장음표시 사용
211쪽
Maia est tempus ab ortu, usque ad iuuentutein: Meridies, iuuenilis, & virilis aetas: Vcsper,senectus usque ad mortem , cui congruit illud Dauidis in supradiem Psalmo
vers.6. Maη cui, berba qua transeat, mandROreat, ct transeat: V ροὰ decidat, uret, ' arescat, Hic collige, quod ad designandam hominis mortem ante diem intefrum , idest ante millesimum , venit Dominus ad Adam Post meridiem,idest in Uespere . Un-dE Quintilianus dixit Tota hominis vita νnus I dies. 19 Quare Moyses singulas memorandon. .,ri. genzrationcs subiecit omnibus eadem clau-ν aedrinis sula nempe Mortuus est e Ut Deum veracem --ax. Ostenderet, Iasinonem autem mendaces . demonstraret ; Deus dixit Si comederatis ex eo mortem moriemini. Dqmon autem promisit Nequaquam moriemm .dio Uei dic vi cognosceretur discrimen
inter praesentem vitam, quae morte finitur,& suturam,'uae pariter cum aeternitate est interminabilis.
at Uel dic Quia nihil diuturnum est ,s euita, cuius finis est , quidquid enim praeterut , quantumcumque fuerit, pro nihilo duci- tur. Cato apud Ciceronem in lib. de S cci.
H dia Quare in aetate Patriarcharum , Sep- riti tilaginta discordare videntur cum nostrata, Vulgata , & Hebraica scriptura λ Quia Iut εν et β quando fuerunt a Ptolomeo Rege AEgypti' et ' congregati septuaginta Interpretes Hebraei hominus doctissimi, vcrsio, quam secerunt, posita suit in suo armario, sed post, primus, qui inde aliquod exemplum traxit corrupit . --οῦ. in numeris, in quibus facile est errare addi- tum ta litera, vel mi iluta. Sic habet S. P. N. Au- .... gustinus in lib. II. de Ciu. Dei cap. 13. lit.
- Σὸν B. col. 2. pag. mihi I9O. dicens Itaque ilia vim nume postas numerorum , aliter se habent tum in codι- eibus Graecis, σLatinis, atiter in Hebrais '. Vbia , .m non est ista de centum annis prius adtitu , op stea detractis per tot generatιones continuata pam: z. rilitas. nec malitinae ιηdeorum, ηιe diligentia , d. hiis Θρr dentiae septuaginta Interpretum, sed μνι- LXX. ploras tribuantur errori : qui ce bibliotheca S pradicti Retis coicem describι naum mimus ae , i ii ' cepit. Nam etiam nunc ubi numeri non faciunt
intentum ad aliquod, quod factis post intriuigi ;vel quod appareat utiliter disci s o negligenter describuntur , o negligentiὐs emendantur. Q iis enim existimet μι ecte discendum quod millia homiram tribas Israel singillatim habe e potuι- runt Z oc. Versaa Quare Moyses bis expressit Ambalui . visqui eum Deo, Henoch Vt vera Sanctitas exprimatur ex perseuerantia ; nam non eiur μ λ omnino commendandus qui rectu incipit,
si defecit ; sed qui persistenter diuinam ges sit voluntatem . VndE Venerabilis Beda
. in cap. q. cpii l. s. Pauli ad Coloss.col. i.
pag. mihi Α . impress. Paris. ad illa Verba Apostoli . Ut stetis perfecti , ct pleri in omni voluntate Dei , dicit. Ibid est vi stelli se is τι
per Ieueretis Uiad di ctum est de Diabolo in Ue- .in i, iratate non stetit, quia fuit ibi , sed non perman- ρ- ην-. sit Non ne apertissimZostendit, Dei donum esse in bono perseuerare usqu/ in finem a Quare scribit Moyses Elioe non appa- Vers.r ruis te a inplius,ita etim tulit mus3 Ne videli- γνιαι 1, 'cet latam a se legem mortis eneruaret amicitiae causa, de iudicem, atque legislatorem m. cum amico confunderet e cine id hune in . tariis admoduinobseruante S. Io: Chrisios lomo ho- mil. a I.'lit. C. pag. mihi. ior. Vios Iapien-is.
tiam Domini ρ Von immortalitatem Iargitus quaistinuta , νι peccandι metum enervaret, Ied morti in li humanum genus suum ius Reliquit.
as Quare dicitur Enoc translatus est a Iai Huc Deo Z Vt ostenderet Moyses quantum cen- M. . fuerit Deus conducere metum mortis ad Vercet continendum mortales in ossicio, si quidem noluit immortalem reddere cum , qui sibi , da sit maxime placuerat, ne reliqui displicerent martii in homines , ablato seceno mortalitatis , sic enim facilitis vitia amplecterentur . VndE eleganter scribit Aureus Doctor ubi supra Propter hoc iterum obseurd , ut ista dicam , ct
latini ιν reuocare vult sententiam, quam contra Adam protulit, sed manifestum bre non facit , μι ta eravi timor illius emendations Ioviat . Et idcirco MI M. Enoch , cu ibi multum placeret transtulit.
16 Quare Moyses stribit de Enoch tuit Vera .
eum Deus, ct ubi posuerit tacet 8 ut homo missi. discat inquit S.Io Chryssis l. ibid. noa conue- nire humanis mentibus curiosius ea, qua a Deo cfiunt explorare , fed credere his, quae dicuntur . νψεν Ham quando Deus aciquid pronunciat, dictas ιρ- mo M.Atis contradicendamn G, seu digniora habe da Iura quae a Dro pro Anciantur, etiam Focvri μ. ---
27 Quare translatus suit Enoch a Deo λ Versa Ne diutius vivens iniquis aliorum exem- plis, ac suasionibus, variusque occasiOilibus misi ab innocentiam perderet. Hinc & sorsan de , Me --α Enoch, quia tunc in pruna mundi aetate multa creuerat malitia , cuius causa dilu- H. .,
uium mundo aduenit dixit Sapiens cap eorum νη- vcrs. io. & I. Placens Deo factas est dilectus , Cyπiueηs inter peccatores translatus est. Raptus est ne malitia mutaret intellectum eius, aut ne fictio deciperet animam illius. Vide ergo
qualem habet Deus de iusto Zelotypiam,
ut ne inquinetur a pice malitiae, quia is dicit Ecclesiastic. cap. I 3. Vers. I. qui picem attigit inquinabitur ab ea, sellinat, &de ergastulis vitae liberat, ut eum sibi eripiat: Indes. Cyprianus in locum citatum , Sapientiae elegante cribit ad rein, sermo . de mortalitatu in fiae. Piacita enim erat Deo
anima eius Henoch tutellige propter bες Vers
properauit eilucere eam de media iniquitate. απι ι
is Quare Hebraea lectio legit Ambulauit- ω que cum Deo , non quia qui eximi iam Deo placet non iam ine es ; undE scri- , se .
212쪽
bit Celada in Estherem L 33 a. pag. mihi Vo. Gratia sic dediscit naturam , τι ille ipse
non maneat , sed mutetur is alium.
ast Quare Enoch translatus suit 8 Quia primus litteras didicit, ut tradit Graecus i Catena Lippomani. Nam, non tam qui sapienter docet, quam qui studiose audit,& discit, praemature paradiso dignus censetur
so QuarE translatus fuit in Paradisum Henoch coniugatus si postea transferendus erat coelebs Elias ' Quia etiam homo coniugatus potest ascendere ad talem persecti nis gradum, ut cum Deo ambulans in Paradisum transferatur. Luculenter oleasterrem totam declarans ; Audis, inquit, ad quem perfectionis gradum ascendere possit homo coniugatus, ut Dominus eum de medio tollat, apud se condat. Duos in veterι testamento homines, ct sublatos legimus, quorum prior Diuedi Enoeb coniugatus fuit ; alter veris fellicet Elias , caelibem vitam rixisse creditur, ut in duobus, bis adumbrant, coniugatos , o selibes, fal-uandos a Domino esse. Si ergo, νt Paulus ait, sis e iugatas, non sit tibi cura, neque putes te in eo statu non posse saluari, Ambala cum
at mare testatur Moyses Enoch non apparuit te, quia tulit eum Deus cum re vera degeret in hoc mundo, ubi situs erat Terrestris Paradisus Z Quia , satisfacit Origenes in homila7. in Num. Et sui at Messe aibue in boe Iacula, qui huiuImodi est, in
carae babitare; tamen non inuenietur, in quo non inυε nitur, in nullo actu faeculari: in nu ta re earnali, nullo colloquio vanitatis laua
32 Quare Lamech voeando nomen filij Cui Noe dixit istι consolabitur nos ab operibus, o laboribus, Sc. Quia Iustus non quod utile sibi est quaerit, scd quod alijs, ipse enim requiescere facit ab operibus iniquitatis . Ideo dixit S. Ambrosius in impresis Pari clib. de Noh, 6e Arca cap. I. lit. H, coba. pagin. mihi a 16. Vera iusti viri mentem e sederes, aduertes iustitiamIolam esse,quae aliis νοtiils nata , quam sibi: non qκοή Hild sibi est qπaerat, Ied quod omnibus. Hae nos requiescere facit ab operibus iniquitatis, bae reuocat a tristitiata :quia dum ea quae iusta sunt gerimus , vibit timemus pura conscientia securitate, non dolemus graui dolore.
a 3 Quare Noe consolaturus erat homines ab operibus manuum suarum, & laboribus is terra cui maledixit Dominus e Q aia Noe fuit primus Aratri inuentor dicit Caietanus, quem Lipomanus sequitur quo maledictae terrae agrestem dure austeritatem facilE proscinderent, & s liciter edo marent , adeo ut, quae maledicto Dei Gen. cap.3. ver Ι 8.)ymas, σ tribulas germinabat, exinceps opimos fructus ederet, quasi Dei maledictum magna ex parte soluerit aratri inuentum. Sed quid inest aratro, ut eius inuentor tanto plausu exceptus sit, & inde anatiuitate feliciter nominatus 8 S. Ambro sius serui. 6. sic profundE ad rem scribite
Sed, o bonus Agricola, ait, eum parat terra solum vertere, o vita alimenta perquirere, non nisi por signum crucis is facere eonatur : Dum enim aratro dentalesub cit, assigit aurιs , strutiam inserit, figuram crucis imitatur. Compa-λο enim ipsa, similitudo quadam est Dominicae Pasionis. EccE Patriarcharum antiquorum festus de Inuentore Aram, per compactionem, quae in ipsis apparet de Crueis sorina ;Tunc temperari sperant Sancti Ataui per Crucem Christi uniuersalis Terrae maledictum; o scelix Crucis sanctae praesagium lo Crucis Christi perillustre Trophaeum l3 Quare Lamech conssilaturum Noe dixit ab operibus, & a laboribus, si Noe
nato diluuium mundo adueniendum erat 3 Quia per diluuium , & mortem, quietem, atque a malis prementibus liberationem , & cessationem erat allaturus , Noe enim Quies interpretatur, undὰ bellE S. Ioannes Chrysostomus in homil. 2I. in Gen. LOm. . lit. A, pag. mihi lo3. dicit Quietem aatem νο- eat generalem illum interitum post multos annos futurum e Sicut, ct Iob diei r mors viro quies . Et post pauca liberabit nos , inquit , ab omnibus malis praementibus. Similiter S.Ambrosius lib. a. de bono mortis cap. a. dixit Itaqηe si plena oneris vita, viique finis eius allevamentum ιβ. Sane cum Cano Iulio egregio viro serox Caligula ultimam necellitatem du- nunciaret, alacer ipse, & gratus rei pondit: Gratias ago, optim8 Princeps. Dum vero haec vox obscura aliquibus visa est, sic eam explicauit Seneca de tranquillit.animae cap. I . Tanquam libertatem libenter accepit: Uide
Iustum Lipsium inibi. 31 Quare perinisit Deus Henoch qui imterpretatur Percutietis,sed disciplina) patrem fuisse Noe, qui interpretatur requies, adeo
ut ita cohaereant Henochi, & Noemi nomina, ut priori posterius subsequatur Quia alius non est disciplinae, seu poenitentiae fructus nisi vera requies. Vnde Philo Hebraeus lib. de Abrah. eleganter scripsit, μι uὀβ- quid/m, past psestentiam Iubsequitur Deo ebarus
vivatis amator, Hebraicd, Noe, Latmd, requies , Ergo non mirum si inuicem cohaerent arcanis plaena nomina Sacramentis,quia sc-
gregari unum ab gltero nequit, nam ubi vera est p nitentia paedissequa'sequitur vera requies.
36 Quare in istis generationibus eropagatis ex Seth, cum genuisse filios filiasque dicatur, nulla ibi genita nominatim i*mina expressa est, si in his quae propa atae fuerunt ex Cain in ipsb fine quousque protenduntur, nouissima i mina genua nominatur 3 sic enim legitur Gen. cap . vers Is.&
213쪽
primantu lumine reniam' ris malitis me tam
secta is I9. MatbUMIgenuit Zamech, qui accepit duas uxores, nomen πni Ada , oe nomen alteri Sella ;inmper, de nominatur ex Sella Fema,ctu
re hoc Z quia , respondet SP Οἰ.Augustinus in lib is. de Ciu. Dei cap. 17. pag. mihi I92. qui sibi dubium posuit ibi Eleganter signifieatum est terrenam ciuitatem usque in Di finem carnales habituram generationes; qua Marium D minarumque coniunctio proueniunt. Vnd8, ine qui, praeter eas, v quam ea primuntur xores illius hominis, qui nominatur hie nouissimas Pater. Sicut autem cain qui internetat tir possesesio terrena conditor ciuitatis, o filius eius in euius nomine est, Enoeb: qui interpretatur dedi- earis i indicat istam riuitatem, O initium, O finem habere terrenum: ubi rubii ueratur amplius quam quod tu hoc saeculo cerni potest . 37 Quare Noe generando tres filios , Sem, Cham, & Iaphet, nominasse legitur :2θὰ τινο eum qui Mentorum esset annorum gentiu Sem , cbam , se Iaphet e Antequam elucidetur Enigma Sciendum est, quod Sem significat Bonum,Cham Malum, & Iaphet Indisserens : Ergo nominauit eos talibus nominibus, Vt intelligatur inquit S Ambrosius lit. I. ubi subnotaturI naturae gratia bonitatem habuisse , Cr malorum tentamenta σι nequaquam defuisse , o indifferentibus , hoe est, velut supellectili virtutum abundasse vi
38 Quare, si Sem, cham, & Iaphet, bonum, malum, de indisserens significant, malum inter bonum, & indifferens cile videtur λ Mediolanensium Pastor, in impress. Paris. lib. de Noe, & Arca cap. . lit. Κ, col. mihi ai 6. dubium soluendo cleganter dicit, quia natu-νa bonam omnibus inest ; nee quasi naufragos ii lueem Aroiicit , sed, oe Iuguleii viribus, ut non
opprimantur tentamentis malitia, nec tamquam
inualidi Iuceumbant sed munit, e r vestit, velut quibusdam tegumntis indisserentibus, quae fuant Iesus, valetudo bona, pulchritudo, impigritia, diuitiae , generis claritudo, ut ea dote munititueantur bonitatem natura, ct matim illud includant ne possit nocere, O quasi ctius strangu lent. Vnde Homerus Iliad 4. ait μέσσαν ἐλασcis , hoc est, mi os autem in medium inseruit. 39 Quare Enoch minor Patriarcharum omnium aetate, dicitur cum Deo Ambul. a se,& non sic de alijs Patriarchise Et factifunt omnes ales uenoch trecenti sexaginta quinque anni. Ambulauitque cum Deo. Vt discerent homines , vitam non prolixis temporum
tractibus aestimandam ed de eximiis vi tutibus dimetiendam esse: Vndε benE scripsit Seneca , epist. p . & non minus ad rem, quam sapienter, Quid illum octoginta anni iuuant per inertiam ιxacti λ vixit iste : sed invita moratus G : me oro mortuus, Iod dia octoginta annis vixit, interest mortem eius ex quo die numeres. ii te ob t dii ridis : sed Oscia
boni ciuis, boni omiti , boni lν exicatus V. io nulla parte repulti licet eius aetas hverstata sit, vi raperfecta est . Nam aliud est vivere , aliud durare: Vt quis in longum vivat, sato opus est , ut satis, animo: longa est vita , si persecta; breuis si imperfecta, quantumuis longa. o Quare Adam qui suit primus hominum , ct Mathusala , qui longaeuissimus mortalium fuit, senes non vocantur in scriptura λ Quia senectutis titulus non pertinet ad aetatis longaeuitatem, sed ad prudentiae,& canctitatis decorem . In scriptura inquit
Procopius Gaaaeus in cap. I 3. Iosue, noste Ampliciter longaevi Ieniores nuncupantur, verumquι Ob prudentiam honore digni sunt, vitaque eslesti: quapropter nec Adam , nec Matb fala I eniorem dixit, quos maxim/ conueniebat: Concinit etiam illud Origenis hom. I 6. in Iosue. Presb3teri, o Seniores non pro Icingaeua vita dicuntur 3 fed pro maturitate sensus, O grauitate vita veneranda , maximὰ cum additur, plenus
i Quare omnes Patriarchae primae aetatis tam si O generabant, cum non haberent propositum castitatis ρ Quia, dicit S. P. N. Augustinus, sicut in istis hominibus aetas longa erat, ita ex proportione aetatis pubertas , vel tempus potentiae generandi serius, quam nunc eueniebat: Audi eadem Verba sanctissimi Parentis, si sensum totum
legisti ini. Is . de Civit. c. I s. lit. A, col. I. p. mihi Ioi. enim tanto serior fuit pi oportione pubertas , quanto vita totius maior animositas.
a Quare, si ex Sanctissimo Parente su pracitato filii horum Patriarcharum , qui
nominantur omnes non fuerunt primogen, ii , ponuntur λ quia respondet Abutensis to I. in cap. s. Gen. quaest. 9. lit. C. col. r. pag. mihi ueo. Legislator intendebat deducere lineam progem ei Mib usque Nye, qui cum flhs suis I lus, σφοribus dilutiij aquas euasit . Et ιάed non poterant in linea generationis defcribi primogeni ιi r sed illi, quos generationis necessitas , ad eumdem lineam exigebat: At vero haec ratio non est Abulensis, sed S.Ρ. N. Augustini ubi supra . 3 Quare ergo in linea Cain, in qua non intendebat scriptura deducere aliquem te minum talem, tam sero gignebant, ut non plures, quam septem generationes , usque ad diluuium describantur in tempore mille sexcentorum quinquaginta sex annorum ZQuia non suerunt illi qui describuntur in linea Cain primogeniti in linea recta Cain sed reges in ciuitate constructa, per Cain qui non assumebantur de primogenitis: sed de quibuscunque probis viris vide S. P. N. Augustinum, de civit. Dei ut supra cap. O. lit. E, pagi n. mihi I93. qui diffuse loqui
Quare Progenies Seth, ab Adam , usique ad Noe, per numerum denarium terminatur, i inse I .mam, a. Set b, 3. Enos,q. cai.
214쪽
. cainan , s. Malaleel, 6. Dria , . Henoch, S: Mathusala, s. Lamecb, 1 o. se, & illa Cain ab Adam per numerum undenarium clausa ruit , nempE I. Adam , a. tam , t. Hemcb, 4. ἰrad, N. Mamaei, 6. Mathusael , . Lamecb, s. Iabeι, 9. Iubai, i o. Tubalaain, II. 2 ema: Quia in numero Denario pers cito figurabatur Generationis Seth , ι inmoquia numerus perfectus est in illo denario 'U' nunt ero , premonstratae fuerunt decem coras, risiaia tinae Templi, in quo homo veniam delici rum impetraturus erat,decem chordae Psalterij, quibus Deus laudandus erat. Decem diraminis instrumenta musica, quibus canendo uteba- μή is in tur Hebraei, quoru nomina sunt NM am 'az. Σ. an quo canebatur Ode, , III idem ' ba, quod organum . Mirmor , Ia in quo Psalmi, sir in quo cantica . Tephiti P Pn in quo orationes . RaWacha, pta a nquo benedictiones, II et , , in quo lauciationes: Hodata, in quo gratiarum
actiones. 79, Ninquo alicuius talicitas . Halleluiab Π n in quo laudes Dei
tantum, atque contemplationes. Decem
legis prata: Uta , ideo decalogus, & Decem testis'. Cantores Psalmorum , videlicet Adam , ν - PDi mre , Abraham , tamare , Melebisedecb ,
cundum Hebraeos , S decem diuina Diar mi nomina quibus Numen aeternum vocatur mina. apud Hebrinus ex Leuit. cap. 7. ci Eutym.
hist. I. Hei, PM, idest Portis 2. Eloy 3. Euen)ὐκ Deus 4. Sabaoth , Nar, idest Exercituum , seu virtutum s.
nus . 8. Ia, π, idest Dominans. y tib ua , mu Tet agrammaton , idest Sum qui sum . ao. Satai ,sem , idest Omnipotens. Immo adhuc perlictus est iste denarius numerus quod Iacob in lucta in decima hora benedictionem accepit: Iosue in hoc numero 3 I. Reges vicit;de in decimo die post AD censionem Christi descendit consolatre Spiritus , unde bene denario numero completur Seth Generatio ab Adam perNoemum, - . & bene dixit, sed prophetauit Lamech Dirans .ste eor tibituis nos . In numero autem - cta. undenario , peccatum significatur , unde Σ Ω' ' Mnd Cain generatio per undenarium obsignatur numerum, quia Cain pessimus pec- catorum suit; hic undenarim numerus, nu- ρο merus peccatorum,& paenitentium esse di-
'r' citur , Inde in Tabernaculo iussa sunt fieri undecim saga cilicina, qui est habitus irini.
tentium ,& lugentium pro peccatis ; satis bene Lamech lugens pro peccato suo inqnsi trauit impersectionem generationis Cainta, quando uxoribus dixit Audite uxores Lame-cb occidi virum , c. i
, Quare in Caini Generatione ultimo i
Noema ponitur , & in Seth generatione in pinariis nulla nominatur tamina λ Gia , Subtilis. sime Gluit Eximius Ecclesiae Santae Doctor
Augustinus in lib. is . de Civit. Dei cap. 2O. du-.quia col. a. sit. F. pag. mihi I93. Asa minaeiau. ρε um uaditur , a qua sexu mitium fuctum est peccati per quoή omites morimur. commissum est autem ,πt , o voluptas carnis qua Diritui ν sesteret I Ninna -- queretur . dam , ct tua filιa Lamech Ibem
6 Quare in Generatione Seth omnium Patriarcharum Tempus vitae scriptum est,& in Generatione Cam non legitur λ Quia, respondet S. rillus Alexandrinus in Gen.
lib. a. col mihi II. lit.D. Sanctismoram bο--num vitam Deus cognoscit, quam maximi facit ni--- ahilque eorum profect) est, quod mentem diuinam honianum
passeres venundantur asse Et unus ex litis non nescit. cadet super terra ne patre vestro , quι in caelis est. UUri autem , ct capilli pixis numerari Iunt . Sι eapillorum ergo numerus eo dignus Dei memoria ee etur, quia etiηcta Diuerit, quo nam pacta tempus vita eorum gnarame
dunt scilicet Hebraei non sunt scripti inlibro vitae, utique qui ex Seth nempe Christiani Sic S. Cyrillus ubi supra lit. F. Iudaι Ium
quidem imagines eorum Iunt , qui ex cain pro creati fuere , quι cognoscuntur a Deo, qui euncta Diuerit quoniam sunt. Sed quo in libro vita ad- Gmstiavi Icripti non sint , εδ Deile putet, quod vita e rum , qui ex Cain descendunt , Silentio traditata IV.At nulli certd -ubium est . christianorum genus ex libro vita aliquo pacto posse deleri . Imo vero in memoria Dei permiuo est , eum iustorum vita, eorum scilicet , qui ex Setb iusto derivantur , descripta st. 4s Quare Sena cum non fuerit primoge- initus Noe praeponatur Cham, & Iaphet Propter dignitatem Saluatoris,inquit Abulensis ibidem in fine quaest. Ia. lit. K. col. I. pag. mihi 6a. & omnium Patriarcharum ,
totiusque populi sancti qui ab eo descend
o Quare Deus sic transtulerit Henoch Z vera dicente scriptura non apparuit quia tulit cum Deus . Quia voluit Deus in Henoch specimen quoddam praebere nobis eius immortalitatis , quam post resurrectionem adepturi sumus corporibus ad vitam reuo- suis finis.catis, & ex terra in caelestes sedes sublatis , ijsque beatis immortalibus. Sic Theodore.
tus in quaest s. in Genes.Henoch autem trans ---- tulit ; ut butus praedicatione futuram indiearet resurrectionem . etsi enim in hae vita virtutis remunerationem non fuerit adeptus , illam in
altera vita certo consequetur.
so Quare si Henoch fuit Propheta, & s
scripsit librum Prophetiae colligitur ex ι verbis B.Iudae Apostoli , in epist. cap. I.vcrs
215쪽
I Prophetauit autem: & de his septimus ab Adam Enoch, dicens: Ecce venit Dominus in Sanctis millibus suis ) non est a numeratus liber iste in libris canonicis; sicut, & alii Prophetarum 8Satisfacit ad omnias. Ρ. N. Augustinus lib. I s. de Civit. Dei
cap. 23. lit. G, col.I. pag. mihi I93. dicens: Seripsisset miti diuina Henoch illum femini ab Adamo, negare n possumus, cum hoc ι epistola eanonica Iudas Apostolus dieat. Sed non frustra non Iunt in eo ea me scripturarum, qui seruabatur in templo Hebrai populi succedentiam diligentia sacerdotum , cur autem Me ρ nisi quia ob antiquitatem Doecta fidei iudicata
funi, nec virum hac essent, qua iste scripsisset, poterat inueniri non talibus proferentibus , qui per Ieriem fuerasonis reperirentur ritὰ θ - ω D. Vndd illa qua sub eius nomine proferuntis , er eontinent istas de gigantibus fabulas, quod non habuerint homines patres, rectὰ a prudentibus iudieantur non ipsius esse eresenti. Si est multa sub nominibus, ct aliorum Prophetarum , ct recentiora sub nominibus Amstοων ab haeretieis proferuntur: qua omnia sub nomine apocryphorum, ab auctoritate eanonicat diligenti examinatione remota sunt. Sic habet S. P. N. Augustinus. Ver. 2ς. Quare Lamech tantum Vaticinium de Noε praedixit,cum non meminerit scrimtura cum multa virtute claruisse admirabulem λ Na mireris respondet S. Ior Chry-Da, Datri sestomus tom. s. homil. a I. in Gen. lit. D , it iri pagin. mihi Ioa. Dominus enim noster sapiens, rio ct omnipotens , er per indignos saρὸ concedit praediei magnas mirabilesque res. Sic Caiphas
iudaeorum Pontifex praedixit non a se, sed cum esset Pontifex anni illius P quod Iesus
esset moriturus ne tota gens, supple humana, periret. Balaam vocatus ad maledicendum Populo, non Qtum non maledixit, sed di praedixit multas mirasque res, tam de euentu Saluatoris nostris quam de P im puto.
, . . sa Quare ex Adamo Seth ponitur fili ΘTinentis Quia non potest resurgere a crimine, quii ς se terrenum, & vilem non agnoscit: Sic Dauid Psalm. 22. vers. 2.& 3. tunc dixit animam suam conuertisse, & Dominum, exaltatum ipsum collocasse in loco pascuae,sa viis in quando cognouit se vilem , vermem, non
ἔ hominem , opprobrium hominum , de abiectionem plebis esse . Psalm. a I. versic. 7.λω lim o quantum vera prestat abundE humis 3 Quare ex Seth Enos Quia non po- homo in altum mentem extollere, sin ' Ea . . Regio Vate Stal. 3o. vers. 13. cordi obli- term non dicit: liuio datusItim tantua
mortuus a corde, factus sum Μηqilam πιι ρο-
34 Quare ex Enos Camanὶ Quia quive-rhest Uir, idest prudens, in suo nidulo h militatis moritur, ut sicut palma multiplicetur sibi dies. Hinc tali ductus reflexione i νιι- -- mortalium Patientissimus dicebat, c.29.ver. miluaris . I 8. in nidulo meo moriar , et ficut palma multi- plieata dies. o Nobile animae lucrum si per- 1M. .
ues Quare ex Cainan Malaleel Quia , C., tandem Possessor fit gloriae aeternae,qui sem- Posses- . per in hac vita mortali cum Psalmista Psal. 12. vers. . suspirat Respice , ct exaudι me Do--.mine Deus meus , Illumina oculos meos , ne vin- εισον
quam obdormam in morte, intellige delicto
16 Quare ex Malaleel Iared 3 Quia inicta εὐ-- vere Laudant Deum , qui viui descendunt . ad infernum ipsium meditando : Hinc Regius Propheta Psal .s . vers 16. canebat,
ducendant in insernum viventes: Ubi incogni- mum M.tus inibi impress. Venet. tom. I. in .lit.H,n. M. 89I .pag. mihi si C. glosat, uti πιαι descendum . in infeνnam, qui hic Muentes, mentem inclinant ι. .. G-- ad inum meditandum . dat qui
s7 Quare ex Iared Henoch quia sicit recte imperare , qui disciplinae Domini corre- 'zzπὸ: ctus scit tectE obedim; UndE Dauid , &quia tam recte imperauit, S ut recte impe- Misa Iraret, causam adnotans, remedium quae- p. 13
rem, cecinit Psal. I7.ver 36. Et disciplina tua correxit me in finem: σ disciplina tua ipsa me Vbia m.
s8 Quare ex Henoch MathusaleM . t
quia , iustus virtuti dedicatus tantam aqui' lrit persectionem, ut Deum lucrifaciat, si eum Elia dicit, melior est mihi mors quam vi- Η ποιώ ta, id cum Doctore sentium ad cap. I. versic. 23. suspiret demeratim habιηι dissolui , ct esse eam cbristo . o Fglix qui postulini. percipit, felicior qui operaturi P. fa ues Quare ex Mathusala Lamech quia paupertate qui opprimitur infelici , non in desperationem erumpere debet mortem, Ch i'-- sibi postulando meliorem, ut multi sa-ciunt, in sed patienter tolerare, ut beatitudinem pauperibus promissam in tempore possideat nouissimo: Nam etiam Psalmista Psal. v. vers I9. dixit: Hon in finem oblimo erit ipauperis : patientis pauperum non peribit in fi- -ώPia
ω Quare ex Lamech Noe s quia meta M. Vlaborum quio, Tribulationum Terminus t Dara Requies,Cessatio est, de Praemium, hinc luculentie Ugo de S.Victore lib. I.debest. Cap. . . . 3. icribit Post Tolerantiamsiquidem praesentium Ini. n. laborum, in furum μου qui credimas iusti mer torian pravia. CCesa.
216쪽
1 rue erepissem homines mali Merari super terram , se Mas Aroereassent . Videnter 11 De Aias hominum quis essent pa&bra , acre rami fri
vores ex omnisus, quas elegerant . . Dixitque Deus: Non permanebit spiritus meus in homine in aeternum , quia earo est ' erantque dies ritiuI emtam vigintι annorum . .
Gigantes autem erami super terram in diebar itar et postquam enim ingressiunt Aii Dei ad bas hominam, iliaque genuerunt, isti sunt potentes a saeuisum famos . Videns avem Deus quis Ita matitia hominum ei Set in terra , ct euneta eogitatio eον- dis intenta esset ad malum omni tempore. Paenituit eam ouὸd hominem feesses in terra. Et tactus dolore eredis intrinseeus. Delebo , in uit, seminem , quem ereari , a facie terrae , ab homine usque ad animaritia, a reptili Usue ad υolucres eaeli , paenitet en m me stet eos . o vero inaeuit gratiam coram D. M. - . . LIti Ianigenerationes Noe Noe vir iustus atque persee 1 fuit in generationi, assuis , eum Deo ambulauit . Es genuit tres las, Sem, Cham. ct Iapheth. Corrupta est autem terra eoram Deo, ct repleta est iniquitate . Cumque vidit Iet Deus terram epe corruptam omnis quippe caro corruperat viam suam Iuper terram. n Dixit ad Noe : Finis uuiuersae earnis venit raram me . repleta est terra iniquitate a faeie eorum , ct ego disperdam eos e- terra . Fae tibi aream de ignis lauigatis: mansiunculus in area facies, ct bitumine limes ιη dirisse eὰs. er extrinsecu . . 3 t Et Iesaeies eam et Treeentoram mittoram erit Angitudo ui ea , quinquaginta eubitorum Irtitudo , ct triginta cubitorum estitari lilius . Fenestram in area farier, ct in eubito eunsummassi summitatem eius: ostiam otem areae pones ex titere : deorsum caenacula, ct tristega facies mea . Ecce ego adducam aquas diluuy super terram , ut intestam omnem earnem, in qua spis Hiar vitae est subter caelum. Universa , qaa in terra sunt, eo umentur . Ponamquefoedus meum tecum , ct ingredieris aream tu , , uxor taa , ct 'να res Forum tuorum ieeum . Et ex eunctis animantibus uniuersa carnis lina indures in aream , is Ficant tecum et
masculini sexus , ct feminini. De volueritus iuxtagenus su m , ct de iumentis in genere suo , O ex omni reptiti terra secundum genus suum ; bina de omnibus ingredientur tecum , ut piant v THus igitur tecum ex omnibus estis , qua mandi possent, ct eom intabis apud ter crerant tam tibi, q am inis in euam . Fecit igitur Noe omnia , qua praeceperat illi Deus. Me. Theat. Bib rem. I.
217쪽
plicatio hominum; & scribit Rupertus Abbas imprest. Col. Agrip. de Trinit.
operibus eius lib. . cap. 2.col. I. pag. mihi 3. Multiplicitas hominum quanta fieri po
n. . . M. nochius, cit. a Ioan. de Ia Flaye in Biblia eris. Miua- maxima ibidem. Profusa libidine vis ge-DM . neratrix erat debilitata
3 Videntes fili' Dei: idest filii descendentes a Seth, quia dicit Suidas citatus a Pe- ωbmin εο rerio in lib. 8. Gen. num. 22. pag. mihi s. προιδε - - tom.2. Sethcise appellatum Deum e tum propter recel lentem eius iustitiam, pie-D a./0- tatem, ac Sanctimoniam di tum propter . inuentionem literarum , & scientiae re. Versae testium UndE Incognitus inpress.
iαν D. , , ferenter dicιtur omnibus cuiuscumque gradus , rura Dei. vel eonditionis existant, quia omnes has pro, i missones accipiunt. QM mandata Dei eust
diunt, Icilicet, ut Deus, ct My Dei dicam ait ν Arias tur. Quia dedit eis potestatem filios Dei zuo fieri sis qui credunt in nomine eius, &c. ' Πω enim solis iactis dicitur, qui praedestinati f. t ad vitam. νήει - - Fim .hom um , ides dicit S PN. Au- , abis . a gustinus lib. I s. de Civit. capa3.lit. D,col. , ra-- ώ pag. mihi I . secundum hominem vi. uentes filias Cain. Ita etiam sentit Ru- μ' pertus, ubi supra.
venustate florescerent. o Acceperunt Iibι νxores ex omnibus, quas
eligera ut idest susceperunt uxores de tota stirpe Cain, scut eis placebat, non pro multiplicando genere humano, sed ad explendam exsaturandamque libidinem , ;ata S.Io: Chrysiostomus, tom. s. homil.22. in Gen. cap. 6. lit. B. pag. mihi IoT. yers. 3 7 Disitqμε Deus. Hieron r sententia publicatio contra delinquentes, dicit Adulensis ibidem qu in. s. lit. F, pagi n. mihi 6 a V m permanebit Diritus meus in M-m: Hebraice non permanebit, est pu es laia n, idest non iudicabis, non litigabit. Q. si direret hucusque inter meam misericordiam, & iustitiam disceptaui in Spiritu
meo, utrum humanum genus delerem,&non determinaueram ι Nunc autem permanebit Diritus meus 1n homine, &
ipsa finietur disceptatio, concludendo , quod homo debeat deleri .s In aeternum, idest in longum tempus , quale habuerunt homines si Adam nuc-
per Dionys Io. lect. 3. prine. quod, AEle num potest definiri per temporale in obli- . quo, non autem in recto , potest intelligi, --δε&significari per nomen, in habitudine temporali. Insuper, quod aeuum, & ae- M. cito. ternum quadruplicit, dicuntur, scilicet ingenitum , Incorruptibile , Antiquum,
Ii ab ia caera est; idest quia in vitia cadinis homo sua culpa immersus est: Ita s. Ambrosius impresi. Paris. lib. de Noe , &Arca cap. 3.col. mihi a I 8. S ais. lia Eruntque dies illius centum vi uti an ais, norum: hoe est, inquit Rupertus Abbas, ubi Di, - ώ supra pag. mihi 76. col. I. in fine: Habebunt ρ CXX. annos ad agen m ραοitem am. Qiυα, 'I--ανινὰ paenitentiam agere contemnerunt, noluat Mat ι-- . Deus tempus expactare decretum , sed viginti uictam acee. annorum Dacijs amputatis induxit diluuium, anno centesimo agenda psnitentia destinato: ...
Hae antiquior fententia G13 Gigantes autem erant super terram lati, Ver idiebissilusi idest homines statura grandi, & viribus robustissimi. 14 Hic aduerte cum Doctore Aquinate, I .p.quaest. I. t.3. ad 6. quod Gigantes producti sunt semine humano operan cumsisis . te Daemone incubo, vel succubo, sub cer- -υ hum taconstellatione .is Et S.Ambrosus ubi supra cap.3. lit. ι .vit min. I, col. mihi ais. scribit poetarum more M. rigantes itus terra filios vult videri diuinae scriptura conditor, sed ex Angelis suppletonialis 2 o mulieribus generatos assem, quos
hoc appellat vocabulo, nolens eorum exprim re corporas magnitudinem
I 6 Postquam enim ingressi fura filν Dei iasias hominum, viaque gentirrunt. Idest dicit S.P.N .augustinus lib. I s. de Ciuit .mi ca. 13. lit. D, col. pag. mihi is Et post illud cum intrarent stir Dei, ad suas hominum ,
218쪽
mnes nomi ti . . . erant ergo Gigantes , Et
ante in illis diebus , ct post illad. Q. Od ait : Et generabant sibi : satis ostenditur quod prius antequam , sic caGrent ιθ Dei , Deo generabant non sibi , idest non dominante iῖbidina coeundi, sed servietue oscio propa gandi .
antiquo fuerunt habiti in magna reputa- tione virium. i κιν aliquam asylari famosi. vlest quod fama per totum orbem dilatata est siue de malis , s Q quae faciebant, si vh de robore. Sicuti in Ezechiele cap. 23. vers. IO. dicitur de
Oolla, & Ooliba sororibus , quae Facta
fum famosa mulieres , propter earum ma
malo. Is Hinc dixit Angelicus Doctor , a. a. M lisis ori quaest. 73. artic. a.& 3. quod fama bona . est nobis necessaria , propter nos, qui Fama tisiis. est praecipuum bonum , inter exteriora
ris bona , quia iacit idoneum ad officia hu- ,'' mana, & praeseruat a peccatis, & propter alios, ne scalidaligentur, & malum exemplum sumant ad peccandum. - - 2 Uidens aurem Deus t scribit S. Io.
Iog. quia vult hoc dictum , mi vidit autem ignoravit Dominus Z absit , sed nostra imsimitati omnia narrat diuina Seriptura , ut nos doreat , quod o post tanta moam long nimitatem, in i dem manserunt malis , snon, θ' m peiora se eoniseerunt.
ai QMd 1 Ita malitia hominum esset istamma: idest magna, & turpissima vitia ex habitu,& non ex noua passione urgente. aa Hic aduerte cum Doctore Angelico in quaest. disput. de malo quaest. 3. 14. ad s. quod malitia duplex est, scilicet eou--.- .ae tracta ex peccaso originali, idest pronitas ad istoc malum, o malitia acta, idest electio int o. rior malit & sic est peccatum ex malitia , '' non autem primo modo. Malitia, ex qua Malisia se dicituralis uis peccare, est triplex , scit /0ii πη cet , habitus cuiuscunque viiij , electio mali, dc peccatum praecedens p. a. quaest. -- 73. arti c. I. ad 3. & non omne pecca- mc tum ex alio peccato est peccatum ex
malitia in quaest. disp. de malo quaest.
μι-- - 3. Iz.ad 5. Omnis peccas ex habitu, peccat. certa malitia, & non conueris p. r. r. . .' ' quaest. 7s. art. a. Et peccans de industria γω. r. . v ialiter, non peccat ex malitia in qu st. uia . clisp. de malo quaest. 3. I a. ad p.)Peceat unam ex cerea malitia , vel ex industria , con- uis se tingit ex inordinatione voluntatis prae-- rem ponentis minus bonum meliori bono p. s. '' et '. a. quaesi. 78. artic. I. Et peccatum ex certa malitia est grauius ex passione , quia luia . est magis voluntarium , magis durat, Seli circa finem ; Peccatum autem ex passione est circa ea quae sunt ad finem p. a. s PMoui . zacrum TMat. Bibl. Tom. I. quaest. 47. artic. a. & in a. a. quaest. 73.ππιε εκ
23 Et ciuicta cogitatio : Hebraicε est cοι infer machseebot ni m 'r' a' id stom. ne figmentum cogitationum . His verbis d molaratur corruptela , & deprauatio humani animi, non soliun in quantum ad animam sentientem , sed etiam quam tum ad rationalem : V E illi homines non cxtrinsecus tantum ducebantur ad λ malum, idest vel ex occasione aliqua, vel aliorum suasu, de impulsu , sed intrinse- hemiuiscus, propria malitia, & suo prauo consi- aderimina lici . similia autem horum , quae de hisz.. ghominibus scribit Moyses, cecinit Vates tas.
corruptisunt , o abominabiles facti sunt iacis stodijifuis. Kon est qui faciat bonum , non est usque ad unam . Dominus de caelo prosepexit super filios hominum , ut videat si essinwelligens , aut requirens Deum . Omnes
Delinauerunt, simul inutiles facti sunt e non est quifaciat bonam, non est queia' nam . . 24 cordis : quia de eoiae dixit veritas
eogitationes mala, homicidia, adulteria , fornicationes , serta, falsa testimonia, blasphe- . a. Nee sunt, qua coinquinant hominem .as Intenta esset ad malum : idest omni
vi sua applicata, incumbens, defixa in
Omni tempore: idest perseueranter , SobstinatE. 26 Hic aduerte , quod ex ipsis Mosis verbis inserunt cum Caluino nostri temporis Haeretici omnia opera iustorum esse Ginuta
peccato inquinata . Sed in primis notandum est, Scripturam hic non loqui de Ius- tuis, in e atis , sed de peccatoribus illius temporis , pq - quos inductum est diluuium; quia sta- f - tim infra vers. s. excipiens iustum homi- hem,dicit M veia snuenit gratiam coram Domino, cuius cuncta cordis cogitatio ad bonum crat intenta , & non ad malum . Secundo hic error haereticorum damnatus suit in Tridentino Concilio Sess. 6. de Iustific. cap. II. in fine impress. Venet. pag. mihi 39. illis verbis; constat eos ortis dou Religiovis doctrina aduresari, qui dicunt iustam in omni bono opere fallem venialiter peccare , aut, quod initiserabilius est , paenas aternas mereri . Et infra in Can. Can. 2s. pag. mihi S. Sic decrerat. Si quis in ques bes bono opere iustam fatum venialiter pecea- νι dixerit, aut, quod intolerabilias est , mrtalitra, atque ideὸ poenas aeternas mereri, tantamque ob iἀ non damnari, quia Deus ea op ra non amputet ad damnationem : anubemα
219쪽
fecerunt.Hoc totum scripsit Aureus Dialor mutuatus ex Sanctissimo Parente Aligustino, lib. I s. de Civit. Dei cap. as .col. 3.& 3. pag. mihi Is s. qui dixit: Ira Dei non
perturbatio animι eius est: Sed indacium, quo irrogatur peua peccata. cogitatio vero ems, recogitatis , mutandarum rerum est ιmmutabι' ιis ratio neque enim sicut hominem , ita Drum euiuuamque facti Iai psmtet: cuius est de omnibus Omnino rebus tam fixa sententia , quam certa prceientia, sc. as Vel dic Poenituit non in re, quia Deus non potest dolere, scd in signun grauitatis offensae. Simile habes in I. Regum cap. I S. vers. I I. de Saul. as Et tactus dolore cordis miri Gur: di- dolor cordis intrinsecus more huma- ιδ ιοπι ... no verus dolor nam scribit Angelicus. Doctor p.a. quaest. 7. artic. . per locum ,
. Vos . dolorem interiorem esse simpliciter maio-
ei tre μον rem dolore exteriori qui autem in corde εν dolet, vere dolet.
Vehs , P sebo , νηθη t, hominem , quem erea. pit , a facie terra: quia Hebraica Lectio latine ad verbum expressa si ς habet, σ Oxit Dominus, delebo homines, &c. ly dixit Domi nus, significat Dominum haec verba, vel
ipsi Noe, vel Angelis dixisse, hominem mei imaginem delebo,quia similitudinem non
refert mei sui conditoris. 3I facie terra r idest ita voluit Deus superficiem terrae abluere diluuio, ut nullum in ea vel hominum , vel animantium remaneret vestigium . Sic etiamDauid vehementer iratus Nabal, minatus est occisurum se usque ad mingentem ad parietem e dicens I. Regum cap.2s. vers. a. hac faeiat Deus immieis David, σ hae addat ,si reliquero de omnibus, qua ad ipsum pertinent qu/ mane, mingentem ad parietem. Tali si quidem more minatur Deus se deleturum hominem, &c. 3a Ab bomine usqu/ ad animantiaia reptia volucres csti r quia dicit S. Ioam 3-ia Misi . nes Chrysostomus, ubi supra lit. B, Sicut
. iam λ abinisio, eum peccasset Protoplastus, terram Iedictio rem aecepit : Sic , O nune cum abolem
I I ' , bruta quoque participia si 't Sic etiam Lind. cap.9. vers.3. 6 as. dum flagellatur Pharao, & bruta flagella sentiunt ό & dum Iobumscap. t. vers 16. ara'nas percutit, ipsa animantia participia.
33 Pgnitet enim me fecise eos : Nota non dicit scriniura Iecisse ea, sed eos: quia poenitentiae Dei causa mere peccata, quae in animalibus nulla suerunt , sed propter peccata hominum, simul cum hominibus, ta ipsa inxerempta sunt animaliaci ita sentit pererius, ibidem pag. mihi a7. lib. s.
34 Adverte quod dissipare dicerest ,
Animalia Terrae , de volucres , non au- DV uis Micm Aquatica , quia peccata hominiunnon fuerunt in actua , sed in terra , ubi ρ - praedicta animalia cibum capiunt . Immo quia ipsa aqua per hominum scelera non erat corrupta ipsa eligitur, ad homines , S animantia punienda in diluvio. Tost
tus ibicem quaest. Is . lit. C. l. a. pag. mihi 67. 31 πορνοδ inuenit gratiam coram Domi Veris
no: idest per sua bona opera placuit Deo, proinde apud ipsum gratiam inuenit, ipsa fratia vocatur gratia gratum faciens, , , --
nam ista iuxta S. Thomae doctrinam I. a. v sit. quaest. l II. art c. l. per totum, ad salutem recipientis per se refertur, nec solum m do gratifctitur; quod unicuique gratiae . commune est, sed etiam personam Deo a ceptam essicit ,& amicam. Sic, ergo Noe inuenisse dicitur gratiam coram Domino, quia opera eius tamquam placentia Deo, effecerunt personam Noe Deo acceptam ,
2 36 Hic aduertendum est, prim6quod
imerdum sumitur hoc nomen Gratia pro acceptabilitate, qua aliquis est alteri d. H. -- gratus, eiusque complacentiam meretur. Ν .uis . Sic dicitur ce Patriarcha Ioseph, Inueni
37 secundo, quod Gratia gratum fa- lciens in eodem homine, non plurificatur in D ,-- lsecundum rem S.I homas a. d.26. artic. 6. mi per totum.
3s Ha sunt generationes Noe: προ vis vers. . li4νs, atque perfectus fuit in generationibus sui si idest Noe erat iustus, & perfectus, Hum tuis persectione viae, quia erat paratus ad om-- ne bonum neces larium, & supererogatio- --- a nis. Nam dicit Angelicus Doctor, a. Tim. 3. s. Homo tunc est persectus, quando est
paratus, ad omne bonum necessarium, S e- m. supererogationi . 3ρ In generationibus suis: idest praealtis hominibus sui temporis. cum Deo ambulauit: sicuti Henoch, de quo iam explanavi hax verba.Vide lupi
o Et Iouit tres filio, se , chqm, G s. i. 'Iapheth. Hebraice ista nomina significant piai m sui. ιπbeib Amplitudinem,chani Calorem, de
Nigrorem, Famam. 1 corrupta est autem terra coram Deo : 1 1. Caietanusinabi scribens: τι miri inquit, di irami progressum peccati. Primὸ enim fuit, σ d clinati O , or deprauatio filiorum Dei ex concupiscentia: deind8 mμIta malitιa hominis, re ad maxis demum eorrupιψ est terra. Lyranus, & Tositatus interpretantur terram fuisse corruptam propter vitia carnalia cuiuslibet ge- μα--,ι-neris, tinarant .
220쪽
neris, etiam quae nefanda sunt, & contra naturam,quae id temporis latistae,ac validissime regnabant. Et repleta in iniquirate: idest omni sc
Vel dic: quod in tota terra peccaba
ptam , idest, & cum Deus scijicit habitatores terrae commessationibus, ebrietatibus, S. Paulus ad R . cap. 3 3. verse. Iro Impudicitiis , Contentione, amulati ne, Fraude, Calumni s, & Luxuria corruptos esse. 43 ommi qmnd . cara , eo operat viam suam super terram rii dest omnis hinnos Noe excepto utpote iusto effrenatae libidinis causa ordinem naturae corruperat, faciens id quod Apostolus scribit ad Romanos cap. I. vers. 26. & 27. Ff mna eorum immutauerunt naturalem Wμs , in eum Hum , qui est contra naturam. Similite autem, o masculi, relicto naturali Hu smina , exarserant in desideriis Dis in mulcem,malculι ιn ma-μulos turpitu/inem operantes. 4 Dixitad Noe : finis uniuersa earnis venit eoram me: idest omnium hominum , &animalium c excipe pisces I iuxta est dies perditi is, O adesse sestinant tempora. Deuteronom. p. 32. vers.33. R pleta est terra iniquitate a facie eorum:
idest , Terra perducta est propter istos
truana, & delebo non solum homines . sed
s Fae tibi a ream: Hebr. G Tebatb, capsa,idest extrues tibi capsam. De lignis lauigatis: S. P. N. Augustinus tradi. o. in Ioannem dicit Arcam fuisse iDe Ignis cedri Hebraice de lignis Gopber, idest quadratis , dicunt septuaginta ; &S. Hieronymus vertit : Ex lignis bituminam , nam Gopher idem est quod PI, co-ρθὸν idest bituminosis r Sed etiam cum nostraVulgata dicendum de Lignis lavet iis , idest dolatis, & perpolitis , nam La- , . est instrumentum ad poliendum, unde laevigatus idem est,ac politus et Statergo bene, Fac tibi aream de lignis cedri r qui sunt incorruptibiles, de leues quadratis, o politis ad firmiorem compaginationem, Et bituminatis, ut aquis resisterent. 6 Man neutis in area Deirs: idest in ea distingues Cameras, seu stantias , vel nidos , aut stabula parua iuxta singulorum animantium necessitatem.
Et bitumine linies instrinseeils , cte trinsecas: iubetur Arca ungi bitumine extrinsecus , ut tabularum iuncturae bene clauderentur aduersias aquas, tam circun- iusta, quam superfusas arcae . intriverils
ad fatoremincribit Cornelius a Lapide ibi,
dum impress. Luta aris lit. B. col. i: pag. mihi ios. Ex stercore tot animatium proue mentem .i 'sendam . Sed meli us est dicere , cum sit niagis rationi conkrmius e Ivi Dcili: ne unpetus violentus aquae , tam sirpernae precapitantis, quam ad latera ipsius Arcae vehementer allisae, delens exteriorem lituram bituminis subintraret , resistenteque interiore litura penetrare non pollet : Uel etiam dici potest, Intrιnsecus limes , ne magna exterior humiditas interiorem partem arcae limosam redderet Q Eι sic facies eam: idast , ut iubeo, sis Vis' is aedificabi ram o
Trecentorum cubito rum erit longitudo area quinquaginta cubitorum latitudo , o tracinia cubitorum altitudo ipsius . -
9 Hic aduerte , quod Cubitus alterest communis , & alter est geometri-
ubitus communis est mensura sex pal- sura pat. mos continens: V idetur nomen sumpsisse '
a cubito brachii, qui a curuatura v'ME 2 -- ,
ad extremum manus extenditur οῦ Cubitus Miris .isse geometricus sex nostros cubitos continet, uer. vii docet S. P. N. Augustinus I a. contra Paustum l6.quo cubito aiunt omnes Ar --.cam Noh futile mensura tam . μιν .
O Jencyramis area facies: idest unam Ver .a 6. symmachus Fenestra m habet δια arie praealijs paruulis , erandiorem, ac ex vitro, vel lapide specus iri pellucidam .seafenestiam in area facies: idest locum per quana viderent. Et in cubito consummabis summitatem eius idest senestrae altitudo erit unius geoine- stiet euhiti iuxta formam latitudinis medianaecul sis arcae. si ostiuis autem area ponos ex latere: idest ostium per quod intrare debebatur in pones in latere arcae. Et notandum est, quod cum arca quadrilatera esset , hoc ostium non fuit factum per latera longitudinis, sed per unum latus latitudinis, quia dieit Abulensis ibidem quaest. ια. lit. B. col. I. pag. mihi 69. Magis propid vocatuν latustititudo longitudo e ideo titera con- .tiis. tinentia tititudinem , Icilicet in quinquagintaeubitis, dicentur pioniantera. 3 a Deo Iam .eanacissa , ct tristega faeies in ea. Septuaginta habent hic inferis a bi- eamerata , σ ιrieamerata facies eam. Hinc S. Ρ. N. Augustinus lib. I. quaest. in Gen. quaest. 6. Col.2. pag.mihi 8 .exPlanans haec Area aeSeptuaginta Interpretum verna, tres principales arcae partes iacit, dicens, Quod aitesm de area fabricatione loqueretur: Inferiora rimh-abicamerata, ct trisamerata faeies ea . quaeri Ieses: Hum inferi afutura erant bicamerata,er trieam. ta e Sed in hae dissectione totam a. ia s-- structuram eias intιlligi voluit, ut haberet m- δ' - .oua.