장음표시 사용
221쪽
feriora, haberet media, ct lupersera,qMe π- pellamur truamerata, in prima quipρὰ bab ratione , idest in inferioribus femel eamerata erat arrea: In secunda veta babitatione super inferiorem iam bisamerata erat: ac per hoc intretiasupra fecundam tricamerata erat: Consimile dicit M. Parens Ecclesiae Doctor eximius in cap. vltimo lib. 1 s . de Civit Dei col. I. pagina mihi Ip7. ubi tres in partes similiter distinguit arcam,quarum quaeli bet longa esset trecentis cubitis, de lata quinquaginta. 13 Sed cum variae sint suaestiones de arcae figura qualis fuerit, ideo reuerenter relicue , non autem reiectis, opiniones Origenis hom. a. in cap. o. Gen. Hugonis cap. 3. Caietant ibi,&Lyrani ibidem ; nec non Ioannis Buteonis, illam S.P. N. Augustini sequor ; quae arcae figura tum ex his, A . ἐ- quae dicit M. Parens Ecclesiae Sanctae Do- νi r Ire lior, tum ex his quae refert Aloses, collia 'gitur esse iuxta sequentem figuram; Et ut clarior cognosci possit, facies tam latitudinis, quam Longitudinis ponendas asiudicaui.
Notandum tamen est contra salsum , Pictorum usum, quod Arca non fuit sa- acta ad instar nauis curuis lineis, & lignis undique porrectis; sed rectis: UndES. R
rectis lineis unaque ivique porrem,scribit.
222쪽
Literatis Expositis. PSET LAΤITUDINIS, ET ARCAE FACIES
A. Summitas arcae unius Geometrici cubiti. B. Fenestra arcae unius cubiti Geometrici C. Porta Arcae,
d: Atuum. E. Camera Animalium mitium. F. Camera Animalium immitium. GG. Superiora Tric
Κ. Sentina Camera. LL Media bicamerata
ΟO. Altitudo Arcae triginta cubitorum .PP. Longitudo Areae trecentorum cubitorum
yerca ss Ece8 ev adducam agras diluuii supeν terram: ponitur particula ere/ ut magis mirabilE appareat Deum ipsum extru- elarem hominis, istiust nodi uestructorem
36 Ut interficiat orarum emmem: scilic t quae erat sit per terram. vel dic,ut inti ficiat Omηem eamem; idest deleret impios omnes de terra, nam diluuium a delendo dicitur.37 ιη qua Diritus vita est subter esIum: Hic NM , * clare demonstratur, pisces nonia suisse diluuio interemptos, nam licEt pia MDisces caro vocentur uti dicit Apostolus p. ad Corinthi cap. 1 s. vers. 39. Non o mus is r. earo, eadem caro: sed alia quidem bominum , aha verὰ pecorum, alia νοlucram, alia a templfeium9 attamen videntur excepti peristas particulas reduplicatε positas, super Ν -- ιerram , d subterulum i nam si pisces stant,st 'subter esiam, realiter non possunt dici μ- per terram, sed vere sub terra, scilicet in a aquis. VndEMnEDeuteronomio cap. versico II. & I s. scribitur Mnentorum qii δεηι
223쪽
furit super terram, veI auium Iub esto volantium, atque reptιtium, qu/e mouentur an rora, sitia piscium, qui Iub terra morantur m aquιs .cai.. adus 18 Vmuersa quae in terra Iunt, consum--.; a status omnia aedificia , --. si qua sunt facta , ut urbis Henoch , quam construxit Cain , & aliqua alia fabricata arte humana, diluuio aquarum per
Verci g. Sy Ponamque s sus meum ieeum ridest di cit S. Ambrosius, impress. Paris. tona. I. lib. de Noe, ct Arca lit. I.,col mihin iis . ., terrena Om'ia moriuntur dιluuio , Iolus aiatemnum, Mi. iustus maternum manet, ad tuum dieitum:
statuam testamentum meum ad te: qu inediamae est haeresgratia , ine es est. spuI6sor hareditatis , beatissimorum consors bo
Et mutauris aream tu , Ity tui, uxor tua , is uxores filiorum tuorum , tecum :i nam dicit Aurei Doctoris eloquentia, limmil. 2 ut B. t m. s. pag. mihi I. I. Licet multum 4 νirtute iusti illius abfuerint, alieni tamen erant 4 grauistribus fui Iaculi peccatis . Alias quoque ob duas caulas Ialute positi funt. Dis Iris M'. honorem iussi. Consuetudo enim miseri-eordis Dei est, honorem hune dare feruis fuis, ut propter eos saluentur , ct ali1 . Id quod, D. V -Paulo concessum est, magistro illi orbis , μ'. um μιε qui quequaque suae Doctrina radios emitte- - tW bat Ipse nauigans Romam Act. Apost. cap. 27opropter moimam tempestatem ,
naue periclitante salutem omnium, qui in ea cum ipso simul erant, Deus indulsit; Ita simili modo, o hoc Aeofactum est, ct hae
prima causa est. Altera verὸ ista: Volebat f min aliquod, o radicem ad posteritatis eοMi tutionem relinquere ς ποο quod impo bile esset Dio iterum formare bomines, cu ex uno genere iterum augmentum facere: sed quia hoe sua bonitati probabatur. Eiusdem Sententiae, est S.Ambrosius in libro de Noe,& Arca cap.
I I. col. mihi 229. Si Tt ex cunctis animantibas Misero car-9 nisi idest de terresstribus.
Bina induees in aream, ut vivant ieeun ridest ex omni specie duo indiuidua, induees, idest, venient ad te uti scribunt Hebraei) non tuo labore, sed spontanes meo iussu, ut species eorum non perdatur. Masculinista us, σί sminini , idest utriusque sexus ad generandum. 6i De Volacribus iuxtὰ genus suum ; idest Ver. o. rvolatilibus, bina,masculus, ct scemina
de omnibus speciebus. De iumentis ιngenereiso ii deside omnibus
animalibus brutis gressibilibusex qualibet
eorum specie. Et ex omnι reptile terra feeungum genus
suum: idest de omni serpentum genere , ex qualibet specie.
Bina de omnibus ingredientur ieeum, i pose sint vivere: idest masculus, ct foemina ne eorum species pereat. 63 Tolles igitur tecum ex omnibus escis, Ver-ar. q,a manui possunt: idest inuenies cibum, de alimentum in quo omnia animalia conueniant: nec minio is a vana cst dicenda uti Redarguit Percrius , impressi. Venet. lib.
pag. mihi 7I.Nain fidei Luinen,& Eccletiae S. Parens Augustinus lib. 1 f. de Civit. Dei cap.27. col. 3. lit. E, pagina mihi I .
scribit: Solet etiam m onere nonnullos gener esearam,qua illic babere poterant animalia , qua non nisi carne Fefcι putantur: utram mater numerum ibi fuerint sin8 transtresone mandati: qua aliorum alendorum, necestas illic coegisset inclusi: an νινο,quod nilui est
credendum, nater carnes atiqua alimenta demtuerunt; qua omnibus conuenirent. Noui- animinach mas enim quam multa animalia, quisus earὸ ei- - ur.
bus est rugibus,pomisque Uscantur , ct maxi-m8fico, atque castaneis. Quid ergo mirum Aris ille apens, σiussus etiam diuinitus aάmonitus , quid cuique congrueret, sind carnibus aptam cuique generi alimonium Waparauit, σν edindidit abi dest autem quo vesci non coge rei fata/s Z aut quid non suave, ae fa bre facere mei Deuic qui etiam, risia cibo uiu rent diuina Deilitate donarer . 64 Et comportabis apud te: idest hanc eseam habebis apud te in Arca . Et erunt tam tibi, quam illis in eibum: idest& in ista esca conuenietis ad manduca dum omnes: Sic etiam in deserto Exod. ca. I 6. vers.33. reclusi lsraelitae omnes uno conuenerunt cibo ad vescendum i nempe Manna per quadraginta annos. Filν --tem Israel eomederuu man quadraginta annis, Anee venirent in terram habitabilem: Me cibo aIiti sunt vAae quo tangerent Drs terra
224쪽
Vers. I 6s Vmw eoissent bomines mal g tiplicariisper terram , ct si cister ω υ Iias praere pens .dici taur cf--muitv muhiplicari, quia impossibile est in malo incipere ,& non multiplicari crimina . es , Uuentes fili, Dei filias hominum: debet Religiosus in oculis seruare modestiam , Aulis Mus G. & maximE quando cum mulieribus est al-- IV loquendus, quia dixit Hieremias capit. 9. vers. a I. aseendis mors supple animae Jριν
68 Hie aduerte quod triplex est oculus peccatoris, Lascivus, Elatus,& Nequam. De Ostiuo dixit S. P. N. Augustinus In Regula circa medium; quia impudicus oculus impudiet eordis est nuntius. εο De Elato scribit sapiens cap. 3 .ver. 13. Generatio, euius excelsi Iuni oeuli, σpalpebra eius in alta Drracta . o De Nequam loquitur Veritas per
os S. Matthaei cap. 6. vers. 23. si autem ocuus tuus fuerit nequam totum eorpus tuum te- , brosum erit . .
1 Oculus Lasciuus dirigitur in fines concupiscentiae, & libidinis, & hune culum habuerunt filij Seth videndo filia, Cain. a Oculus Status dirigitur in fines vanitatis, de Superbiae, & hunc oculum ha-tiuerunt Ionathas quando post peractam uictoriam Philistaeorum I. Regum cap.
14. vers. 27. Extenditquesummitatem virga; quam habebat in manu , σ intinxit in Duam mel tis rσconuertit manam suam a. os fuam, o illuminati sunt oculi eius.
dicebant Dauidi ib.c. ix.v.7.& g. Perci sit uia mille, o David decem millia, tunc tratui est Saul nimis , ct displicuit in oculis eius stimo iste. Iair ni Theat. Pibl. Tom. I. oculus Nequam dirigitur in fines citu M. malignitatis ,& hunc oculum habuit Ba- quam ι--.. laam, quando Balac consitum dedit, quo deciperentur Filij Israel, inde dicitur Numer. cap. 2 . vers. 3. & 4. Dixit homo, cuius obturatus est oculus qui earit , σ se aperientis oculi eius . tuu M. ue Vel die Videntes Filii Dei: quilibet M amarati. timere debet licet sanctus; nullus enim , hic est adeo bonus,quod non possit euade- Ι,- ..
76 Filias hominum: Mulier mala matrimonio data plurimas assert aerumnas.
7 QAod essent pulchra : si pulchritudo Deo non sacratur, dissici IE cum ipsa sta- . bit morum bonitas; undE ad rem dicit S. .
Ambrosius in lib. de bono mortis cap. 7. Πυ .f. a. tom. I. lit. F.&A. I. mihi 3ss.&386. Si quis eorporis deeorem diligit non tuum bominem, sed earnis diligit pulchritudinem : qua Mauas. tamen eito destuit, o marcescit. Unu illι intende , de quo dicit Prπbeta: Qui non accepit in vanum animam suaIn Psal. 23. In Vanum aecipit animam suam , ut iam de huius vitae dicamus molestνν , qui aeularaasruit , aedificat eo moralia. s Hinc collige quod animae non corporis quaerenda est pulchritudo ; & Ani- μώ, τενῶν.
mae pulchritudo quadruplex est , nempe Castitatis, undE dicitur sapient. cap. .ia αλ. vers. I. ο l quam pulcbra est easta gen/ratio
uid Psal. 44. vers. II. obliuiferae populum tuum, oe domum Patris tui. Anima pia Exterioris conuersationis , undε dixit Salomon in Prouerbijs cap. 3 . vers Cafa, . '
as. Fortitudo, er decor indumentum eius. Puratas --
so Contemplationis, undε dicitur in Canticis Cantic. cap . vers. g. Veni de Ii- - o
bano eoronaberis: de de his quatuor bellE πιθιMi. . dicitur candidiores nive, nitidiores Iacte, rubicundiores ebore antiquo,saμι ro pulebriores. si Areeperunt sibi νxores ex omnibus , quas elegerant et ad coniugium, non pul--
chrior mulier est eligenda , sed honestior, πι. m.. ne filij Vanitatem , sed Dei timorem edi--e-... ant,vndε dixit Apostolus I. ad Tim g μα-
theum cap. 3. vers. II. liabentra Multures' 'pudicas, non detrabores , Iobrias , Fideles in
sa Dixitque Deus: per man bit viri- Veri . 3tus meus in homine in alemum , via earo est: Homo carnaliter vivens Dei imaginem D. ἡ
perdit in aeternum; nam dicit Apostolus N ad
225쪽
ad Romanos cap. g. vers. 6. Prudentia carnis mors est, idest glossat Cornelius a Lapide sapere , er vivere secanaum cat nem , m tem tum temporalem , ιῶm aternam affert 8a Eruntque dies illitas eentum v. ιnti an---um norum e Peccatuita breuiorem tac t vitam
humanam . Ista veritas visa fuit in EZe-μυ. a. E chia peccatore,cui per paenitetitiam con-raa autem M. ccita suit lotiga vita , quae ei antea dimi- nuta fuerat per culpam: unde Esaias cap. 3 3. vers. I. dicens es . Hae dicit Dominus dis. pone Domui tua , quia moraeras tu, non νι- ues; statim postquam Ezechias fleuit fletu magno, respondit Esaias vers. 3.& vers. s. Ore Prophetico, Dominus Deus Uers. 4
Dauid patris tui. Au ιυι oratio m tuam, crvidi lacrymas tuas r Eecd ego adiiciam Vrrdies tuos quindecιm annθs . SAE Gigantes autem erant Iuper terram in
diebus illis: Hic nota quod Hebraice: Gigantes, cadentes dicuntur, sicuti Humilitati exaltatio contulicta exponitur, sic superbiae casus semper cli iniunctus , Quia dixit Veritas aetcrna peros . Lucae c. q. vers. ii.) Omnis qMse exaltat, hamiliabitur; qui se humiliat, extitabitur,
hominum, iliaque genuerunt: Vidisti, inquit S. Ioannes Chrysostomus hom. 22. lit. D. pagina mihi tos. Ingratitudinis excellentiam 3 vidisti stupidas , o doloris sensu ea-νentes animas φ neque poeηae timor , neque lon ganimitatis temus destιtuit illos a malis operitas : Ied semel in praeceps deis B, ct mentis oeulo excaecati a mala concupi centia , quasi ab ebrietate quadam demersi, redire vitra noluerunt . Quemadmodum er Sapiens quidam dicit: Impius eum in profundum ccciderit malorum , contemnit . GraM enimgra-ώe est du LL, capi laqueis diaboli. s6 Misant potentes asaeculo viri famosi Peccatores in Mundo in tribus ut famosi evadant gloriamur in nempe in Diuit ijs, in Potentia, oc in Sapientiar sed utique ,
ut caeci sunt , o duces caecorum, in foveam cadunt aeternam nam Ieremias prophetauit c.9.v. 23. & 2 . Haec dicit Dominus: Non glorietursapiens insapientia fua,s non glorietur fortis mortitudine fua , o non glorietur diues in diuitqsDis: Sed in boeglorietur, seu dite Verba , & cordis auribus percipite mi gloriatur , scire , O nosse me, quia ego
Iam Dominus, qui facio misericordiam, oe iudicium , ct iustitiam in terra : hae enim placent mihi, ait Dominus. 87. Videns autem Deus quod multa malitiabominam esset in terra , ct cuncta eogitatio cordis intenta esset ad malum omni tempore :Peccata qua; fiunt,& malitia , &persis. tenter cum obstinatione, vald irritant Deum ; qui similiter peccat cuncta eius cogitatio temper ad malum intentabi inmoquia variae sunt cogitationes , ideo diei
Hic nota quod cogitationes e catoris aliae dissipant, ut iracundae; aliae inflant,vi P ri, superbae ; aliae distendunt, ut ambitiosae; aliae cotrahunt,ut tumidae;aliae inquinant ut luxuriosae: aliae perturbant,ut vanae,&de his o quam mystice Prophetavit Isaias cap. M. vers. 21.& 22. dicens Requiescent.bi idest in cordibus peccatorum
er replebuutur ... Draconibus : o habitabant
ιbi struthionrs, opiis altabant ibi: er res pondebunc ιbι v. ulae Et sirenes in delubris νoluptatis. Intellige applicationem mora- lem: Bestiae dissipant; dracones inflant ;ilruthione, distendunt , pilosi turbant , vlulae contrahunt , si renes inquinant. 83 Paemiure eum quos hominem fecissset in coterra . Et tact,s dolore cordis intrinsecos : LPeccator si posset affligeret,immo destruc-- in is rei ipsum Deum , & si Deus capax esset doloris, hominis crimina sola causa , de una doloris esset. It 3. iso Vel die r Tantum potest iniquitas, ut quod fecit Hebraeorum saeuitia ipsum Deum hominem extrinsectis crucifigendo , taliter saceret intrinsectas in corde is .
Dei, cu lpa peccatoris si facere posset. Similiter in literati sensu exponit 'o
Card. so D libo, inquit, homiram quem ereavi, vers. 7 a facie terrae, ab homine σc. Vbi nascitur isis his peccatum, ibi oritur, dc paena . VndE D. Mωm scribit S. Ambrosius c in lib. 6. super Lucam lom. s. clementia Domini aduerter in bemus . quia nullam prius ipse condemnat ,ses I να quisque sibi autho rest pana. thorta . 9I πορ vero inuenit gratiam coram Domi- Vere sno. Gratia non casu reperitur , sed bonis τ' 'quaelio cibus inuenitur : Sic Beatissi--ν
ma VII GO M A RI A , inuenit gratiam apud inuni,vii dicit Gabriel Lum
nisti enim gratiam apud Deum ; quia bonis ac RIA . operibus in bonitate incomparabilibus --.cum qualibet pura creatura requisie
pa Hae sunt generationes Nod : Hominis Ver. p. iusti generatio semper recolitur, quia a 'sti .
generatione in generationem permanet t.: . immortale nomen eius. Hi se Ecclesiasti- ia ιιa. i cus scribit cap. 39. vers. 13. 'n recedet memoria eius , o nomen eius requiretur a generatione in Ie rationem.
93 vir iustus atque terfectus fuit ista, generationibys suis: Religiosus in suis operibus, εἰ aestionibus, quae velut liberi sunt, debet esse perfectus. y Vel dic Hor, o c. Virtuosi sunt laudandi, nam dicit S. Ambrosius intractatu super psal r. t Om . in Deo laudabitur, qui Domino per omnia placere gestistit, qui ps est dicire sortitudo, de laudatio mea. Domi
226쪽
nus. Psal.I I . Laiidabitur tota die: quia is nect8 est, ct o rasiis non . e tit . cum Dra ambulavit: vide silpra cap. .ver. 22.& Aq. ys Et genuit tres sillas, sem, cham, σIapheth: Hic obserua quod Sem, qui primus ponitur, fuit filiorum nouissimus, Iapheth vero,qui ultimo nominatura quibusdam primus censetur. Ergo vide quantum praestat humilitas, nam semper in
Domini stipputatione sunt nouissimi primi , S primi nouissimi Sis, enim scribit
primi, σprimi mi issimi: mahi enim ι -- cati,pauci νοδ electi. 96 cireuna est autem terra eoram Deo, ct repleta est i qmitarer ubi luxuria dominatur fugiendae stant domus illae, seli resiones, vel lodi, ne pedum contactu si , ipsum homo iustus contaminare possit; Nam scribit Escobar ibidem pag. mihi 6 s.col. pr. contagium luxurietinam terram quodammodo tangit. VI cumque ridisset Deus terram esse eo raptam, omnis qiund earo eorruperat viantia
fuam: Homo peccator auertendo se a Deo,& conuertendo se ad creaturas via , suam corrupit ; Nam vix his praedicabat S.Ambrosius de Noe, & Arca cap. s.lit.Meol mihi ar in Paradiso erat, in tuo beatitudinum tramiti, in illo virtutum fore, in illa ineo ptibili gratia , quam viam terrenis inquinavit veste s .fg Dixit ad Vsι finis uniuersa emis ν nit coram me r repleta est terra iniruitate a facie eorum , ct exo dis Mam res eum terra. Ob unam lasciuiae culpam miserrimε decernuntur diluuia strages; unius luxuriae fit mentio, & omnis terra dicitur iniquitate repleta. An homines tune insano libidinis ardore acti, ab aliis flagitiis feriabantur λ an potius Deus ob omnigena scelera, ex libidine oborta, gurgite psciapiti putatum illisit orbem λ scilicet in peccatores acerbius ciuit Deus ad Oniam Terrena fecuti, plus carnis, quam mentis habent.
O miseri, quos tam iusta dilatio unae , pIus facit esse reos . Pergit idem Claudius Marius Victor lib. a. Poem. in Genesim; propius ad rem o quos dira libido crimen in omnetrabιns, o c. scilicet explicat ita duntaxat dicitur ; terra 'dis libidinibus repleta rSed quia libido reliquorum criminum *cuda est, & uniuersorum scelerum matrix; cium libido recensetur, perindE est, ac si reliqua speciatim censerentur. Nam dira libido crimen in omne eos trahit qui carnalibus viiij, adsueti, quasi intellectu imminuti forent, Plus carnis quam mentis habent. Exi is seuerissimus Dei suror Gurgitu pracipiti pollutum diluit orbem. lnde etiam septem calacissimi Sarri mariti acerbius puniuntur, Tobias c. 6.ver.I &Sacrum uir. Bibl. Tom. I. 7. quam non valdEturae in illiscrimino- septem satiasus libidinis reatus exposcere videbatur. risisti αΑt effusior lasciuia reliqua vitia, aut inue -m ρ---nit, aut facit i nam αιυ libido erimen in On ne trabit . Heli luxuriae peccatum pec
ps Fae tibi Aream de lignis lauitatis:Αr- Vers. I ca est viri iusti conuersatio, quae fluctibus
persecutionum concutitur in hoc mari, nam dicit Apostolus a. ad Timoth. cap. 3. hu mari a vers. Iz. omnes, qua pie volum vivere in chri- fuctim per βο Iesu , mrsecutionempatientur. De tota structura Arcae moraliter per omnia ex ρ. securia ut planata. Vide cap. . in annot. moralibus p tum
1oo De Lirnis lauigatis, Ligna sunt Ope- δε-ra,quae debent esse laevigata idest absique α ιδ scrupulo aliquo osssensionis, & reprchensionis, dicente Gentiu Doctore: ad Corint.
siud bibitis, seud ἀliud q4id facitis: omnia in gloriam Dei faeire. Sine egensione estote. IOI Mansiuneutis in Area facies r Hic Pauli mi. septuaginta pro verbo marisiunculas , nidos habent. Stat emo benε, ut quidquid est sis . nisin corpore hominis iusti) nidi esciantur, puum vire. ubi spiritus pullos virtutis foueat, reps nat, oc alat. Nam Nidi sunt oculi, & quia per istos mors animae intrat, ideo modesitia in ipsis pullos Quere debet hinc canebat David Psi I 8.ver.37.auerte oculos meosne videam vanitatem: Et sic de aliis quatuor corporis sensibus moraliter discurrerV E de omnibus quinque, puto,Regium Vatem mysticd dixisser Hal.83.ver.3. & 4. cor meum, se earo mea exultauerunt in Deum vivum. Etenim passor inώenit sibi domum: σturtur nidum sibi, ubi ponat pullossuos . Vbi addit S.Ambrosius de Noe, & Arca cap. 6. lit. A, col. mihi ara. Es enim iam in Meeorpore nisus pudicitiae , tu quo erat nidus irrationabilis coneu Icentiae . Sed ubi ant8 partus deformes nutriebat libido , ibi nunc decora eastitatis adolescit bareditas. ior Et bitumine linies intrinsecils , O Area is, trinsecus et Arca nostri corporis, in qua , cyparis Et anima custoditur, linienda est intrinsecus,&extrinsecus diligenter bitumine voti a Gravi. rae virtutis, ne in hoc mundi pelago ve- ν'. veni
nialium criminum, rer rimulas undulae ingressae naufragii animam deserant, de T. . corpus ipsum ad periculum: Hinc Spiri- toga naufratus sanctus dicit: Eccles cap. 26. veri . H.& ins a cap . vers. II. Firma custodiam, ne ιurum. iuuenta occasione confundat te.
Vel dic a fac tibi Aream i idest Religi nem in qua tituentur a mundi periculis
ios De simus lauigatis: Non omnes sunt apti pro Religione, sed statu Ecelesiastico , sed illi dumtaxat, qui habent neces- μrisa. saria requista; & qui sunt in hoc statu debent esse , laevigati, idest perpoliti, ut
227쪽
aeut lassui. eorum vita , habitus, gestus, ct incessus simul, & sermo, omnibus grauitalcm , modestiam, honestatem, & bonum exemplum extet Nam cecumenico ore omnes
Concilii Tridentini Venerabiles Patres di
xerunt, & stabilierunt, de Resorm. cap. I. . pag. niihi Us . scis. za. Nihil est, quod .lios magis ad pietatem, π Dei cultum assilu/ impruat, quam infra sese. vlt. de re m.cap. I. eorum vita, cir cap. his igitur distinet. a I.)exemplum, qui se diuino ministerio ded
caras i, cum enim a rebus Iaculi in altioren sublati locum conspiciantur, in eos tamquam Matth cap. s. Tit.2. c. qualiter I p. de accus cap. Cleros, a I. distinct. in in speculum, reliqui oculos coniresunt, exiuque sumunt quod ... imitentur . Q propiose decet ommnδ cleritas in Ioram Domini vocatos, vitam moretque .inati. suos omnes componere , sese. 14. in proeinio Sc. sesis et de reforme cap. I 2. tot. tit. de v i. & hon. Cler. extra. in 6.& Cl .c. Nynoportet in a. de Cons. dist. s. c. Canonum I . q/, c. Credo. 2I. qu. I. Com. Cartilag. 3. c. I s. Concit. Chalced. n. 3. Concid. Arelat .a c. I . I. Concit malisc. cap. . oc a. Nicae. c. I 6.&4. Carthag. cap. M seq.
omnibus rebus nil nisi graus, moderatum, ac religione plenum pra Ieserant ue leuiis elim δε- I. iisti u. tidia , qua in ipsit maxima essent, effugiant, ' t eorum actι es evnctis Herant veneratio-ram. De hac re vide etiam Citata Concilia . ac . Mansiunculas in Area facies: luia in
. us Rclisione debet esse optimus ordo, &qui exedi unusquisque sua propria excj rc ossicia;
o nam ubi ordo ibi pax , de ubi pax ibi
Ag I: ... Ecclesiastici omnes , & praesertim.
i. .. . f. regulares in omnibus multum cauere de---m. bent, nam ad persectionem tenentur ;- .. . . uuia dicit Angelicus doctor a. a. quaest. - sta . 186.art. I. N quodlio. s. a . Religio ii tersectisno. minat statum persectionis.
- e IOs Et sic faciss eam: Tνecent σνum eu&., cri. 1 s tortim erit longitudo area et per hunc nume' rum obseruatio legis designatur, hinc mo- ει α νενι- ralis est sensus, qui ct holito quisquis cath
licus debet per longitudinem , & totumuisti .. siια Vitae tempus obseruationi legi, in Me muri . cumbere Mauretus in sylva allegor. toni. . append. de numeris num. 3o Da miciti. Vel dic, quod status Ecclesiasticus lon- stitui ρ a gὰ superat alios flatus. αἰσι emineu- toti insitorum latitu
unusquisque debet se diffundere in cha-μ finiatis. ritate, fia dicit S. P. N. Augustinus I a. contra Faustum i Quinquaginta cubiti latitudinis arcae designant diffusionem charitatis ,&c Io7 Et triginta cubitorum altitudo illius di-ι iam 5 ' quia mens hominis, S cor, alta haec duo
esse debent, ut Deus exaltetur in illis, uti dicit Psalmista Psal.63.vers. δε f. ecce et
homo ad cor altum, o exaltabitur Deus .ios Fenestram in area facies, ineabito vers. icte summabisIummitatem eius οῦ in commma initatibus , & in Religione semper fiant anteponendi illi, qui per merita, & pr nili.
pter virtutes aliis lucent. i.
gnitio reperitur abundantius in Religio' fremisui in iis, quam in s cularibus. νεώ*ium so
Ilo ostium aurem arca poras ex latere: OL
tium cordis nostri, undς ex ipso exeat ani- .s . ma ad amorem , t bet esse positum tria miraei iura latere vulneris Christi crucifixi. Ii I morsum , eanacula, ct Tristegaf praes in ea: Hic moraliter dicendum tu ta supra in litera datam expositionem s. P. N. Augustini, & iuxta forniam Arcae impressam quod, Haec Arca, debet esse 'insem ιε. in inferiori habitatione , camerata, quia I appetitus sensitivus , & eius potentiae , z. tota , & totaliter in Deo, debent ine in rara tu Dis media Bicamerata , quia cor, &sius in- - δει M. terni affectus debent esse bicamerati per contritionem, S consessionem, unde dixit Psalmista cor contritum, bum liui Deus non despicies. ii 2 Et Tricamerata per sati factionem,quae consistit in tribus, in Oratione, --β ι, in Ieiunio, & Eleemosina . . , ii 3 Haec Arca habet mansiunculas, Alia est receptaculum sordium, idest ster- ete mosina. coraria; idest consideratio iniquitatis, &propriae fragilitatis, nam dixit Icto Bal--- . a.dad cap. et s. vers. o. Homo putredo, o sitias μή si hominis vermis .ii 4 Alia est Camera animalium mi in . . tium , alia immitium . in qua designatur camerami- quod iustus seuere contra peccatores imcrepare debet Psal. 67. vers. 3 I. Increpa fe m. Ihin.
ras arundinis , congregatio Taurorum in Vac- νοπι in pu
eis popalorum, & erga deuios, & stagiles
mansuetudinem exercere debet, uti iubet is, iasi uendisi Apostolus Paulus ad Galatas capit. 6. auerim ,
veri a. Fratres , si praeoccupatas Derit homo in aliquo delicta , vos, quispirituric f., ainam, estis huiusmoti instruite in Diritu lenitatis. Dis Alia Camera est Apothecaria ciborum 4 per quod intelli itur, bona opera , & virtutes debere esse ordinat repO- ίη - . sita in medio, nam si consuis, & inordi- , o naid ad Deum seruntur fabricam persectionis demoliuntur ; unde ad rem prophetat Ioel cap. i. ver rQ. Di palata est regio, laxit humus t quoniam vastatum est triticam , confusum o vivom , elanguit oleum . iii 6 Alia Camera est, ubi stant Homi- C 'o ι nes, & Aues, per quod demonstratur 2Iomnem hominem iustum debere esse ho- . . M-i minem laborando per Opus, ct auem volando per meditationem . Hinc in Canticis cap. 7. vers. I 1. nunc vocatur homo di, mi Maiisau.
228쪽
lectus in agrum actionis r Veni dilecte
Nunc iubet Sponsus M excitent. asinam iusti de loco contempliationis di
Eum M . terram. νιιnterficiam omnem earn em ιn qua
mi Atram spiritus vita est sabire estum, &c. Qui ha spiritum vitae verae supra coelum non perit stagello diuino, sectis autem quiris i , iri a stabier c lum vitae vanae spiritum habet, fist, vi I.. Dei iustitiam experitur. V . I is Ponamque suus meum tecum: Proba . . vita nostra quasi h dus est,quo Deus obli- Versi s. gaturquodammodo nostrae studere incolumitast.. I r. stis tui, M.tti Miami- tua, o νxores, &c. Qui intrant Religionem securius saluantur , & evadunt aquamplurimis periculis , quae habentiuν uisma . mundani etiam in corporalibus, nam livam in se, eet Apostolus a. ad Corinth. cap. II. vers.' M. scripstrit mriculi fluminum , pruulis lis
S. Parulus is tranum, pericHis ex genere, peruulis ex gra innis tibus, periculis in ciuitate, pariculis in foli, per sis m nrari, perie s in falsis L . . / : . fratribiu, nota nunquam dixit periculis ins Religione.
Religio est non Blum pro hominibus, sed
tentes in Regnum Dei intrabunt ; immo obserua quod animantia ingressa fiant in Arcam antia Noe, quia ta , & publicani, & meretrices per pinitentiam superando iusti hominis merita praecedent illum in Regno Dei: Hinc Miuator post parabolam de duobus filius in vinea oporantibus dixit, Matth. cap. 2I. versic. 3 I. Amen dico vobis, quia pubi a may morens ces racedent os xv mnum . Iaa Dex eri uraxtage,ins suum, Uers. Nitimentis in genere Ius, ct ex omni, &c. quia Religiosa communitas non ex istis volu -- eribus, idest contemplativis, sed ex ta- . . .'tatiui.
mentis, & reptilibut, idest ex mysticis,& laborantibus, nempe alijs an sit ori ministerio, ali s abicistiori, alijs rudiori deputatis, compaginatur a Volucres enim canentes choristae sunt; iumenta ,& reptilia Choris iis, & conventui ser
idest Nobiles,Cives,& Ignobiles. Immo α ιιι. in rusti rustici, quia Deus est personarum acce- TV prator .i: Vel die ; quod in Religione , ct na uix aue communitate, sunt Volucres, iumιnis , o p reptilia, idest Sapientes,Praedicator ,DU A..istores, Lectores, Ignorantes , S. Indom. ..cti. Os V Esatis accommode scribit s. Paulus,
I ad Corinth. cap. I . vers. 27. as. & 3o. Vos tem estis corpus christi, er membra de .. m. membro .... umquid omnes' Uesie numquid omnes Prophetae numquid omnes Doctores numquid omnes vartutes numquid omnes gratiam habent curationum e numquid omnes linguis liqumitur e numquid omnes intem pretantur ἰias Tolles igitur Deum ex omnibus escis, Vers xilec. Non potest esse bonus Praesul, & Superior,qui corporeae subditorum non suta uenit cgestati. ia6.Fecit igitnm 2 se omnia, qua praeeρο- μι--υε.
ratuli Deus: Praecipua Religiosorum Vi Vers artus debet esse obedientia: pinest hic a commodari, quod alibi scripsit S. Ambro- ta
pe: 2bu mediocris pudor est imperio Dei, infensebilia elementa parere, ct homιnes non obedire , qui bus Ietuas ab ipso tribuos est au
229쪽
Versi. f. 1 Moyses generationesia A mundi describta non filios , sed filias procreatas
memorat dicens , cumqtie cipi sent homines multiplicari Iuper terram, er filias proereassente Quia Virtus, non ι 2. -- , stuleum nomen importati unde importas. cum ipsi homines virtute qualibet carentes, & libidine, effaeminataque malitia pleni essent, idcirco filias, non filios, procreatas esse dicitur: apposith Philo lib. de
Gigantibus turpem materiam expolivit. Di.mis A. , tmμstu feminat in anima prolem - - s. . masculam; Ied qui sunt parum viriles , fracti, natis anima eraminatιque cogitationibus, sement se, ginum D minas, ut expertes virtutisferacis, mas bonorumfructuum, edi plantatores omnium mitiorum, assectionumque quarum muliebri sunt germina. Uis ergo prolem masculam habere 3 esto masculea virtute, esto virili,
& sancta operatione; .secus, 1 minam habebis. Vel a psaeuia fit mentio generis hu mani multiplicati, cum *dus concubitus cum filiabus hominum inducitur, acee ρο- uxores e quia eo peruersi malitiam Mi ... peccatoris deuenerat, ut ex multiplica- . s. erimina tis sui Creatoris benefici js, non bona, ut muti mea . opportebat, sed mala plurima, & pessi inacrimina eliciebat. Sic obseruat Seraph. a. iovi Porrectus Concit. I. auodo maximum fiebat μει--- a Deo bene elum hominibus,puta, multiplica-
quandis pro gratiarim actione , peceatis relictis, propter Deum debuerant virtutibus abis dare ; tune maximὰ homines peerata multipli
care esperunt. peceatum enim erat magnum ,
filios Dιi, eum bominum filiabus misceri, praerfertim ver) , eum ista mutatio, ex magna cou- cupiscentia fieret.
Versa. 3 Quare exprimitur Videnus fili mi
filias hominum quod essent pulch acceperura 3snia is, ' ν η ς x ea omnibus quas elegerant I tan
his, . . s. . Hrum particularum distinctio 8 Vt intel-
ιοδε, ,-- ligatur Religiosos, de sacratioris ordinis, qui terrenis assectibus inhiant, sis. . monstruosam bestiam nullo negotio degenerare. UndE ibidem eleganter Tli mas Anglicanus commentatur dicens: ADNOre, quo filii Dei a clerici, fellicet Retigiosi, vident imias bominum, idest, villas,t ' ciuitates , o temporales diuitias eorum, quod essent pulchra , quod de Delli generant multa , O mu'a prosem, acceperuntsibit pro libito; ν δ quoque, ex tune orti sunt Iii gantes, in magnis , σ mirabilibus f. IO ambulantes , qvi potius γι dentur flues c hic pondera , & fixa mente aduerte, quae sit veritas ista, adhuc istis temporibus inc gnita )veι Marebiones, quam Episcopi, vel Abbates , ' bιfunt fortes, vel potentes is f. culo , sesamoi, σιαιὰ, non mirum, si per eos erigatur imago bestia , ct statua Babylonis, ct terrena ciuitas dilatetur: Oh mirum i Et quomodo terrena haec deserens calceamenta, Sanctificare alios poterit Sacem eos, si spiritum Sanctum exosum quasi habet, dum quae carnis sunt quaeriti Proh dolori forsan ne exagerando tam nesam dum lacinus protinus cum mnitentia aboletur sutilis cogitatio i nescitis quid dicit Psalmista Psal. It 3. vers. 6. habent aures, o non audiente Ergo, de dicam ego, qui vult capere capiat.
Quare dicitur, Uidentes filii Dei filias υ
hominum qμod essem pulchra,&e. Quia eges. - tas paterni senius,& patris absentia, in sim Et stis,liabus pulchris inopia pudicitiae est Uel ut ' ι-- exlex est pauperum venustas, de quae iaci- 'lξ castitatem prodit, redimendae egestatis lenocinior Istae nam filiae erant ex Caino, qui pauper, de egenus erat, uti legitur
Genesis cap. 4. vers. II. cum oratus fueris eam idest terram vim dabit tibi fructas Dos: vagus, o profugus eris super terram .s Gare filii seth vocantur Πθ Dri, H vessa filiae Cain , sitiae hominum quod essent putielirae Quia paterna Benedictio filios reli- Mnagiosos , de bonos reddit, paterna autem maledietio impudicos facit. Vnde opportunEad rem dicit Alculnus inibi. His eua l. i. si in auita benedictione uligiosi, ruae paterna male. 3 pM mo
dictione impudica.6 Quare, si isti filij Seth degeneres a
paterna bonitate, luxuriando peccatores Versa. euaiserant, vocantur etiam filis Dei e Resipondet, S. Ioannes Chrysostomus in P .
Vt enim, ait, magis amplificaret eorum reprehensionem, eorum bonorem reuocauit in memoriam , maximum esse crimen ostendem, quos M im/
eum tales essent, ct exorti ex talibus, a. tan-' octam fe pracipitassent improbitatem . Bene er- ριώσιπε. si grauius mordeantur homines, qui clima parentibus sanctis probos mores possint haurire, deficiunt, ut in corruptam prauitatem degenerent.
. are Deus hominem delere decre-υtat, quia cara est, cum non ipsa, sed anima est
230쪽
estrea , & capax peccati λ quia hominis lanima ratiotialis , ipsa peccandi consuetudine vilescit, adeo ut tot repetitis vicibus pcccando, sensui Albiugata, quas in
ι.. carneam,videtur dicendum, degenerare naturam , unde cum de homine,ad pec-- ε,-m x candum habituato res agatur, delendo, benE dicitur,Delebo eum,quia earo est, idest totus carnalis cilcctus, velut non ex anio s. m. v ma ,& carne, sed ista dumtaxat cohale. scens : satisfaciunt eleganter s. Ioannos Chrysostomus hom. ar. lit. C. pag. mihi
mi icis. Quia caro fiant , inquit Deus) εδtit ν δ e renatibus operibus se ipsos totos de citara , animaeIubstantia abutuntur , turam ἀνίι- sola carne circumdati, anima carerent , sic vi-- - - tam suam abfumant : Et S. Gregorius in a. Regum cap. is. Delebo , quia caro est ;2- M. ani caro quippe bomo escitur, quando sensui ear- natura in stibiuratur Immo acumen Tertul-
carne Christi cap. I a. pondera Di-' ' αον, dicit ipse , Qualis est anima natura . -ιο nihil animalesne feno , nihil se uuale anima , ct ut imprusus dixerim , anima anima , sensus est. Uide quam impresis com . uisceretur carnis vitiositas , & sensuum agnata concupiscentia. Veis 1 3 Quare minatur Deus , peccatores punire dicens 'n premanebit spiritus Munum θ' meus in homine in aeterntim , quia earo est λ et Ut magna cognosceretur eius misericor-
a ,- ,. ., dia puniendo in hoc saeculo, ne cruciet in
in in his alior Haec Verba Gcnusiis ad praesens ar- μωναμ vi gumentum desert S. Hieronymus , qui probat Diumae Misericordia esse, quod pecca- .mia θρην- tores in hoc saeculo puniantur, ne Iupplici,s de- Ιει - . put mur aternis: δ contrario vero ira ,σD-
mori, mi esse , si a puniendosupersedeat. Hqc similia habent Vso Cardinat. S. Bemaris.
Vers. 3 ς Quare dicitur non permanebit Gratia mea, vel praesentia mea , sed ima- . go mea , Sed Spiritus meus in homine ἐΑudi Lippomani ingeniosam explicatio- nem . Nequa enim aliud hic significat, quam ηοη imperabit, vel regium locum Ratio in poseterum obtinebit . Scilicet Peccatoris habi- tuata libido imperatricem Rationem, E re-
tio throno inhonestἡ deponit , & qu dammodo irrationalem , & brutam su- hiectionem imperat. Et quidem nimis prin landE recta hominis Ratio , sed rationis synderesis, Dei Spiritus, nominatur. Non
permanebit Spiritus meus in homitae r idestria, s imus Non imperabit, vel regium lacum Ratio iα, αβ - posterum obtinebit . O synonyma alte coni cepta ,'profunde exposita i Recta stili rationis synderesis , vicarias spiritus Sancti vices obtinetἰ Sat esto digitum in- tendisse ad Lippomani acumen , non impropriam, nec improerie hic placet inserere S. P. N. Augustini sententiam stri . quid, aliquit Ecclesiae S. Doctor , lib. 3. delibero arbit. Tibi Hra ratione inlius oecu rerit , sciasfecisse Deum , tanquam bonorum
tio ,fιά inuidi io mitas, earn otiquid melius Me εὐ-δε .faciendum fuisse cogitatierit, tam mbil aliud inferius velle Hri tanqua μυρecto caelo, nolles teream factam esse umquam omniu4 .
Grande nimis rectae rationis elogium l . V iIo Quare centum viginti anni indicuntur ad immittendum uniuersale diluuium , cum tamen breuius sit immisi uin λ rasi a ia negligens pamitentiam peccatorum ingratus homo celerem praevolatur OG a , . coelo vindictam: sic illi scelesti homines de, Hudre , ad crias linum Diem, nunquam it Iis venturum, salutis suae remedia printrahentes , diluuio interempti perierunt Satis ad rem scribens S. Hieronymus i quaest. Hebraici, ver ὀ , inquit, P ιitentiam 1 Ilι agere contempserist, noluit Drustempus expestare decνιtum : sed viginti anno rum spatiis amputatis , induxit diluuium annocentesimo agenda pernitentia destinato. Vide
ergo quam multifariam multisque modis benignE misericors satagit Deus, ut se stinam delinquentum poenitentiam sollicitet hominum; ant quam ingruant tenebrae, antequam cras adueniat suturum, proficue peragendam.
ii Quare si isti Gigantes Gigantes au- Vers.
tem e rant super terram ιn Dubus illis ) erant filii Seth, non nominantur Filii Dei uti supra versa. Videntes Fili' Dei j scd vocantur c antes, post vero subditur Filii Dei 3 Quia a primaeva integritate degenerati , summo ardore libidinis, toti in terram , 6c ventrem proiecti praelustre Filiorum Dei nomen perdiderunt ; de in vocabulo Gigantum enormissima scelera descripta praeserebant: adeo ut perinde sit Gigantes, ac in . vii a omnium scelerum nequissimi violenter flaturam ρει patratores barbaris libidinibus, ac flagi mu me α.tiis opinatissimi. Eleganter Bachiarius in epist. de recip. lam. Philonem imitatus sic scribit. Mox ut concupierunt Fι ν Dei Filias Hominum , nati Iunc in terra Gigantes, vel quod enormis nimium, νhra star uram peccaminum reliquorum , Gigantis forma est Ecce tibi, nuper Filios Dei generos , ne- . quitiae arbitrio iam Ggames , oculis, dc auribus enormiter infamissimos.
ia Quare homines isti potentes a secu- Veri A. io viri famosi Gigantes appellantur Z Ad dubium praesto est Rupertus Abbas im- res. Colon. Agripp. de Trinit. dc operius eius lib. q. cap. I . Col. a. pag. mihi s. dicens Pro Gigantibus as cadenter, at xiolentos transtulere , ex Hab eo interpretau- ωsam i fles. cadentes autem rectὰ dicuntur, idest su- mino in. perbi, quicumque potentes a Iaculo sunt , vel
viri famini. Nam hoe inum Iuperbire ea re Hl, iuxta illud in Psalmo 8 i. vers. 7. Vos autem sicat bomines moriemini: cui unus de