum uiuen
tium: Discite ergo mortales,&quisquis v strum puluerem , ct cinerem se cogno. ens , sub potenti manu Domini humiliatus cum Regio Vate psal. 43. vers. Io. & ao. dicat
rota die verecundia mea contra me est, σι α usio faciei mea cooperuit me, quoniam buta tiam in laco afflictionis , o cooperuit Umbiia m se
168쪽
ι d. rei eius timis. . pelliseis, re rit res: Non debet homo obliuisci, sed semper mem riam habere de propria miseria : nam quid est hinis ad nostram confusionem Gentilistincta in Consolat. ad Martiam scribit, &sibi respondens sequitur: Imbeciliam cor is, fragiis, nudum, δε ηὸ ratio a itume, aluna opis indigera ,σ ad metvum Mima e tu me liam proiectam a Meditare humana mens me ditare tuum nihilum, & in hoc miseriae libro vitae praccepta disce. π Eιπιτ : Ecce Adam quasi virus ex nobis factas est Dios bonum , ct mali r Peccator humiliandus, quia superbus,& propter hoc dictum est, asi unus ex nobis factus est , sed dictum est direndus est ironicE; re eis dicit Rupertus ubi supra cap.2s.lati ironia iuri-
Ios Nune ergones te mittat σe. Superior precipuε erga malos inuigilare debet . Nam dieit Innocentius distinΚ g3. C. error.
tos Et emisit ε- nominus Deus DPMail D voluptatis; Inobedientes non faciunt pro Religione. IIo UeI. emisit eum dominasti paradiso πο- luptatis, ut operaretur terram de qua sumptus est: Nota Muithesim : Adamus per peccatum primaevum , factus est exul paradisi, RH immundi incolai E contrario nunc Eremita, de Religiosus solitarius Solitudinis priuilegiosactus est exul Mundi,& paradisi haeres, seu sineola; Nunc ad rem Bantium,ee laudibus μιηι Eremi, Sapientia aequE,ae Sanctitate Magnum audis Oerennis Modi persequemis salix E . . effugiam, ιaborantiam quies , marentiam cor μ- ωσει- ιatio, ab astu Deati resteterium peccandi repudium , reetum corporum , libertas animarum , curia coelestium Senatorum, ubi Victor Dam
num, Iocius eseuur Angelorum o quam benEnota quae addit erit Mandi, bares est par disi. IIt Eteolheauit ante paradisum voluptatis cherubin, erflammeis , o e. Superior debet in Religione se gerere tanquam Cherubin d. - . Ο eum gladio flammeo, idest debet esse multum sapiens,& charitativus, & propter hoc in Regula scripsit S. P. N. Augustinus,& M. Fari. praecepit nobis Eremitanis suis Filijs. Ine ve- - . r. qui vobis prassi, nonse existimet potestate d minante, sed charitare Druiente μιιeem .
Vare in serpentis non incolumbae Brina 'mon Euam seducit Quia de columbet Spiritus Sanctus Q am v niendo in mundo assumere volens, non permisit Spiritum malum a columba seductionis ministeriale munus accepissenε postea humme suspicionis temeritas suspectum haheret Spiritum sanctum si columbae speciem accepisset. Qua super retecthloquitur Hugo de s. Victore apud Tilmaturum in cap.
3. Gen. vers. I. dicens, Fenu , as bomrram in serpente callidus hostis, quia fortasse si permissus fuisset , informa columba νenire maluisset ι sed e vassti visuus Sanctus referuauit δ quia profectὸ dignum non erat, ut spiritus malignus mam odiosam faceret, in qua postmodum eidem tritus Saoctus apparere aebuisset. O bona binni Spiritus cautela la Quare permisit Deus Protoparentes a serpente tentari Quia χrmati, & relicti in eorum libero arbitrio, & adiecto eis mandato de pomo non gustando permisit ut tentarentur, ut si vellent, tentatio ad coro- Sacram TheMai M. Tom.I. nam gloriae aeternaeaquirendam deseruiret. Procopius dubium qui ponit istuit dicendo in hunc Genesis locum Deus, qui per liberum
arbitrium fortiter deeritantibus eoronam proponit, cum eonspexisset Diabolum obseruare homi- m. nem, o instιtuisse, hune , fraude, doloque , ei ν- m... cumuenire, concessit ut hoc faceret; undε etiam dicit Eccles cap. a. ves. I. Fili accedens ad seν- uitutem mi prapara ammam tuam ad tentati nem. Ver.I.
a Quare Daemon dixit mulieri cur praecepit vobis Deus , ut non comederetis de om- ἡ. I M. ni ligno Paradisi , & non de ligno scientiae lumiari . boni , & mali, de quo datum fuerat prax ptume.Asturὰ resipondit Caiet: inibi) non ροπιι arborem vetitam, aborate, sed per modum retri M. exceptionis ab omni arbore , ut ipla Meeptio finesta , displicemiam pareret in animo mahι- ρ.
Vel dic quia nouam introducere voluit - - ἐλin mundo doctrinam ; istis nouitas multum placet Diabolo. M . ma4 Quare Serpentis industriam ministeria- et
lem mavult Daemon ad mortem hominis
169쪽
procurandam, niagis quam alterius animalis λ Quia mors hoininis serpetui utilis est: --, m. Eleganter prε fata verba exponens Rupertus
3. In Genesim cap. a . scribit. Dιν qua in spina est , serpentem ereari. Quod si credisur , - . meruὸ euenit, 'H sicut perserpentem mors hominis, ita, o hominis morteserpens nascatur: Ecce ergo de bonurnis morte femens nascitur, ideo μ' per serpentem mortem procurat hominis ca--. δε--Mysterium ) mortuo homine per gra-
ηι. tiam, anima statim serpens evadit plena
veneno peccatorum .s Quare serpens tentauit Euam , & non Muti L. Ad imum Θ Quia mulier extra paradisum
curiositatis nota vagata erat.Rupertus Ab- Trcv bas ubi supra cap. a. haec loquitur. Lιbera n ras relinquitur facultas asserendi , quod non θη- ρens in ParadiIo fuerit, sed mutiere pore, oculis vaga, dum incontinenter deambulat, farid prospectars, qaesis extra Paradi m Mundas ba-
C. O ., beret, , ct serpens ut id astutus, dule ιηιρ- - a terra propius , veI ambitioias innititur, laeus f re occasio porrecta viae tentaret: Si rure curii, sitas mala intulit,ecquis curiosita- . semina tis compendiu; quaerat φ Audite insula , fuit 4 Esaiae metaphora loquar, cap. 9.verc. I. audite Insula , o attendite popula de long/,
vos, inqiram , Religiosi, qui longe statis a
mundo in mundo ne vagemini , si ab immundo serpente vestrae munditiei, & candoris stolae criminum venenatis maculis, videturpentur, non cupitis.
mos Parentes serpentis linguam adhibuit,&non Leonis in cuiusuis alterius animalis . . . A, Vi r x inuidus Lucifer in Adamo, &Eua,& agnouerat ad sese defendendos vali- .is. ., dum in Trinitate preesidium ; Trinitati erigo, trinitatem opponit, trifariam diuisam serpentis linguam assumens , ut linguae uni- . n. a a' tatem, unitati naturae , trisulcamque lin-Gr t. mana personarum opponeret Trinitati ; se etiam triplici ictu incautos aggreditur, pa- finiamso rentes ut dolom victoriaret inuento: Nonne legis in huius capituli exordio tria tenta-Σ Σ ' tionum lethi sera spicula λ Audi: primum :
Nequaquam morte morummi.Secundum: feit Deus quod in quocumque die comederetis ex as perientur Mali vestra. Tertium nunc lege:
O eritis Gut Dis frientes bonum , O malum :Omne supradictum eleganter confirmat Montius apud Photij Biblioth:1Ioe ad opem
his sit inuidus , tamquam contra Trinitatempu- gnaturas, est' per unam mami imaginem totam deitatem calumniansr -υιue parens, rebιllis est Deo: per iles res aeripit doctrinam , ut ab . hoc reprehensus, serpenti merit ὀ indignetur, inimicitiam perpetuὐ eum illo gerens.
Versa γ inlare respondit Eua De fractu Iunorum qua sunt in paradiis vescimur in plurali, non autem, ve es in singulari , si serpens cum sola loquebatur muliere e quia tamina tam garrula est, ut omnia quae scit palam in dis. curso loquatur ', Eua enim de Adamo nil aliud sciebat, nisi illud comedisse mul se ctus lignorum, quae erant in Paradiso 3 &hoc totum quod sciebat, unicae interr-ationi, totum serpenti dixit. Hinc belle scri- .... ,
psit Valerius. Quis mulieris garriaitati aliquid Myit. commutιt , qua ιllud Iolam potest tacere, quia 'neseu 8 Quare Eua adiunxit ad praeceptum Ver.3 Dei de non comedendo pomo vetito ver bum illud ne Tarictemus cum hoc non dixi silet Deus , sed Iolum ne comedas 3 quia fiumina ti, Getiam sub praetextu sanctitatis simulatae rat tu contegere stilet: Iam Euae voluntas de pomo comeuendo venerat, sed hanc excusat voluntatem sub Drma virtutis, & ne tanger mus'. bene ergo dicit Oleaster in Exod. cap.
3 . de tamina : αmirarivngerissium lic t hinc M, M. t. indὸ discurrere, etiam pietatis,ae Religi is pra- cirumso textu. Amat hoc gentis exire , amat hine ind/discurrere, er quia a viris fuis fud arcentur seausam religi is, aut pietatis mentiuntur . da oste.
y Vel dic, adiunxit, ne tangeremus, ut im vers. 3.telligat homo, quam periculosus sit muIi ris manus tactus : Unde Escobar in lib. I. Comen. cap. 3. G. n. pag. mihi s doctissi- ι .mε,& eleganter scripsit. Quam periculasd
iariis semina manus, qui curas exitiati nonia perire incendio . .
erit scut Dii Z Quia cumini us ipse Enet in uidum Deum facer voluit i. Audi Mir tum Abbatem in liba. Gen.cap. 6. Ver/, in- .i ..
quit, inuidus, aceptι Dei ea amesse inuidiam, qui 3-
audet asserere: Q iubae praesumpti- nequissimi basinis Icelerarius 8 quasi parum fuerit , qκod se superbitndo Dei similitudiram perdidit , adhuc Da mi detrahendo Amitem sibi Deum asserere praes
it Quare Eua dicitur viaisse lignum quod Vermini esset bonum si perstringebat omnium com-
pendium malorum ia anima iusta om ne quod videt, etiam si malum sit, bonum ... isu esse putat ; sic etiam econtra Peccatrix ani- P. Mua .ma Omnia quae videt, etiam si bona sint , F mala cise credit, Prius qώirim xi bat, si e- '. culatur S. Basilius Seleucus in orat. 3. deo P μά-- Adai I sed aspectam expugna,irat affecti bas,
O propter puritatem, ratio in seisitutem mi M . duci poterat : anima vero, passionum vinciat in - ων pedita , cum oculo, insum communieauis: qu se
lia nemp8Ium cnima eoin sua , talis, ct corporis
Ia Quare Eua non dedit integrum Din Uers sctum Adamo, scit partem illius quem e- ω -- ρυ dit , cum se iset integrum alium de arboreis auellere, aut quem prae manibus habebat 'iis ,-ν dimidiare Quia, eleganter Mellifluus serm: περοίρου. s. in Cant. respondit, se ia amoν proprieta- ltem annuit, focietatem non respuit. li 3 Quare cum Adam cognouisset se cum vers.
170쪽
Eua nudum esse consueuit folia ficus potiusquam ex alijs arboribus, & fecit sibi peria mala e Quia cum solia ficus sint aspera, il-
accipere vinm nia luit, ut ab illo amictu rigidae assumptae minitentiae discerent steri peccatores non cose differendam poenitentiam,& post patra faestinare ad lacrymas : bell4 sic meditatus est D. Irenaeus qui lib. 3. aduersiis
culneis seipsum contegras, existentibus, ct alse fuse multis, quae mitrils corpus eius vexare pa tuibent; condignam tamen inobediemiafeeitani,ctum, emiterritus timore Dei, O retunsens petulantem earnis impetum, quoniam indolem, Crpuerilem amiserat fensam, O in cognitionem priorem venerat ,stanum eontinentiae , sibi, σν risua circumdedit.
Vars. . Quam Adam prae aliis solijs ficu inea, frondes sibi delegit statim ut 'cauit e quia
ratio solia ficus extra sunt aspera intus vero la- , AP ... seruant et expende igitur pietatis mysiterium. Permisit Deus Peccatores parentes sua με. . Bliorum ficus sibi psis Perlaomata fecisse , ut m Σ illo eodem tempore, quo asperum iustitiae A, δὲ j sus exterius in mortis sententia videbant re--erem . medium Redemptionis intus in lacte misericordiae cognoscerent , o Dei boni Pietaso .i: . immensat Eergo dixit HabacucPropheta
μοι- cap. 3. vers. a. cum iratus fueris misericordia r
vers.s Quare Deus ad iudicandum Ada mum venit non in seruore diei, sed ad au-MMν di. ram post meridiem uia refrigescit charitas diuina erga hominem dum ipse peccat: ita ex S. P. Augustino collige dum ad fratres in
πιι α ι Eremo scr. I6. dicit:An ossedere volens,quod ab amore peeeatorum refrigescit , qMia per peccatum in homine rem reatus est amor ereatoris λversis Ps Quare dicitur, deambulantis , nox, currentis , aut stantis e Quia Deus quando scelera punire debet, quasi coatus a sua iusi: ι . titia, tardus venit ad sua instigenda pecca se . toribus flagella ; unde Abulentis in cap. Genesis quaest. I . lit. D. dixit,Sisenim Deus
ad puniendum peccatum primorum Parentum taν-
s veniebat, quia Deo , m Iereri proprium estomper , er parcere . v. si QV re statim ac peccauerunt Parentes aectat Deus uia differre noluit ad diem miniis, alteram medicinam, sed tanquam medicus caelestis ad sanandam infirmatam propter o - peccatum naturam , statim adhibuit oportuna medicamenta. Nam dicit Tertullianus
lib. a. Marc. cap. 27. mbil tam dignum -- L Deo, quam salus hominis .& ideo, velMι me- πιι Mia. duus ad inualidam, o aegrotantem, iacentemque , ct induratem cura , o mediet manu , protinias ad illum accedit: vide etiam Diuum
Ioannem Chrisostomum homil. I'. in Genesim .
verca i3 Quare Adam abstondit se dum vocem
Dei audit Z inia licit facies domini si ple
na misericordiae, uti dixit Vates Sacer Psal. 79. vers. s. ostende faciem tuam, ct fatui erimur rariti m. ubi scribit Ambrosius in hunc locum Psalmi ηερ Aspectus Dei , salus nostra est , o atque in eius Aj vultu , nostrum est adiutorium. Et vox eius sit icis
dulcis , sicut sponsa dixit , & propter hoc
eam in auribus audire quaerebat: ostende mi-bi faelem tuam , fonet vox tua in auribus meis :vox enim tua dulcis, o facies tua decora Cam Iocta. tic. cap. 2. vers. I . Tamen peccatori videtur terribilis; inde dixit Psalmista Psal. 28.
vers. s. Vox Domini conentientis defertum , 'ibuis commouebit Dominus desertum eades: hinc concludit Moses Barinepha cap. g. de Parad. 'Adam abscondit se: quia se illi νιpraesentat bu-mana specie formidabilem, turbidum , ct disci-lem , ct quasiperegrinum aduenientem .idi uuare Adam abscondit se a facie Do- Verssmini Dei , simul cum Uxore sua in medio ligni paradisi, & non sub alia arbore e Quia cum illud lignum Crucis Christi esset figura
contremiscentes parentes absconderunt se s ei, sub illo currentes, velut ad asylum indubiae saluationis. Sic belle ratiocinatus Origenes homil. . in Genesim I uou enim quodam pri--... mos parentes , ad arborem , tanquam ad atrium μιευ δε- se contulisse putandum est, ut significaretur iam tune , unicum perfugium peccatorum , quod δε- m. i. t. binde constitutum est in arbore crueis. Mari Moineto Quare lignum vetitum Deus in medio paradisi collocauit Z O magnus Dei amori quia non solum Deus praeceperat , ncco medissent de eo, sed ut illud seruarent pa- d ns. rentes ; & ne occasionem haberent ad cadendum, abstulit periculum proximum, &eam arborem in medio posuit paradisi, ut i itiaua non viderent, ne videndo peccarem: quod acute adnotauit Procopius,ib:dicens Eam,in medio Paradi se ableondit , ne , dum frequenter eam cernerem, quasi quibusdam irritamentis i lecti, in datam legem committerent.11 Quare cum oculis Domini omnia sint Versu aperta , nihil occulta , dixit Adamo ubi es le vocasit λ quia voluit ostendere quod per Guta ab violatam abstinentiam longilis recesserat ab*r leo Adam , qui prope illi, & coniunctus erat Dis.
per ieiunium: eccine quantum gula homines longius a Deo absentat i Ergo bene sieri- bit Porphyrius de Abstin. Animal. Non aliis ter Deo eοραιοι possum quam per pura am νηπι .
22 Quare Deus qui ubiquE est immensita tete totus Uocauit Adam , & dixit ei: ubi es t m. quia prevaricator Adam extra omnem l Versse cum erat : Rupertus Abbas lib. 3. in Gen.
cap. I . peregregie sic luculenter edisserit n. et
hominis Deus est extra quem nusquam Mnd est Inspice modo peccator ubi tua te posuit culpa: Si quaeris , ubi λ te non inuenies , ubi enim non habes, locum non tenes, quia qui F a m
