장음표시 사용
571쪽
3OS . PAR AENETICA que huiusmodi rerum usiim habere, unde hausi quae toto hoc opere traditurus sum. Vbi enim per plures annos Discipuli aut Praeceptoris olfi ci , functus, diuinae illi Sapientiae docenti operatus sum : Vtentem ad varia ministeria, ad anianorum remedia , ad populorum institutionem , ad bonae mentis studia, ad Scripturarum inWr pretationem adhibui aliquali eius praesidio munitus, ad populum conciones habui, haereticos variis locis, verbo, scripto lacessivi, illorum castra aggressus sum, vires & artes tentavi. Hi&Cxperimentis , quam concepi animo, veri The logi Ideam toto hoc opere exhibitum ibo. Verum haec, inquis, inuidiam huius Tractationis constant & augent, potius quam auertant. Quis enim mortali a citra temerita em hoc Theologiae Promptuarium inhaustum ad omnes
Ecclesiastica: Disciplinae ac militiae usus suis sumptibus, suo ingenio , apparandum suscipiat Absit ut' id mitii assiimam, vel aliis pollicear rqui ingenij ac industriae inopia ab illa beatissima Vbertate dc copia, qu Theologum instrui conuenix, longius absum; quam qui ad diem vivit Mendicus, a gaza & opulentia Regia. Sed quid mali, quid culpae fuerit ; si ad extruendam Theologiae banc isdem Sacram aut munitam Arcem ditiores me prouocem 3 Si ligna secem aut aptem Si lapides compoxtem Si aliquot minuta in sumptus conferam Si variis experimentis de animaduersionibus iter ad sapientiam mu- .niamst Si notus argumentis, si noua methodo rotis viribus Rem Christianam adiutum eam 'cum harum rerum aliqualem usum babuerim. 3.
572쪽
AN NovAM THEOL. METnovvM. nonnulla etiam , iii has omnes Theologiae Par tes , interdum posito in arena dc ut gladiatori noua consilia occul rere mihi. Haec& alia id gelarius , quae paraui, hic depromo : An vero aliqua lux rebus fidei huiusmodi inuentis accedat, alio rum esto iudicium ; dum , quae in has Theologiae Partes meditatus sum, aut illuxere, pauci, ape- '
1 beologia Scholasircae Summa Anal sis.
PRi M v M damus Theologiam Scholasticam
noua Methodo breuiorem, nec forte minus apertam aut accuratam. Illius Analysim uniuersam tentamus: qua omnes huius scientiae con clusiones inter se aut communi principio anne
chimus , ordine alte repetito ab illo singulari Dei Nomine quod ipse sibi imposuit &Moysem do- ,
cuit: Ego sum qui sum : quod Diuinitatis aemu lum Cacodaemon sibi vindicauit & delphico tem plo inscribendum curauit hoc verbulo , Eι , quasi vellet dicere, qui est , hic colitur : ut mirum sit vastissimam Theologiae molem per omnes partes,qua latissime patet,duplici littera, una
syllaba , quasi coelesti dissiuuio, coagmentari & ut ita dicam ferruminari potuisse. Atqui
totius operis silmmam & praecipuam dotem iii hoc glutino partium sibi aut communibus principiis appendentium repono. Caeterorum pleraque apud Authores obuia sunt, splurimi enim ita selisu & verbis conuenixint, ut iures omnia sibi ruri commodasse, aut praeripuisse : at nullus
573쪽
sio PAR AENETICAs quod sciam) hanc partium consensionem tenatauit aut curauit ; qua tamen constare puto se tentiarum pondus, cunctusionum firmitatem ipsam denique Demonstrationis vim resolutori im, quae una icientiam essicit & absoluit.At,inquies, si easti dos & energia huius methodi Resolutori , ut inde tota ratio scientiae constet. Qui fieri potest, neglectam vel omissam ab omnibus hereTheologis, a te uno inuentam ; quasi caeteri inertem scientiarum molem compegerint, quam tu ista Analysi distinguas & ornes Bona verba. Quis neget, quotquot scientias tradidere , ista arte usos e Sed plurimum interest, an insit eorum libris, vel extet. An illam adhibeas, vel urgeas : an misceas aliis, vel solam aut eximiam sectere: an uni parti inseratur, vel totum Theologiae Corpus fulciat. Longissime distant; a te rem excogitasse & quasi ex nihilo eduxisse,aut aiasidua lectione e variis Auctoribus, quasi ignem e silice elicuisse. Fateor frequentem huius Methodi usum apud Theologos: sed multi studio
occultant, sicut Rhetores oratoriam Artem. Nos apertam volumus & exerimus : Dialectico. Tum leges , non oratorum , secuti. Qui utuntur
Αωlyli , raro & obiter adhibent uni vel alteri parti: nos tota Theologiam,nedum Scholasticam S Ethicam sed Controuersam, ista Methodo digessimus.Nec ea,quasi nostro ingenio parta gloriamur: totam referimus Doctoris Angelici libris ; quorum assidua lectione ac meditatione comperi Theologiam Thomissicam, eodem quo Phidiae Mineruam, ordine & artificio constare: atque ut statuae huius celeberrimae partes omnes
574쪽
AD NOVAM THEOL. METHOBVM. si Iin unam coibam, cuius ordine luxato, caetera
tum confusio & totius operis ruina sequebatur ;ita plane Theologiae Tnomisticae & Christianae institutio huic singulari Dei Nomini, qui es, appendet , in hoc piincipium tota inclinata recumbit.
Huius rei fidem absoluet prima & secunda pars huius operis : ad cuius editionem post lon
rum imperia,pene inuitum impulit duplex,quam spero , Mus Methodi utilitas. Nempe Doctrinae Thomisticae, quam multi falso obscuram& dissicilem causantur,vno filo contextae,ac VnOPene intuitu conspicuae,exacta complexio,& clara legitimaque cum partium omnium consensione interpretatio. Unde praeter vindicias Sancti Doctoris ac Discipulorum eius redundabit commune, hoc in Scholas commodum; nempe ad Theologiae studia Compendium, quod multum temporis & laboris redimet citra noxam profectus. Liceat mihi, Lector erudite, quod sentio, libere apud te profari. . Quamlibet floreant ac ferueant studia Theologorum , & forte antiqua prouocent: censeo tamen progressum nec diligentiae, nec ingenio auditorum respondere: quia duplici vitio retardatur, quo maxime laborant: Ignorantia vel neglectu mentis Angelisi
Doctoris ; & prolixitate scriptorum, librorum copia & mole qua orbis obruitur, ut nec possis
decurrere , etiamsi in Scholis consenescas. Quamvisc Academiae fere omnes Aquinatem communem Magistrum agnoscant: pauci tamen eius mentem castiunt,aut inquirunt. Alij notam
575쪽
33α PAR AENETICA credunt &aspernamur : alii se affecutos gloriantur,& praedicant ab ea Thomistas aberrasse. Ita que diuerpitur & dilaceratur Praeceptor Ang licus manibus discipulor una,aut potius aduersa- Tiorum. At nos harum Controuersiarum , sin omnium, certe praecipuarum , finem speramus ex constanti δ: aperta Sanctissimi Doctoris mente ; quam omnium eius. Doctrinae partium consensio inuincibiliter demonstrabit, & Thomistis eius discipulis vindicabit. Huic priuato Scholae nostrae hono, sorte ex hac Analysi alius communis Theologorum fructus
accedet. Nam tot morarum in Scholis omnes tardet, scriptio longiorum quaternionum multos grauat, & plures deterret: desperationem facit, ingentium voluminum quorum nec finis est,nec numerus) lectio infinita: de quibus vertiis , quod de prolixa oratione Laco ille ; Ant quam medium attingas, memoria excidit initium : ubi ad calcem perueneris, antecedentium
Obliuio inducitur. His malis, quibus studia re tardantur iamdiu praescripta sunt & adhibita Compendiorum Remediae, & nostro saeculis se quentantur, quibus fastidij morbus & laborum pars aliqsta leuati . Sed conqueruntur omnes compendiis redimi tempus grauissimo rei preti iis,eruditionis, scilicet, dispendio : illis potius, nos scientia tingi, quam, imbui r duobus verbis perstringi minus psesse longissimas Quaestiones quam Geographicis notais & punctis immenta fas regiones. Ita est ε, si res plurimas & varias ac pene infinitas ut fieri solet) in compendia
Congeras, is paticis explices, uno aIteroue Argu
576쪽
AD NovAM THEOL. METHODUM. 3I3mento probes. Nisi partes vinculo aliquo annectas, nisi Conclusionem unam ex altera deducas; nisi denique ex tota veritatum collactione veluti exercitum instruas,aut unitatem constituas eo ordine ut mutuo se tutentur ac firment, ut
sibi ultro citroque lumen Ommdant & per vices
sibi uires accommodent: fatigAbunt memoriam, ingenii aciem obtundent tanta retum incompositarum varietate,& prae nimio labore a sapientia 'studio deterrebunt.' Curam horum malorum sescipio. Curationem polliceri non ausim, sed aliquod solatium S leuamen hac Analysi: Quae collatione veritatum,memoriam rerum multitudine fatiscentem firmabit, menti, tum breuitate, tum Varietate conclusionum confuset,lucem accendet,collatiu-, ne consecutione sententiarum: quarum postremae mediarum , & hae primarum memoriam refricabunt, &parient intelligentiam; atque ita rerum cognatione Reminiscentiam Platonis veram non fictam inducet haec Methodus, ut omnes Theologia artes in promptu ,& in numerato habeas . Utque is,qui vel unum catenae longissimae annulum manu tenet, totam ad libitum
versat, protendit, contrahit: sic ista Analys, Theologiam habilem dc versatilem dabit; &s quod mirere,) cum breiurate perspicuam,cum claritate profundam : quia quod lucis & alti
sensus habent libri fusiores. vel a rationum numero, vela solutionibus argumentorum , vel ksuppositionibus praeuiis ; supplet connexio ac necessitudo partium, quae ad intelligentiam lucem affundit, ad propugnatione; ires, adprO
577쪽
fundam eruditionem notiones miscet, accom modat singulis omnium rationes. Hactenus da Scholastica.
Theologiae coni uerse compendium
CORTROVERsIARVM Tractationem , partiribus multiplicem, quaestionibus perplexam , sophismatis obscuratam, & incredibili Partium
contεtione tantiim non dejeratam ,Ecclesiae hoc saeculo cum primis necessariam , secundo post Scholasticam loco constituimus, & unam alteri annectimus,similitudine methodi, & arctiori Re odere mutuae societatis ad bellum in Hostes Ecia clesiae ; qua Scholastica Controuersae vires mi nistrat & arma vere Vulcania cudit: ac nisi id sociat & laboranti Ecclesiae conferat auxilium , digna foret partis conuitiorum quae in eam coriis gerunt haeretici,ut illata sibi vulnera ulciscanturiped non minus inimicorum maledictis & odio . quam suis meritis,& Bonorum studio, ac laudiis bus commendatur. Hoc immortale bἔneficium
Sanctissimi Doctoris in se praedicat Ecclesia ;quod illo Duce in scriptis superstite,& certante, omnes ab inferis natas Haereses vicerit, & naiacituras vincere possit. Id luculento argument tertia nostrae Theologiae Pars polemica probabit ; expugnatis omnibus huius saeculi erroribus. his armis quae veluti praesaga mente in anteces asum parauit,& in Summa velut in Armamentario reposuit, & quasi ad Turrim Dauidicam apis pendit.
578쪽
Synopsis di breuis Deductio Haere vi huius secuti.
OVorqvor infelicissimo omnium iaculorum,
superio e ac nostro, Ecclesiam exercent Hae reses ; ad duo genera revoco, M ad quatuor capita. Quςdam communia suntDogmata omnium fere sectarum quae a fide desciuerunt. Alia sunt Caluinistarum propria: Sed quo apertior & Va lidior sit horum omnium expugnatio , petitis ab origine malorum argumentis aut remediis: iocum , unde ista impietatum colluuies manaret, non minus anxie quam Veteres .fgyptii princi
llia Nili , sed forte felicius quaesiui. Nam post
ongam indaginem certissime comperi, a qua tuor aut si breuius malis ) a duobus Capitibus, natas omnes quae extant haereses. Communes quidem i. generis e falsa notione peccati originalis quod situm volunt in conc
piscentia prona ad bonum sensbile, &in primimmotibus qui iudicium rationis & consensum voluntatis anteuertunt: Pudenda certe hallucinatione , miseria illis malitia est, ac poena loco culpae , sensumque mali pro consensu reputaret: Atque ex hoc putido fundamento,aperte deducunt secundum sectae capitale principium,deiu stificatione per imputationem & fidem . Cum enim sitam velint culpam originalem in motibus concupiscentiae indeliberatis , quos interdumifost baptismum & iustificationem actiores sen timus , eonsequens est ve afferant, iustificationa Κ κ ij
579쪽
non insundi gratiam quae culpam eluat , sed imputari per fidem iustitiam externam Christi, quae relicta& tecta culpa nos omni poena leuet. Si ea sit iustificationis ratio. Cum Sacramentis fiat; non est quod illa instruamus verbis opera toriis, quae gratiam ut instrumenta Physica vel 'moralia efficiunt ; sed concionatoriis, quae significatione promissionem fidem excitent. Si imp tatione meritorum Christi culpa tegitur , poena tollitur; Ergo nulla suppetit nobis facultas ad sancta opera, quia omnia corrumpuntur sensu mali & peccati , quod visceribus inhaeret: Et quamvis possent elici, superflua foret ad salutaeem quam solis Christi meritis debemus. Vana sint figmenta satisfactionum, Praegatorij,Induta
gentiarum ; haec enim commisaiscuntur Catho- Iici, ut remedia aut solutiones poenarum , quarum rei sumiis, deleta per iustificationem culpat quandoquidem hae poenae nullae sunt, & omnes Binditus tolluntur imputatione per fidem, exta qua tui breui hac Analysi constan velut ex equo Trojano emicuerunt incendia,quibus adhuc flagrat Christianus orbis. Impietates,quas secta Caluinistica habet singulares , velut ex infelici ouo infaustissimum pul Ium exclusit , a fide iustificante, quam solis Electis propriam asserit incorruptam , sui & diuina
beneuolentiae ac perseuerantiae futurae non mirnus certam, quam eorum quae fide diuina creduntur. Principium istud repetit altius, ex R Irobatione postiua; qua nudo Dei arbitrio sutoquitur Caluinus) citra ullum demeritum in
aeternam mortem mali damnantur, negata omni
580쪽
gratia, qua resipiscere, peccata vitare, aut salutem consequi possint. Ex hoc duplici principio, velut e bicipiti fonte omnium impietatum , deducunt primo Ecclesiam solis Aetiis constare ,& procul reprobos arcent. Hinc veluti rupes . monte praeceps , in nouas subinde haereses deuoluuntur nullo fine, nisi quem ultima impietatis meta dederit. Inde Ecclesiam fingunt inuisibilem; quia solot electos habet, Deo & sibi notos. Hinc ad insaniam delabuntur: cum solos verae fidei tenaces credant, sua peccata quam libet grauissima, etiam parricidia, venialia starituunt, aperta eonsecutione ; quia fidem incor- maptam non extinguunt , tanquam immortale s men . nullis concupiscentiae flammis amburenudum. Hinc se Catharos, hinc se Gnosticqs &Theodidactos praedicant ; Ecclesiam uniuersam errasse, defecisse, & per mille ducentos annos insitu ac tenebris jacuisse, a se sescitandam, emendandam & nisi errorum poeniteat J vltimo supplicio assiciendam i se veras Christi oves esse , quae vocem Pastoris audiant, veras Scripturas ab Apocryphis, legitimum Scripturae sensum , also secernant, certiore iudicio, quam sit via uersae Ecclesiae sententia & consensus, hanc enim errori obnoxiam euenuis probauit , J sequae omnis fallaciae ac fraudis immur,es , nec minias . Sanctos quam omniscios , nasci:,se, non fieri Christianos , se nedum ab ortu, sed li I. conceptionis instanti iustos , eo genere Iustitiae, cui nulla iniquitas noceat , quaeque omnia etiam su- eura peccata, quasi praecoqua imputatione re-