장음표시 사용
191쪽
Vel dic e si vis crestere coram Deo tria aeterm generatione caeli defundamento prias mira bamisitatis. Nam Setti Fundamentum
versas IH ed, o sera natus est simu quem Mea
ra deuotio facit bonam orationem , de oratis bumiliaretisse, dicit Ecclesiasticus cap. 3I. Uerca I. bes penetrabit rota e popinquet non consolabitu e o vim d Icedet donee -- si mus respiciat. Ibit Iste capit inis re nomen Domini: idest nomen . nai, sicut in litera exposuimus , --δ in attende quid sentiendum. o. in iam In isto nomitie quatuor modis considera uia uti. Deum , idest Dominum , Ducem, Ignem , ac tuum
, T .' 137 Est Dominus , quo protegimur amissi o. conuentu malignantium , ut liberemur a m M. iugo Diaboli de quo dicitur Psal.63. Uersa. Protexistime a eo ιntu malignantium a minitudine operaritium Aiquitatem
138 Est Dux, quem sequimur ad prae- μπιμα lium, ut possimus resistere in die malo, de quo dicitur Exod. cap. Is . Uers. I 3. Duriui uis mi Iericordia tua populo quem rede mili. iso Est ignis, quo accendimur ad diligendum ut audiamus Prou. cap.s. vers. 17. Elo LMε tes me diligo, 6c s. Ioannes cap. I aio Si quis diligit me , sermonem meumseruabit ,σ diligetur a Patre meo . De quo dicitur Lucae cap. I i. Uers. U. Ignem veni mittere in nrram. quid volo tus νι M-
1ω Est Legislator , quo instruimur ad sed
rectE vivendum,Paul. ad Titum cap. a. vers. tutat .
Cain , Deum agnoscere monstrat, dicens , possessi h minem per Deum , quem paulo antε peccando , & offendendo ignorare ostendit e quia nonnisi in tribulationibus cognoscitur vere Deus: dolores partim quos nunquam probauerat Eua ,& cognostere,oc timere iecerunt Deum haec meditatur S. Basilius Seleucus in orat.ε. Ex Momum, multis aliis colligitur, Adam, σ Euam reductos ad Dei timorem cultum , quia: imum suum partam accepissent a mo , firmisma fide profitentur: Vnad vexatis , dedit eis intellectum: Sicci E tantum valet tribulatis Uunam, utinam Domine flagellet nunc impios dextera tua, ut te agnoscant, agnitum timeant , timentes rectε diligant te i nam inquit sapientissimus Idiota in lib. de Patiemtia. Flagello impurillimopsius excutitur , cirexistiori vuhine sanatis plaga interior . a Quare Tua nomen Caino adiecit, b neficium acceptum importans Procopius
respondet. Ut eo audito , semper admoneamur,
se esse Mnam Dei, pro quo nunc immortali numinni gratias egit. 3 Quare dicitur Adam cognouit uxorem suam Heaam e Vt ostenderetur, quod mulieris dos est vir tin connubisis mos est homines dotem accipere a sponsa, sponsa autem quam dotem accipit a viro 3 virum ipsum a Emo ad rem data verὸ μῖπuit ' Orem Dam Noam, . ecc8, inquis, Seleueiensis Basilius in orat.3. Sponsam ira factam ma-
Quare cum Cain prior sit natus , Ab vers. a. Io post habetur ossicio; dum dicitur, fuit autem Abel pastor ovium, o cain Agricola λQuia non aetas in officiis maior cognoucitur m. itu, . merito, sed meritum aetate i hine ubi de an- ρο ---norum maioritate fit mentio, praenominatur Cain ut aetate senior cognoscatur. Idem vero de aetate senior cognitus , in muneris
praelatione cedat Abelo iuniori; hoc totum Elucidans Luculenter s. Ambrosus adii tauit lib. a. de Cain, & Abel cap. 3. vade go
ubi nascuntur hi fratres, seruatuir etiam in prae dicando ordo natura . Vbi Hia exprimi r disciplina vivendi, femora tumor antefertur: quia etsi tempore iunior, virtute praestantior est, quam malitia, er qua m suppar aetate et sed merito rum nobilitate antiquior, senectas enim venera- ωιauseabitis est, non annis ineana, sed morabas. Et alas, inquit,senectutis vita immaculata. Vbi ergo ge' .. . .sed ratio exprimitur, praeueniat cam: ubi dis mori tu . inaram fit praedicatio, praecurrat Abel. - -s Quare prilis nascitur Cain, sposthabendus erat Abelo Zquia prilis in rerum nam is astura nascitur Cain, idest malum, se ipsum , bis nas. praeserens ; natura enim primatum exam
bit e de ant E in nobis nascitur Caini vitium, 'inquam virtus Abeli: & hunc locum tradians Mia . S. Ambrosius ibidem ubi supr ita scribit . Id 4 ia nilis anid nascitu η cain Ie ipsum praθ-
192쪽
ram: postea Abel gmeratur, in quo sit reueremtia diuinitatis . Prius ergὸ irrepit quod malum est , postea agnoscitM quod boum est. Vbi autem bonum; ibi linum: ubi iustitia , ibi sanctitas, hoc est Abel, q-i an ret Deo. vers. 3. 6 Quare C in Dorebat Domino munera de fructi s terrae, de non de primit ijs Du-- - ctuum terrae e Quia peccator auarus quod est optimum in suam semper reseruat offen-
iam is sana, & quod est pessimum pauperibus pros m reser eleemosina donat . PulchrE scribit de hac ,- - ' re S. Petrus Chrysologus se . io . in verba . . . , Amst. obsecro &c. pag. mihi 383. Probat , - inquit, hoe cain, qui eum Deo parua a quo ι perceperat ingratui Ponti sex se diuisit, ut
is iarim.. quo4 erat , pesintim, hoc adoleret altari: quodsi a. erat optimum, in suam reseruaret offensam.
Ver 7 Quare Abel offerendo de primogenitis gregis sui, & de adipibus eorum dicitur
respexit Dominus ad Abes, o ad munera eius
non autem sic de Caini Vt cognosceretur Abel iustus, S a Deo praepositus Cain pro uisis . Pxςr humile cor eius, quo numini meliora M . Mi: Offerebat sacrificia: praesto est Ecclesiasticus
D . dicens cap. II. rc Dei respexit illum in bono, O erexit eum ab humilitate ip- i , O exaltavit caput eius . Vercs . Quare iratus est cain vehementer, con- . cidi vultus eius postquam Dominus respexit
, . abis munera Abel, & non antea Z quia quan
auis. ritia do virtus declaratur odia excitantur. Sic miraturi bellES. Io. Chrysostomus tona. a. lib. 2. de
Prouid. lit.D.pag mihi et s. Abel quio , inquit, quanilia nullum excellens virtutis Dadocumentum dedit agnoscebat illum frater, ubii verῖ ex Iacrificio Haetiit, elarusque meritis eluxit , ii m iam naturam quoque ipsam ille ignorauit .vercs 9 Quare scripsit Moyses est cain
vehementere ut Caini indicaret reatum :nam ut bellε alias dixit Emodius lib. 2.
Ver. s io Quare iratus est Cain postquam Deuso Abeli munera acceptauit, & non prius t .s quia inuidus de alieno bono tabesicit, & mi- sere eliquatur . sic graphicε destribens dicit S. Antiochus homi L 33. Man8 invidia vehe-
mens , atque atrox malum , ac modis omnibus otia ιε .st; qui enim euipiam inuidet, animi angore discruciatu r, contablIcit, mirere eliquatur nata ratus . vermis in ligno, oe in v. si x in vestiminio tinea lita coronique , ct faciem eius conficit, ae macerat hebeti pallore , qui semetini sius manus incidit. Ο'liuor liuidi tab s lis . . .' binuidia inuidi eliquanοl o sapienter rati nabilis poena , mi Vltrix aequissima ly c ue ii Quare Cain tristis factus est 3 Quia ci iii . quando mens est bona, & recta conscientia
u gratulatur; quando autem mens est pessima tristatur homo ,& tristitia signum cuidens est testimolitum verum malae conscicntiae; ia. moraliter,& Pcrcgregi ES. Ambrosius impressi. Parisis. tona. l. lib. 2. de Abel, de Cain lacram rheu.Bibl. m. I.
cap.6uit. B. columna mihi etor in opportunus est dicens. Deniqu8 condemnati oblator m uneris cain , quia pro coVeientia in sincera eblationis intellexit Deo sacrificium Itium non probatum , trigis es factus . Quando enim mens sibi recti est eoucia,gratulatur, o infusione quadam spiri tali repletur animas gaudio , eum alietisus vel studia, vel opera a Deo probantur. Tνistitia uiatur cain, conscientia, Testimonium, repulsa imdicium est.
ia .are Deus reiectis Caini frugibus , Uerso
dicit eidem quare iratus es 8 σ cur conciditD- - .ciei V t cognosceret se Cain , & cor sibi iis has ediuisum videndo uniret, dc Deum diligen- endo enatam E cordis diuisione in stitiam tolleret: nam Cain inuidiae morbo correptuS, .
diuisus mit alius sbi, fratri alius, alius Deo erat: & indξ enata fuit haec alta tristitia r quam si ad se rediens , sibi, & alijs unus Bret ,& illam proculdubio excussisset , &in laetam hilaritatem commutasset. Opportund Regius Vates Psil. Ss. Vcrs II. Laetetur
cor meum, canebat, ut timeat nomen tuum .
Pro lylaetetur Aquila vertit, iamicd ae solat
νυμ eor meum; Symmachus, aduna eor meum S.Hieronymus unicum fac cor meum. o syn
nyma moralissimh peregrina i Laetari peritis
deest , ac adunatum, vel unicum eor habere. Duplicitas cordis, maestitiae matrix, comes, Diaut sequela est : Hinc S. P. N. Augustinus seduma. volens nos suos filios laetum habere cor, ut ' με timeamus nomen Domini, unitatem cordis inter nos esse iussit in sua regula Fratrum Erem. in initio dicens. Hae igitur funt, qua R bris, ut obseruetis naeipimus in Monasterio constitu- tti, Primum propter quod in num estis congre ν ὴ, Id. ιμgati , ut Manimes babitetis in domo nota quae
unitas, quorum vinculum charitas est, ligamen Pax , laetitia Deus li 3 Quare sciens Deus , quia conciderit Vos 6
Caini facies, caulam ab eo inquirit Z viosi tenderet,& doceret nos quod morum boni- Deus. tas est ex gratia sua ; prauitas autem, mali effectus ex ingenita vitiositate naturae procedunt. Benignos Deus dicit Caietanus, ctuum. ab efectibus , a turbato animo, d casu vultus , tanquam inquirendo cauIam procedit, man seseraturus, quia nulla esset externa causa horum essectuum, hoc est, quos non ego, non AbιI, sed tu i e causa et borum effectuum e
1 Quare eum Cain ta in Deum ossendisi Vers 6 siet, & in pessima sacrificia oblatione ,& in corde inuidia , & ira pleno contra Datrem , Deus ipse non solum minimE puniuit , ted
simulans nescire maestitiae eius causalia, quare iratas est cur e cidit Dei es tua Z ipsum interrogat , si solo crimine patrato, Angelum in cε lo , Adamum in Eden statim damnatos lanica iaculis vindi tae suae punivit eos λQuia voluit ostendere post peccatum Adaequanta sit sua misericordia erga homines expe-i ctans,
193쪽
ans, dissimulans, & usquE ad senectutem, Ario, A. senium sustinens. o quam belle, sed non m . πιπιι si e stupore, sic fatur D. Bernardus impress. i. Iri de triplic. misericordia, &c.liti. . . . M dc Α pag. mihi Sy. col . & m. col.I. Ma.
aviδ. gna pulis, inutis ommno misericordia, expeti m peccantem Angelum N omnino non expιctauit, sed pracipitauit: bomi' uos quoque peccantem non distulit , Ied protin sexpulit de Paraliis. Nirere iam axpectat , dis- malat, sustinet decem annis, viginti, qud adferactatem, re Senium. Vers. 7. Is mare Dominus loquendo cum impio Caino dixit: Non fbeia egeris recipies: autem mald, statim in foribus peceatu oiae it Ut intelligeret Cain, ct in ipso moms, nisi, tales omnes, Synderesis dictamen non taminctam να- a natura, aut Angelo, quam a sumino Deo in cordibus nostris scriptum esse. Et sic , de hae Dei ad Cainum locutione scribit Cai
s summa tanus. Dixitque Dominus ia eum Nomen est
z, Pelagrammatos, πι intelligamur, quod in Mν t Iapremus Deus homines necatores alloqui noα dedignetur . Sed quo dicer iugenere locutus su rit Deusscriptum non est..... Insinuare videto , quod illo modo locutus est, quo secun m Da- avem humani generis gubernationem, e fuerit alloqua homines post peccatum, arguendo mediante interno synaeresis Iermone, ut resipdeanν. Vt hine divamus oseium synderesis attribuere, Mn natur , aut Angela, sed ipsi Summo Deo,qui dat esse omnibus, qua funt.
Uers. ν 16 Quare dixit Deus in foribtis mearum aderit e Quia peccatum duplicitet in soribus
mora se conscientiae est , vel ut exeat per pinniten- 2'. tiam, vel ν ni et per consuetudinem Itae ιιν.ιε .ae satur Victorinus Hugo in Annotationibus rear ινρον Dirabus de causis dicitur aliquid in foribus egeo ,
νερρενιμ cato potest intelligi.
tu ηε. 17 Qirare Veritas dixit aeterna; sub te eris Vers.7 πριι itus eius , O tu dominaberis tutas ρ Vt di-.I - 2 pGςator nullam in delicto excusatio--.lia. .ae nem allegare, quia in potestate eius est cri--fari ε men deuitare; hinc S Bernamus Serm. de Ascens omnibus, & singulis sic eleganter uni sta. dicit, conculca bestiales motus, quia simari νε ευώ s debent, ηι dominari praeuaseant ; msi enim conculcati fuerint, conculcabunt pos, nisi pran-
Versa is Quare dixit Cain; Egrediamur foras in
agro uti colligitur ex sequenti, eumque essent in agro, & non in Parad isio , ubi pom , florent, vel in aliquo culto, & fructi sero Ioco λ sambrosius tom. I.lib.a. de Abel, de Cain cap.suit t. H.& I colaro anilii, impress. Parisiensi: qui dubium ponit elegantissimera, uiri χluit: stylusibi vult, inquit, qtiod ait eamus in campum: nisi quia locus nudus gignentium esse
natara tanti Deleris loco germina denegauerat:
θ ia Ny conueniebat Hidem fodira , o tantaria reicidialis sanguinis reeiperet praeter naturam , stactus fecundum naturam germinaret Merit 3 ipse icit, Eamus in eampum. V discit , Emus in Paradisam, ubi poma storent, non in alitum euitum, ct fructiferum laeum, ini Parracida indieant fructum D Deseris babero pareisu. Mnposse , nee panes eos fructum manere,qui tamiae impietatipraebuerint oseiam. Nam ipsam refugiunt eleru/ntorum benignitatem, Vt iste cri', ρ. M. qui videtur veritus, ne largiον boni terra prouen tur triste facinus impedirit, o liberalitatis assuetudine genitalis qua fuit sibi fatur, σfr V . s.c is ct ι νηios germinauere , in hoc quoque crinum μή m Mnu apparatu, vel mutaDecis Iris ternam re-
fratrem suum Abel , ct iuris est .um e Vt si postea legendum erat Caini stirpem, & ὶccessionem pessimam esse)agnosceretur caumsa; dicitur constirrexit &c. quia mali exen pli vis potentissima est, paternam malitiam posteritas haereditat Eloquenter s. Baslius Seleucus orat. 6. hac super re ita sa- Patrena tur et crinus quirim fraternam dexteram cum p purasset , lento tormnio adiudicata re, pes . ..isis e/dem spectatoribus ipse de caede lex extitit . Gi auos Vactus νοὸ progeniem in mores nefarios succe- sentem, reliquit etiam post ros deuotio et in re a. m. t. Mi . o millies pestimus pseudolegislator Dititiis.
Cain, Sicariorum Protopateri Parum est impi E iuriosi celeri inr reliquiise haeredes, quot posteros, qui paternam cruent E haere clitarent audaciam haeianus inuisam, nisi post eadem spectatoribus ipse de cade lax otiarisset.
2o Quare Abel iustus mortalium primus Vercs moritur, εc Adam peccator primus, per diu mortalis vivit Z Theodoretus quaest. Α in Genesim, hoc dubium composuit talibus verbis quare eam Adam peccasset, iustus Abel primus mortuuι est Respondet ipse sibi qua solet ingenij subtilitate: Si Adam prior
Obiisset, firmiorifundamento mors niteretur,' mum mortuum excipiens'ecatorem. Quia veria primum recepit eum, qui insistὰ occisus oro, midiabiam funda emum habet. Indε non praeuari- - ώasit
cator Adam, sed Abel iustus parricidiali
occumbit gladio, ut mors saltem dubii, fundamentum habeat. Quo ii molescat quam fit pretiosa mors cruenta Sanctorum , de quam sumptu ἡ virtus aestimet martyrum .issis V
calamitates, cruciatus, mortes, ideo non a ctorum.
Adam, sed Abel iustus primus mortuus est.2i Gare Dominus Cainum sciens tantqinhumanitatis auctorem , tam benigni cum ' eo agit dicens: Vbi est Abel frater tuus 3 Et non potitis eum compellit impium , crudelem, qui ausus est sanguinem statris siti sundere λ Vt intellis rent Iudices a Merbis du- Iurii ea ris cum reis abstinere, ne asperitate crimina delinquentum diminuantur, & integritas
iudicii devenustetur . Audi quam belle in ,- Caietanus confirmat quod distum est, fu,
194쪽
per haec verbi, ubi est Abii fratre tuus λaliqua utitur contumelia, ait, non inquit, is sce-uste, fedab Lιὸ inquirit, ad instri in s iud ces, ut abstineant a contumeliis. - 22 Quare Cain Respondit se nescire ' stat res 3 Quia teste carens humano, in- . preea , humano se putat caruisse facinore: o trium . . . lam imputati delicti excusationem l Qui scelus in conscientia legit, nonnE legit in --, A Satis rem monstrat totam S. Zeno
D. Veronensis Serm. de patientialiti. Ecol. mi-i' hi 76 . tona. z. biblioth.Vet. ΡΡ impresMParisio qui super haec verba scribit Miratur, ait, orbis vacuus se duobus angustum mirantur elementa hominim, quinctus M ad imaginem, osmilitudinem pei posse iugulari, o hoc a fra: ire. Erubescit rudis terra pio sanguine impiata. cattende ad haec ) Ddus cuin exustat insalix quod teste caret, putat se earuisse facinoro , quem Deus visit, qxem conseientia redarguit, quem fratris fan uis aeeusae. Ergo Audi Pec-- cator, & meditare, Falsata nescientia, cri-- - men dum excusat accusat.
Vers. 9 23 Quare dixit Cain, nuni custos fratris, mei fumeto 3 Quia eum conscientia accus .mri se, , nam quando Datrem custodire debe, iis a is bat quia grandior aetate, ) ipsum interscis it -- cit . Praesto est S. Ioannes Chrysestomus ho μ. . mil. 19. pag. mihi m. cogita bie obsecro , inquit, conscientia accusa tionem , e ' quomora qui conscientia impellebatur ut ita dicam non potest dicere , Haud Icio sed obdit, Num custos fratris mei sitim egor qua- eipsum repraebendens . Tametsi, quia grandior o. . , etiam fecundum natura DPs custodem
-, fraternae Ialutis esse te opportebat. Hoc enim na- mutu. tura decreuit, est' oportet eos , qui ex eodem utero, ti eastodes . Versio sanguinis Datris inno D. . id center occisi clamabat de Terra Z Quia lieEt homo qui occiditur occisbri parcat, Terra
tamen nunquam parcit; S. Ambrosius im- press. Paris. tona. I. lib. a. de Abel,&Cain εὐιπιτια cap. 9. liti. Fcol. mihi ros . haec meditatus, frater parc/t, terra non parcit. si frater tacet rarra condemnat. Ipsa est in te, σtestis , o iudex. Testis acrior, qua adhuepam mi et ij tui Ianguine madet: iudex asperior, qvaranto celero coinquinata est: En Vindicator, ad innocentis mortem defendendam etiam
insensibiles creaturae vocem emittunti quid ne iacient quae vocem habent exercio ab Quare dicitur vox sanguinis λ Ut in telligatur, sanguitiem Verbum esse. o pulchrum Mysterium t Eucharisti s Christi anguis, sanguis Uerbum est Dei Ratio, & . . . sermo; & indE vocalis, & arcane lingua- ρ . tus ; qui irreuerenter sacrilegis acerbiorem impietatis vindictam exposcit: Pro his vero tr. . qui altaris mysteria dignε frequentant, hic vocalis sanguis, qui est sanguis Veibum ,
Deum interpellat, & diuina nobis munera indesinenter extorquet. Quod totum subti- Sacram Thiare. θibl. Tom. I.
liter Adnotauit s. Clemens Alexandrinus
infanti pater , o mater, o pedagogus , o fanti. O aure. comed ite, inquit, meam carnem, O bibi- tte meum Ianguinem. Addit opportune ) q4M autemsanguiuis Verbum, Ab ι iusti Ianguis stratorimonium, qui Deum interpellat sanguis enim vocem minquam emittet, nisi sanguis Verbum intelligatis. Oh linguati huius sanguinis ambiamus susIragium, ne contra nos clamet de terra; sed de coelo nobis misericordiam exoreti & verE exoret nam accessimus ad Ianguisis aspersonem melius loquentem, quam
Abel. S. Paulus ad Hebraeos cap. I 2. ver sic. 24.:6 Quare Clamabat Terra, & non Α- Versici bely quia qui diligit Deum, vindictam non uti mappetit: hinc B. Isaias in orat. 1 a. scripsit: Patientia non meminit iniuriarum, o qui Deum diligit, ut diligebat Abelus , vindictam non riti Nola
a Quare Maledictus fuit Cain super δε--- terram ρ Ut intelligerent peccatores, qui Vers. 1
Deum offendunt,& proximum , creaturas Coa risomnes contra eos inIurgere, ut Creatoris νη - ην
iniuriam vindicent; ideo potius dicitur pec
cator maledictus a terra , quam a coelo, vel aere. Huiusmodi peccator scribit S. Ambrosius cimpresis. Paris. tom. I. lib. a. de Abel,& Cain cap.p. liti. C col. mihi a . a terra ia insum maledictus est , qua est infima , ct strema pars rut omm . mundi. superius viique caelum, ct qua ines o Iunt , Sol, LuWa , ET Stella , Throni, Domin tiones, Principatus , ct Potestates , Cbεννbimc Seraphim . Von est ergo dubium qκos eum , o Superiora damnauerint, quem inferiora dam
as Quare cum maledictione additur va-r i, σ profugus eris δερον Terram e quia di Verc. Iaxit Psalmista 1'cal. II. veri s. ineιν itu im ' ri . . 'ambulant . Proli initiera peccatorii infelicitast am Iaar. recedentes a Deo per culpam inquieti ambulant in terra per pinnam : Ergo optimum Uὶ inquit Apostolus, ad Hebraeos cap. II. munis. vers. p. gratiastabilire eον, ubi glocat S.Dioni sius Carthusianus in hunc locum D. Pauli:
sicut enim vi tutes mentem in Deo stabiliunt, an mam
dio Quare scribit Moyses Deum Vindi' Versiacem rigidum Cainum damnasse , ut vagus,& profugus super terram iret quia a ritas hominis saeui insociabilis cognosceretur in mundo insociabilem redderet hominem, & ovi osum: Nam caluus genis fiso aus eritas rus deteriora Deo obtulit, eratque etiam truem totus , alper , σίγlurstris, fratrem suum ore dit, indeque peceato ae malitia erevit multum ιitem A. eius auaritia, ae asperitas, intractabilis factus omnibus hominibus odiosas etialit , ut eum nulla posset degere, ae habitare, sed omues illius confortiumfugientes, cogebatur ipse in nullo I
195쪽
perpetua instabilitate quaerere, haec omnia Syl-uetra habet in Evang. tomia . lib. 6. cap. 21. diues Auirus num. I 8. pag. milit 3 .impressi. Lugdun. sed Lyranus explicans verba illa Vagus, ct pro gar, sic ait, quia omnibus odiosus eris, ideὸ iu nutro uno loco fecurus eris.
VerLi 3 3o Quare dixit Cain Maior est iniquitas
mea, quam ut veniam merear λ quia hoc im-
expetiit daemon: hoc se vesci pabulori , dia ad Omnem saporem delicatule condito, iamdudum famelicus suspirauit, utque ambijt, impetrauit. In cibum iam vertitur, inquit cisis. D. Antiochus in Bibliot. Vet. PΡ. impress. Pariclom.a. homil.27. de desperat.lit.A. l. mihi a23. Aliud enim nihil desperatio , q a perfectam diaboli gaudium. Versis 3I Quare dixit Cain maior est Sc. quia . contempsit Deum paterne minitantem, ideo flagitium , de de venia desperauit: sic breuiter, sed elegantissime approbat S.
Moab M. Ambrosius impress. Paris. tona. I. lib. a. de .Abel,&Cain cap. g. lit. H. colanthim di--- χου cens. Admonitys autem vi quiesceret, auget 1 ναι Fa insolentiam, acerbat flagitium O quantu L.
valet ecce humilis remissiol si desperatio. haec causat, quae munera pietatis amiser cordia Domini accipiet qui veniam sperando correctus luset lugendo emendatur λVeisia. QVJrς dixit Cain me hodieta a faeie terrae , ct a facie tua abscondar quia subtracta Dominica iacie, plus, quam de gehennalibus ipsis incendio ingemiscit: Exn , meditare, quod Addo, si Caini maxi- ., a Dis ina super Omnia haec suit poena ι Nam si Do . Christi fideles Melitenses Actus Apost. cap.
2O.vers. 38. maxim/dolebant, Paulo audito, quod faciem eius amplius non ebent νι Iari, quanti putas doloris Christo infidelibus peccat Oribus, cxcludi a facie Dei qui dolor e quivis ccrum, ac medullarum cruciatus Z Eia ergo Domitie lac misericordiam cum seruo tuo, ostende faciem tuam,& sic fatuus, arina gehennae horribiliore in aeternunia
Vers. 14 33 Quare dixit Cain ιγcis me ista 4 facie terra ,s d faeie tua ab condar, π ero πανs, ct pi fetus in terra i Quia a facie ter-Bemtina rae pamatissimc cilcitur, S terrae sterilitate mulctatur, a facie Dei simul absicon licensetur;&quas a Deo inique prouidentia ιμ- . exul , vagus , & profugus, atque obuiae morti expositus perhibetur. Eheu Peccator qui terram ana. s, qui terreni, inhias , qui ad terrena litanter suspiras; sic. terrae incubas , sic rebus terrenis , terraeque fructibus adhaeres, ut non Deum iratum tibi graue putes; sed terrae sterilitate ,& inde cuculenta , ac poculenta penuria laborare : Audi
quam belle sic Rupertus Abbas impress.
Colon. Agripp. lib. q. in Gen. cap.7. pag.
mihi ri. praesa tum locum exscribens dicit. sayia autem depraebe fus timet incultus iste agricolai Ecce inquit ei cis mi hodie a facie terra, cte. me timet, ne agricolari sibi non liceat, ne terram quam Iolammat, vel praesentem vitam pro admisso facinore perdat .
1 Lare Cain sibi ipsi dicit Et ero Vetus, Verct
O profugus in terra Z Quia vita hominis fuga est rest quidem fuga a morte. Misquis vi
uit , mortis sententiam audiuit a mundi na mini, exordio, & reus est mortis: ergo dum reus fua mortis, mortem vivendo declinat, vagus, profugus a morte exerrat, & mortis sugaminit. Huc adludere videtur S. Basilius Seleuciensis in orat. 13. dum de mortuo ab Elia ad vitam reuocato, ita scribit : Elias Elia, M.
primum liberauit a morte mortuum, O mortuus sem -- contactu mortuum expergefecit ad fugam . O
vitam hominis umbraticό fugitivam l bene ,... Iigitur dixit S. Iob cap. I . vers. a. de homine mortuus quasi flos egreditur ,σ coni ritur , o fugit velut umbra: Eccd miser homuncio tui saltus grandiosa descriptio, simul es, nos, dc fa Iugam. tus, vitae umbra, ct urna mortis. 31 Quare Cain venit tam dira cogitatio, v- aut elici Occidendus a quolibet, qui eum in- μ' uenisset e nam selum inter viventes in hoc saeculo erant eius parentes, fratres, & con sobrini filii, ac nepotes eius; si erga omnes in terra degentes tanto sanguinis nexu eierant astricti, a quibus mors inserenda timebatur Z Quia existimabat, quod etiam Pater, Mater, Fratres, Filii, ac nepotes , HS consbbrini eandem crudelitatem in eum suo α -- exercerent, suasique manus in eius fanguine*darent sicut ipse statri Abeso crudelis secit homicida. D. Io Chrysi,stomus . Pliramque, iii Quit, vulgus hominum ex suo animo do aliis iudicat, Hlut qui Iod inebriatur , haud Deilla crιdere possit esse quempiam hominem si biles letali tirque viventem: qui Dertis ιndu get, etiam pudicd visentes babet pro ιncommen
; 6 Quare Cain a violenta morte fit secu- Versi, rus respondente Domino nequaquam ita fet 8 auia impietas , malum est infinitum, quod Iemei iaccensum , nanquam extingui potest. Occurrit impiit .
Phil. Hebraeus lib. leprosug. Ne autem hennale hoc incendium morte ipsa extingueretur; ideo ad prolixiorem sceleros ho- -- minis torturam, nequis cum occideret, seuere prohibetur. Ergo, o Hι catu longaeuitas indulta vindicta est , eo quod vixit in metu , o tua . p olixum Datium multo cucurrit, O infώctuoso labore, qua pσηa ηihil grauius , quam τι quis ipfesibi maiorum eausa paenarum sit. Elicit S. Ambrosius impress. Paris. tona. r. lib. 2. do Abel ,&Cain cap. iodit A .col. mihi a . - 37 Quare thus noluit ut occideretur Cain Z Vt posteris exemplum esset quo viso Hii Morei abstinerent se a morte hominum inferenda: retra sic fatur S. Io. Chrysostomus tona. s. homil. 19.in cap. . in Genait.B pag.mihi9ι Deum t. . cum Cain loquentem reserens. Relinquam te, temp. e. φati, posteritati magistrum , vi tui pectaculum illi sit admoniaio, o ea ligasio, nullo ue Gemplum
196쪽
v ,. 3 3 Quare dixit Deus: qui
septu uis punietur/Vt intelligerent peccat res: si in septenario numero persectum complementum expenditur, quod Deus persectE, iuste, & ex integro crimina punit: hinc Caietanus glosam supradicia Verba, qui ees purit . esserit cain Ieptuplum miretur; idest,dicit, perfect8, σιτ retegro punietur . r. i6. 39 Quare Cressus cain a facie Domini habia' tamι refugus in terra ad orientale plagam eden e Vt ex tam praeclara stelicitate, ante ocuti Minae obiecta , gnaviori dolore vulneretur, fie. -a - belle adnotat Lyranus impress. Venet. in .euυ. Glocordi n. cap . Gen. tona. ICOl. mihi Iro. x p. dicens: Per Eden intelligitur Paradisus terro in is, stris , inpsnam enim cainfactum est, Hexpelle-πerrestrii. retur versus illam regionem delectabi&m , felicem, quam per peccatum patris amiserat, H d haberet materiam dolaris, quia iuue accede ' re non valebat.
Ver. 16. U Quare Cain egressus a facie Domini habitauit in Terra, ad Eden, & non in alia plas, . vii gat quia dicit s. Isidorus in hune Gen. Lmaia. i. cum i e icumque exeunt a facie Domini, amiserae dia dilectionis eias,habitant in pertum ψι ia batione carnali coctra Eden, quod interpretatur au. epulatio, bi plantarus est Paradisus.
i inare notanter subtexuit scriptura , .Her II. non nisi post peccatum a Caino patratum, o γλ genitos ab eo filios fuisse , & accepisse ; cο-
zar. ita, cit Ugo a S. Victore: Vt indicetur, inquit quod de parentibus peccatoribus, om nasce-
a Quare post peccatum: cain aedificauit Vpr. 17. ciuitatem: ex nomine fili' Di Henoeb, non , autem ita Adam omnium gentium pater si-
c ἡ δε- bi aedificauit e Quia Cain superb4 ambit mi
.am nominissamam, & sisperbia inflatus, opus
assumpsit, a quo ille abstinuit, quod humi- - . lis post peccatum , dc probrosam e Paradi-st, expulsionem in humanis degebat: Habent namque satis ad rem stribit B. Lauren- eius Iustinianus , lib. de humi l. cap.9. impr. Venet. Habent superbi. Osaeculi amato res,hoe propraum , saecularium dignitatum principatum
ambire, praeesse est is, omnespraeellere, vul-
rari fama gauore, opera qxa agunt c siquae fune cem Matione digna P praefrere ad publicum, ore propriis se laudare, cte. N autem Ila ,humiles, o mundi istius contemptores: omnem
qaipre, quantum valent, O corde despiciunt, O corpore , atque conuersatione declinant huius diitae Iablimitatem , o gloriam, Gque consa rant bonorisprceminentiam, sed in ipso b oris fastigis a ratum latens periculum.
Ver. ix 3 inare Cain aedifieauit Ciuitatenti, λ Qitia existimabat hersecutricis conseientiae non timere supplicium, si munitissima ii Ciuitate receptus degeret ideo aedificauit eam: Sed is quantum fallitur peruersa peccatoris mensi iram dicit S. Ambrosus ii pr.
Paris. min. s. lib.7. epistolar. epist. ad Con- .stahilum . liti. E col. mihi imo. Et si elavisus parietibus sit, o opertus tenebris, sine resed iis im-te , sine coniciis , habet tamen facti ar&-- --
trum, quem nihil fallat ad quem facta elamavi
Quare postquam dicitur aedificauit Cain Ciuitatem ; Ribdittar, Porro Emeb ge- Ver CII nuit Irad, o Irad genuit Maviael, σ Maaia- & 18.elaenai: Mathusaeι , & quid fecerint Mathusael, Maviael, Irad, o Enocb non dicitur Vt haec seneratio Cain e memoria hominum excidat, quae Dei memoriam non meretur. PeregregiES.Cyrillus Alexandrinus , stare lib.a. in Genesi in impressi. Paris. tom. I. liti. LM Gra D.col. mihi Io. aisrmat dicens Tempus rita eorum, qui ex cain procreati sunt, sientio traditum U: nihil enim memoratu inguam egerunt: quapropter meritὰ Dei labuntur memorra ex
his Deild qai que intellirare potest nullo pacto
Deum vitam peccatorum pati eognosci: audient D. im namque eum ad Cissi tribunal adsistent,Amen
dico vobis, nuciis vos. Hinc quotidiὸ impi nisitas vivas nobilitatum exequias funestὰ l. o. ρ brat.
ue Quare dicit scriptura Lamech, accepisse duas uxores Z Vt disicerent Sensuales, quo magis, Escobar in Pentateuchum tO. l. impresis. Lugdun. lib. r. num. S. col. r. pag. in mihi Q. scribit belle, voluptas est renis emittitur, eo amplius esseruescit concupiIcentia stam his.
6 Quare dicitur Iabel patrem fuisse , vhabitanti vim in Tentori si Cape mysterium isa 'Iabel interpretatur Germinans: Audiant religiosi: Quia qui vult virtutum germinata. μω . . Producere, velut pastores in tentorijs habitantes hic in mundo patriam permanentem nans. habere non cogitent, nec quaerant in una semper commorare ciuitate, sed sollim ad illam aspirent haereditatem incorruptibilem, incontaminatam, immarcescibilem, conferum tam in telis. S. Petrus in epist. I. cap. i. versic. σε
. o talix qui auditi O nimis stelix qui intelligit i O semper beatus qui obseruati Quare dicitur Iubal fuisse, Pater ea- V-rnentium cithara, organo: Vt quando Deio ' est laudandus cum Iubilo laudetur hilarem tuis, tamenim datorem diligit Deus, S.Paulus a.ad - ι rinth. cap. 9. vers. 7. sed aduertendum, quod hoc gaudiuin debet esse modestum non histrionicum, dicente Apostolo ad Philiparap. M v. 4. veri . .& s. Gaudete, iterum dico Gaudete sed modestia vestra notatu Caciendum scribit Alediolanensium Sanctissimus pastor, impr. Paris. tona. . lib. 2. de rinit.cap.6.de instruet. Sc. liti. D Linihi 37 'quis vulgari qua- --.damsermonis buius deceptus interpretatione, pu- . Otet nobis saltarionis Iubricae histrionico motus, crDenae deliramenta mandari bae etiam in , is a M. adolescentula aetate viti aDN9sed stationem eam mandauit, qua Ialtauit Dauia auid arcum
197쪽
Veisia ini re in scriptura scribitur Tubal
cain, qui Dis malleator, faber in cuncta opera aras, ct ferri, & tot artium inuentor, M.,. 00Minantur Z Vt cognoscatur prout ,iam. .s dentia Domini, quae postquam aliquod de Dia cnouo iacit , etiam de necessarijs, ut subsis tat excogitat: inquit S. Io: Chrysosto- δε s. hormit. ΣΟ. in cap. . Gen. liti. Crae sub pag. mihi 9 . vide quomodo, quae ad Uum buxuam generis, cyon ebus subsisse re queat, D ctant, paulatim extructasint. Et primum tam a tiosuo civitatem adisicatam nominauit. Dein- eorum qui ex uxoribus Lamech nati, unus pa-Dendis pioribus oecupabatur , alius ferrariam mercabat, alius etiam malae rium, oe cubaram demonstrauit. υ-- 69 Quare Lamech prouocat uxores mas ad audiendum quae locuturus eis iuerat, dicens : Audite vocem meam voles Lameeb, ause cultatesermonem meum e Audi Thomam Angelic. Prouocat, hiquit, uxores ad audiendum,. a m qui commu viter mulieres, sunt ad loquendum ad promptae , ct ad audiendum Durraues promermianoM . arumi maiorem leaitatem . o utinam ita te ab ingenita garrulitate temperaret mulieri
Ver.23. 3O Quare Lamech incluctus suit ad pro palandum delictum situm mulieribus quod latebat λ Quia tortura conscientiae pressus . . r. a delictum latens aperire coactus fuit nam de eo ei. Mia quo cor est plenum, os loquitur. Quisquiso men'. malus est, malus secum est, torqueatur ne
ratu . sibi suo ipso tormento : ipse est enimpcena sua, quem torquet conscientia sua. Entortor designatus a M. Parente Augustino in psalm.36. M talem confesonem nullus alius adegit, quam conscientia: nam, simulaei peccatum declinauerat, σ opere perficerat malum eo tum , statim insurrexit conscientia inclamansque, o ostendens peccat um magni
υ Quare Lamech delictum publicauit
occultum' quia passio cordis vehemens A. μι, - lari non potest; ut verbis utar Cardinalis dii olara Hugonis in cap. 7. S. Marci: non potuis la-
Versu sa Quare dixit Zamechfeptuplum visis dabitur de cain: de Lamech ver. septuagies θρ- minis. ι tira uia Lamech immunem se putauit ---- Caini priuilegio. Rem totam Di lacus de ρ ρψM Celada, impress. Lugdun. de benedict. Pa-- triarch. Mn. . de Adamo,&Eua cap. I. .s .col. a. pag. mihi 7 . Sapientii simἡ monstrat his subsequentibus Verbis. Vores Lamech nimis aicita erant de vita mariti, qui duo, bomise Dei Iid Meiactat: Lamecb autem sie metum Mimit, es sectios retatur fateor, in-φvit Lamech geminum patravi homicidium: 'πο-- niam occidi virum in vulnus meum, ct a lescent tum m h rem Oum sed priuilegiis cami
tutus ero, ade)ut nemo sit, qus mi aiarato eΕἰ cire. cain enim unius homici.' reus , fumis iudicis diuina conniventia, priuilegio immunitatis gaudet: eodem me uti priuilegio, quid vetat 3 Quod uni in stenter permittitur , m hi quoque
licet. Exivid8 si oeci Dr Caini semel bonumda, septuplum punietur ; qui me bis homicidam per m rit, non lautum septuplum, sed septuagieis nisi , id est, multo nauius, ct acerbias punire necess/est. s 3 Quare post tot enumeratas personas impias de genere ,& stirpe Cain dicitur C gnouit, &c. Pofuit mihi Deus semen aliudpro Abel, quem occidit cain λ Mater inquit Aureus Doctor, ubi supra, sed liti. D pag. mihi ς6.onatam sibi filium nominanda , mi moriam se/lesti is uuisis huius operis continuam mentibus inserit, ut , σ - dicteri posteri sciant, quid cain patrare ausus fuerit. t.
Dieit pro Abel quem occidit Cain. Dolentis ani- --, ο ma verba sunt, o confusa ob facinoris memo- raro ume.
, Quare dicitur; sed, ct setb narra est ver .M.
filius quem vocavit Enos: iste erepit inusteare n men Dominit vel ut vertunt Septuaginta, iste eoepit Derare in nomine Domini φ Ut cognosceretur Enos primum csse martyrem spei. sic Eisimi ait eleganter S. Gregorius NaZiai mus, m Maertor Dei Enos, qui primus adductus est, vi
riis Naalangeni orat. 16o Quasi etiam issmartyres excudat in diuturnae cunctationis ossicina, unde appositEDiodocus cap.s .di- xit Oportet, ut Testimonium, idest, marιyrium
eo cientia nostra toro , Toleranter operemur. Expectans expectaui Dominum .s ue Quare Enos evit inuocare nomen Domi- Vcr.26. ni, vel Derare in nomine Domini e Audi quam bellE S. P. N. Augustinus lib. I s. de Ciu. Dei in cap. 13. pag. mihi asa. col. prima, ac ele- Σ'gantissime loquitur . satis ostenditur quod non orandiu 'in se ipso spem ponere debeat homo Iod in illa υ - δε immortaritate bearitiainissempiternae.16 Quare dicitur ipse capit Derare inno- Vcr.25. mine Dominie Ut grande huius Patriarchae formaretur Elogium ; qui spe in Deum, hominis nomen, ta rem nominis primus impleuit. Enos enim hebraice, Latin hemo est. - .ma de re ita philosophatur s. Ambrosius lib. de Isaac, & anima cap.I. Sapientis est inquit Iegregare se a voluptatibus carnis, eleuare animam, atque a corpore abducere 1 hoc est enimo hominem cognoscere. mi chusaeorum sermone Enos, dicitur tities homo ; qui uerauit inuocare nomen Domini Dei: Non videtuν itaque homo esse, nisi is qui in Deum Perat; qui autem perat in Deum non videtur degere in terris, sed quasi translatus adhaerere Dio. Hoc ipstim amica notauerat Hebraeus Philo in lib. de Abrahamo.s Quare dicitur ineespis in ocare men Ver.26. Domini ; & Enos dicitur inuocandi Dei iam minis auctor 8 amia praesto est Esicobar, ubi supra, sed num. Io. colum. a. pag. mihi OQ.
198쪽
Eres et re bomisiss publicderetis iare 13s, o fora δε preeum colere D mi; is mini . Tam grata Numini publicae precationis , seu couimuris orationis instantia , ut quasi peculiaris oratio inuocatio Deso minis non existat , ille inuocare verE incia να--. piat, qui in communitate deprecatur.
inuocauit nomen Domini, dicit S. Ioannes Chrymomus tom .hOmilao.in cap . Ge- is mota. catus est, G qta inuocauitn με ira, men Domini Dei. Ilio qui ex eo ducunt origi- M. nem, eandem Drtiuntur appellationem: Ergo audite vos patres, bonum quaerite, immo, α bonis operibus, num vestrum tacite no meo; ne posteri vestri innocenter malogra- ntur nomine omine vestro.
so in are genituram seth tantis verborum luminaribus scriptura inuniuit Z quia respondet Rupertus Abbas impress. Colon. agripp. lib. . in Genesim cap. II. col. I. pag. mihi 7s. qui dubium posuit, quia bune in ea
eiso positum voluit et fri. Ecce quid prodest homiri auaquam satis laudabilis sumiqiu sunt primi per sortem fiunt ultimi per de- . .
merita, de qui nouissimi sunt per sortem primi per virtutem. Hoc forsan totum insinuare voluit Christus tunc quando dixit; ρον - 'mui autem erunt primi Muismi, o nouismi
ω Quare postquam Moyses dixIt deis sora mμι Seth: iste coepit inaacare nomen Domini; su iungit statim in sequenti Capitulor His est
liber generationis Adam, Gen.cap. .Ver. I .dce.
agia in Dei libro scriptum est; siolum benEsperantem esse hominem: lim omnia hunc in modum expendente citata loco Philone Vera Hic primus sperauis i Oeare nomen Domini Dei. B, mi ti. Re Id. Vero enim homini, quid magis mi est esse μ' pronium, quam spes, o expectatis possessistir bonorum accinendorum a Iolo munificentismo ν- .mefDeo, quod genus Iesum, si vera fateri Hl- με. β. 1 I propria hominum est , tanquam hi quὶ
non sperant in Deum, extra naturam rationa
lem censeantur. Idu eum dixisset de En s: hie peramet inuocaire nomen m-ηi Dei s diserte infert : me est libere generatisvis hominum proborum ; festum est enim in Dei libra s
199쪽
D est liber generat onii Arim. In die Pa errauit Deus hominem, - uisa
dis m Dei feeit ill- , α . M salum di seminam creauit eos, ct benedixit ses, o is ait nomen rerum Adam , in die quo creatisent. rixit ariem Adam centum triginta anniti ergen it Mum Mimasinem cr/militudinemsuam , sauitque nomen et ' Set4ν , . . Et facti sunt diei Aaeam ,postquam gemit Seth, octingenti anni 'genuitque ibos O bar. Et factam est omne tempus quoi vixit Arim , anni nongenti triginta; cI mortuus V . Vixit auoque Seth eentum quinque annis , ctgenuit Enos. Hixitque Seth postquamgenuit Enos, ori gentis septem an ir, iiDe os crinis . Et filiisunt omnes Hes Seth nongentorum duodecim annorum , ct mortuut s . 9 Rixit vero Enos nonaginta annis, genaιt Cainan. io Post emas ortum taxit o tingentis επι Meeim annis, O genuitilior cr M. ii Facti uesunt omnes dies Enosnongenti quinque anni, di morta s ea .es Hist quoque Cainan septuaginta imis , digenuit Malaleel Et vixit Cainan postsuam gen i Malaleel, octingentis suadraginta annit ,genuitq*esboict
Et vixit Mauret quam genuis Iared , illiuentii triginta annix ct genait μοι stgi se tibist Omuel aeter Maliaeel octingenti nonaginta quinque anni , ct mortuus est. Visitoae Iared centum sexaginta duobus annis, ct genuit Henoch. Et vixit Iared postquam genuit Henoch, octingentis annis, o genuit Ilior, fisar. Et fiat sol omnes Hra Iared nMIentifexagintadao anni, ct mortuus est. p. r. Imaoch υixit sexaginta quinque annis, ct gen it Mat . . nEt ambalauit Henoch eum Deo: ct vixis, s Damy-t Mathusalem , trecentis annii, o gemissi as , stillas. ψ . 13 Et sariti sunt omnes aeter Immeb irrceηt sexa a quivis anm .
a. Ambulauitque eum Deo , di non affar it; qηι 'Mit eum M. -e Hixit auoque Mathusalem emtum kiogintaso tot annis, genuit Lamech. Et vixit Mathusalem, post om emit septingentis octoginta si mi annis, προ isti, Aloi ct iar. M . aEt factisunt omnes diei Mathusis' non ti sexaginta nouem anni, o m Naa1 F. ixit aatem Lunech rentum oecto Atata. dat annis, o genui liam. Vocavitque nomen eius Noe. Leens ; Iste consolabitur nos ab operibai di taloribus manuam n straram, in terraeui maledixit Dominus . Visitque ramech, post uam genuit Are , quingentis nonagint qui Maeannii, o gemit ρ ρ
D seni omnes dies Lamech, septingenti septuagint septem anni , o mortuus est. Noe
200쪽
D est libere generationis Adam :idest in fit recapitulatio scribit Abulensis ibidem
impres. Venet. lit. A. col. I.
pag. mihi sue.) aliquorum p dictorum, &continuata deductio inita generationis:
quasi diceret hic est eclusertis, hoc enim est se levi. Hebraeum sepher,idest libre genreati num,ut legit Ru rius Abbas impress. Col. Agrippan lib- Gen.cap. ii .cola. pag. mihi
γε.In die qua ereavit Deus hominem: idest
diebus in quibus creauit Deus, Sc. ut vult Lyranus ibidem ι vel, ut legit S. Ioannes Chrysbilomus tom. s. hom. zι. in cap. s. Gen. lit. A. pag. mihi py. Die , absque prae--vi a Positione in, feeit, ad F. x Adsimlitudinem Dei ferit illum i idest m. Mise persectum in cognitione ini: vel quatenus habet rati malim, sicut dicit S. P. N. Augustinus lib. a . contra Faustum cap. 1.νMi ε 3 Vel dic ad illi titilinem. adde per gra-
tiam, seli iustitiam, quia Adam cum vital gratiam recepit. sis Mia Hic Aduerte cum Angelico Doctore p.p. quaest. l .art. I. quod Adam in primo si a- . tu genuisset filios cum originali iustitia,&o ιῶν - gratuita, &cum gratia. Masculum, foeminam i idest Adam, de er a. Euamodam masculum, & Euam seminam. creauit os : idest formauit, quia nullus eorum fuit simpliciter creatus, cum Adam de limo formatus suerit, Eua autem de cosi
G-MM. s Et benedixi tillis: dum eos sertiles reddidit, vel dum illis multiplicandi virtutem dedit et uti saepe in primo legitur capitulo
cum benedictione annexa fecunditatis vir-- . tus: benedixit eis ilicens crescite, σ multipli-r H eamini Gen. cap. I. verca . &c. Nam dicit S. - . m. Thomas de Aquino p. p. quaest. 72. & in . Ast.73. tic.3.quod Dei Benedictio signinent donorum eius collationem . S i ti- pluationem .
o Ei vacavit nomen eorum Adam: Ime nomen
non G proprium, sicit Abulensissed coni tine. - . . Dicendum tamen: Vocavit eos Adam M. etiam Eua est ostior, idest homo:&quam-ui septuaginta habeant hic nomen eius, non o --ι Grum : nihilominus debet legi nomen es-- rion . sic S. P. N. Augustinus in libro is . de Civit. Dei propE initium capit.2I. lit. A. col. 2.pag. mihi I93. ubi dicit Mamlum, faenii natiocitos benedixit illos, o cognominavit nomen eorum Adam. Sic etiam asserit Fla
nuntiis inueniri. - ι ora, nomen eorum.
opponere immo possum contra Abulensem de nomine Adam, quod sit nomeα proprium Adam, & Euae, & cum suamet
ratione qua excludit esse Euae, dicere quod sit. Ipse aidit quia est nomen commune speciei humanae, e ' proprium est hominis , qui praecisus fuit de Terra, quae per nomen Adama signi sic tur ;Iιeus verbo a quia non praei Ia fuit de Terra, θἀMediante mam. Sed meo videri, quia est nomen commune speciei humanae est proprium nomen Adami, & Euae ; de sicut hoc nomen Homo in latino est communis generis, & accipitur pro viro , ω muliere; ita , & istud nomen Adam in hoc loco accipitur. Quod autem appropriatum sit primo homini, hoc suit propter eminentiam ipsius ad alios homines , sicut hoc nomen Doctor gentium appropriatur Paulo ad denotandum eius excellentiam in doce do homines super alios Apostolos. 3 Iudie quo ereatifunt ridesi dicit S. P. N. Augustinus ubi supra, qua die feeit illis , &Septuaginta qua die fecit eos . Sed notanda est haec verbi variatio; nem-pE, in initio huius capituli scribitur , in die qua ereauit, & hic scribitur, in die quo ereati Iunt; ibi qua, hic vero quo ; huius mutati nis ratio est, quia alia die fuit hominis creatio , alia factus suit in animam viventem rin die qua suit creatus, dicitur qua,ut intelligatur in P bus, uti haec dies communis cum αγι diebus aliarum creationum e scis in die quo suit factus in animam viventem, dicitur quo, ut intelligatur dies singulariZZatus, dies praealijs nobilior, quo homo creatus tactus lata νυ Mys animam viventem videbatur, per quem om- nia creata fuerant. Hoc totum posui , obediens vocibus Au- rei Doctoris hom.2I in cap. 3.Gen.lit. D. pag.
mihi'8. scribentis,& iubentis in expositio- nis initio huiusmet Capituli Ego autem omnes vos obsecro, ne simpliciter ea , qya inscripturis sacris tamenta sunt transeatis . 20bit enim hi criptum si, quod non muttas fenisum habrat disitio. o Vixit auram,um centum triginta annis: Ver 3 ct genuit ad senarinem, σ utitudinem Iuam Meauitque nomen eius Setb: quot anni transissent antequam Adam genuisset Mili magnum est dubium inter auctores ; aliqui asiserunt Adamum annorum triginta Cainum genuisse, post alios triginta annos exortum Abelem; post alios annos septuaginta, cum Adam esset centum triginta annorum Abelem occisum, rursum Adam alios centum