장음표시 사용
431쪽
Et quia os portetfrequentius mendicatre iriuerantes: ne si . tis bossitibus onerosi extra domos vestrassume re poteritis pulmenta cocta cum
HAEc verba denuo in mitigatione ab Innoceti IIII.
addita sunt,quibusco cedit, ut itineratibus fratribus semere liceat pulmeta cocta cuin carnibus: cuius permissionis Regula rationem reddit, ne recipientes fratres blicitudine quaerendi,ac parandi eis cibos grauentur OEideo eis tales cibi conceduntur, qui facile apud omnes inueniuntur, qualia sunt pulmenta cum carnibus cocta. Praeterea circa illa verba, Et quoniam oportet requentiu meridicare nive 'rantes, Dubitatur, an illud Verbum oportet,vim habeat Praecepti, an vero tantum significet condecentiam quan- dain,& honestatem:& sic tantum sit consilium Respddeo, quod,quamuis verbum illud oportet secundum probabiliorem sententiam praeceptiuum sit, ut supra in praefationibus dub. . adducebamus tamen hic eX diectis quasi honestatein quandam, condecentiam status significat:quasi dicat intoniam vos paupertatem strictilsimam profitemini,oportet, eam ut in plurimum itinerantes mendicando obseruare. Et licet de medicitate Xpresse ta- tum hic decernatur' tacite vero ut pedites itineremus,exmente Regulae colligi videtur quia nunquam equitantes mendicare consueuerunt: 3 praeterea, quia maNime modus iste itinerandi paupertati conuenire dignoscitur. Neutrum vero Regula precipit, sed latum monet: idque no semper,sed frequenter debere fieri comendat Oropter hac etiam endicitatem, permittit Regula, ut edere pulmenta liceat, ne nos PauPere onerosit, ex diuersitate ctus hospitibus
Dices, quare Regula non permisit, ut comederent de omnibus quae fratribus apponerentur , quia hoc videtur maior perlectio,cum id Christus Do ininus Apostolis itinerantabus Praeceperit, ut ederent quaecunque illis apponere
432쪽
De expositione tex. Regu c. I a. IV
tur , quia hoc videtur maior perseetio , eum id Christus Dominus Apostolis itinerantibus praeceperit , ut deerent quaecunque illis apponerentur: ita D. Franci Rcus 3.cap. suae Regulae prope finem, suos fratres per muniadum euntes monet,vi,secundum sanctum Euangelium , de omnibus cibis eis appositis liceat manducare. Respondetur, quod illa a Domino nostro IesuChristo in Evangelio Apostolis praedicaturis in in udo Praescripta fora auehi. ma, non praeceptum,sed indulgentia necessaria tamen proratione latus fuit.Nam,ut optime D. Bona uentura in apologia pauper u in a. responsione . particulae art. i. obseruat
Qui discipuli pauperes erant, O laboriosis praedicationis exponebantur discusibus, ne pro penuria, s discultare laborii in seipsit desicerent, velρr diuersitate viritus onerosi redde-νentur Fulcipientibus ipsos: huiusmodifuit eis a Dominoforma praescripta, tam pie, quamprovide ut alijs conde cende-νenta iniundium sibi laborem Piriliter tolerare aleret. Ex quo eluceIcit, auod tam abstinere a carnibus in vino , quam
hi riti eripossit perfeEleis imperfecisse edrinum sicilieee abstinere si perfecte ex proprio genere alterum pero ratione circunstantiae adiunctae, cum ex se magis declinet a perfectione.ΙHaec Bonaventura. E quibus colligitur, de se perfe-c ius esse,seruare abstinentiam a carnibus, quam eis uti. Et licet praedicantibus Apostolis tum ne recipientibus ipsos fierent onerosi, tumio praedicationis laborem, permissum sit carnibus uti radhuc tamen itinerantibus fratribus Regula tantum concessit uti pulmentis , quia non erat tantus labor , ac praedicatio Euangelij & hoc sufficiebat ut fideles eorum sulceptione non grauarentur quod magnae luit perle tionis. Quid vero sibi Regula velit pulmenti nomine, non facile est aperte discernere: pendet enim huius declaratio ex notione propriae significationis huius vocis, Fulmentum, quae non apud omnes eodem modo sonat Pulmentum ergo a pulte apud Varronem lib. . de lingua latina in alios pro rim. batos authores inuenies. Puls autem eo de Varrone teste)
433쪽
sie di ta est, quia ut scribit Apollodorus, ni tu edit,cuser ueti aqua inspergitur . quod insinuat his verbis pulte esse cibu exsurre omiuuis,luseriua redaἱtu, F qua re uersum , ius de Timos en Romance puchas, O poleudas . Hoc cibo quondam RoPliui*i mani pro pane utebantur. Plinius lib. 8 .cap. 8. Fuit autem inquit non pane vixisse long tempore Romanos , ranifestum est. Vnde pulmentaria hodie dicuntur, siue puls ipsa , siue quod uis aliud ad modum pultis confectum. Huic pultis ac ceptioni fauet Alexander ab Alevandro lib. 3. dierum ge-
Ie.abine . . Via. ni alium cap. I.
. , Secundo apud Atheneum , lib. i . de Inosophistarum, thς' -Τ li non pho ibo liquido iuuem praedicti authorς Pulyς seu puchas vocant:)sed protolidiori quodam cibo potius accipitur. Eius verba referam. Palm in Tait memimisi calcina
Iam Daniam pultem praebebit, bidron angidum
cereum fructum. Est autem Danion, ut inquit Sosibius, omnium seminum congeries, in is cocta. Et paulo post, Efres legumiuibus uti Sentit igitur Atheneus ex me te Sosibi; taliorum, pultem esse cibum e variis seminibus ves leguminibus fracturi Scoctis in qua signifficutione pulmentum apud Plautum in Aulul.
Fulmentum pridem eidem eripuit miluus, Homo ad Praetorem ploraundus deuenit.
Unde solidior cibus pulmentum erat. Nam si pulcessete aqua,& farina tantum,unguibus militi rapi non pollet. Pulmentum igitur est quod uis olerum siue leguntinum genus, quod cum carnibus elixari solet. Tertio modo sumitur pulmentum latiori significatione: non enim certum cibum ex herbis, vel e pulte, aut farina confectum,sed utrumque horum comprehendit. Et sic eius siginificatio secundum varietatem materiae , X qua fit, at Isidorus tendi debet. Vnde Isidorus lib. 2. Elymolog.cat'. a. pulmentam a pulte dicitur siue enim sola distis siue quid aliud participatio
nis sumatur pulmentum dicitur. Quarta ratione pulmentum etiam sumitur pro re, ue
Pro re potabili,teste Ambros. Caepino,verbo pulmen tuo
434쪽
Quod e Apuleio confirmat. Quam etiam significatione C. Lapud Caelium Rodiginu lib. O .lectionum antio uarum c. i Celsi.DA. pol medium, approbatam inuenies. In proposito ergo pulmenta cocta cum carnibus intelliguntur, legumina, aut olera ipsa, quae simul cum carnibus eliκari solent, siue quodcunque aliud , dummodo carnes non sint, neque ex eis seia mentinam originem trahant,quod tamen cum carnibus decoqui soleat sub quo etiam pulmento ius ipsum comprehenditur. Ex his clare constat,quid nomine pulmenti Regula velit Et praeterea constat,quando his pulmentis uti liceat, nemini'e, itine ando,&χXtra domos nostras .h quo fit, quod fratres it nerantes,dum ad alios ordinis conuentus peruentutpulmentis his vesci non possint ratione illorum verborum Extra domos vesias. Nec sufficit, manducare κtra domos,niis si in aliquo itinere sint, ut pulmenta edere liceat e quia hoc tantum concessum est pro itinerantibus, quamuis iam consuetudine receptum sit, etiam non itinerantes , eXtra couetus ordinis manducantes, uti pulmentis. Tandem colligo, quod licet hospitibus onerosi tratres non sint quia alias diuites sunt praedicta concessione uti apud quoscumque possint quia licet cesse ratio regulae in particulari , non tamen cessat in uniuersali: hoc sufficit ut possint pulmenta cum carnibus cocta edere.
carnibus sine necessitate utatu reeccet mortaliter δ
quaerimus hic de eo,qui emcontemptu hoc Regulae praeceptum transgreditur, de quo satis are constat , Peccare mortaliterra sed solum , ubi uin est de eo , qui quidem ob delectationem,
435쪽
siue aliam non ius in causam carnibus vescitur. Et ut breuiter hani dubitationem resoluam, primo certuria est,eu qui capiae sine scandalo ederet, non peccare mortaliter : quia cum hoc Regulae statutum de se solum obliget ad Uenialem culpam, eXalia parte non appareat aliquod aliud praece- tuin, sine dubio eius transgresito non eli de genere lethalis culpae: quamuis non dubitem , intra venialem offensam, elle graui siritiam in dignauli via Praelatis seuere S acrito
Secundo certum est,eum, qui hoc praeceptum cum scan- τι - Otr40'rς Lutur, Peccare mortaliter. Pro quo notadu est v, 1ορmσδε ex Diuo Tho, a. a. q. 3. art. i. lcadalum esse dupleX, aliud acti uu aliud vero passi uia. Scandalu acti uu nihil aliud est, qua dictum vel actu minus rectum, hoc est malu vel habens speciem mali, praeirens alteri occasionem peccandi. Et hoc scandalum nulla ratione licet. Alterum eli scandalum passivum, quod tantum est in eo, qui scandali Zatur: dici solet scandalum Pharisaeorum, ut docet idem Diuus rhis Thomas Vt supra ari secundo. Est autem discrimen interutrumque scandalum,primo, quia scandalum activum semper sequitur ex aliquo peccato e scanclatum vero passivum ex opere X se bono. Praeterer, quia scandalum primo modo scilicet activum semper tenemur vitare ac pro Inde si ex nostris dictis aut facti spei simis sequaturi, et it peccatum mortale, nisi quis omittate , e quibus scandalum sequitur. Secundo vero modo, nempe, propter scandalum passivum, hoc est,propter peccatum scandalizati vitandum, non sunt dimittenda quaecunque bona , sed tantum ea, quae sunt de consilio, aut bona temporalia non necessa
tibisti xi , Ut tra Diuus Thomas artic. . 8. eiusdem quaestionis. Nec tamen semper omittenda sunt, ea qua sunt in consilio, temporalia bona: ec tantum quando alius sumit occasionein peccandi e bono opere non habente speciem mali eκ infirmitate, hoc est e passio in ignorantia. Nam quando exmaliti occaspi cm sumit i ulla ratione tenetur ahqurs dimittere bona,aut temporalia,aut spiritualia etiam ea, citia in consili 'fuit lex Osirina. D. Tho. dictaq-43, a Pelle deitur.
436쪽
Constat igitur e dictis,quando erit peccatum scanda
Ii,edere carnes sine necessitate, aut cum illa. Nam quoties
quis absque morbo, vel debilitate aliqua, transgreditur hoc Ptaeceptum, , eius transgressione aliis fratribus praebetur occasio , ut ipsi quoque passim, sine iusta causa carnibus tantur: tunc, qui cum hoc scandalo carnes manducat, peccat mortaliter: quia ex hac comestiis ne datur alijs occasio ruinae spiritualis, Sc solet esse in causa, ut rigor ac Regularis d: sciplina tepescat. quod respectu totius Religionis maximum damnum scandalum est. Hoc scandalum acti uuappellaturi, omnes authores ob praedictam rationem affirmant, Chartu sienses cum scandalo carnibus vescetes pec
inii vero cum necessitate carnicius vesceretur maximes necessitas urgens sit)etiam si ab scandalizentur, Iro peccat mortaliter. Hoc dictum pugnat contra comune sententiam aut horum, quos adduximus dubio primo huius c. qui asserunt, Chartuliensem,etia in extrema necessitate constitutu, cum scandalb carnibus vesci non posse: cuius contrarium nobis verius videtur, nempe, quod si Chartus esse tenentur in tali ea tu necessitatis, ut pli frirmat,carnibus vesci, abstinere non debeant propter scandalu, imo etia si non teneantur, dummodo eis licitum in tali casu sit, vesci carnibus Quia cum Praeceptum sit tuendi Propriam vitam, noesi omittenda eius adimpletio ratione cadat passivi, quod tantum obligat,ut ratione ipsius temporalia bona solum ea, quae sub consilio sunt, praetermittantur. Eodem modo iudicandum est de eo,qui inter nos cum candalo aliorum passivo carnes edit: qui man video, quare abstinere teneatur si alias ei pro infirmitate vel debilitate reparanda necessariae sint. Dixi gens neces tas Duia certe no quaelibet necelsitas sulficeret: quia cum subuenire lauic noli sit sub praecepto, de ex alia parte sequatur pusillorum ruina .charitate id postulante praetermittendus tunc est carnium usus Maxime vero inter taculares haec doctrina locum habet, qui facile ad scandala proni sunt. Quare coram eis mariam cum caute
437쪽
sedis euntibus supra mare est licebit.
Ec etiam exceptio communi Regulae, qua decarniuinentia ab Alberto tradita et Laddita fuit ab Innocentio IIII, in litigatione,nempe,quod su Pra mare carnibus vesci liceat. Quod ideo per millum videtur,quia nauigantes, si hoc remedio non uterentur,aegre possent su
stentari. Irca nanc partem dubitabit aliquis, an in locis mamil-
mis in quibus Religiosi degunt, si aliquando recreationis gratia mare ingrediantur,possent hac Regulae concessione uti λ Respondeo, id minime licere: quia licet Regulae verbis hoc factum consonet, aperte tamen est contra eius inten tionem S mente in , Quae plus inspicienda est, quam verba: quia finis siue mens Regula id permittentis fuit, quia pleruque supra mare alia a carnibus alii nenia non inueniuntur: n his autem hic omnino celsa tam in particulari, quam incommuni mic diro casu:cxsiccessat etiam permissio, uae ob hunc sinem data est. Nec utcunque nauigantibus hoc Permittitur, sed tantum illis, qui supra mare. Quare in luminibiis nauigantes hac indulgentiarion gaudent: quia in illis etiam cellat ratio huius perinis ionis illi Dubitari tamen potest , an in mensis Episcoporum vel Principum , vesci carnibus liceat. Cuius affirmativa paraclo .in c. tar idetur continiani ter recepta in noti obscure insinuatur xecongcc.d. in 'ossa in cap. carnem, de consecratione, distin s. ubi sic
IIaec tamen sententia, licet communiter apud Religionis vulgus circumferatur sine fundamento, sine ratione excogitata est. Nam neque in re fundata', neque ab authore aliquo grani approbata hactenus reperitur ne ipsa quidem glossa in dici capitul. carnem eam teneat. Nam tavium ibi docet', Gratianum praetermisisse in dicto cap:t. Carnem
438쪽
Carriem praedicta et Ia,nelnpe Sι tem a fritici Discopa austentur, qua habebant ut a ud Fructu Isunt episco-Pum, e quo desumptus fuit ille ex Qurare,curri illa verba in corpore iuris non sint inserta. nullam acnstatem', nec liacentia monachis praebet. praesertim cum post Diuiar. IIII. Pium. V. Gregorius XIII. ut trabe in in initio decreti declarauerit, ut omnia in corpore decreti emendata,' appolita,quam diligentissime retrii eantur,ita,ut nihil addatur, aret imminuatur. Imo, quaarnis dicto e Carnem illa verba adderentur, ridiculurn esset, existimare, ex vi illius capitis, nobis contra nostram Regulam indulgentiam concedi, apud Episcopos vel Principes comedendi Carnes Primo, quia si addantur in dict. cap. ompria verba a Gratiano prae intermissa, inuenies etiam monaclias longe proficiscentibus concedi, ut ex volatilibus sustententur unde simili ratione nobis id liceret,quod est absurdum. His addo, quod etiam extra Resectorium nobis liceret Carnium esus Nam hoc permittitur monachis in c. cum ad monasterium . . in resectorio, destritu monachorum Cadictim ad imo, dc in camera vel mensa Praelati, ut ibidem etiam decer moruseriu. nitur Quae omnia absurda, I ridicula sunt Seeundo, quia uis Resim etiam ii daremus id expresse decerni indicto cap. Carnem rio, δε statu nullatenus nobis liceret,ea solum facultate carnes mandu monachoris. care. Quiadecreti decisiones tantum sunt, veluti quidam canones uel admonitione iec sunt ut ita loquar) praecep ta,aut decreta iure obseruanda . Quare non liceret eis contraiRegulam via taliamvis adliue sintavera Pontificum decreta, quae Carnium esum vel extra Resectorium monachis, vilapud suos praelatos indulgent, it habetur dicta c. mad monasteTrum: loquuntur tantum de monachis nigris, circa quos olim antiqua iuris decreta ferebantur. Et sic non sunt extendenda ad alias Relui ex. iniis enim audeat dicere, Carthusiensibus, Camandulensibus, aut Mini nomin ordinis statribus vel alijs, quibus em vi sua Regu, lae, vel constitutionum, esus carnium interdicitur , cere apud Episcopos vel Principes carnibus vesci I oquuntur
igitur ea uia si quae sunt de nionachis Regulam Diuus Be
439쪽
ite licti obseruantibus. Et adhuc etiam de his aut alijs in nullo textu iuris cautum inuenitan ,eis licere apud Episcopos vel Principes comedere Carnes Quod si alicubi licereperiatur, hoc ideo a iure sim permittabatur, quia pincopi tunc Religionibus praestiebant. Quare ultra lati in
esu carnium poterant cum monachis dispensire,ut habetur indidio, cum ad nionasterium.
Quid ergo dicendum erat,si Episcopus, vel Princeps aliquis pectas priuilegium habeat a Summo Pontilice in praedicto casu concessum'Licebit ne tunc sine transgressione Regula, huiusmodi priuilegio gaudere Respondeo ad . huc ith i dubium esse,id licere: quia nunc an Ponti i di i --ςci-libu ni mi uilegh intendunt anii, stili is imi xςligionum reguli an s. ii indi
440쪽
Dixi hanc partem exhortationes praecipue contineres, quia interdum in ea aliqua praecepta tra, duntur,ut patet de duobus illis,quae de labore manuli,&de ilictio tractant,ut suis locis etia dicemus.
Exhortatio despiritualibus armis.
Viavero tetatio estvitahominissu per terra,&qui pie volui uiuere siri in Christo, persequutione patiunia tur. Aduellarius quoq; vester Diabolus, taqua leo rugies,Circuit quaeres quem deuoret omni solicitudine studeatis, indui armaturaDei ut possitis stare aduersus insidias inimici Accinge di sui ubi vestri cingulo castitatis. Muni edu est pectus cogitationibus sanctis: scriptu est enim .Cogitatio sancta seruabit te. Indue da est lorica iustitiae, ut Dnm Deu vestru ex toto cordeo ex tota anima,&totavirtute diligatis,&proximuvestru,t aqua