Sacrum theatrum bibliorum in quo exponuntur commentaria litteralia, et moralia, necnon sexaginta sacra dubia in quolibet capitulo ... Omnibus nunc recens reseratum a ... Laurentio a' S. Francisca ... Tomus 1. 2. in Genesim. Cum quinque indicibus locu

발행: 1690년

분량: 422페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

71쪽

minis εν -

MOS ESLEVI NEPOS

εο Hactenus homines Natura genuit, nunc Deos. Prouectiori Mundo ingenium crevit. Noui Regni odio fiasrante, Noua Hebraeorum spes nascitur Moses. Ortu , Vita, obitu, Intra fidem, supra opinionem. Vtero exactus sumini traditur ;Vt Lethes esset pro lauacrR . Sed iactura caruit hic iactus. Mergi non potest spectata pulchritudo. Inter papyros saerentem ac biblos

i Iam tum Biblia meditabatur Regia spectans Puella,

Optat , educit; adoptat , educat.

Sed lubricum Aulet cultum ingenuis Fratres Osores perosus, AEgy ptio confosso, AEgyptum deserit. Oblcuro secessu , successu illustrii Nam Ouium Pastor , mox Hominum, Dilecto Populo deligitur Princeps. Primus Mosi labori, Hebraeorum libertatem rogare rSed a Tyranno. Frustra nimirum rogantur , quibus aures in oculis. Manu igitur , quam lingua, facundior ,

Ut aurςs audiant, oculos terret

At quos Deus obfirmat, plectas facilius quam flectas Hebram cedento Mari incedentes, Vado sequitur Pharao . Sed in undis demersus, memori elemento pinnas dedit i s nascenti Mosi decreuerat. Sic in suis artibus pcreunt Tyranni. Tanta pro suis fecit Moscs, plura pertulit a suis. Nam sterna Vulgus promittas ad sedet eductus, Angitur dum aritur; Sanctumque ductorem, ut scductorem criminatur. Adeo nec per Probi immunes a probis. Profuit Mosi Pastoritia i

dicerat cum Brutii vivere. Quanta in contumaces missa beneficia, de amissae Liquitur inuito de Pumice non ingratus ingratis liquor et Virga lapides molliente, non Homines. Sapit siti admonitis amarus nuper aquarum haustus: Nec linguae amaror melle depellitur Tota condiendis altilibus ancillatur Natura:

Sed rabida ora, munus mandunt, munificem mordent. Canescunt dulci rorς concrcta Sramina et

At delicata mancipia incipiunt fastidire delicias. O veitio luto lutulentiorei l

raonem.

72쪽

rtis suis

Iu Sacram Scripturam . F 9

Nil dissolutius seruo recens Aluto. Nam seruitutis impatiens , libertatis incapax, In seruitio libertatem amat , in libertate seruitium . Duras igitur ut ceruices emolliat Moses, Ad Tonantem scandit per fulmina ;Leges rcgaturus, quas irroget.

Sed diuino e cultu Deo similis reuersus, Geminas facie faces eiaculatus , Iumenti Cultores lumento similes reperit :passim strati, Lesem detrectant, obtrectant Legislatori. Adeo periculosum Antistiti gregem deserere ,

Etsi Deum adeat. Iani vero iteratis oraculis, Ter alius, & ter idem . Ciuile , Militare, Pontificium ius ederes; Proceres, Duces, Pontifices,

Foro, Castris, Templo constituit. MOmnium ditissimus , Deum in Arca postedit. Omnium Doctissimus ,Α Diuina gesta Commentarijs excepit. Omnium strenuissimus,

stationes quaterdenas annis totidem metatus . Viam per avia , vcl inuenit ,t vel fecit . .

Quin ipse Belli Dux , & bellica machina,

In Monte fixus Hostem dei jcit, dum manus erigit . Populo denique tot per clades traducto, Primum ac postremum optati soli conspectum rapiens Patriam amisit , clim vidit. Hoc tantum Humanum fecit . quod desedit .

Morientem nemo vidit , Mortuum nemo inuenit , Tumulum nemo erexit δSi Deus moreret ut , sic moreretur.

Quis Mosem neget Pharaonis Deum

Genesis quid .

De Genesi.

gr. Encsis , idest rerum, generatio , Vel cIeario, primus est Sacrae Scripturae liber , ita appcllatus , quia in eo , de Antiquorum Patriarcharum genealogijs agitur et& continet eius historia ut docet

Georgius Ederus in Oeconomia

Bibliorum lib. 1. in fines duo mil

le , tercentos & nouem annos a

Mundi exordio , usque ad momtem Ioseph. Ex quo libro Christus Dominus , & A stoli in nouo testamento viginti septem testimonia ad verbum citarunt , adsensum vero plusquam triginta ,& octo. Et in speciali declarat Α- thanasius in Synops scripturarum , agens de Pentateucho. 8a. Ad indagandum vero tem

pus , quo liber iste scriptus fuit ,h Σ neces

73쪽

6o Protegomena

necessario de auehore erat dicendum , quia ex illo dependet ι hinc de Moyse praemisi caput ' nam communis consensus est, non solum Genesis ι sed etiam P tateu- ς- - Ρmnes libros a Moyse primos, is V s fuisse conscriptos . Sic assirmant S. Hieronymus contra Heluidium, &S. P. N- Amstinus demirabilibus Sacrae Scripturae libro . cap. 33. Eusebius lib. de prae-

par. Euang. 7. Tlaeodor. quaest. I. an Genes. Lyra. in Genesim. To- status, Venerab Beda. Peretra in praefata Cardinalis Bellarminus de Scriptor. Ecclesiast.Sixtus Seneni. Caietanus. Lyppomanus. Salia laus. Esh communis Ioseph lib. I. contra Appianum. Colligitur hoc etiam ab ipsa Scriptura; nam Deuteron. cap. 3I vers. p. dicitur :Jeripsit italasae Moser legem hane , o traiidit Sacerdotibus fit 1 Laui , qui portabant arcam faederis Do ni . Et infra vers 1 . usque ad 26.RW- quam eτο seri s Mnses verba sos

haras in volumine , atare eo senis , praecepit Levitis , quae portasam meam

sederis Domini , disrara . Ta te hi,

33 Quo Tempore scriptus fue- rit a Moy se Genesis dusitatur: de ut hoc percipiamus : si ponentium est quod tota Moysis vita intres quadragenas diuiditur , quarum prima fuit in AEgypto cum esset in domo Pharaonis, & ab infantia literas didicit , ut supra dictum est . Secunda quadragena. .. fuit in Terra Madian , ubi con-mdiim in templatiori dedit , octuagesimo Ita, , aetatis anno Deum vidit clarius , an rum . quam ulli hominum contigit, sicut scribit S. Basilius initio sui H Xameron . Tertia quadragetis fuit in deserto post .sgyptum dimissum, ita docet S. P. N- Augustinus lib. . i. de mirabilibus Sacraebcriptum.

s. Eusebius lib. I. de Proa-

ratione Eu. angelica c. h. cui vib-

scripsit Peretra Praelatione in

Genesim ) docet , secunda quadra a Moysem scripsisse Genesis librum , cuius Auctoris haec

neyet , maiorum vitas animis hominam

impressit: ita bonarum praemisi, o ἱ- moram suppliciis ad a sex Iam vir-tatem , O fugiendam impietatem -- hortarus , legem, ea-em in medium propos it , iurimuit iamne forte ris rataima legis praeaeepta Iudai daeerent, atque ab it 3 . restirent , Priscorum exempta ine proponenda , ut omnibus pateret atriae legis mandatissola rati

ne nixor optime Iudaeorum maiores υλ

tas pramia consequi desiderarent.

I S. Ioannes Clarysostomus homil. 7. ad Populum Antioche num, dicit, non in principio, ne

que statim post Adam, sed post

multugeneratior aes a Moyse fuisse librum Genesis scriptum. S- P. N. Amullinus lib. quaestionum veteris testam elati cap. 3. cit. λ Lu

dovico de Tena inritia Isagogo

Pag- 16. col. 3. tunc fuisse , ait , istin librum scriptum , cum error eorum , qui de Mundi crea- tione dubitabant, caepit crescere. Vnde iuxta mentem norum dum

rum Ecclesiae Luminum, & Doctorum,Tempus quo scriptus fuerit Genesis determinate & praecise incertum est , quae sententia mihi amplectenda videtur prae fuit seri alijs, cum tempus determinare in hac re diuinare potius est, quam . verum dicere; Adde ,cum hoc sit

negotium ad fidum petetinens, parum refert assignare tempus primae, secundae, vel terti. V quadragenae , dum scriptor Moyses huius libri confitctur-86 Hinc iratas cum Meremb. lib. i de origine sacrae Scripturae, m MMoysem primum sui se litera- Ρt' - -

irlim inuentorem . ita Rupertus

clare id testatur lib. a. de Victo.

74쪽

In Sacram Scripturam. 6 l

dit . Eupolaemias qui praei est R. Perti vetustissimus auehi,r in lib. ae Iudae regibus, ait: Sapiensi Whomo Mysi fuit, o I teras Iudais pria

ra recentioribus Antonius Poss. I. lib. Bibl. sanctae ,& cap. II. Ny

ses , adi, Arimus Grammatteae Scriptor,s Grammaticam Meare Eret element

rum designati nem. Ioannes Man in praefata annot. in Genesina ; Moy ser, inqui x, PrimasI terati prolationis

natas , dedit magno misMalo viginti duasar Literarum notis rem re UM , voce omne' , qua i miserae sant . Et .

ratio euidens est . Si usus Litera rum antiquior esset Moyse, anti quiores possideremus historias . ea quam Moyses nobis reliquit, sed aliam non habemus priorem ipsa historiam ergo dec. Vn de S. Iustinus Martyr in exhorti ad Gentes ait et Madis omnibus pers e-m est,emiris hist νινι fateam historiam esse antiquis rem . Sola Musis prae tu bi oriata, quam diuino Spirit. Quoi tuae scripsit I rem Hesraieis. Neque enim erant adhuc Grarcae Literae.

87 Ipse vero Genesis liber a

Morie scriptus continet versiis 1334. quorum med. est in cap. 27. vers M. ubi sic legitur . Erit bened ritio tua. Haer in gladis , o

CAPUT IX. Au Genesis sit libri:

Canonicus , o cur libri Sacri canonici appellimur, si

88, illa Rimux itaque Sacrael Seripturae liber iam .dirnux Genesim esse , iniquo obieeta, habes omnium citea, turarum natidicia 2 hominis iis , sum, stadus, do militutionis prina missionem , dicinae iustitia: ma'. 'gnitudinem , dc erga Mese iram

amorem, in eaque extruendi, aut

regenda solicitudinem. Terrae diluuium, linguarum, ac Gentium diuisionem , Patriarcharum maigestas usque ad losephi obitum l. lHistoriam scilicetiannorum plus duorum millium , ac ducent irum cut supra num. 8 r. diximus λi Hebraei ritu patrio a prima Libri,

Voce eum Bereseo Septuaginta a materia , do quae, agit , γενεσιν vocitant Latini idem nomen retinent, quo signi- Matur rerum omnium creatarum generatio. Hoc supra etiam

diisto. 89 Videndum est, an Genesisse liber Canoniens, & quare libri,

Sacri, nonici appellentur. Certum est a Canone sacros libros dici Canonicos. Sic passim vocia tantur , & a S. P. N. Augustino lib. i. contra Cresconium cap. 32.& a Iunitio lib. i. de partibus diuinae legis , & cap. 3. & 6. Canon autem Graeces dem est quΘd Latine regul. 1 . Ipse vero Canonda plicemis nificationem habet . . Vel est regula quam sequimur ,

aut Cathalogus, seu numeruS ali- nisi vis quarum rerum . Vtroque sensu pinemur

libri

75쪽

Protegomena

libri saerat Seripturae Canonici appellantur. Primo sensu, quia sint norma bene credendi, & vi uendi. Secundo sensu, quia indiculo , vel f thalogo , aut Cane, ne Ecclesiae recepti 'sulit Vel die

'iog libri Cantaici dicuntur illi,

qui sunt infallibliis auctoritatis ,

hominum ministerio.

in fine Comentariorum libri historiae veteris Testamenti male seripsisse, eum dixit ; Hieronymum esse regulam fidei, in libris

Canonicis constituendis, &'quae

abali, Doctoribus. Pontificibus, or Milijs stilicet Carthaginensi

tertio vel poti quinto , aut G. lut ex Rarohio tomo s. notat Serarius quaestis. citata ,.quia Conci

lium Carthaginense tertium fuit

celebratum anno Domini 397. alii stud stib Bonifacio Papa celebra tum viginti ducibuι annis post ;scilitat , anno Domini 4r9.'qui post Consularem Honorij fuit duodecunus, α Theodosij octa .uus )Laodiceno , Florentino

dicuntar, iuxta illi ux sententiam debere regulari. ν Nam , licet S. Hieronymus sit magnae auctoritatis, fion tamen infallibilis, quia illi non filii promistis Spiritus Sanctias, sicut summis Pontifici. bus , & Generalibus Conciliis est

datus. Quare ille per haec, non vero econtra debent regulari. Fundamentum autem Caietani credo quod potuit esse, quia S. Gel, sus Canone: Sumeta Romana, distinctione x s. ait, se reci re, &reiicere libros, quos s. Hieron mus rei jcit, & recipit. Verumtamen ibi S. Pontifex Gelasius noni et agebat de libris Canonicis constituendis ; sed tantum de quibus-di librox dam , quorum auctores fuerant mmco suspecti, & traditi Hiero

nymo, ut eos examinaret. Eccle

sia autem Catholica, vel in Concilio Generali congregata , Vel medio suo supremo capite, est regula infallibilis in diseernendo , quot, & qui libri sint Canonici.

yi Unde cum iam supra Irum. Io.diximus ex Sacri Concilij Tridentini decreto sess. 4. librum Genessit inter ex veteri Testamento primumὶ canonicum esse,

non est modὁ dubitandum an sit, vel non sit;& quod sit Canonicus,

Testes sunt omnes Summi Pont, fices , omnia Concilia, omnes P, tres , qui quacumque de Causa primi quidem ordinis libros i Ecclesia Catholica distinam alictoritatem semper habuisse, en metare studuerunt. Vide ex Ponti scibus Innocentium l. erist. 3. ad Exuperium cap. vlt. Gelasium I. in decreto de libris Sacris, quod extat in secundo tomo Conciliorum . Ex Concilijs, Laodicenum can. 39. Carthaginense liI: can. 7. Florentinum in institui. Armeniorum , iuxta fidem summae Conciliorum . Tridentinum

L Ex Graecis Patribus Origenem apud Eusebium lib.s . hist.

cap. I 8. Ipsum vero Eusebium lib. 3- hist. cap. 21. S. Athanasium in Synops. S.Gregorium Nazianzenum in lib. de genuinis Scripturis carmine conscripto . S. Epiphanium inlib demensuris, & ponderibus . item eundem aduetius haeresim Anomaeorum. S. C Llum Hierosolymitanum talechesi 4. S. Ioannem Damascenum lib. de fide cap. I 8. 93 Ex Patribus Latinix, S. Hi ronymum , tum in Prologo G leato, tum in epistola ad Paulinum de studio Sanctarum Scripturarum, Rufinum in explicatione Symboli. s P. N. Augustinnum tib 1. de Doctrina Christiana capite octavo. S. Isidorum lib. sexto Etymologiarum capite primo . His adde tres alios Scriptores. Iosephum lib i. aduersus Appionem, Melitonena Sardenset napud

Genesi. si liber

76쪽

apud Eusebium lib. 4. histori cap. 16. Et S. Hilarium praefatione in Psalmos 24 Porro caeteri Patres Iusti. nus, Irenaeus, Basilius, Tertullianus, Cyprianus, Ambrosus, omnesque alij, tum Grςci, tum Latini, quamuis diuinorum libri rum seriem non describant; passsim tamen eorum testimoni js, sic

Utuntur , ut eos omnes in Sacris

diuinis sue libris a se habitos non

obscure testentur.

CAPUT X.

In qua lingua fuerit scriptus Genesis. In Sacram Scripturam: 63

p. 3. quaest. 2. Dicit omnes veteris Testa

menti libros lingua Hebraica

ς omnem dissensionem linguet, vel Dr Chil descae,vel Syriacae, quae cum Hebrai ea conueni: iat, dixi', Genesim lingua pure Hebraica scriptum futile, illa nempe Hebraica lingua, qua Adam , & Eua , &

Patriarcna: omnes loquuti sunt .

Quod mmifeste colligitur ex lamminum. Il 'primu in Erymisi Ria, quae setpe non inuenitur in vi-Ia alia lingua Sessi ut pauca exempla de multis adducamus. Dixit Adam de uxore sua recens creata in Ru

Hebraicae quia

νινmui in Heseaeo dicitur Cnae . At in nulla alia lingua vir, & mulier habent hanc nominis similitudinem ; Nam Chaldai se lingua, quae t Hebraicae est affinis, A r db . citur da; RIalier hennire, quae

unam iIe quidem Literam com- munem habent. Pari ratione Graeca vocabula ο ,&imis, te

Latina vir, & mulier , nullam in. ter se habent similitudinem literarum; aut igitur non dixit Adam ea verba, quae supra posuimus , & Prophetarum eximius menti tur ; aut fiteamur necesse est, ea

lingua diuinos libros scriptos esse, qua primi homines utebantur. νώ Similia sunt , quae dicuntur in Genesi de ratione nominis

Euae, Cain, Abel, Seth, Noe, Phaleg, Abraham, Isaac, Iacob,& omnium eius tiliorum i nec non montium , fluminum, Vrbium, aliarumque multarum rerum . Siquidem in Hebraica lingua semper allusiones illae si

milium v'cum isperiuntur , in teris si is, aut nunquam, aut raro . Denique linguam Hebrai'cam , qua Sacros libros scriptos esse videmus; antiquissimam, atrique adeo primam omnium linguarum esse testitur , tum ipsius breuitis, & si licitas, tum auctoritas doctis limorum hominum . Vide Eusebium lib. io. praeparationum Euangelicarum capite Secundo . S. Ambrosium in caput i ad Pliilippenses. S. Hidronymum in Epistola ad Dama-

sum de visione iniae, & S. p. N. Augustinum lib. cicimo lςxto de

ciuitate Dei eap. Undecimo. 97. S. Hieronymus primus.&

solus ex antiquis transtulit is Hebraeo in latinum Testamentum ritus de em sequerirer in γω S. Hieronymu tmnstulerit ex Hebr--, ipse testatu lita de viris illv iuibus extremo. Mipse primus ex antiquis, pax e L P. N. Augustitio in epilL s. dero. lis. 18. de uitate Dei cap Et omnibus S. Hieronymi pris Ctionibus, in quibus senaper deprete turicatu nauiam . quod us s

lam interpretationem λ P. Augustinus lib. α. μα Chri'. --,stianae canis. Omnibus ali Su-7 min. reponit, iam au , In ipsis interproste

77쪽

tat milias Baia ea eris praesertur: nam est ver rum tenuis eum perspicacita e sententia.

8 Dices , num Hebraicus Sacrae Seripturae textus qui nunc ex-μ- ω.., sincerus sit, & incorruptus fisi ειμώ- Respondeo haud dubium , quin ς μ in Hebraeo textu qui in omnibus Scripturis usia venit, seu calamo με ρ exaratis, seu praelo cusis menda

per incuriam aliquando irrepsem V ur rint, praesertim cum in huius linguae alphabeto aliquae Litera sint inter se valde similes , nempe ,

nale de Rese': ri He, & n Ches4t na , deI Zain 1 ta Tet , de ta inm Mais: a rivi , & t Nun He . D S inreb, & ci Mem is . Addo exiguam huius linguae peritiam des. eri sentibus facile ansam errandi exhibere potuisse , praesertim siquis ex altatius ore quae dictantur, Asamo excipiat.

De numero Liter rum Hebraicarum

in tota Sacra Scria

plura.

α, De N Aleph sunt in tota Sacra

in ta Mem

De C Mem finali ,

Omnium Summa gis 28o

De Tredecim modis quibus explicari s

test S Scriptura fa

cilem Totius Permiatheuchi explan

tionem reddentibus,

Ex vari, Rabbinorum libris, ac praesertim Talniud , Mischuali, Siphra, & Ialhut

78쪽

Septimus , a generali , quia eget particulami ἰ er a particulari , quod eget

generali.

Octauus, Omnis res , quaerat mgenerati, ct exivit e generati ad docenaeam , non ad docendum super seipsam exiuit oed ad doeendum super generiae

tota ea exiuit .

Nonus, ct omnis rei, quaerat in generati , , exiuit fid ratιocinanaeum rationem alteram, qua est secundum n gotium cseusabialium)puum , exiuit ad Datur , non aurem au ζraaias facien

dam .

Decimus,cts ad ratιocinandam rationem alteram , qua non est see-aeam fissi tam μα- exiuit at leuius , O graui ui faciendum.

Vndecimus , o omnis re , quaerat in generali , ct eXiuit , ut iudieritur de re noua , non potes tu eam redire facere ad illius generale , donee redire

Decimus tertius , Dua Dei Ser*tura inter se repugnant, donee wnιat tertius Scriptara Iocas , di seruat sea iudiere) inter eos. Deri Theat. Bibl. Tom. I.

Iu Sacram Scripturam.

De primo modo.

odum primum , cucm in explicanda lege Rabini obseruant , his duobus vocabulis

exprimunt , mam dip MI vahomer, Verbum e Verbo veteris, Lege , & Graue: Dialectici exponerent locum a comparatione Minorum , vel Maiorum . Nam hac formula Rabini utramque enunciationem a Minori nimirum ad Malus ; aut contra, a Maiori ad Minus complexi sunt. Sed ab ea quae frequentius in Sacris paginis occurrit, nomen imposuere. Resilla quanquam per se satis nota quo tamen notior fiat, hoc exemplo illustrari potest . Si lembus

gestando oneri ioci. pondo iussicit; multo magis oneraria nauis eidem oneri r . pondo gestando sussciet. Aut sic inversa enunciatione. Si gestando oneri I m. pondo nauis oneraria non sufficit , multo minus sane lembus suffi- um ciet . Ex Sacris paginis Rabini exempla nobis proponunt . Ac prioris quidem Enunciacionis , qua nimirum a Minori ad malu concluditur, est illud ex cap. I 2. Numerorum vers. r . Dixit Dominus ad Mosem. Si patre eiust isset in faciem illiοι idest Mariae

Nonne debuerat sal em septem diesus bore δε - Separitar septem diebus extra eastra , ct postea reuocasitur .

Idest si Soror tua Maria a patre reprehensa deberet rubore suffundi, & per septem dies fugere parris aspectum quanto magis illa,

inquit Deus, a me obiurgata, praeve recitndia Maiestatem meam ,

quae sub specie nubis in Castris

apparet, extimescere debet. Eij-ciatur ergo septem diebus extra castra.

79쪽

, οι Posterioris autem , quae a Maiori ad minus inducit, exemplum petitur ex cap. Genesis

septem eure vindica-

-- λε -- in V Lamech septuagies septies. misiti, Cuius loci ex Rabinorum interpretatione, haec est sententia. Si Cain, qui fratrem per summum inuidiae stilias interfecit, istius facinoris p iras nonnisi post septem generationes dedit. Ego, ait Lainech, qui Cain quidem occidi , sed imprudens, & nillil tale cogitans , non tuam pςnas nisi post 7 . generationes. ros Notandum quod inter plu

bini agnoscunt duos esse, qui familiam ducunt. Alterum appellant nam Ices vatimis mephoras, idest, dilucidum. Al- erum vero par MIM- homer fata , idest , obscurum . Dilucidi exemplum habetur Iere

miae cap. I 2. vers I. Si eum peditibus eurrens la Mnasti, crus modo contende

re poterit eam mis Obscuri autem Psu is. vers 24. Iurauit a figens se. ,er rem mutauu . In Midras Sa- . inuel hic locus enarratur , quem

vide, Uno veclam ex auctore isto sic inperpretare. Si in ijs, quae lς-dunt, o iusiurandum conseruauit; quanto magis in iis , quae non laedunt, conseruabit

CAPUT XIV.

significant haec verba

dccretum aequale) Aliter etiam ab Hebraeis appellatnr . et resn Halaea leniose mi Sinai i idest , Traditio Mosis e monte Sinai . Respondet Argumentum, quod a Pari dialectici vocant. Elici vero e Sacris paginis hac ration prςcepcrunt Rabini. Cum in dum

bus Scripturae locis eaedem dictio.

nes repetuntur , quas tamen ad

sententiam nihil facere, planeque

superuacaneas esse animaduertas,riam aiunt isti Rabini, ex his, velut ex quibusdam signis, S notis, coniectari te posse latere ibi

flava, idest argumentum a pari . Exemplum proponitur ex cap. 22. Exod. vel s. . Cum riderit piam proximo suo argentum, vel Vasia , ad eastodiendam. sarto ablatam fuerite domo i rus, Is inuentat saevit far , reddet duplicia: si non inuentus fuerit

fur,aeeerit Dominus Domus ad Ita res,

v. o. Si de erit quis ad socium suam , vel boue, vel asinum, ver agnam, di omne animes adeuis iendum , O m tuum fuerit, vel confractum , vel abactam nemine vi ente, iuramentum Domin erit inter ambos eos n, M,

SI NO N MISIT MANTI IS M in opus Iroximi sui. 1 os Horum locorum senten. tia,si attente ponderat ue expen

datur,dietionibus istis snon misit

manam suam in Nar proximι sui a

plane redundati nam si ills e medio tollantur , intcgra nihilominus semper remanebit. Et hic ob seruant, quod nisi istae dictiones essent si aperquae , oratio malccohaereret , ac sibi ipsi repugnaret. Consequeretur enim, ut una,

de eadem res a iure, nescio quo ,& ab eo homine apud quem dem, sita si erat , diceretur ablata; quod sane absurdum videtur. Igitur si superfluae sunt, te redundant; indicant ex hoc icxtu erui poste a gumentum a p ri, Quod etia Rabini sic eruul;quemadmodu bou, asinoruna,&c. animalium custos, tenebatur, ut lex expressis verbis iubet, iurare eiusmodi animalia, vel mortua, vel abacta fuisse; ita depositarius cxsi lex expressis verbis non praecipiat, ei adem iurisiurandi poena,sive religione tenetur

80쪽

Iu Sacram Scripturam. 67

de si in soro iudiciali res aliqua

disceptanda est , asierunt non aliam cema , idest, rationem a pari fingere , vel excogitare licere ab ea , quae a Moseo per manus ad nos peruenit.

CAPUT XV.

De Tertio Moc.

1os Monent autem isti Rabini quoties in utroque Scripturae loco superuacaneae sunt dictiones , ita necessario colligi rationem a Pari , ut do strinam hanc nemo possit refutare . Quod idcirco monent quia si contingat, ut dictiones in uno loco sint superquae , in alio vero necessariae ;docent eiusmodi argumeu tum a

Pari ex his colligi quidem , sed

posterrefutari . Huius , generis exemplum ex Leuitico habetur

ram eius in die tertia non re tali ar EF. Corruptum erat. , ct amma iam

uit. Si comeden o eomestum fuerit in die tertio eorruptam iEud non aeeeptabι-

BIT ; quia Sanctitatem Domini μι luit , er excidetur anima ipsa ἐρσpulis

suist. In utroque loco easdem diactiones obseruant, sed ea distinctione legunt: ut in priore agnoucant illas omnino necessarias , in posteriore non item. Hinc ergo a pari concludunt . Quod mortis poena aeque inrelligenda est in priore textu, ubi non expressa , ac in posteriore ubi expressa. Hic tamen si quis actamine ingeni j praeditus validis rationibus ostendat inepte id concludi, ille erit audiendus , & eius rationes expendendae. io8 Dices . Si illae eaedem dictiones in utroque loco fuerint neccessariae, quid ex ijs consequetur: Respondent Rabini, nihil ubi

fuerint uc necessariae ex ius consequi, concha diue . Notarunt autem duo diligenter obseruanda . Primum enim tradunt non fieri: Gedera faus , nisi cum de eadem materia agitur; ut patet ex Propositis exemplis. Unde etiam fit , ut idem stratur iudicium. Dcin-

bad , idest , , disicium patris mvno Scripturae textu : cuius quidem nominis ratio facile ex ijs , quae sequuntur intelligetur; Nam Rabini hunc modum formant ex obseruatione viaius loci , ex quae, aiunt colligere se , quemadmo dum alios locos, qui in eodem libbiecto , seu materia versantur. , oporteat explicare . Est enim colire apud eos axioma ; S. Scri turam non uti repetitione; sed ut Semiris

plurimum breuitate gaudere a ita tamen , ut si plures fuerint loci, ob rem de qua tractant , inter se assines , uni ex illis id appolint , quod omnibus debeat inseruire . Exempli gratia . In esuribus locis Moses hanc , vel illam rem igne

absumendam praecepit : nec tamen istud noctu ne, an interdiu faciendum esset in singulis dees, rauit, sed tantum in uno, nem

Leuit. cap. q. vers. In via sic scriptum . Et residuum de ea ne S eri V in DI E tertia igne eomburet. .

Rabini annotata , quae hoc loco expressa est temporis circunstantia , concludunt, quamcumque ustionem a Mose iussam interdiu faciendam esse. Ex his aperta est ratio nominis istius Biman H --ehatiaeebad . Nam ut sic , pingui Minerua, loquar ; laic textus, Et

cium, ad quod alij textus sese recii 2 piunt,

SEARCH

MENU NAVIGATION