D. Petri Tatareti ... Lucidissima commentaria, siue vt vocant Reportata, in quatuor libros sententiarum, et Quodlibeta Ioannis Duns Scoti ..., in tres priore libros nusquam antehac typis excussa, ab innumeris erroribus expurgata ... atque insigniorib

발행: 1583년

분량: 595페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

191쪽

Quarti . Τertiae. Prima. 43

rationis. suit ad talem significationem. Pro quo nota, quod

a iis, ut iste tetminus baptismus . est terminus secundae intentionis . Nam de principali significato lignificat relationem rationis, ιεώνων, ct siue relationem signi adsignatum, ut mee uerba, solacet -- ptizo mdcc. Et ecce ablutionem, uerba, N ablutio, uocantur baptismus pro denominato, seu protundamento. Pro significato autem formali significat relationem, uerborum & ablutionis ad delationem peccati originalis, Se infusionem gratis, eo talis relatio uocatur baptismus pio signifieato ibi mali. Vnde qvilibet terminus secundae intentionis concretivus, iam

per duo significata habet, scilicet ibrinale, & est respectus rationis, aliud orateriale,de est ablutio. Ex omnibux istis potest satis clare uideri, qualiter bapti simus potest distiniri . Pro quo nota quod in uis initione quoad hoc, quod aliquid sit diuini bile proprie requiruntur quinque conditiones. Prima quod importet aliquid politiuunt ecunda, quod importet aliquid per se unum. Tinia, qu5d sieeus reale. inarta, quod non importet conceptum iamplio--c simplicem. finia, quod sit uniuersale, de quibus ins cunda quis f. t .satis uisum est. Ideo uidendum est utrum illae quinque conditiones coueniant baptismo, & si sie, potetit dishniri,& erit proprie dissi iubile.

Prima ergo conditio est, quodvialiquid positiuum, hoe

conuenit baptismo,quia non est unum purum non ens, etiam capiendo non ens, pro pura negatione, aut pro ente impossili, aut pro pura priuatione, ergo prima conditio conuellit ei.

Et quod baptismus non stens impossibile, patet , quia nulli

senimili repugnat ex institutione lignificare aliqua, puta est sectum Dei, eteo non importat in se rationem taliam.

De seeuno conditione, quae e quod oportet,quod sit per se unum. utrum conueniat vaptismo, dicitur quod se, quia baptismus es aliquid per se unum. Et si arguitur baptismus, consistit in uerbis,& ablutione, sed extitis duobus, no poteli fieri aliquid per se unum, oso secunda conditio non sibi coniuenit. Respondetur, quod baptismus, 'test opi dupliciter.

v.'; et i modo pro por se lignificato,& principali, quantum ad illud quod principaliter i gnificat, di sic dieitur, quod bapti LM iis in a. 'uid per se unum, quia importat relationem rationi, signi Alio modo eapitur pro sundamento, dipto significato material , te si non est aliquid Perse unum. Et si iterum dicatur, baptismus pro per se iisniticato aliquid

connotat. Nam quilibet terminus connotativus con notae

suum Corollarium, seu sundamentum.ergo baptismus connotat aliquid, te per consequens non erit ner se unum. Respot detur,quod licet baptismus connotat Corollarium, di iii amentum, tamen talis connotario non impedit,quin sit per se

unum,&quin sit distini bile dissinitione data per additamen.

tum. Pro quo est aduertendum,quod omnis terminus,qui est connotat imas G taccidens, nunquiri potest dissi uiridissinitione quietanta intellectum,mii in eius diffinitione ponantur

talia connotata.

Ex quo sequitur,vdd nullum aecidens siue in concreto siue in abstratio potest diffiniri diis nitione quietante intellem ra AE ctum,nisi per additamentum.puta ponendo fiandamentum, ec-- si pir Corollarium.SGildo inuitur,quod licet albedo habeat 33ω- σι ι-u- prium genus,&differentiam,tamen disinitio constituta exillis non quietaret intellectum , quia adhuc staret dependentia ad subiectum. Et si uis quaerat,quae sunt illa,quae dissimu turdissinitione non data per additamentum s Respondetur,

quod sola subminita est, quae dissi nitur diis nitione non data per additamentum, & nullum accidens. Et si quaeratur, quae est dissinitio data per additamentum s Respondetur, quod est omnis illa diffinitio in qua honit ut aliquid quod non est de eo ostione diviniti, ut est ista,baptismus est ablutio corpo xii Le. hic dissinit ut baptismus pro per se significat . Ablutio enim non est de compositione illius respectus rationis, ista ergo substantia dissinitur dissinitione non data per addit

mentum .

Tertia eonditio est, quod non importet coneeptum simpliaeiter simplicem, dicitur quod haec conditio potest conuiuiren a baptisnio. Nota quod diverentia est inter sumine smplex, dismpliciter simplex. Deus enim importat conceptum sum- simplicem, quia non est compotitus, nec compombia uiso M. Conceptus smple est quod componitur ex realitatibus,& eonceptibus d conceptui cmpliciter simplex,est qui nul , lo moda componitur, idest non est resolubilis in alios com

De quarta eonditione dicitur, quod conuenit baptismo, quia importat aliquid eo nune , dc uuiuersale ad omnia baptismata. Restat ergo uidere de quintaeonditione, scilicet

utrum importet aliquid reale, scilicet utrum iit ens reale de qua dicitur,quod sola haee conditio, scilicet quod sit ens re ledeficit baptismo, ut suproprie detini bilis. Nam baptismus non est ens reale, pro per se tignificato. Nam isto inodo, non est nisi respe laus rationis, ergo baptismus, uon est dii finibilis diis nitione proprie dicta . Restat uidere ut tu baptisnus bene dissiniatur a magistro P. D. I; a Pro quo aduertendum ei quod desiindanteolo huius relationis baptismus, mi sumus loqui dupliciter . Uno modo sic, P mi bapnia nee ablutio sit sundamentum, nee uerba sola, sed uerba D ab- misi. Ulutio simul, sunt fundamentum relationis. Ita quo nota, Psi in μι teneamus quod sundamentum baptismi sit ista duo simul,dis: μιι - .finitio magiitri. non in bona . Et hoe probat bene argume tum. Ideo oportet quod faciamentum baptismi est ablutio, de uerba. Nam quando aliquod relatiuunt diis nitur per sundamentum, dein dissi niti per totale fundamentum, & non per partem tantum tenedo ergo,quod ablutio, de ueta, sulitiundamentum baptis nai, debeut fiam ambo in dissi uitione baptismi. vii dedaturalia regula. Quatidocunque aliquod a eides, suere latinuim, iue absolutum diffinitur per subiectum, debet dissiniri per totale subiectum,& non solum per partem. ut dicendo album,eu res haben albedinem. Ex quo sequitur, quod tenet, do, quod illa duo sunt totale fundamentum baptis rmi,eauendum est, quod illa duo ponantur in diis nitione baptismi, ut dieendo, baptismus est ablutio alae, a peccato mortali consistens in ablutione, di uerbis simul ab eodem abluente, cum debita intentione prolatis. Alio modo possumus loqui de sundamento baetismi, puta quod sola ablutio sit tot te fundamentum baptismi, sic uides icet, quod nihil aliud tu det illam relationem rationis, nisi ipsa ablutio. Et si quis di- eat, quod illa ablutio sola non potati esse totale fundamelum relationis rationi , scilicet quod si fieret ita ablutio , di non

dicerentur uerba, illud non esset sacramentum, igitur ablutio non erit totale fundamentum. Pro solutione icitur, quod ab aliqest totale fundamentum , quae praesupponit multos alios respectus, di multa alia. puta ministrum proserentem uerba,intendentem baptirare,ct suscipientem intendentem suseipere illud,quod ecclesia intedit dare,& hoc supp oin adul- tis. Nam in paruulis non oportet nisi promisIum, di fides parentum. Sed omnia ista requiruntur tanquam concomita

tia, non tanquam principale rundamentum. Ex quo sequitur, quod tenendo istam opinionem, dissinitio magistii est bona. Nam totale Lindamentum praedicatur de tuo toto. Et per hoc sbluitur argumentum cum dicitur, pars pridieatur datoto, negatur, immo dicitur, quod ablutio est totale tund . mentum baptii mi. Aduertedum est tarnen,quod duplices sunt partes, scilicet Qua par. essentiales,& integrales, di istae nunquia praedicantur de toto, ut etiam sum partes essentiales,quae sunt proprie materia, praccaiMν di sarma, nunquam praedicantur de toro Aliae sunt partes Gino, quidditatiuae, &istae bene praedicantur in concreto de suo to , to,ut genus,& disserentia. Ex hoc sequitur tenendo secudum modum.puta quod ablutio sit totai fundamentum, potest da Alia d. m talis diuinitio baptismi, baptismus est ablutio homiliis ali- ωινε qualiter consentientis, ii et non dissentientis, iacta ab alio, in isti. seu certa uerba simul eum intentione debita proferente, signans eis caciter ex institutione diuinam ablutionem animae a peccato. Omnes istae parti lae postea declarabuntur,& s eundum issos duos modos ponet i fundamentum, ponundduas dissinitiones, non tamen differet et inter se, de tenebi avseeundum modum in isto tractatu. Eis quisquaerat, quis modus est melior. Dico,T modus qui dicit, uerba, ec ablutio simul sunt iundamentum, in melior Exquibus omnibus habemus, et divinitim Vistra est bona, se aequatuoreotidationes eonueniunt baptismo, di non quinta. Ad argumentum principale cum arguitur. quia pars non medieatur de toto, sed ablutio est pars sacramenta . . . Nam secundum Augustinum. Aecedit uerbum ad elenae tum, & fit saeramentum. Respondet Richardus, quod de re inisciata, ne pindicatur materia de toto, cum sit totam teria artisciati, sicut archa non tantum est lignea, sed etiam est litnum. Saeramentum autem, quia est res rati

nis, assim datur te, artificiali. Sed hoe est rati m. 'Nam pars

materiae non traedicatur de suo toto. Non enim domus est

lapides, sed ad esse domus requiruntur alia, oportet er o di rete se dum opinionem magium, quod ablutio non est parsiundamenti,quod inestidit baptismus, sed est totum tu ais tua licet remotum, inter quia de relationein i 3. mediam aliquae

192쪽

44 Libri

relationes rationis, scilicet uerira , T st a tali mi tu-nto,& sie intendente.

Qv AESTIO SECUNDA.

CI Re A securulam quaestionem distinctionis tertiae quaeri-

tur. Vtrum haec sit ibi ma baptismi. Iura te. In nomine dic. Vidimus in principio huius distinctionis, quisdinea quatuor quaerebamur. l imo dedistinitione baptismi, de qua in quaestione prscidenti satis uisum est, ualiter distinitio magistri non discrepat ab alia .. Nunc consequenter uidendii mest de secundo. puta de forma baptismi. uirum scilicet lixe sit se a baptismi baptizo te in nomine Patris ec Fiiij, de Spiritui Sancti amcn. Et arguitur τ non, quia cuiuilibet habiatis materiam & rmam,iorma cit in materia, sed ista uerba, Eseptiχo te dic. non sunt in aqua, uel ablutione, ergo ista uel bano sunt forma sacramenti baptistini. In oppositum arguitur. Nam ut habetur in decretali. siquis, de bapti lino, de eius cilcctu, dicitur , si quis puerum in aquam metierit , S non dixctit ista uerba , puer non erit ba

ptizatus.

r. . H C videndum est, &e. J Pro quo nota ad sciendum .

si ure. sol mam baptism quod tarma capitur dupliciter. Vno modo proprie, prout est altera pars compositi, est . sic nulla uerba quaecunque sint ilia d.cuntur lorma alicuius sacramenti : sed forma proprie ut est altera pars copositi, eii relatio signi ad ii-

gnatum,quae dic itur tarma iactamcnti, quia per ipsam tot maliter sacramentum dicitur elle sacramentum, di iundamei tu illocatur materia . ut ecce uel ba, ta ecce ablutionem istorum

uerborum,& ablutionis ad gratiam, di ad delerionem peccati. originalis,est respccius rationis qui dicitur significatio,& ills respectus, uocatur so ima sacramen ii, non imiam illius sacramenti, sed cuiuslibet igitur ista uerba, di ablutio uocantur materia Llii dicas ex ista sundamento, puta exuet trista ablutione, ex relatione ratio uis seu ligniscatione, non si aliquid pers e unum, ergo sequitur, tu' illa relatio talio tui, non erit sorma capiendo tormam proprie.

Pro solutione aduertendum est,quod ista relatio, seu signi scacio, non dicitur esse forma sacramenti ex eo 'uod ex ipsa, di iundameto, sat alicuid per se unum, sed quia en illud, quo

sacramentum, scit maliter est sacramentum, quemadmodum . in Logica dicimus,quod abii ractum est torma concreti, quia concretum formaliter est tale, per sui im abstractum, non tamen,quod ex concreto, Se abs racio, fiat aliquid per se unum, similiter relatio ratiotus, est serua a sacramenti,quia per ipsam sacramentum formaliter est sacramentum .Et si quis dicat, no ne ista uerba baptis o te,&e. possunt dici in sacramen: o baptismii, aliquo modo forma. Nam omnes Doctores dicit ut, ae ista uerba sunt forma sacramenti baptismi. Aduertendum est, quod quandocunque in sundamento alicuius sacramenti plura concurrunt inaequaliter, de unum si habet ut prius, di de te minabile, N aliud te habet ut posterius. Ndet ei minatio tune illud quod se habet ut determinatio,dicitur esse forma respectu a terius per quandana metaphoram, &similitudinem, di illud quod se habet ut prius ta determinabile, dicit ut esse materia . Item quandocunque in fundamento alicuius sacramenti plura concurrὐt in tu aliter, de unum est principali iis de actualius, alteium uero habet se, utpotentia-ie,tue illud quod est actualius liabet se ut ioima, di illud quod se habet ut potentiale, se babet ut marei ia,Sc semper per 'u

dam similitudinem.lic in quandocunque in ivndamento alicuius sacramenti plura concutiunt inaequaliter, unum spiritualius alio, tunc ipiti tua ius dicitur eae sorma, &abud quod, quod es minus ibi ritualeae habet ut ni ateria. in sacramento igitur baptismi duo sunt, icit icet ucrba, di ablutio,nullum isto tum dicitur proprie sol ma, aut materia, sed intum per quandam metaphoram. Veii acn in prata odicum urso ima, nam

respectu ablutionis, se Labent ut posterius, S uideret miti timergo se habent ut solo a. Secundo uerba dicuntur se habere ut forma res, ablutionis . Nam ablatio se habet, utpotei. tiale, uerba ut actuale. Irim uerba sunt spiritualiora, ergo sunt si ima. Vnde quandocunque insundamento sacramenti concurrunt duo scit sibilia. tuorum unum est uerba, uerba dicuntur iarma, nam ni imitatiora. Dicit enim Augustinus, uel ba inter homines okmverum principatum in sismi cando, id est nullum est signum per quod postumus obtinere principatum ita utro ut ita, ct zo uerba sunt i tma, per

Distin. Quaestio

quandam metaphoram, di non sunt forma proprie. Unde ueta . bi habent tres similitudines respectu uerae forinae. Prima, quaa . se habent ut determinatio. cutida quaa se babent, ut principalia.Tertia quia sunt spiritualiora. Sed diceret aliquis,dicas mihi,quae sunt illa uerba,qui sunt forma baptismi. Saluitur. I'ro solutione huius est aduertendum, quod in sacra metis. duo concurrunt. Primo aliquid quod esti mpliciter uecutita rium, ex parte sacramenti,quo dimissis, nullo modo elisactari rum. mentum. Secundo modo concurrit aliquid quod est necessamum, ex parte ministri, quo dimictbminister peccat mortaliniet, licet iit sacramentum. Exemplum huius liabetur in saci mento Lucharistiae. Nam ex parte sacramenti, in primo necessarium, quod dicantur ista uerba . Hoc est enim cortu meum. Secundo est aliquid necessarium, ex parte mini liri, ici, licet, lavabo manus meas tantum, ita quod si non dicat peccat- licet sit sacramentum.Scotus etiam dicit, quod sacerdos tene: tur habere candelam, ita quod ii non habeat, mortali ter peccat . oportet enim quod saciat omnes caerimonias suas, ii di mittit, peccat, simili ter in factamento baptismi sunt aliqua ne illaria ex parte sacramenti, scilicet uerba, dc ablutio, ua V si unum istorum dimittatur, non erit baptismus. Aliud est nece csarium ex parte ministri, scilicet. Ego te baptizo in nomine patris,di Filii, Sc Spiritus an ii amentat autem sacerdos diuultiti hoc uerbum , eSO peccat mori iter, quia nou tenet tormam. D η datam ab ecclesia.

Et si quis dicat, quae est forma quam minister tenere debeti urs baptizando. Rei pondetur, quod duplex es ecclesia, scili-

cet Graeca, dc Latina. Litam dicitur, quod duplex est mini siet,quidam ex parte odicis, a.ius nu ex parte Oincit, sicut mulier, uel laicus.

Isis positis ponitur primo hae proposito. Minister ex parrite ossicii debet struate formam initituta ab ecclesain sit tar αctis sicut in Graeco. ii l. atinus, sicut in Latino.

Pro quo nota, a serina,quam debet seruatem mill et Leclesiae Romanae .ex. parte officit, est haec. Ego te baptizo in nomine Patris,& Filii, de spirituit ancti Amen. Isti ministri ex harte ossicii iunt sacerdote, cura: i, de si omittant aliquid, peccant

morialiter.

Eisquis dicat. Nonne tenorantia potest excusare ministrum, quia Drte, nunquam vaptizauit, uel apponet aliquid, uel omittet. Dico, quod nunquam ignorantia excusat ministrum, ex parte ossicij. Pax et, quia quilibet minister in ecclesx Romana, tenetur necessario seruare illam tormam , quam id

ecclesia s bi imposuit, si sit minister ex parte Oiscii, de ultra di auisti La

nent ad suum ossimum. Vnde multiplea est ignorantia. Qis sedam ignotantia est supina , sue crassa, de eu quando quis ii gligit itare aliquid, ad quod tenetur. de ista non excusat a to-.to peccato, licet a parte excusal,quemadmodum de curato die uni aliqui, si non sciret formam absolutionii. Alia est ais elata. e. est quando quis negligit scire,sue auecrat nescire, i lud id quod tenetur. Exemp:um utqvilibet tenetur scire, aia , bene, uel male agit, de si negligat scire, de affectat nescire, est . ignorantia aste lata, puta quando aliquis uult emendare ali. quem malum, de ipse non uult audire, ut sunt nonnulli, qui quando dicitur eis quod est malum,dicunt ipsi non .non, ec tala, habent ignorantiam assectatam, de hac similiter non excusat. Alia est is uorantia peruersa, quando scilicet quis negligit. scite de affectat nescire illud, ad quod tenetur, de eum hoc impugnat ueritatem, ut dicunt aliqui, hoc non est peccatum. tales hoc secerunt, Ad talis ignorantia est pessima, nec exci sata peccato. Aliae sunt iuris, di facti. Vnde ignorantia tacti est mando aliquis nescit se aluiuid fecist e. dc tamen fuit pec catum mortale, ut quando aliquis vadit ad coni essionem, ecficit inquisitionem de peccatis suis, de neIcit si iecit talem a-cium, talis est ipnorantia saeti. Alia est ignorantia iuris, de noni acti, quando aliquis scit sesecisse talem actum, tamen ignorat an peccatum sit, uel non. Alia est ignotantia inuincibius, de haec potest prouenire in aliquo duobus modis. Uno modo sitie culpa illius, sicut in pueris de seriosis, amentes enim habent talem ignotantiam, sed non ex culpa, talis ignorantia excusata toto peccato, de tanto. Alia est ignorantia inuincitatis, quae prouenit ex culpa sua, sicut ebrii, qui saciunt multa ni

la, di de illa dubitatur utrum excuset, de qua postea dicetur. Alia est .ipnorantia simplex, quando. c facit quod in se est, ut sciat it ud quini scire tenetur, tamen non potest scire, ista ex eunt. Dicebatut ergo, quod isu amia mi sui non excusat eum .

193쪽

Quarti .

s. - . Et si dicatur quam sormam debet seritare minister reui,

-m utrum nostiam uel aliam s Respondetur peristas propositim ν- se ira a nes. Prauia. I inodam tempore suit seruata ista Mima ---Πer in ptiχandi aptizat te Ioannes,uel Paulus,m nemine Patras, de Filii, de uatus Mici , Amen. Ibi exprimebantur tria,scilicet a. a. nianis, puta Paulus, uel Ioatane actus baptinandi, si ilicet in iudieatiuo scilicet baptirat, de exprimebatur pelibi adapti ara, in secunda rsona, scilicet te. Pro declaratione huis, adiaverte, ait Odstante ista raria baptizandi, suit ortum schisma,ta divitio inter baptizatos tali somia. Nam aliqui gloriaba tur esse baptizatoa a Petro,alii a Ioanne in qua rixa, de distensoneos omni, x decclesia apponeret remedium, Npropterea dicebat uiolus,qued Christut diuisus erat. Vidensem so Melissi quod talis erat diuuio inter baptizatos, ori mauit

quod rion nominaretur perso baptia anti . Secundo. quod non exprimatura ius baptizandi tu indicatium Tettio,quod

'on exprimeretur persona bapti rati, inae iida peribita , sed 1. - an terti vo ma autem baptrtandi erat illa, pinet ut sitius, Maa; m.. I risti, uno mimel'Mi is, d. iii de Spiritia: antii, Amen. ει-ci Ma siquis 4 cat . Utrum ista imma iit bona. I spondetur, quod . melius esset inprimere personam baptizati, sub nomine pri prio, quam licendo baptiretur sermus Christi. Nam quando has tiratur, non est adhue seruus Chii iii, sed bapti 1atue, ut fiat seruus Clitisti. Et hoc loquendo de serarit ut e spirituali, de

non temporali.

Et si quaerator, utrum serma, quam coeperimi Graeci fuerit bona, dc licii a Respondetur per aliquas propositiones. Prima talis istina fuit licita Graecia tamdiu,quandiu fuit supportata ab eces a Romana. cunda proposito. Talis sorma propter causam rationat E instituta stit, puta ne fieret schisiria, de diuiso in populo, ergo propter causam rationabilem. I ertia pro postio. Si talis forma tuit prohibita Graecis, cellante ea prompter quam fuit instituta,&Graeci utebantur ea peccabat mor iter,ueri tamen baptizant, licui si sacerdos in lege nostra domitteret ego, baptitando λαTxκτio de ibi maneces alia, parte sacramenti. a lVidimus superius quam formam debent seruare ex parte scii in baptizando, tam in ecclesia Graeca, quam Latinam unc conformiter quaeritur, quae est forma seruanda ex parte iaci menti, dei quae sunt illa,quae requiruntur ad hoc, quod stia cramentum baptismi, sic uidelicet, quod si aliquod uerbum apponatur, uel diminatur, non erit sacramentum, uia tot marisma Iri sacramenti, ita quod peccaret sacerdos, de non baptizaret. Rein aian.-spondetur per talem propoctionem , lorina sinamenti no est -- ju- talis,ex parte secramenti, qualis est tornix, ex parte niuiuio, ma lema, patet quia minister Graecus alia uer ponat, quam mi stet sem -- Latinus, di tamen uterque minister baptizat.rago forma quανών μυιον facit sacramentum, no est talis, qualis est Fotina,quae sebalias a tiri ex parte ministri, ergo est alia. Meunda 'opositio.In illa sorma in qua dicitur,ego bapti-xo te &e.sunt ua uerba,quae principaliter, & necessimo requiruntur, de ii ne aliqua, quae minus priticipaliter requiruntur,ut,eso, Sccinx quo sequitur, quod si sacerdos bapti hando dimitteret istud uerbum, ego, non minus baptizaret, tamen peccaret non obseruando formam datam sibi ab e etia. Alia propositio. Verbum quod exprimit actum baptizandi,& te minus, qui exprimit recipientem bapta sinum, nece lario res uiruntur,se quod oportet, qui d illa duo in ibrma baptism

semper exprimantur, non tame0 sic, quin illi termini possim uariari.Nam dicunt Latini, baptizo, in indicativo,&, te, in secunda persona.Graeci autem dicunt, baptizetur seruus Chri- sc non oportet, quod exprimantur eodem modo, non oportet, quod exprimantur in eadem persona, requiritur

tamen, quod rimantur Ex quo sequitur, quod si quis die tet, in nomine intris,& Filii,& Spiritus canta, Amen. non extri mendo actum baptizandi,nec recipientem baptismum, nulo modo baptizaret.Vlterius dicitur, T in iiii l. a sunt aliis qua uerba, ouae nece satio &principaliter requiruntur , puta, in nomine Patrix, de Filii, di Spiritus lanini, Amen. Pro cuius declaratione quaereret aliquas, si circa ista uerba. Patris, de Filii,& Spiritus sancti, fieret aliqua uariatio, utrum ibi esset uerus mo a baptirandi. Respondetur per Philosophuni uinto Phyli coxa,quod quadruplex est mutatio. in

dam est ad subi alitiam , quaedam ad qualitatem, quaedam ad reba quantitateir Huaedam ad ubi Stimiliter virea uerba bapti sim, rosmi r se potest seri quadros diciter ista mutatio Vnde illa uerba dicun

Dat πι- tur mutari secundum substantiam, quando loco illorum uese placuer borum, ponuntur aliqua alia uerba, ut 6 loco istorum, uerborum, Pam , di Fibi,di spiritu lan , poneretur genitotu geri

Tertiae. Secunda, I

ti,di spirati,tune mutatio quo ait sibilantiam, sed mutatio quo rui quantitatem circa uertia est, Quando uerius a dilue aliquod uerbum, uel remouetur,uel anteponitur, uel positio-mtur,ues interponitur, ut si ii iis uerbis patris addatur omnipotentas, uel aureratur Spiritus sancti, tune ess)t inutatio tuom quantitatem, ted mutatio quo ad qualitatem sit, quando

aufertur aliqua terminatio requisita ad construitatem, ut ii dieatur in tioni: ne i tuis, de Filio, dcc. mutat o autem ad tibi, fit uanilo hi transpostio illorum uerborum ad inuicem, ut dice

Et si quindicat, umim aliqua istarum mutationum uarietior mam sacratnenti. Respo et ur per talem propositionem, Varians illam tormam, ii intendat uti illis uerti. x tanquam Drecisa torma cleriae peccat, di trihil facit. ut dicendo in nomine genitoris,&gemis Nipirati, si qui facietis istam mutatio inis uerbis tanquam praecisa forma ecclesiae, nihil iacit de hoc dicunt aliqui sub aliis uerbis elamoribus, tu liqiiis faciem talem mutationem intendat ducere populum in errorem, eceat, de tu hil iacit. . t quaeratur rupposito, quod non intendat ducere in eo im,utrum baptizaret . De isto die tur per ordinem. Primo

demutatione, quae est quoad substantiam, ponendo talem Hopositionem. Circa lita uerba bapti te in nomine ratris, Q. ais oc Potest heri mutatio termini. primo quod loco istorum tu amniatae'. iam mi alitur alia omnino cum eis synonyma,

ei uidem rationis, puta mutando ista uel ba de Larino in Gallicum,uel iii terminos alterius idiomatis, tune di eo, quod talis mutatio quo ad substantiam, per uerba omnino synonyma. non uarrat formam sacramenti, ideo uete baptivit bapti ha ' ado in alio idiomate.Sed quaeritur utrum minister ex parte oti tu inmutatione, peccet baptizando in Galli eo, uel Hungarico. Dicitur, quod peccat, quiae telia Roma

mordinauit, quod omnia caeramenta miniitrarentur subuerbis Latinis, ergo minister ex officio debet ita sacere. Sed dice- o-- π

quod uia uerba proserantur in Latino, quam in alio idio ma-- .st. Dicitur, quod ratio est, quia ite nielius scribuntur, te proseruntur. Deo non licet baptiχatem alio idiomate, licet de i cio baptizaret sie faciens. Meundo modo, potest fieri mutatio ponendo loco illorum uerborum alia uerba omnino disparata ab illi i .nullo modo conuenientia cum illis in significando, ut dicendo bant reo initi nonrine lapidis asini, Petri, di seruas talem formam peccat.& nibit iacit,si sit minister ex o ilicio. Tertio modo potest seri mutatio citra ista uerba quo ad substantiam. puta loco istorum ponendo alia uerba hahentia em significatum materiale: habentia tamen alia senificata tot malintili tripliciter Vnomodo perplura: ut sitim iit cimam, patris, Ecfilii, di spiritus sancti, ponantur ista uerba Eenitoris, geniti, re spirati: talis baptizans isto modo, non ba. ptizaret. Radio eiu quia Christus uoluit,quod talia uerba fi retit per uerba set ficantia personas sub proprietatibus per-Ionaram,& non Saliis proprietatibus. Moco fetutus, di imratus habent alias proprietates Muam filius,&spiritus sancturinam Pater,& Filius, ex Spiritu Ianctus impore e proprietate pei sonat G. Vnde est probabile, lin aliqua inuocatione, nomen persona habeat aliam proprietatem N emeaciam quam Pn habent nomen genitoris ues geniti. Nam si aliquit nostrumceret; Ioannes, adiuva me, citius adiuuaret eum. ergo simi.

litet de aliis. ergo probabile est in haberet maiorem ejicacia. si diceret, pater adiuva me: fili adiuva me,&α quam si Seeret

genitor adiuva me : senate adiuva me. ita motius haberet inlud, quod peteret sub uerbis personas Qni hiatibus,quam sub

uerbis proprietaim significantibus. Quarto modo potest fieri mutatio pe num nomen l-

Iectivum, quod sibi fieat de materiali signifieato , sicut illatria pater, filius, di spiritu cinctus. ut die do. Ego bapti Eo te in nomine Trinitatis. Dieitur, quod se baptitans in nomine nitatis,nibit tacit. Cuius ratio est: quia ciristus instituens istam sormam, uoluit quod tres personae explicite, B: distincte

exprimerentur, quod non fit per istum terminum Trinitatis,

qui seniscat illa tria implieit d. Et illa tri pate filius, de spiritus ranctus, innaseat explieitῆ. Ideo baptizans isto . nihil iacit. ν into modo potest fieri mutatio per unum nomen, quod

quidem no a per quandam eorrespondentiam e Tectus adeaustam,sigius eat illa tria ut Christus, qui signiscat illium,is qu/m uncium, iacit antelligere patiem, tanquam ungentem,

se dat

194쪽

Libri

tidat intelligeret piritum sanctum ,ham iam ill id per quod

ungitur. Et de isto dicitur, quod baptizans in nomine. hi sit, si marmim dubium si baptitaret, uel non. lis quo ii tandum est, quod Apostoli in prima tua ecclesia utebantur ista solina, in nomine Ehristi, ius rario ei liquia istud nomen in priuini ua ecclesia habebaturan uituperium. Nd risum:&iat tendum illud uituperium baptizabant inno- ch ti et itur. Virum aliquis nunc ut es tali forma baptizaret. Respondetur quod utens tali forma, nabit iaceret peccaret. Ratio est: quia primo legem superior ιs nullus inferior po- est reuocat nec limpliciter, nee ad tempus, sed si e est, quod lex de baptizando,est sub tali sorma, baptizo te in nomine Patris,di Filii, di Spiritus sancta instituta a Christo, emo nullus inferior Deo potest eam reuocare, ergo baptivans Libi omine Christi peccat mortaliter. Et si ovis dicat tistus dispen sauit de inii torma in primitiua eccsesia. Dicitur uerum, quis dChristus dispensavit pro aliquo tempore , eo quod istud no meo Christus habebatur in derisum, S uituperiam, sed post . quam cessauit tempus illius uituperit , dideri uis, cessavit iapensatio, ergo talis baptizans sub nomine Christa, peccat, quia ille terminiis ChristuNnunc habetur in honore. Secundo probatur scilicet, quod non baptizaret, quia forma tradita semper manet sorma nisi sat dii pensatio per institutore, sedi sic est, quod tali, sol masuit instituta a Christo. Baptiro te ini nomine Patri ta Filii, di Spiritus sancti. Nec lint in a aliqua

.l dispensatio, nisi pro aliquo tempore,quo cessante celsauit di

spissatio, di sorora pr0 illo tepore instituta, ergo debemus utino asernia,&utens primatoria a. nillil facit. Lt si quisqv xl l a Scot Huae est opimo sua. Respodet seo Das M'. de Dunoua eo dicere, quod baptirans iniue sub sorma Christi r non baptizaret, neque quod bapta et lux sub tali torma non es set baptizatus,quia non legitur, quando cellauit ista dispensa -- tio.Tune dicitur, quo indubiis securius capi edum est Ideo dico,quo ptizat tali forma Iebet baptiora condita ova liter, put adicendo,si tu non es baptizatus, ego te bapti os In

nomine patris dic. si autem es bapti Zatus, ego non terebaptino πια , sit capiendum securius indubiis, Scotus naz immixtina . Prima,upollibilitas adest, uia tutissima et eligenda. cunda si non adest possibilitas uia tuti si irrat propin seior est eligenda erit cellante impossibilitate, caute i -ν dis in q,r impossialitas prohibebat. De poma maxima, eia

sum .ut pon o casum, hisd eruo commiserim sui tum ι dis bis cetitum scuta,& possum reddere, uia secutior est, quod debeo illi reddere pecunias suas . non autem facere elemos Mide illis. Si autem possibilitas non est, quaa est mortuus, tune debeo reddere suis haeredibus, auqestimat ropitiquior tutissimae. si autem non habeat haeredes, sui debis consulete maiore , di post consilium, debeo iacere elemosynas, dicere

orationes, ta orare pro salute animae eius, cum consilia maioris . similiter Possumus exponere illas niaximas de baptis Irim est, De secunda uariatione principali, scilicet secundum quania litatem, ullum est in praecedentibus, qi satina erat serara da,ςx parte sacramenti,&qu uerba erant necessaria. Ecquae suas .m. principaliter crant requisita, que nou.Vidimus etiam qualiter quadruplex erat mutatio, scilicet secundum substamiam quantitatem, qualitatem, di uin ta quali t circa substitiam

aut tria. Pinno mutando uerba sacranientes a in omni m

do similia, sub eadem ratione, de quod isto modo non uari MisIώριαε turior uias crimenti, sed aliis duobus modis . Nunc consa

menter videri dum in circa uariationem secundam pinicipa

ι- fro sim, scilicet secundum quantitatem. Pro quia aduertendum,arim I .st, quod uti uariatio potest fieri multis modis. I, ino addenc do aliqua uerba quae repugnant uiis uerbis,M MM nostrae, ut

μει . s quis Optitar Macei baptizo te, in nomine Patris maioris, ec Filii minoras e caias nullo in odo M aearet, & puraret graviter ani hoc st cox Ira fidem nostram. cundo qua do adduntur alim , reerba noni repugoantia fidei noscae . aut sormae, ut dicendo baptizo te in nomine lim Omnipotentitidi Fabi Sapiernis, d. c. talis baptitans uete imietate tamen peccaret mortaliter, si edet minisset exo scio. Item potest saer, mutatiis lacundum quantatatem addendo ali iram condition in non exissentem, ut dicendo , si ego sum Episco- pus, ego te bapti χο &e. ponendo casum, quisu talis sacerdos non sit Episcopus , talia non baptarat ses pesia mortes iter, 7uia stra H conditio non existens, licet non repugnet sol maicramenti. Vnde omnis oratio implicativa i aut dictio,.quet iacit iuncin ulli, -- Laus imi linam pro ci

tionem uel potest fieri uariatio secundum quantitatem, asdendo siquam disiunctivam tepugnantem ibrmae, ut dice do. Ego te baptizo in nomine Patris,di r ii, & Spiritussandi et vel ego te non baptizo. In nomine patris, d. c. haec est una disesiunctiva. quet noti liouit determinate alteram partem ueram, uel salsam, quare iura uariat formam. Et ideo taliter baptizans nihil saceret,& peccaret mortaliter.

Dicitur ultra. quod si talis liniario praeponendo, ues post ponendo aliquam dictionem,& hoe dupliciter. quia uel talia

dictio repugnat formae, di tunc non seruatur forma, nee baptizat,ut dic o ego te baptizo in nomine Patris,di Filii, di Spiritumini.N asini nostri, talis io baptizaret, di peccaret mor' taliter . Vel talis dictio non repugnat, ut dicendo o Petrus, baptizo te, die. ee tunc uere butiraret, sed tamen nec caree mortaliter,uel dicendo, ego baptizo ter In nomine Patris, de

a dii, de spiritusanct , de Beatae Mariae virginis. talis uere baptizate tamen peccaret mortaliter.

Alio modo potest sera uariatio interponendo,& hoe dupliciter, quia uel talia inter litio repugnat continuationi oratiotiis, ue uidelicet, quoa iaceret perdere sensum propositi nis, ut dicendo ego baptizo te.&postea nauat filuilam, disi- 'innita fabula diceret: in nomine Patris, de Filii, talis nullo modo baptizaret, quia talis interpositio iacit perdere intellectioncm primi sensus propositionis, nec seruat iribi sol ma.4Veitalis interpositio non repugnat continuationi orationis, ut dicendo, o te baptito, di neruutaret hic. us diceret lem; si, i e tua candelam. N eontinuaret dicendo a In nomine P tris S Filii, bc Spitatus sancti,tunc uere baptizaret . Nec tali νpeccat.Fit etiam ista uariatio subtrahendo, uel dimi utendo,

S boc dupliciter, quia uel iubtrahitur dictio principalis, uri minus principalix Si subtrahitur dictio princi alit, puta Pa uix uela illi, uel 'uritu sancti, tune dico, quod non uerebarptizat,4 pe careta vel subtrahit hic dictioneni minus princxipalem, pura ly unc dico,quisd uere bapti dat, quia illa dictio, non necessario requirituraicet si hi nutu ster exossici peccet, uel sit subtinuo alicuius syllabae, de hoe dupliciter, qui auri illi H llaba impedit ne audiens percipiat conceptum loquentis.& tunc non seruatur ibrana, ut dicendo, ego baptisse te. In nomine Patris, se Filii, de Spirituisancti,ues radis tu traetio syllabae non impedit quin audiens percipiat concepia .

loquentis .iuncialis uete baptizat.

Aduertendum est pro omnibus istis, quod quieunque sarit

uatiationem.&intendit inducere errorem, nunquam bapti- .,

uat, uel si intendat uti illis uerbis tanquim forma ecclesia: , nu- δεν uim talis bapti re. Et perhoe soluitur casus. quod stat duo i,

acerdotes caeci de baptirarent unum puerum, unus dicat. .sa nullo te baptizat, ego baptizo te. In nomine Patris, ec Filii, .

eos ritus uncti amen. Et alter sacerdos dicat ii militer,quae

ritur tunc quis istorum baptirat, quia aut ambo baptitaueri . tua runt eum, aut non est baptizatus. Dicendum est potius,

quod non est baptizatus, de hoc propter distinctionem. Nam superius dictum est. Ῥ non debet esse distinctio, quarum una pars repugnat alleci. Et non est maior ratiori uod unus bapti

ae quam altu .

De tertia uariatione principali penes qualitatem, oportet Demu tria uidere. Haec autem uariatio fit auferendo, utinari Moesi- πη μ quam syllabam,quae requiritur ad congruitatem. Pio quo no . IMI peta, quod uariatio penes qualitatem, potest fieri duobus in 'et alis dis. Uno modo sic, quod non impedit conceptum orationa isea audiens percipit illud quod loquens uult dicere .ut si qui baptizaret dicemio. in nomine Patri,& Filii, de sotratuit aurit, D s uere baptizaret, quo audiens intelligit quid uindicere.

Et deisso articulo fiat determinatum ab ecclesia in decretis, quod uere bapti t. . Et in aduertendum, quod ista uariatio potest fieri duplicito a sacerdote. uno modo, ex imperitia eius. Alio modo ex defectu iraturae,ita sc de istis duobus in dixuGὰ baptit M. Alio modo si iacit ex malitia, intendedo duwpulum in errorem. N isto monullo mo baptiχat, N peccat mortaliter, uel talis uariatio impedit ne audiens percipia quid loquens uult dicere, Ec talis uariat i Ormam, ut dicendo baptizo ton nomine Para tum, de Filium, dispiritum tantia. ει talis nihil tacere quia audiens non perciperet quid baptiis

etans uelit dicere. .

De uariatione, quaest penes ubi, oportet uidere, & sit trai- m talis potiendo uerba, de de ista si sit talis transpositio umborum, Me pM M. et quae uariet sententiam ibimaeo Horationis,uariat etia miser H- inam sacramenti, ut dic di ego baptito te.In nomine si tri- - . x

195쪽

ptizo te. Restat nutie soluere argumcnta.Primum probat,quod haee non sit forma baptismi, ego baptizo te de Quia sacrainculum baptismi, non habet semiam, igitur non est forma. Dieitur, quod quandocunque in alicuo sacrametuo concurrunt duo, quorum unum se habet, ut determinatio. & aliud ut det cminabile, tunc illud quod se habet, ut determitiatio, se habet, ut forma,sed sic est in baptismo, igitur. Similiter uerba in sacramento baptismi se habent, ut principalior pars,ergo sunt i, ma, non tamen sic, quod intbrinent matellam, sed per quandam similitis dinem , ut patet in principio huius distinoionis. Secundo arguitur. Qiristus non tradidit nobis illam se mam, igitur illa non es lorina sacramenti. Pro iblutione ponit rhaec propositio. rorma quam dedit Christus exprimebata iam baptizandi, di personam baptizantem,& personam te cipietitem, etiam ista uerba Patris, &Filii, & spiritus sancti. In potestate etiam ecclesiae suit exprimere actum baptizandi

in indicativo, uel in optativo. Similiter fuit in potestate eius exprimere recipiontem in secunda persona, uel tertia Nos. n.

bene seruamus selitentiam & Grinam, sed non sub illis uerbis, sed hoc non impedit, igitur sententiam seruamus,& iamniam Christi.

Tertio arguitur. Ves ista oratio, puta baptiro te est uera, vel talia.Non falsa, quia sacramenta nullam salsitatem ino dunt. Et V non si vera. probatur, quia uel esset uera, quando profertur, sed hoc non quia di do. Ego baptiro te, sensus est, O sacerdo eauset gratiam, hoc autem est salsum. Nec est dicedum, F quando est prolat est uer quia tune non est, ergo illa non est forma baptismi.

Pro solutione aduerte, quὀd propositio uoealis propriὰ dicitur uera,quando subordinatur mentali uere, ut dicedo ego sum Petrus. Unde secundum communem conceptum homi na,conceptus nunquam tormatur, nisi in instanti non esse prout ionis, ideo ista est uera in in tanti non esse, baptizo te, di quia in illo instanti non esse uerborrum,consertur gratia. Et siqvis dicat, ut illo insanti primo non esse uerbo tu, oratio non est, ergo non est uera, neque falsa. Respondetur, quod in ri- rore, nulla oratio uocalis dicitur proprie uera, neque salsa, sed solum feeundum communem modum coneipiendi ho manum dicuntur uerae, uel tesse. Nam Logici utuntur illis, ac si

essent permanentes.

Iarto arguitur se. Grees uera baptizant, & baptiratos

pereor,nos non rebaptixamus, emo ibrim nostra, non erit

Dona,vel baptismus habebit duas tormas, dicituri ipsi uere baptirant,ec nos uete baptizamus Viae eccles a Romana tolerat formam illam, ec sic uere baptizant.

Quinto arguitur, ly ego, susscienter intelligitur in ly b

Hido, ergo nondcbet poni. Dicitur u siue ly ego, exprim iur,sue non, baptirans uere baptirat, Quia ly ego, usi est uet-bum necessario requisitum, de principale, tamen sacerdos di s. Liuin ει nintendo peccaret mortaliter. Sexto arguitur per Augustinum, quinto de Trinitate, idem est patrem elici e genitorem elle, ergo idem erit dicere, iap: zote,in nomine Patris , uel Genitoris. Respondetur, quod isti termini, Pater, di Genitor, Filius, de genitus, idem impo tint quo ad coneretum, Ec significatum materiale, tamen quo ad fgnificatum formale non idem important.Nam pater,priamo, & per i e, signiscat suppositum in essentia diu in sed genitor primo importat proprietatem personalem. Item arguitur probando,quod baptia do in nomine Trinitatis, uero ba. Hi 1aret am iste terminus Trinitas importat illas tres persenas, ergo uere baptizat. Respondetur, quod licet iste terminus Irinitas, importet illas ites personas implicite, non tamen explicite, ista Christus uoluit, qu6d illae tres personae mprimerentur explicite.

Ultimo arguitur sic.Verba transposta idem signiscant, e so dicendo, in nomine Patiis, se Filii, di spiritus sancti, baptieto te, uere baptitaret. spondetur,u uerba, & nomina transposta, idem ligniscant quo ad conceptum simplicem, non tamen quo ad conceptum orationis, qui tamen conceptus ot ticum ad ueritatem sacramenti requiritur.

Secunda. 47

M tertium principale sic proceditur, di arguitur, qu M no

solum aqua naturalis pura sit comesuevi, tristeti a bari se mi. Vidimus in principio huius disti lictio init quatuor quaequerebantur. Primo.Vtrum diffinitio multim in litera erat uo-n Secundo uidimus de forma baptismi. Utrum sit ilia ego ba ptizo te. In nomine Patris, de Filii, dispiritus sanias, Scide quae requirebantur necessario requirebantur ex parte illius sacramenti. Et vidimu , quae erant illa, quae uariabant sermani sacramenti. α quae non. Nunc uidendum est de tertio princi- sali, puta de materia baptismi. Nuidetur quod aqua natura- is pura, non sit materia praecita huius sacramenti baptismi. In ista quaestione termini sunt clari Primus est aqua quae est unum ex quatuor elementis. Unde quinque sunt corpora limplicia. scilicet coetu . de quatuor et menta, ideo aqua in unum elementum, simplex Vnde ista O ..... vacorpora non dicuntur sim dilacia, eo τ non uere componantur ex materia, di tarma,sed dicuntur simplicia, per nVat Ouzm t. die ritu mixtionis quatuor qualitatum primarum, quia quatuor qualitates non sunt inlisis, neque uiri ualiter, neque actualiter, neque in aliquo corpore simplici. Secundus terminus eli aqua elemetaris, & est propriὶ aqua naturalis Et arguitur,u aqua artificialis est materia huius f eramenti, quia aqua artificialis est eiusdem speciei eum aquae: emasi ergo si una sit materia, etiam alia.

In oppositum arguitur Ioannis tertio. Nisi quis renatus suem ex aqua, εἰ spiritu sancto . Et ibi intellisitur de aqua naturali, Sc non de arti sciali , ergo totus senius quaestionis est, utrum aliquis possit baptizari ex aliquo liquore, qui non esset aqua pure naturalis. Pios blutione est aduertendum, quδd materia potest cui M. ... dupliciter. Vno modo proprie pro illo quod recieitsormam,di tunc dicitur,quod totum sundamentum significationis huius sacramenti, est materia huius sacramenti, puta uerba, & 'ablutio, uocantur materia huius sacramenti,quia totum istud sacramentum recipit suo modo illam relationem r/tionis, puta ipsam significationem, sicut ipsa materia ibrinam,& ipse respe ius proprie est serma sacramenti huius. Alio modo capitur matella metaphorace, dc similitudinarie, di ruit edicitur,

quod in quolibet sacramento, illud quod se trabet, ut primi ,

ic ut deterinicabile uocatur materia, res eiu alterius, de Raablutio respectu uerborum se habet, ut determinabile; Idea ablutio se liabet ut materia respectu huius sacramenti Ex isto

uolumus habere, uod materia huius sacramenti,capi Mo mat etiam proprie , est totum sandamentum, in quolibet sacra mento, uolumu cmi,ater habere, quod capiendo ma: etiam improprie ablutio uocatur materia huius fac ramenti. Et si quaeratur,nonne aqua est materia, de non ipsa ablutio Dic -

tur, quod in isto sacramento est duplex iniunt,scilicet signum Moprium, bd se dicitur,quis dablutio, eus num proprium es 'terius huius sacramenti, cum ipsis uerbis. Exitiosequitur fatuitas aliquorum decretistarum, qui tenuet ut concilium, ut in sentes et auderentur, ne afui bibant sacramenta. Dicebant .ri.

quod aqua erat sacramentum baptismi, quod est falsum, immo sola ablutio, bc non aqua, est sacramentum in fieri, aqua

enim est materia remota lacramenti. Item sacramentum formaliter, nec est ablutio, nee ipsa uerba, quia pro per se signi cato est respectus rationis signi ad signatum: asini enim nescirent bibere respectus, id 'pinio eorum est asinina. Seddicet et aliquis, ut tum ablutio fornialis, uel contactus corporis ab aqua, uel utrum ablutio actaua, quae eii ab abluente ad corpus, si fundamentum proprium huius sacramenti. Aduertenduin est, quod duplex est alautio. Quaedam est - . formalis, quae est proprie ipsus aquae ad corpus, quae non est a- 'liud, quam coni ctus aquae ad corpus, de ista non est sendam

tum proprium huius sacramenti. Vnde si aliquit per possbile

diceret uerba,& aqua non tangeret corpus, talis non esset baptizatus, licet diceret ueris,quiar uiritur, quod aqua ponatur super eaDut. Alia est ablutio enectiva, quae est ab ablueti

te, idest ab aliquo alio,qui imponit aquam. & ista est propriasu amentum huius sacramenti, se uidelicet quod ipsa uesebi.& ipsa ablutio essectiua ab alio, iaciunt ipsum totum se damentiam. Ex quo sequitur, quod nullus potest seipsum baptizare,quia oportet,quod illa activa sit ab alio Et liquis iterum quaerat. Vtrum oporteat per istam ablutionem. quae est pars huius sacramenti, quod mundetur corpus. Et videtur,

quod sie, quia aliter non esset ablutio Mespondetur, quod illa non dicitur ablutio spiritualiter . sic qu4d per ipsam e pus mundetur, sed diei; ur ablutio, pro impositione aquae super corpus, siue corpus mundetur,sive non, de hoc est capere a tutionem large. Ex quo sequitur, quod aqua non es signum protimum huius sacramenti, sed solummodo remotum, sed ablutio,

196쪽

eau male

si re deieria

ova alia eausa. siue malo,sed bene sunt aliquae congruentiae. Iro citio nota . quod anua dicitur habere quinque prometa te, Primo est irroidaMcundo lucida.Tertio est fluida Quarto est necessaria into est communis. Propter istas enim pro

uri erat die ut Optiimus esse in aqu',εc etiam propter alioli miles illis, quae reperiuntur in baptismo. Primo baptismus et 1 ad reprimendum caliditatem conraiscentiae . flectend in rigorem inobedientiae. Tertio ad illustrandum. claritatem fidei Pet ipsum enim recipimus,spem, fidem, 'eharitatem .Quarto ad introducendum in uiam salutis. Quin o li iurament im est commune: Ideo est fieret in aqua. Et si quis quaerat. Vtrum but inus posset fieri in aqua a tificiali, scut in aqua rosarum.

talem propositiovem . A qua artihcialis cie,cum aqua naturali. Et hoc probatur multipliciter. Primo, euia aqua nati talis eli corpus simplex, sed omnis anua artifi-eralis e mixta. ideo non fiunt ei uidem sueciei. Et si dicatur, codiri ia artitio alis est aliquando subliuor, quam naturalis,

δἴxdam est simplicitati , de de ista negatur, quod aqvia artium alis sit aliquando subtilior, quatit aqua naturalis. Alia est btilita' uut itis penetrativae, & i e aliquando aqua arti liciali, est subtilior, ec ex isto non loruitur, quin sit mixta . Et si icatur,aqua artificia i ,& nazursis, conueniunt Hi qualitate , es cultur, quod linteiusdemi peciei. Antecedens pater, uia Inueniunt in stas iditate te fluiditate, te aliis: igitur. Re Zondet Scotuc,quod umilitudo qualitatis in duobus, noli est ZiCeleni ad arguendu identitate specifica inter aliqua, ita mriri se uitur. tua: aquae coueniunt inaualitate, ergo sunt ei ui

i, sise , est sussi eiens ad arguendum dine sitatem si ecis-

ir es quibu, duobus. Ita quod bene sequitur,

eie isti habent aliquam qualitatem, Pana isti non habent er o sue ei e d. fferunt, sed in aqua arti liciali, inuenitur aliquas i , in tota specie, quae non inuenitur in aqua natura

ti, igitur speete di runt , Nper hoc soluitur primum argu-

' 1 ne indu p obitur, qudd illae duae aquae non sum muru

A msneeiei. cuia aqua artifictalis non generatur secundum debita media de distinctum processum sed naturalisse. igitur disserunt specie. vult habere Scotus, Quod nunquam aliquid

seuera r. in transeat per aliquam ia determinata. sa

si itea uam stat ex uino acetum, primo fit aqua, quae est mate-: , oriri muta, illi, duobuia Nam antequam fiat vinum, est a- oua in uite, B: per decoctionem solis,fit uinum, & sie non po-rest fier' ex uino acetum , quin fiat Mua, sed aqua arti heialis

non teneratur per determinata media. igitur. Item aqua a

se uirtute ignis decoquentis, de agent: . sed non Idetur. quod ignis sit sui sciens agens, ut ex quolibet mixto potast nerat aquam artificialem, igitur. Ex quo sequitur Co-

ilium ies uiiuum, quod ex aqua artificiali, non potest Theologo. rx hoe sequitur ζqudd nullus potest baptizare

ex sudore, uel uino, uel ex aliquo humore ero ueniente excorpore, quia non sunt aquae naturales. Lt ii quis dicat , uolo quod 9iquis sit baptizatus ex ceruuia, utrum sit baptiχa- matetus. Resi, ondet Doctor, quod recurrendum est ad regulat inis extis supradictas, quae dicunt, quod talis debet iterum bapti dari pare. sib eonditione. Restat soluere argumenta. Arguitur primo. Amaartin- Σοέπιν ei alis conuenit cum aqua naturali in fluiditate , & mgidita- arg. rinia. te, ecluciditate, iςitur sunt eiusdem speciei. Respondetur: da PD to, quod habeant similia accidentia, non tamen conueniunt in eadem specie. Sed dissimilitudo qualitatis bene arguit no a identitatem speciei. . Secundum arsumentum est solutum per illam alit inuionem,duplex est iubtilitas. Tertio arguitur,di uolo habere. Vtrum per artem possit generari aqua naturalis. Et videtur,quod se. Nam aliquis per suam ariem poterit applieare aliquod agens passo, uirtute cuius genetabitur aqua elementatis, uel naturastis. Pater. daem nes, de Angesi, per applicationem agentis ad passum, generabunt pluviam, ergo per artem generabitur aquata haec erit materia baptismi, quae est etiam artihelaim Respodetur ,τ ars poterat esse principium ruspectau , νς ς qu* . . tia friis naturasis, tamen dicitur,cr aqua naturalis generaretur ab aliquo naturali, applicantetic passum sibi per artem. Ex hoc non sequitur, quod ari sit principium per quod generatur aqua QMitto arguitur se. A qua narii ratis est subtilior, quὶma- qua usualis . ut habetur secundo Meteororum . ergo sequitur,uν aqua ex quasi baptismus, non est aqua pura. Resi mi de tu ur aqua cui est aliquid admixtum per iuxtapositionem, P.

testes e materia bapti imi . . - --

vltimo arguitiit. Si ex latere Christi exivit Lan is de Mqu ex illa aqua potuisset fieri baptismus, e go ex aliquo humore exeunte a corpore hominis, potest fieri baptismus, quest prius negatum. Et quod ex tali aqua pollet fieri baptismus, patet,quia non uidetur, quod ex homine mortuo exeat aqua. Respolident duo Doctores. Primo Innocentius dicem, quod minis aqua quae suxit ex latere Christi, fuit uera aqua elementaris. --.Patet per Euangelium . Nam qui uidit testimonium perhibuit uetitati, di ex latere suo ex luit sanguit de aqua. igitur. eundo probatur a posteriora, si non exivisset exinde, non fuis set denotatum uerum sacramentum, de veritas h uε. saera- I. menti, probatur per figuram, quae praecessit Boetii veteri te stamento. Nam Moyses percussit illicem, ex quo qua, te per hoc denotabatur hoe sacramentum baptismi, de Eueharistiae. Ideo debet esse pura aqua. Et squisquaerat. v de uenit illa aqua ex latere Christi. Respondetur quod de ii uo suit et eata in latere Christi. Dicitur se eundum solum ad P argumentum, quod undecunque, S: qualitercunque lienerit. aienit,seut Deo placuit, dc suit vera aqua naturalis,ex qua Po . tuisset seri uerus baptismus, nec potuit titisse alterata in cor- ιpore Christi,na quod alteratio ilia uariaret speciem aquς perquam alterationem baptizatus tali aqua non titisset ite tum baptizandus.' Q uitet et aliquis.Vtrum ad hoe, qu&l aqua si materia hi tui ciet enti, Jporteat quod sit pura. Respondetur per i lam di Egionem, aqua dicitur impura dupliciter. Vno m d nuta est est quid T admixtum per lux positionem, ut poti Io terram in aliquo puteo. Et de ista impuritate dicitur, Iod zmixtio nou impedit,quin aqua sit uera materialiuae, si amenti. Vnde si quis sacerdos caperet aquam penitus turbiIam dummodo sit puida,baptizaret, quia oportet,quia materia huiui sacramenti sit fluida, propterea si quis tentaret ba tis ire niue ues glacie,nihil saceret,similiter nec gelu , nec menti Et per hoe possunt soluiqvxstiones , quae possient quaeri Vilieet utrum per aquam calidam, aliquis possit baptitari,

dicitur quod ite, quia ista alteratio non uariat speetem aquae. dicitur qu P si Auod ii uariatur species aqv* ς

Latiti Lari Inquirere autem, quae alteratio uariat speciem a

D quartum principale se prooditur. te arguitur quod in Astitutio baptismi &e. Vidimns in principio hui ut disti ctionis qualiter quaerebantur quatuor. Primo de dii finatione baptismi. Secundo de Q a baptismi. Tertio de materia. Virum scilicet aliquis potat exesimo liquore baptizare, qua

non esset aqua naturalis, 3c diximus quod non, nec timili ter ex aqua artificiali. Et vidimus qualiter aqua, quae exivit ea latere Christi suit uera aqua, ex qua aliquis potuisset baptizari. Nune uidendum est de quarto principali. Vtrum lcilicet institutio baptismi, euacuavem circuncinonem. Et arguitur quod non. Matthaei quinto habetur. Non ueni sol uere legem, sed adimplere, sed ei reuncisio erat in lege r Genesis i . ergo Christus circuncisone non euacuavit,institum:

baptismum.

In oppostumi arguitur: Ioannis tertio Nisi quis renatus fuerit ex aqua re Spiritusanctoice ergo baptismus post institutionem,erat simpliciter necessarius ad salutem, ergo circuncisio sinpliciter est evacuata, quia non simul concurrunt duo me

lassicientia circa ierim

197쪽

Quarti . I ertiq. Quarta. 49

Item habetur ad Galat. s. Si circuncidimni, nihil odest

Quaeritur ergo. Vtrum quando baptismus fuit iustitututi

cessauit circumso, ira quod postea nullus debebat circunei di unus terminus ea declarandus icilicet institutio baptis im, quae non est nisi deterimnatio Christi, qua uoluit 'nives baptizari. Pro solutione liuius qυfluoms, ponuntur ari quae propositiones. Prima propositio est,pro qua iupponitur,iu iaci mentum baptistat ivit instatutum in noua lege, seu inlese euangelica: i eu in lege Clitisti: seu iii iege gratia: quod sit postum probatur niuitis aucioritatibus . tiuio auctoritatibus Christi, de apostolorum, & multorum aliorum, quis aucior rates non allegat set niti Lociuili et uerum , ergo suppotatum uerum. I t si quis cicat, tu dicis. ω hoc sacrameurimi ruit institu im in noua itae, quiro quando fuit uilii tutum, Rei pondetur per aliquas propolitivnes negatiuas. Prima. S cramentum baptismi non fuit inititutum quando Christus

tus baptismo Christi, sed Ioannis ergo tuc sacramentum illud non ivit ipsi itutumast tamen aduertendum. l quando Christus uoluit rinari Ioanne, manifestauit materiam hui sacramentit quia aqua pure naturali, uoluit bapt ars,ergo ostendit qualiter aqua pure naturalis, est materia huius sacra

ment .

Secund propositio CKristus non iustituit hoc si me tum, quando dixit Nicodemo. Nisi quis retratus fuerit kri quod probatur.quia non est uerisimile, quod principale sacramentum nostra lWis sitem institutum in conclaui, idest in una camera, uel homini priuato, per quem Christus nolebat hoc sacramentum promulgari, ergo imui: ur, ae illud iaci mentiam non fuit institutum illo tempore. Tertia propositio negativa. Non ei tuerisimile,quod Christus, non instituet ix hoc sacramentum ante, ec di nisi erit instituere usqua ad diem Alcentionis, quod probo. Na ante pallio mortem Christi, Apostoli sui baptizabant itio baptismo C isti, ergo lignum est, quod iam erat Histitutum ante tuo tem Christi, et tu, ndist sit institutionem huius sacramenta usque ad ascensionem Et hoc est quod dicebant discipuli Ioannis, uenium omnes ad eum, Pura Christum, ecbaptitautur, ob potabam Apostoliario illo aduertundum est,quod istud lac amentum non fuit insitiuum quando Christus d cit Apostolis suis, Ite docete per omnem mundum baptizantes, ita tune magis praecepit promu saxi ma quam iussitiitionem. Existis sequitur, quod istud suppostum eii ratis trabile, puta, quod istud iactauis sui: anititutum in noua lege. Probatur, quia priuei pale ramentum legis gratia , per quod intratur ad eius obtutu trouem,debuit ede nouum, di proprium isti legi, dc hoe siusacramentum baptis , ergo aebuit sue uouum, de annit Minista lege. Adueitendum est ulterius, qudd quattuor sunt quae de Orunt conueui se acramento baptismia Primo debuit esse ei idem in sua signa scatione, quia lex nostr et lex veritati euacuam Dmnem umbram, de oblicunt tem scripturarum,.ergo debuit eue euidens in tignificatione, itast oportet euidenter lignificare euacuativitem peccati or rinalis ab anima. secundo debuit esse copiosum in collaturi e gratiae . quod patet. Nam hasetur Ioannis primo.Gratia dcueritas per I

sum Christum suis est ita,quod uult habere,quod lex nostra,

est lex grati e dc ueritatis, ergo adiuta ria nostrae legis debeat se copiosa in collatione gratiae, de tale adiutorium est sacramentum bapusmuigitur.Lx quo sequitur, quod multo mai

rem gratiam nunc baptisinus conieci, quam conterebat cir cunctito.

Tettio debuit esse sicile quia iugum meum suave, de onus meum leue. Illa quae Christus dedat in lage nostea, dedit su via,levia, de dulcia.cum solum habemus decem praecepta. uitur una dubitatio. Vtrum sacerdos baptiae ans iuue- .nem,de alcat sacere aquam:Respondetur, quod bonum delicitum inet ealei acere aquam ad baptinandum, quia ouus Christi instraue, igitur 'topter periculum pueri bonuio est calefacere aquam, nec caliditas mutat speciem aquae. Quarto debiti tesse istud iacramentum commune. Pro quo nota, quod Deus ad logem Moysi tam 1 elegit unum populit uicet Iinlaimina, sed ad Iegem nouam, et sit totum iniimium Nam dixit Ite pet uniuersum orbem. igi cur est commine. Ex suo sequitur, quod de qualibet secta uouet. μί- Euari, ec iuste. Nams aliquis sicit quod in se est licet si de alia secta. Dico, quod uere baptismum recipiet, di non baptismum i luminis, sed naminis, idest gratiam Dei, licet si paganus, dummodo inquirat se tam meliorem, siciendo quod in se ell, recipiet baptismum flaminis,ergo bapti2atus gratia. Aduertendum est,qubd in ablutione inueti iuntur quatuor. Sed Primo enim ablutio est euidens, quia iit coram populo. Secu- - θ boni ablutione, copiose consertui gratia. Nam qua baptissi DNa. Mi. malis est aqua reiectionis. Nam dicitur super aquam resecto c. O . ius educauit me, ideli super aquam bapti sinat aertio ista ab--s.lutio eit iacili , de no tam diuicilis, sicut suit circunctito. Nam HI DA ista ablutio est communis omni i exui, de omni genti. Dicitur notanter onam sexui:quia in ueteri lege mulieres non circun ridebantur.Nune uidenda sunt duo.

Primo. Vndelit necessaria sui prio baptismi, idest unda ειώ-zea,v obligamur ad suscutionem baptismi. . A ait

Secundo. utrum adiissceptionem de ex tali institutione suerit circuncilio euacuata. Pro primo ponitur talis Proposicio. - μές institutio faciamenti baptismi praecessit promuliationem. - .

unde ad hoe, Paliqua lex uel praeceptum promulgetur, duin

conditiones requiruntur.

Prima,*talis lex sit determinata a suo legissatote,a quo est constrinat Et aduerte, P talis det et manatio legis a legislato ti ad re non est nisi iustitutio talis i is. DPι ρο- Secundo requiritur, quod talis' lex suerit reuelata alicui is uations praeconi, uel nuntio solenna, per quem talis lex promulge

tur, de quia diuiti tutor uelit pet talem praeconem l empi mulgari.

De institutione legis uel praecepti deto sui uidera. Et primor a iiissonu huius sacramenti, nullus obligatur ad suscintimis--

huius sacrameli. Nam susceptio huius sacramiti, no est nobis aeum necessaria ex inlututio . hac quo sequitur, quod per institis- sM.tionem alicuius legis, nullus oblizatur ad illam legem serua dam. Vnde rex instituit aliquam legem, de deternunat se ad hoc, qubditae aliquid sua auctoritate. Illi deterina tio, no obligat nos ad iliam legem, de hoc est quod dicit Domitius, Ioannis. I 6. si ego non uenissem, de ei loquutus non suissem, peccatum non haberent. Ex quo sequitur , quod nullus tenex uia aliquod praeceptum diuinum,nisi tale sit promulgatu 'pet praeconem idoneum, de aut Lenticum , de de cuius ueritate est iama, de euius manifestationi, non estcontradicendum. Ex quo sequitur, quod per solam institutionem praecedentem promulgationem, populus non titit ob viatus ad bapti cmum. Ex quo sequitur, quod circuncilio . seu illud praeceptu uod erat in circuliolione, non debebat immediate diminuaeat quia non debuit dimitti circuncilio, nisi hierit cor tu do de inuitutione baptismi, sed non potuit esse talis certitudo nui poli pro iuulgationem. sed talis promulgatio non tinyimmediate post institutionem iacia, sed longum tempus pos

.igatur.

vitemus .st notandum , quia promulsatio δ: cuiu secrλ' 1,--t . menti,ues legas, uel piscepti, po si pom dupliciter,uel potest G ificii dupliciter. uno modo per uindum sol, ibi. Ait modo . .. i. i.

per modum praecepta unc ponitur i lis propositam Corauum init, quod factamentum baptisini primo promulgaretur per ς modum consilii, propter duo. Primo quia lex euangelica ea persectissima, non debuit ergo instanter ει praecipitanter imponi , sed cum moderatione . ergo congruum fuit quod hoc sacram tu primo promulgaret ut per ni tu consilia secundo. Vetus lex tio erat mala:sed bona quia a Deo instituta, ergo nodebuit, subito mici, sed oportuit synagogam, idest ueterem legem, cum lionore dc reueremia tepebra, ergo congruum sati primo promulgare sacramentum butismi per modum consilii. Exitio sequitur , quod circuncison in suit euacuata per institutionem tantismi. Secundo dieitur, quod non siit quad. euacuata per promulgationem baptismi factam per modum in tarium iconsilii. Tertio dicitur, quod circuneisio euacuata fuit siae ι- quando hoe sacramentum fuit promulgatum per modum 1 praecepti.

Ulterius no quod promultatio de alia lege, vel pretoepto,

vel sacramento tacta per modum consilii, non ob lagat ad n contemnendum. Exquo sequitur, quod consilia Dei non obli at modo ad seruandum, ea tamen obbrant nos ad non . continendu, Nitridendum illacio non sunt ridendi qiu intrat A v M., religionem, εe profitentur paupertatem. Nam qui contemit istaeonsilia peccat, quia qui contemnit asta contilia, contem ni ipsum C stum. igitur . sed promulgatio per m odum piscenti, non si tumo MN ad non contemnenatam, sed etiam

198쪽

Libri

praereptum sit negativum ad eauendum. o. II UT Aduertemium est, quod omnia quae dicta sunt , intes ligui

να-τι- da tur de praecepto diuino, α non humano. Vnde ali Fando lici-d - tum est contemnere , aut noni eruare pmceptum humanim . Non sie autem est de praecepto Christi, quia talis non potestris . deficere, nec mentiri. Praelati autem humani, ne deliciunt aliquando, igitur tac. elax secundo principali, scilicet. An ex eodem suerit acuata &e.J vidimus in lectione praecedenti, utrum sacramen tum baptismi euacua uetit circuncisionem , di qualiter, dic batur, quisdiacramentum baptismi institutum nait in noua

lege, & de duplici promulgatione baptismi, scilicet perni dum consilii, de per modum praecepti. Nunc quaeritur utrum susceptio baptismi simpliciter ne- eslatia, evacuaverit circuncisionem, idest utrum postquam '' ' saeramentum baptismi suit promulgatum cessauem circu eisio,ita,quod si aliquis post promulgationem baptismi fit GV set ei reuncisus,peccaue di non recepillet gratiam. Pro solutione est notandum, quod duplex est opinio. Prima est Rictardi de media uilla, quae stat in aliquibus propoli

tionibu .

Prima In tempore aliquo sacramentum baptismi suit promulgatiim per modum consilii, & tunc circuncisio adhue filii necessaria, ita P Iudaei de necessitate tenebantur ad circunct- fionem,quia nondum fuerat reuocata solenniter. Aduet tendum est tamen, T istud t' promulgationis, iiiii ab institutione, usque ad mortem Christi, de tunc erat necelsama circuneisio. Io tenebantur Iudaei neccsario circuncidi. Meunda eo lusio est haec. A hassione Christi, usque ad promulgationem sacramenti baptii ini per modum praecepti, lici ta erat ei reuncisio, sed non erat necessaria, nee utilis dic uid licet, et circuneisio in illo toto tre promulgationas a palsione rasti non coierebat gratiam. Et hoc uoluit habere Christus, eum dixit, omnia consummata sunt. .omnia legalia quoad viditatem cessauerunt, uel consummata sunt.1. non plus habebunt utilitatem, uel uirtutem suam.Vnde promulgatio fuit in die Pentecostes, ne eluit promulgatum sacramentum bapti simi solum isto die,sed iti magno tepor in illo tempore promulgationis,et uncilio erat licita, sed non erat utilis, neque

necessaria.

Et si quis quaerat, quod remediu erat in illo ipe pro pueris.

citur,u habebant iidem parentum,& hoc sum ciebat. Tertia eonclusio.In tempore post promulgata pnem euangelii ei leuncilio fuit mortifera. 1.post diem Peatecostes, circum risio non erat necessaria, sed mortifera Pro quo sciendum, Τ illud dicitur imortisertim, ad eui ut susceptionem quis peccat mortaliter. Ideo, si quis uolui siet cir--ncidi in il O tempore, peccasset mortaliter. Libaee inopianio Richardi. Sed Scotus non est colentus de ista opinione Isi arguitur se. Primo contra primam conclusionε, probido , liri tre in quo erat promulsatum sacramentum baptismi per modum coni re lit,circuneatio non erat necessaria Guius Npositum tenet et macon luso Richardi. Et arguitur sic. Sando ii velunt duo praecepta sie se habetin, P ad positionem unius tonitur totaliter altu tunc ad consilium unius, tollitur necessitas terius, se ui no est ne ite suscipere illud Gramentu, sed se est, ς sacrametu baptismi tollit totaliter circuncisonem, ergo sequitur, ut eo siliu de sacramento baptisma, tonit itectistare ei reuncationis, erso pro tre in quo sacramentu baptismi erat datu per modia coli lii,nullus tenebatur de necessitate cireueidia Ex hoc possumus elicere, v ante passio M Christi, erat datusteram emum baptismi, ideo quicunque sitit baptizatus in illoton porri sibi conserebatur gratia, di uere bapti habatur. Seeundo uitur, ae in illo toto tempor acramentum ba ptismi etate in & co uiuebat gratiam, bc delebat peccatu

Confirmatur, quia saliquis veni siet ante Dissone Christi, te uoluisset baptizare puerum suum, ille sui siet ueta bapti a-tus, di tecepit et g --, erso non erat necesiaria circum

Et s aliquis dieit,u s siquis sitiiset bapti1atus in illo tem-

. pore, ueri tui stet baptietatu . tame pater piacasset mortaliter. Contra hoe arguitur secundum Scotum, ante octauum diem in quo puer de bat circuncidi, ii luisset baptiχatus, uere tuisset baptitatus, nec pater peccabat tunc : ergo non peccabat poli si dicatur peccabat ante octauum di cm. igitur di post. contra erat xc medium sui sciens ad doletionem peccati origi

lineio si pausiadae et ubi illud remedium, uon .

Distin Quaestio

Lae omnibus istis uult haberescolux, u in toto tempore inta pallionem Christi, in quo sacramentum baptismi fuit promis

satum, non erat necessaria circuneiso.

Contradi c. Vult arguere contra secundam eonclusionem Richaidi, in qua dicitur, quod in toto tepore a passione Christi ..usque ad promulgationem baptismi per modum praecepti, non erat necessaria circuncilio, nee utilis, sed lieita. Et argutiatur probando, T seut fuit necessaria ante passionem Christi, ita ex post, de arguitur sie. Nullus se habet aliter ad aliquam lagem, quam prius, nisi quia illa lex est lita aliter promulgata , quam prius, ted se est, quod sacramentum baptismi, antequa Apostoli baptismum pridieassent non ivit aliter promulgata post passionem, qui ui ante, ergo non aliter obligabatur quis ad baptismum post passionem quam ante, & per consequens, si non suit necessaria cite ei siὀ post passionem, nec ante. vii de post primam promulgationem sacramenti baptismi, non suit alia, utque ad diem PEtecolles, de tunc incoeperunt promulgare per modum praecepti. Et arguitur secundo, ab e dem est uis reuocandi, de obligandu sed se est,quod a passione . . . Christi, usque adytomulgationem baptismi, uis obligandi erat ad circumitionem, ita quod iudaei adhue obligabantur ad circuncisonem, ergo uis reuocandi ei ab illa scilicet pr inuigatione euangelii, de quod esset uis obligandi ad circuneisonem, patet, quia nondum erat solemniter reuocata. igitur erat adhuc necetiaria ad remedium. unde si aliquis a tempore promulgationii, usque ad diem Pentecostes uoluisset cir cuncidi in eo delebatur peccatum originale, de conferebatur gratia, quia nondum erat solemniter reuocata, ergo erat ne cessaria, ta utilis.

Item 1iost passionem Christi, usque ad promulgationem, iudaea tenebantur circunc dere suos paruulos, quia nondum ei te stabat de s bleni reuocatione, igitur circumisio erat eis utilis Nam irrationabile ellet dicere,et tu ι tenebantur ad ali

quid quod esset irrationabile. Item nunquam fuit homo derelictus sine remedio orto, te

quin esset certus, i est et remedium certum, ergo pro illo tempore fuit aliquod remedium pro sitis pueris, Be illud fuit ortacilio, quia nondum erat promulsatum sacrametum baptisui per modum praecepti,ergo circuncilio erat utilis. Scotus arguit contra tertiam conelusionem. In qua dicitur, v circunetho post promulgationem fuit mortica . A guitur lic. Legalia post promulsationem euangesti non fuerunt mortitera, ergo nec circunei h .consequentia patet, quia circunciso erat unum de Iesalibus. Antecedens patet. Actuum aliae

Paulo,qui post promulgationem uenit ad Iacobum , 5 ad lios socios ad Hierosolymam, de habuit consilium ab ei in ascEderet ad templum, di facem oblationem, id ei legalepto seipso,quod non fecisset,s oblatio fuisset mortitera, ergo:

raua adhuc non erant mortitera. Diceret aliquis,quod Pa sus secit hori sed cum hoc euangelium, neque sacramenta hue erant solemniter promulgata. Contra, ut possumus habe .. ex Actuum it . de ex magistro historiarum. Illa oblatio tua . . . v. m. suit tacta a ilaulo per septem dies solum ante detentionem sitam, de ista detentio luit iacta in principio regni Nero- . . . nis, de tu coepit resilire Nero uiginti annis post passionem ... A,

Christi, te per tres annos incoepit facere illam oblationem, e go male dicitur, quod sacrament' de euangelium non eram adhuc susticienter publicat Sequitur ergo, Pista opinio nota Quantum ad istum articulum dio, quod in baptismo &α Vidimus in lectione Maecidenti qualiter Ricbardus de media villa respondebat ad istam quaestionem. Utriam quando istud faciamentum bistisini fuit promulgatum, cessauit circumcisio. Respondevat per tres con lusiones, quae improbatae

fuerunt.

Nunc autem Doctor ponit propriam opinionem respontauam ad qonem, de primo uidebimus tu quo tempore fuit uram lis, de in quo non, sed adhue primo uidet uni est de biseisino. Pro quo ponitur talis propositio. Ipsius baptismi tantur duo suerunt tempora. compus in quo ruit sub consilio, de tempus a na1 in quo fuit sub praecepto.

Et si dieat aliquis. Non iluestigo, quid est baptismum. e bisi . .

sub eo ho. Dico, quo non est, aliud quam obligare ad non contemnendum baptismum, de non obligare ad non recipiendum. Vnde baptismum esse sub pracepto, est baptismum o ligare ad recipiendum ipsum , de non solum ad non eo temnendum baptismum. Pro quo aduertendum est, quod primum tempus ipsius baptismi, puta in quo fuit sub eo

his, sibi iaci, minc perlint

- , α

199쪽

Quarti P Tertiae. Quarta. st

messiore Euangeli iura, uel baptismum, & durauit usque ad

diem l 'ente sies, de tunc non tenebantur suscipere, sed tene

bantur non contemnere.

Aduertendum est tamen o baptismus post mortem Christi

aisque ad diem Pentecoii on alio modo currebat, Quam aut e mortem Chri Jι . Ideo ii ante mortem l hi isti erat de coul

rimetiam si, quod est cotura Ricbardum, qui dicit . u po ianor telo uariaturn fuit illud dati amentum, ied secundum tibrusi iis baptaimi. puta tu quo ivit 1 ub pracepto, incoepit iu diei muccoti . . in quo die Apostoli in re erunt praedicare aniensit , α auci uilatauu Luangelium, ta iactantvma,ci

'ros, io Apostoli a passione Christi , usque ad Pei

- . te illam, nurimam praedicauerum sola militer, ta hoc dicit . Christus. Vos autem sedete in ciuitate, donec induat in uir

IDimus luit prius publicatio in Ilictu salum, quani, o xi λ o. rt os aliqui tueriint prius obiugati ad bapti inuini l scipiendum, iii in alii, qui tardius audierunt prouiu tios

baptis inuem' durauit per magnum tempus ilia promulgatio. ait hoc deptimo tempore bapIitim Vlti ini autem tempus baptismi durauit a die tatecostes,

iisque ad diem iudicii. Nunc de tempore circumisionis uidendum est. GH-, ID P Qquonma, τ qua ζ uorti crunt tempora circ incit 'nix . Vnum in quo Lircuncilio sui decessaria utili , εἰ liciis c n Thalii idum in quosvit utilis,non neces lari Tertium at quo licita . ortum sitit, in quo non ivit necessaria, Deque u iis, Π qqς

α; . sed mortitera. .homqs linendo peccabat mortaliter, ut siquis nunc citeuncideretur peccaui mortaliter. ii Irio quo nota. π primuin tempus tu quo cireunciso si it ne .cessatia, initi ac licit suit ante Omiae tempus baptis Midante tuam Christu de Apostoli, praedicarent Euangelium, hQui auit ab Abraiam, usque ad illud tempus, doli illo toto te

Staia alti- Porei necessaria de praecepto. secumlum tempus circunci ι- sionis luit cum principi Q baptaimi ira quod ista duo timuic rciarimine rebant, scilicet principium baptis ni , dc ult imum tempus cir- . cuncibosi M. Ecdurauit usque id die Petecostes, toc buriimuso Gri iis, de circuncilio erant licita de utilia , sed nullum eorum et At tune ne gasium, ita quod in isto toto tempore, nullaι in gisl obligabatur ad unum, quam ad aliud. ita quod i adaei tuu

tet aut sui opere baptismum, S bene, de laudabiliter fecit lent,

de similiter circuncidi, quia nullum eorum erat adhuc sub prae .cepto. Ex isto sequitur, p primu tempus baptismi, in quo scilicet tuit datus sub consilio, euacitauit circuncis ouem quoad necessitatem, ita non quo ad utile, de licitum . Dico quo ad . necessitatem invia bene permutebatur, quod tunc homines . non circunciderentur, ergo: εἰ hoc multum congria uni suit, quod in illo tempore, in quo non tollebatur tota iter prima lex, nec totaliter imponebatur noua lex, quod illa duo limul currerunt. L per hoc soluetur argumentum de Basso is, qui

'i-- . iii Iboc te hic, ipse enim arguit primo, probando πο gρ ηὐαcircuitoso erat adhuc necellaria a principio, in quo Christus iaeα it 'dicare, usque ad passionem suam.Circunctii oti it nece uaria quandiu durauit lex seripta ueteris testamenti, sed lex scripta rauit usque ad Pisonem Christi, non ultra, ergo cite incisio erat de lege scripta, de durauit usque ad pasesimiem Clitis igitur luit necessaria.Respondetur, quod quie,quid sede lationescripturae pete is testameti. Dico. quod circumlitationunt nece alia in illo tempore, quia interpretati ac tilite uacuata necestio circiuicisionis, imponendo b

r. isui. ν. ptismum sub consilio . Secundo dicit ut . quod aliquis legi d 1 torpotest seruare so i tutam, non seruando quo ad omnias j zm praeopta illius scripturae , poterat igitur et se lex ueteris: si c. ι, - οὐ ec non esse cucumisio, quae erat praeceptum iuba Paline. Liperhoesoluitur iecundum argumentum, quod tale est, quia nullus aliter se habet ad legem nunc, quam prius, nisi illa lex stetit summier reuocata, sed ante diem l'entecostes non

fuit selemniter reuocata. igitur. Respondetur, quod tuit interpretatiue reuocata promu

trando baptismum esse s ab eonsilio, sed oon ivit reuocataqu' ad omnia sed solum quoad necessitatem , de non quo ad utiliitatem. Terti itempus circumitioni tiput in quo noui uitnecessaria, nec utilis, sed licita, fuit simul eum tempore se doaraptis nas,puta quoad tempus ipsius iuultici etiam ad tempus multum pol . . tiuo quo nota, quod secundum tempus Mi ismi suit a dici

Peii lucolles , de audientes praedicationem obligabantur nun quam circulicidiis Cite uncisio autem durauit eum illo tempore per icialecim annos, quod iudaei poterant circunct- dilicite.

Pro quo nota quod secundum tempus baptis uti incoepit iadie Pentecolles, scilicet quando Apostoli inc perunt praedi-

care Euangelium tu Hictu talem , ec conuerterunt in uuo die servit triam ha homilium

secundo nota, quod per tempus Pauli, intelligitur templi suae puri dicationis. Vnde poliqiaam Paulus fuerat Authiochiae, reuerius ei in Hieruialem, devenit adstat res scilicet Iacobum, ec habuit coaluium, Quod intraret templum, deceret oblatio ueropro seipso, de hoc iuit per id tium quatuot

decuri an uiuum post pastionem Christi, dc in illo tempore.

ix xi poterant cir in cidi, tamen circuncti O lion erat utili .

neoue neccuaria, i d bene erat licita. Vnde Apostoli potii a limi Christi, secerunt quatuor conellia in iii erusalem 1 limum iuit quando elegerunt Matthiam in Apostolum, ecerant centum S uiginti, tam discipuli qu in Apostoli, δή i fuit io .emnis electio, tunc temporis Iacobus erat I Pii copus in Ilierusalem. Secundum suit in quo et inerunt septem di 'coriose discipμlis, inter quo scephanusiisit unus. Ter inmconcilium suit, quando Paulus uenit ad seviores Hierusalem.

quo ad hociquod cus cruare legalia.Iudai dicebant, tu gentirles d. bebant teritate legalia di formidabant gentileti tunc uetiit Paulus in Hic ui alcin, de Iacobus erat Episcopus, S. cue clusum est iu concilio illo, quod ii on debere 'Non iugum discite iliis, qui conuertebatitur at fidem, i a pia tua leuia det, .hanteis dari, dei crescripsi; quatuor e .so rectili , de A Flu ochia. I in o. quod legalia non tenerent . Secundo quod aquatuor te abstinetent,aduobus ii eccisario, scilicet a sor mei . tione, de ab idololatri Tertio ae se ab itinerent a suffocato, ora languinς. ude iussiocatum. non est nisi animal mortuum cus o sanguine, ec ab illis duobus de bant se ab linere non de

necessitate,s solum ad hoc, ri' gentes conuerse non elicet ab hominabiles iuda: i nde idio . N.Barnabas tuleruiit illas literas, bc tu iunt ad pix dicandum, N.rcueritis est Paulux Hie tui alem dc iccit obl tionem pro ieipso, ec seruabat legalia . . artum concilium ivit in quo Iacobus, ta aut cousuluerunt Paulo, de puriticatione sua. Qua tum tempus ei cunei sonis curre hat cum secundo: e uapti .m,.quo ad conuersos, saltem per quat x idecim anno, post, sic uidelicet,. v quo ad couerso circuciso no erat iis xesialia .nec ut uis, acclicit sede ax vis mori itera , ε .hpq est quartum tempu, quo ad nos. quia si nunc aliqui, Orc uiici de ietur, peccat mox liter. Lx isti sequitur, T secundum re pus baptismi, quoad iudaeos co Usrsos arripei pio su , u etiam post tertium conci tum Apostolorum , exclusit circunfxiliovem inicitam, bene Ianicu LAUdiit quoad necessitatem, sed non quoadu itum, bene tamen quo ad gentiles, exclusit de quo ad nec citi inten ,, vi quoad utilitatem, de quo adliclatum , ita quod ido tempore erat cis morti inra. Si obiici uita quod Paulus restitit i erro, . c. vidimu in lectione praece Dii quod qualittar erant duo tempora baptismi, cprimuin quo erat sub consilio, secuti dum tu quo erat subpric tolt qu auor si erunt tempora circuncti totus. Primum in quo sui inercetaria, uti s , dc licita. Secundum tu quo fuit utilis, di licita. Tettium in quo fuit licita. Quartum, tu quo non suit necessa ,ria, nec utilis nec licita,sed in orti sera.

Nuite Doctor uult habere, τ illud secundum tempus baptismi,euacuabat omnia legalia ergo et circuneationem. Amec dens patet, quia repra bendit Paulus Petrum . propter unum legale quod servabat in iecundo tempore baptismi, ergo signae it, et Omnia legalia erant evacuata, quia aliter Petrus ito. tuisset reprAhensas. Pro declaratione nota, ς' post tertium concilium Apostolo tu, Petrus uoluit ire Romam, de transiuit per Anthiochiam, eccum esset ibi cum gentilibus,comiactat sicut ecti lex, putide omnibus, Sc Iacobus misit ad Petrum duos inuitores, quietant iu sei, tunc subtraxit se a comestione illorum cibpiarum, de in hoc repraehendit eum Paulus, quod abstraxerat se

a comestione, quod non deboat facere, de si Paulus reprae .li cibat Petrum ah trahentem se a comestione illorum ci h D.Pettia a e Tomuu. L 1 rum,

200쪽

sa Libri

Distin. Quaestio

rum, ergo legalia offitieranti

Le ii quaeratur quando hoc suit sactum. Mespodetur, τ hoe

suit sactum quarto anno Claudia Imperatoris, ta ille antius erat quartus decimus, uel quintus decimus, post passionemChri iti. Aduertendum est, de ista repraehensione Petri sunt quatuor Doctores in illa materia dii cordes .Primo Petrus, re paulus, exaua parte Hieronymus, de Augustinus, sed salua reue rentia Petii bc Ilieronymi, stabimus cum Paulo , de Auguilino, reprehendendo Petrum, qu ita repraehensibilis erat. I ro quo ponuntur aliquae propolitiones. Prima. Omnes Apostoli Dei, inquantum homines, in uesebis, di in actibus suis errare poturiunt.

Meunda propositio est inod nec Apostoli, nee Prophetae,

H qisentum scriptores alicuius partis tactae scriptume , potuerunt errare, rite errauerunt. Patet si quia si aliquid esset positum in sacra scriptura, ueriti bibliis tanquam m&acium, uel

iocosum, uel pei niciosum, nihil solidi temanet et in sacra scriptura uetitatis,quia aduersarius posset uincere. Patet.Nam si aliquid contra aduet Iarium allegaremus, statim diceret, Phoc satilet dictum tanquam mendacium iocostam , uel perniciossem, quia non est maior ratio, quod hic dicat ueritatem,

quam in alio loco. Mirabile est enim de Doctore, qui seminae mendacium. Ideo dicit Ausustinus. His soli, libris, uel uiris, qui canonici nominantur,hanc didiei serre reuerentiam, quod nullum eorum in scribendo errasse firmillime credam . eum ergo Paulus ad Galat. a. 'ux est pars scripturae canoni- ex hoc scribat, in iaciem eius relliti,quia repraehensibilis erat. cum autem uidi siem, quia non reue ambularet retrahendo se a comestione et borum gentilium, necese est dieere uerba Pauli elie simpliciter ueta, uel tota scriptura diceretur cile si s a.

Nune restat uidere qualiter dicit, id est ad quem sensum dicat illa uerba. Si tu dicas, quod Petrus erat repraehensibilis, quia seruabat legalia, alium est.Nana Paulus paulo post te a m legalia, di tamen non erat rupta hEsibilis, ergo nec Petruri Ex quo sequitur, quod post tertium conellium Apostolorum, in quo Paulus quaerebat illam quaestionem de legalibus, Paulus ,& Barnabas missa sunt elim literis Attilii ochiam , his

qui nouit 'eraat conuerit , de erant eis quatuor praecepta.

Primo,quod se abstinerent a fornicatione. Secundo ab idolatria, ut prius patuit. Illi habebant duos diicipulos, scilicet Iudam, & byllam, poliquam Paulus, & Batnam, dederunt literas , Paulus praedicauit, & uoluit iterum uisitare suos stat res, quos conuerterat ad fidem , quo iacto, Paulus romant teum alio discipulo sylla uocato, di hoe ficto circuncidit Thimotheum, ergo seruabat legalia, ergo hoc faciendo, non debebat reprie hendere Petrum. Item poli quatuor annos ipse Paulus intrauit Hierus lem. & iuit ad templum, di uoluit purificari,ergo seruabat te salia , ergo legalia non erant evacuata, ergo male repraelie dit Petrum. Et dissicile est uidere, qualiter repraehensibilis

erat.

Pro quo nota, quod Petrus potuit diei reptiliens billi quadrupliciter. Primo. i ta in isto actu retranendo se .uoluit seruate legalia, ubi non debebat seruare, quia sorte Christus dixerat quod non erant tertianda. quia Christus diecbat sibi omnia secreta. Et se iista repraehensio potest intelligi multis modii. Primo.quod fuit repraehensibilis, quia non debebat se retrahet e,quia quando erat eum genti s debebat uiuerelicut ipsi. Nam dicit Ambrosus, ad quamcunque ecclesiam ueneris, illi te conformes, ergo Petrus non aebebat se retrahere a comestione aliquorum ciborum, sed debebat se conformare illis r ideo erat repraehensibilis, uel secundo eratre praehensibilis, quia dabat occasionem gentilibus sertiandi Iesalia, uel tertio repraebeiis bilis erat, quia Leio, uel exemplo uolebat ostendere, quod legalia erant necessaria, & postquam uidit alios duos, retraxit se ad legem iudaica . Vel quar io repraehensibilis erat,quia exemplo ostendebat,et magis debebat se conformare inuictu cum maioribus, quam cum minoribus , scilicet cum iudaeis magis quam cum gentilibus . iseeundo principaliter poterat esse tor ahens bilis, quia

priui non obseruabat legalia coram gentilibus, postquam ut Adit alios duos, uoluit seruare, ta hoc modo potuit diei reprae hensibilis, duplae iter. Primo. quia simulabat pii a quod in animo suo non reputabat illud esse inciendum quod faciebat mcundo , qvia uou utebatur auctoritate praelati. unde Peti inter alios Apostolos habuit maximam auctoritatem, muri

autem uidit alios duos servitores,debebat eis dicere,P pol iant comedere cum illis,N firmater tenere. Hoc autem non secit, nec uius est auctoritate sua, sed di milit se subtusari ab italis seruit oribus.. Nam propter eos, dimisit comedete cibaria prohibita. Et si dicatur, qualiter istis quatuor modis suit repraehensibilis. Dieitur, Quod si seripi uia Pauli pollit caluari, bonum est dicere, quod solum peccauit uenialiter. Diceret aliquas. Dico, quod hoc fecit, ne daret scanualum iudaeis, in Loctioni teli excusari. Nam hoc iaciendo comedendo cum gentii bus, non dedisset sol te scandalum, nisi Pharisaeorum, qui cce perunt scandalum operantibus ea, quae operari debebant. Vnde duplex esticam: alum, scilicet datum, de eliquando quis operatur coram gentibus, quod sacere non debet, donloco publico, ut ii quis tornicatur in uico coram populo, do ite de aliis. Aliud est scandalum acceptum, di eliquando aliqui iudicant, quod alii male iaciunt, ubi tamen bene iaciunt, scut Pharisaei qui iudicabant, quod Apostoli maletaeiebant . ubi tamen ius d di sancie secerunt. Pharisaei reptae hendebant Apostolos, quod illotis manibus edebant. de ipsi repraehensiunt a Christo dicente . Cceci sunt, di duces ccecorum . nescium enim quid agendum est. Et est scandalum acceptum. Petrus enim non fecit scandalum datum, quia non erat prae certum de se tuando legalia, quia i militer Paulus dedi siet scandalum in sua purificatione. tamen in Petro bene fuit scidat uni acceptum. Paulus enim, qui erat doctus, cum erat cum iudaeis, uiuebat licut ipsi iti cum erat cum gentibus uiuebat sicut ipsi, & licite faciebat. Similiter faciebat Petrus, igitur teli diei quod Petrus non fuit repraehensibilis, eo v uius est illis cibis s.d ibra ὀ erat repraehensibilis, quia non debebat s

gere, e quia dabat malum exemplum. an Petrus pece uerit in aliter, uel uenialiter . oportet uidere, si scriptura

Pauli possit saluari, si diceretur quod ibium Hecauit ueniali. ter. ii autem non possit saluari, tenendum eit, qnod peccauit

mortaliter.

Et si quaeras, quando suetit circundisio, die. In precedenti

lectione probauit Doctor. Useeundum tempus baptismi, euauit circuncilioliem, quia euaeuauit omnia legalia..Uidι-

mus etiam quomodo Paulus repraebendit Petrum, & propter vid, di qualiter, de u quatuor sunt Doctores inter sedit comantes, de quibus adhaerendum erat, de quibus non. Ll ult rius uidimus in alia lectione, quod secundum tempui baptisinii non evacuavit circuncisionem, quo ad Iudaeos. Nunc a tem ei evacuata.

Qv Α LR 1 τ v R nune, in quo tempore cireuncisio fuit euacuata quoad iudaeos comi otio 1, ideli quando suit, quod circuncilio non fuit utilis, nee necessaria, nec licita, quo ad

iudaeos.

Ponir Doctor duas rationes. Prima stat in aliquibus propositionibus. Prima Nescimus illud tempus. Nam non est aliqua scriptura de hoc, quando circunci: o fuit reuocata, quo adiu-daeos conuertos. quod patet sic. Nam historica scriptura, non perdocti ecciuitam ii iii usque ad quintum annum Neronis , idea usque ad trigesimum annum post passionem Christi, sed in isto toto tempore, iudaei adhuc licite utebantur circuncisione. Igitur non possumus habete in aliqua ier plura, quando ilia Oreuneiso suit reuocata. Vnde hist ri scripturarum, non deesarauerunt facta ecclesiae, nisicta in illis triginta annis , de in illis triginta annix. tui erit cuncilio . Igitur: nec postea habuimus aliquam aliam. Igitur.

Meunda propositio. Probabile est, udd Hreuneiso censauit apud iudaeos in euersione Hierusalem, quia tune iudaei dispersi sunt, de habitauerunt cum emibus. Ideo proba te eis, quod eisciebantur sicut gentiles, postquam conuols batitur eum illis, ergo ibi omiserunt cireuucilionem,q na tiles non habebant eam, ergo suit euacuata . Nam postea nunquam habuerunt habitationem propriam. Sed hoc non uidetur probabile, quia adhue ubicunque sint, circumdunt,

pueros.

Alia responsio est,quae stat in t 'i pri)positione, quod Deus per Apostoles, uel successores Apostolorum, in aliquo distis. io tempore, simpliciter prohibuit seruare legalia, de per eonsequens circuncisionem.

Secunda propositis. In quo tempore hoe dixerit Non est aliquod tempus in scriptura hoc indieans, de omnia pr tantur mam ecclesia tenet, v bar resis est, tuinc dicere, qu Murius

SEARCH

MENU NAVIGATION