장음표시 사용
491쪽
vel agri stare non , sine quo nec inretra persi ra
Huic primo abserdo ex eodem fundamento sebordina tionis causarum fecundarum appendet secundum,nem -ς Deum, non alia ratione ide bonis Angelis in gratia antibus, ex perseuerantia actuali, quam de malis ab eadem gratia peccato delapsis, bene nieruisset nec ab illi, aliquo iure potuisse gratiarum actiones exigi, quas mali non deberent; quia par erat in utrosque Dei beneficium. ει boni a malis suo se arbitrio, non Dei gratia secerneret ir; quod est tertium ex eodem fundamento absurdum. Col- lata enim pari omnibus gratia, si quod suit disicrimen, Non est natum a communi dono , sed a cuiusque arbi-
- ' Superioribus annexum est quartum absurdum, Ange. Iis bonis, collatam a Deo solam possibilitatem perseue -' tandi & bene agendi, a se ipsis deprompsiste ipsum perseuerare & bene opcrari: hoc concedit Ian senius, quod tamen Pius V.&Greg. XIII. damnarunt. censura huius propositionis ex Baio. Alae Angeli, nee primi ἔοminis Adhuc integri merita recte vocantur graria. Ab hoc ablatdo & superioribus, consequitur aperte quintum,VO- untatem creatam Adami, & Angelorum i fore in statu 'innocentiae primum liberum , & primum sedeterminans: Consequentia euidentior est, quam ut probatione egear. I Iec mini1s .aperta est sexti, bonorum Angelorum pra destinationem non fore gratuitam sed ex praeuisione meritorum , quod ultro concedit Ian senius libro 9. de gratia' Christit & praeter Diuum Thomain eiusque disicipulos, improbat Prosper secundo de voc. gentium capite 3 s. Dem his, quos eligit sine meritis , dat unde orniantur θ
Ad idem primum generalissimum ex subordinatione' eausarum , adiuncto altero de praestantia donorum, &operationum gratiae supra Omnem naturae creatae conaeum , reuocantu 8. Argumen ra Paragraphi primi. si duo, attendantur nempe vis omnipotemissima, & uniuersalis sima Dei adiuuantis,& creaturae innata omni statu impotentia ad bene agcndum ex se ipsa. Hinc enim lucem maximam haurit sc cundum Argumentum ex Augustino, ' nempe Sanctum Doctorem diuinorum Decretoriam eff-
492쪽
caesam ἰ& diuitiae scientiae in fallibilitatem referre in om- nipotentis limam Dei potestatem , & voluntatem. Nec dicas illam dominari in homines peccato corruptos, excludi vero ab operationibus hominis, & Angeis stantis: nam Augustinus aperte hanc suae doctrinae interpretationem refellit, primum generatim Enchiridij cap.9 6. ubi habet Deum non ob Atiud vocari omnipotentem, nisi qui quiis quid1ώid vult potes, nec per voluntatem,
. fe s: Ergo vim suam periniue exerit onmipotentissima voluntas, in hominem & Angelum stantem, ac in hominem lapsium. Idque speciatim de Angelis statuit cap
- eiusdem Enchiridij, Ioi. si saniabbrisint voluntates An gelorum, vel hominώm, mel bonorum, vel malarum , vel quod Deus , vel abud volentes quam De- , omnipotentis
moluntas Dei semper inuicta est. Hoc Argum euium roboratur tertio. Augustinus lib. Ir de Ciuitate cap. I9. discretionem bonorum Angelorum a malis refert in voluntatem Dei, & illi accommodat ire Psalm. o.& in Psalm. 32. concione secunda illud Apostoli, quid habet quod non aecepisti nsn habuerunt, inquit Augustinus, aliqwd ex se, ta tanquam seu plemen'
tum a Domino perceperunt Spiritus enim eiu , non par 'sa omnis virtuae eorum. Augustino accinunt Gregorius
libro an Moral. cap. g. & M shrius de casii diaboli cap. 7. qui apud Angelos locum irabere volunt dictum Apostoli, quid habes quod non accepisti lHoc Argumentum illustratur quarto. Augustinus libroe II de Genesi ad litteram cap. Io. de Angelis stantibus ,re cadentibus ita disic rit : Non pust,inquiunt, eti- --
forum voluntatem in bonum conuertere, quia omnipotens
σνρ posset plane: eur erro non fecit bsima nolist: cur nΦ- eris ' Penes . ιν- eLL. QMd falso diceret Augustinus, si vitaratiae collatae pendere: a voluntate Angel, , & hominis stlantis, ut a prima causa. . Inde enim repetenda esset solutio quaestionis propositie, non reserenda in iudicia Dei impenetrabilia. Eodem spectat quintum Argumentum ex Augustino Ia. de Ciuitate cap. s. ubi expressis verbis habet, ώonos .. ve-. ινμαω , Amila: voluntate cadaentib- , a lim
493쪽
,inos, ad eam beantussinis plenit Hraem naan suam ea ros certissimi ferent, remenisse. Nec luculentissimum hoc Augustini testimo inium Cleuat, responsio Iansienij, uiterpretantis illud maius ciauxilium collatum bonis/, negatum malis , esse ipsam beatitudinem l quia Augustinus ait,illo auxilio magis adiutos ad beatitudinem peruenisse: Ergo pranatum erat ad beatitia'nem, non ipsa beatitudo, unde merito Estius ait, ea interpretatione sen sim Augustini reddi ineptum. Septimum Argumentum vix differt a secundor illud tamen confirmat , & illustrat Augustinus cum vim illam ivniuersalissimae & omnipotentissimae Voluntatis diuinae, variis locis , & expressiils cap. 2O. de gratia & libero arbi trio, vult pertinere ad omne genus uperationum , dum ait, merum etiam iE- qu4 conseruant δε ti Oeaturam ita eme in Dei potestate, Vt eas'qud Voluerit , quando voluerit, faciat inclinare. Augustitio accinit Prosper Sent. m ait, diuina volunt ε est p/im ta suprema Missis. um corporalium θιritualium Me motionum. Octauum Argumentum noua est istius confirmatio ,
authottiate de testimonio Diui Thomae & Diui Fulgentii libro secundo ad Trasimundum, ita Augustinum in
Sextum ordine Argumentum lucem addit superioribus nouam, a conditione natuIae, & Voluntatis creatae. Nam ut inquit, Thomas Anglus Hypocolo quinto, liberum arbitrium etiam in natura integra, si condistinguatur contra adiutorium Dei, est eiulidem rationis, cuius est in natura lapsa, & de illa asserit Augustinus sic sejunino a graiatiae donis , de correptione gratia cap. II. Luerum arbi-erium ad maum s.cio, ad bonum autem nihil est nisi ad .amr ab omnipotente bono. Et expressius de correp.& grat. cap. II. Si hae adiutori m vel Angelo , mel hom, icum ν-- /m facti sunt. defuisset, quoniam non talis na--- facta e 1. misino di-no AEdio rio posser manero si meliae, non utique sua culpa cecidissent; Δωtormin sus- .pe demi et, sine q- manere non possent. Quod sequitur
clarissimum est, Traist. de Canti c. nouo cap. 8. Quid maiaret liberum arbirrium non adiutum, in ipso Adam demo--
pratum est, ad malum pinni sibi, Ad bonum non, nisi
494쪽
MENs D. AvcvsT. EXPLICATVR inrisu tura Deo Rursius Enchirid. cap. Io 6. mmota pas miso, ad se occidendum, retinquendo iUBuam id in oemi per voluntatem, ut autem ab eo teneretur vita tu sit a, parum erat veri , nisi ille qω, eum fecerint λώιώ- Maret. Tandem de Nat. 3ζ Grat. capite 26. Sicut oculus ham nil pleni me san- , nisi eandore lucis adiat- . nompotest cernere sis homo etiam perfectissime iustisnara ,nis aterna luce aiastitia diuinit- adiuωetur, recte non peis reis miώere ς Et consequenter ad haec cap. g. Si de .nte. Ira, ct sana εο nis natura loqueretur, quam modo non habem- , neque sic recte diceret, qMod Aron peccare no Frum tantummodo sit, quamuis peccora n rum essetenam re ibi esset adsutorium Dei, S tanquam tamen oe--ον sanis. quo adsiviti viriant, se trabere volentibuν. PARAGRAPHUS TERTIV s.
Ex superioribm refelluntur praci α Lan μθ '
Haec quae ex Auystino retulimus nihil moratus lania senius,non dubitauit scribere libro 3. de gratia Christi capite secundo, totum fundamentum gratiae medici natis Christi stibuerat& Scripturam stibneruari, dunt gratiae necessitas non ex vulnere voluntatis, sed naturali eius indisserentia, & omnium causarum subordinatione. sabactione si1spenditur. Inde ausus est scribere, quoties Augustinus inuestigat causam necessitatis gratiae essicacis, non aliam assiguare, quam aegritudinem naturae & vulnus laeta voluntatist nusquam vero recurrere ad indi ferentiam liberi arbitri, , vel ad generalem dependentiai causarum secundarum a prima. Praeterea fundamentum omnium contra Pelagianos disiputationum positisse cap. II. & I1. de Correct. & grat. distinctionein duplicis a--
ἐν sine qua, seu sussicientis, & possibilitatis , Nausily
s o, siue essicacis, quorum primum dumtaxat conces sim fuerit Anselis, & primo homini stanti, secundum, ex Christi meritis conferri in illo electis, & praedestin eis. Locum suse retulimus, & explicuimus saperius, undR
495쪽
nus , Angelos malos per liberum a ubi trium cecillisse, de Per illud sietisse bonos. Haec summa est: obiectionum Ian- senij, ad quas accurat E responderit P. Gonetus loco citato .& bEstius in primum distinctio. I. Paragraph. I .& fusius Thom as Angelus rota dissertatione citata, ex quibus meliora seligemus. Ad primam obiectionem patet ex dictis, omnino sal- sim esse, quod assumit Aduersiarius, & immerito conqueri, nisi in illud unicum discrimen auxilij siae quo de auxili j qtio reseratur tota controuersia de gratia medicinati, &statu innocentiae, subneruari Scripturam ,& sundamenta gratiae medicinalis tabuerti. Multo iustius illi reponit Thomas Anglus Hypocolo s. & Parum esse qui ιυ dorene iaua manu dispergere iapides muri Au μnD. mi, quem dot componunt. Et subijcit illis cogitanda dogmata Aquilini' Doctoris a nobis primo Argumento insinuata : Deum non videre nisi opem sua o res esse qu a -- cognoscit, non secus. Statuamus Adamum tentatione superiorem euasisse, vidisset ne victoriam Deus, suta futura erat; vel fuis Iet, quia Deus videndo eam fecillet 3 Si hoc dicis clarissime gratiam voluntatis dominatricem laudas: si illud, quis 'locus regulae aeternae seperest , cum post effatum nihil' Deum videre' nisi opera sita , subiungendum sit, excepti determinatione Adami , quis non videt, si uniim excipi tur , omnia similiter exceptioni parere, quae a libertate pendent, siue hominum, siue Angelorum , hoc est, excepta creatione, qua aguntur, quae geruntur Om-
, Nec minuς acriter urget illos relatis ad finem se perioris Paragraphi locis, & monet quomodo sese Augnstini. Discipulos praedicent, qui post adeo sancta & professa Magistri sui dictata , liberi arbitrij nudi, seu condistincti
contra adiutorium, determinationes in statum innocentiae introducere moliuntur Θ Meminerint tantummodo, quaesti inem non agitari de libertate adiuta, sed de naturalibus ipsius viribus, vi adiutorio praesuppositis, &impollibile est, ut eam absurditatem Magistro sito appingant 3 quam luculentissimὸ primis dissertationibus verbis Lectorum conspectui subijcit; Moderia, inquit, siber bumna Dea sese camparantes fores, ita auxilia
496쪽
diuina honuni necellaria elle ad bene operandum contendunt; ut ipsa determinatio , quae contradictionis, bivio imposita , in speciem , quam habitura est . deflectat, purὰ dc liberi arbitrii vi, & ratione pendeat; l c est a natura praecisissimε&formatissim). Ego, in hac aequatione, &quasi coniugatione voluntatis cum Deo, Vel etiam praelatione I non dubitant enim exprimere Deum voluntatis determinationem expectare, vim ipsam , & virus elagianismi contineri scripsi Et cum ab ui grame
Visus est quibusdam his verbis non satis detulisse receptae a taculis tanti viti in quaestione de gratia auctoritati,
di certam ac indubitatam ipsius sententiam , censura per CussisIe. Verum a prima accusatione merito putat se ab-s Iulum , reuerentia quam ubique erga tantum Virum Profitetur. ει quod talem esse posse ipsius mentem inter αδ απι retulerit; a posteriori autem criminatione se, eximit, suscepta lucubratione, qua demonstrat, senten-riam , quae naturae in Adamo tantum tribuit Sancto Doctori ex diametro repugnare , atque his satis putat si superiora adiungas, selutam esse primam obiectionem. Paulo dissicilior est altera ex lib. de Correct. & Grat. sed primiIm illam praeiudiciis eleuauimus, incredibile esse quod assurnis Ian senius , eo discrimine auxilij sine quo , concessb primo homini . & in totum negato auxilio quo ,
Augustinum posuisse fundamentum controuersiarum Omnium cum Pelagianis: nam cdm eum librum scripserit inter postre nos occasione erroris Pelagianorum,
praeposterὸ omninδ de gratia disputasset Augustinus, si distulisset post annum fere vigesimum ab inchoata controuersa hoc sundamentem ponere, & aliis qui istum praecessere libris aedificium pensile molitus fuissiet, nulli Endamento astructum.
497쪽
tissinia monet, ea quae de adilatorio primi hominis & A gelorum obscurius, & ut videtur, extra Scripturae autho. 1itatem , ab Augustino disputata sum , ad noc ut ex ea comparatione gratia nostrae per Christum reparati nis magis emineret , non debere praeiudicare doctrinae quae apud alios Patres, ipsumque Sanctum Thomam iahuiu odes rebus exactissimu Doctorem expressior habet γiar,maximὸ propter rationes in eam partem grauissimas,& ut ipsi videtur insolubiles,& ciare in Scriptura fundatas Atque Prosperum & Gregorium , qui videntur senten. tiae Ian senij fauere, & discrimen ab illo inductum probore: interpretandos dicit, eodem sensu, quo statim Λ
gustinum explicabimus ; cuius sere verbi ς Iocutum Amselmum etiam trahit ad eandem interpretationem de cum videatur repugnare enodationi huius intricatissimae
difficultatis, similitudine quadam, dantis Dei di accipe. re recusantis hominis, & Angeli, adhibita, popularen, magis esse, quam exactam, & solidam assirmat, pae quodam scripto Iodoci Tiletani ad Ruardum h quia per hoe non soluit ut quaestionis nodus cur ipsum accipere fuerit uni datum, non alij. Datum enim fuisse conuincit Ap stoli sententia, na' si dictum est, quod non accepisti . . quasi diceret, quod non datum est tibi, quomodo Ioan - , Dis 3. loquitur Baptista, non PQtest homo accipere Οὐ- quam , fuerit ei tum de caelo. Videtqr autem An- iselmus dissimulasse illud eiusdem Apostoli dicentis eodem loco r quis re dise niti Huic enim obiecti'ni responsio. ab eo data, minime quadrasset. Respondet etiam eodem loci Estius 1 cuidam oblectioni QRuperto,unde tertium depromit pretiudicium pro causa, quam urgemus. Rupertus enim libro I 3. in Math. proposita hac quaestione, an penes Deum fuerit ne Angelus, Q'&liqnio caderent, videtur id negare : 'uoniam , inquit, 'Deus, sicut audit, iudicat, ac proinde non potuit se coim municare creaturae, quae causa est velle ipsam sussicermi
fibit quasi sentiat Deum hoc non potuisse impedire , de subinde Augustinum reprehendit quodam loco dicen δ' teni lid est libro a . de Civit. cap. 27. QMis aude t erae Ἀ dere mel iacere, in Dei lorenata non fuisse, ut neq- veων . nerae εο o caderet Iacet iudicet Astius auth
498쪽
rita ein Ruperti hac in re, non csse magni ponderis: duo tamen obseruat non omittenda, Augustini reprehensione, Rupertum agnoui sibi se ab Augustino depraedestinatione hominis , & Angeli integri distentire, & ideo addit , quasi illum chi poeniteret, & veritate esset conuictus ubi ,rimo de victoria verbi Dei cap. 27. hanc sententiana retraectasse, &docuisse bonos Angelos, ne cum Diabolo caderent, fuisse pneuentos, & retentos peri in sum verbum, per quod seerant conditi. Et capite ultimo addit, eos gratiam per misericordiam Dei in seipsos agnoscere, quo sensu , ne & ipsi corruerent, praeuenios sest se non ignorant. Eiusdem quippe conditionis cum essent, suam in perditione aliorum salutem reseruatam , statumque retentum, non leuiter appendere potuerunt, aut poD sunt. Mibus verbis bene notandis, inquit AEstius, ma- nifeste significat Rupertus, eam discretionem, qua alij prae aliis steterunt, fuisse peculiaris gratiae Dei praeuenientis, & retinentis eos, ne cum aliis caderent.
His praeiudiciis positis, ad rem ac damus. P. Gonetus, videtur facile se ab illo loco intricato expedire, hac prima responsione, Augustinum non agere de quacumque gratia status innocentiae, sed de ea tantiIm , quae Angelis, &primo homini in peccatum lapsis , concessa fuerat , quam certum est fuisse auxilium sine uissiciens ad perseuerandum , non essicax , quandoquidem in veritate non steterunt, di hoc etiam videntur verba Augustini innuere , quia maxime urget donum perseuerantiae. Si vero instes: Augustinum addere, malis Angelis per liberum arbitrium cadentibus , bonos per liberum arbitrium stetisse, & potuisse Adamum in iustitia si vo auisset permanere, quod ut vellet perse aerare, Deus in eius reliquit arbitrio : ad hoc respondet duo, primum hoc a Sancto Augustino assertum , sine praeiudicio diuini decreti, praeparantis auxilium essicax ad credendum, ut ipsemet Augustinus capite 3. de P aedestinatione Sanctorum interpretatur simile quid a se scriptum de sex quaestionibus Paganorum. Et cum ea prima responsio totam dissiόultatem non videatur profligare, multisque patea hinstantiis. Res ndet secundo mentem Augustini eoi discrimine auxiliorum , nolle in totum quae astruxit alibi princi a euertere : sed tantum explicam diuersiam fulta .
499쪽
gratiam homini stanti& infirmo , ad bene operandum,& perseuerandum necessariam : nam sicut astensuro ho- , mini sano ad fastigium domus. scala tantum opus est aegro praeter scalan remedio quo curetur , ita etiam de Angelo & homine sano, & peccato aegro, statuit Ausustinus pluribus hunc piae illo egere ad salutem. Solutio admittenda quidem, sed accuratius explicanda, quod Paragrapho sequenti praestare enitemur.
, operosius inquiritur mens D. Augustini
TOTA haec disceptatio demente Augustini his tribus 'continetur capitibus; primo quid nomine auxili, He quo intellexerit, an habituale aliquid ad actum pii mum pertinens, an operationem & actum secundum deinde in quo posuerit utriusque auxili j dis crimen: tertio an praeter primum gemis auxilij concessum omnibus Angelis & homini aliud admiserit auxilium quo, bonix Angelis colla tiam, negatum malis Angelis & homini cadentibus Postrema haec dissi et ultas dirimenda est ex legitima priorum interpretatione, a quibus inchoanda est nostra inquisitio, 'Quoad primum caput, duobus conueniunt Augusti- niani Theologi, auxilium sine quo esse adiutorium gratiae, distinctum a natura ς Geua.vi naturali voluntatis liberae, & esse quid praeuium determinationi voluntatis, non concursum quendam simultaneum. Dissensio est, an sit habituale principium . an a Tualis motio & op ratiOL Hoc secundum asserit Iansenius, primum alij dessen- dunt: conciliari forte possent, si velinius illud auxilium utrumque complecti, gratiam habitualein. & quosdari. auctus, quos diximus etiam ex Semipelagianis oriri, quaῆPer resultantiam a gratia regeneratis collata .. Quid quiqtandem sit, magis inclinamus in eorum sententiam , qui adiutorium sine quo ex mente Augustini magis ponunt ingratia habituali, ut partem sit periorem subi jcit Deo, appetitum rationi, & praeter sanctitatem animae , placorem
500쪽
Hoc probari potest triplici genere Argumentorum. Primum ab ipso nomine rePetillir, nain Q sine quo non , magis sonat, non operationem , sicu abi csIum operatio nis . quam operationem positam : Ergo accensendum est potius principio permanenti operationum, quam motioni secundum Argumentum instrui potest ad hominem , Variis huius auxilij proprietatibuς, quas eonvenire gratiae sanctificanti, & iustitiae originali, eae Augustin' vltrbagn sicunt Aduersarij. Certu inentiri est huiusmodi auxilium sine quo, in statui innocentiae esse adiutorium additum bonae voluntati, in qua creatu est Adam : ex illo Adamum habuisse praestantia in illam libertatis. qua priuauit Posteros; esse potestitem
quandam benefaciendi, quae coniuncta cum naturalis arbit ij viribus, aut impotentia , conficiat latiosi em bene& male agendi; concedunt etiam esse donum superna- /turale a Pelagianis reiectum : Atqui certum est has omnes auxilij sine qΜ. proprietates, competere gratiae fianctificanti, ut constituit iustitiam originalemini hil Ergo digerunt. quandoquidem Vtrique eaedem insunt proprietates singularissimae.
Atque hinc soluitur praecipuum Iansent i Argumentum. Augustinus, inquit, distinctionem gratiae hominis stan iis . x lapsi , statuit ad reuincetidos Pelagianos, cum quibus nulla illi lis erat de gratia habituali, sed tantum de auxiliis actuasibus , ad qu* proinde pertinet haec disti h-
Tri. Sed duobus peccat Argumentum : primo non alia tenditur auxilium hoc sene qMo non praeter gratiam .habitualem , continere tranquillitatem appetitus , quam Pe-Iae ani nihil differre contendebant, ab ea, qua frui pos- .sumus mortali corpore grauati. Deinde licet Pelagiani admitterent gratiam sanctificantem regeneratis Baptis
mci conferri, eam tamen negabant concessam prinari ho
mini:eontra quos agit Augustinus duplici genere Argumentorum : primo ex Scriptura, quae tradit hominem creatum e m lumna m Ρnctitaret deinde ex repugnantia instituti, primum a Deo hominis in natura pura. Qigam repugnantiam ita interpretor ab Augustino urge-
Ti. mori quasi id neget omnipotentia Dei seri posse, sed id miniis conuenire illius sapientiae & iustitiae, maxime si attendamus, quae de prima institutione hominis Scrip-